W przygotowaniu niniejszego dokumentu udział wzięły następujące instytucje



Pobieranie 432.81 Kb.
Strona1/8
Data04.05.2016
Rozmiar432.81 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7   8

Realizacja zaleceń Jednostki

Zadaniowej ds. Uproszczenia Otoczenia Biznesu (BEST)

Raport
Rzeczpospolita Polska




Warszawa 2001



W przygotowaniu niniejszego dokumentu udział wzięły następujące instytucje:



  • Agencja Techniki i Technologii

  • Komisja Papierów Wartościowych i Giełd

  • Komitet Badań Naukowych

  • Krajowe Stowarzyszenie Funduszy Poręczeniowych

  • Ministerstwo Edukacji Narodowej

  • Ministerstwo Finansów

  • Ministerstwo Gospodarki

  • Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej

  • Ministerstwo Rozwoju Regionalnego i Budownictwa

  • Ministerstwo Sprawiedliwości

  • Naczelna Rada Zrzeszeń Prywatnego Handlu i Usług

  • Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości

  • Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej


INFORMACJE DOTYCZĄCE POLITYKI WOBEC PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE
I/ Krótki ogólny opis polityki oraz strategii władz wobec przedsiębiorstw. Jakie są główne priorytety? Jakich instrumentów używa się do ich wdrożenia? Czy realizacja polityki jest monitorowana i oceniana? Jeżeli tak, to w jaki sposób?
Polityka państwa wobec sektora małych i średnich przedsiębiorstw ma swoje źródło w art. 53 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej. Zgodnie z tym artykułem państwo stwarza, z poszanowaniem zasad równości i konkurencji, korzystne warunki dla funkcjonowania i rozwoju małych i średnich przedsiębiorców.
Szczegółowe rozwinięcie powyższych zasad znajduje się w dokumencie rządowym przyjętym przez Radę Ministrów w dniu 11 maja 1999 r. „Kierunki działań Rządu wobec małych i średnich przedsiębiorstw do 2002 r.”
Głównym celem polityki Rządu wobec MSP do roku 2002 jest kształtowanie warunków dla tworzenia i pełnego wykorzystania potencjału rozwojowego sektora małych i średnich przedsiębiorstw. Cele pośrednie to podniesienie konkurencyjności MSP, wzrost eksportu oraz wzrost nakładów inwestycyjnych w tym sektorze. Dla realizacji powyższych celów stosowane są instrumenty prawne, finansowe, organizacyjne oraz informacyjno-szkoleniowe.
Realizacja polityki wobec małych i średnich przedsiębiorstw jest monitorowana i oceniana. Co roku, w oparciu o informacje własne oraz pozostałych resortów zaangażowanych w realizację zadań zapisanych w wymienionym dokumencie przygotowywane są sprawozdania o stanie realizacji tych zadań i przedstawiane Radzie Ministrów, jak również Sejmowej Komisji Małych i Średnich Przedsiębiorstw.
II/ Jaka kwota z budżetu państwa jest przeznaczona na promocję MSP? Jak została ona podzielona na realizację poszczególnych priorytetów?
W 2000 roku na działania mające na celu rozwój przedsiębiorczości zapisane w „Kierunkach działań Rządu wobec małych i średnich przedsiębiorstw do 2002 roku” przeznaczono środki budżetowe w łącznej wysokości około 20 mln zł. Do najważniejszych zadań, które realizowane były w 2000 roku należą m.in.:

- refundacje części kosztów uczestnictwa w szkoleniach: 6.103.994 zł,

- bezpłatne lub częściowo odpłatne usługi doradcze: 4.263.400 zł,

- utworzenie bazy danych o regulacjach prawnych obowiązujących w Unii Europejskiej1, dzięki której przedsiębiorcy uzyskali dostęp do opracowanych w języku polskim syntez aktów prawnych Unii Europejskich istotnych dla prowadzenia działalności gospodarczej: 777.140 zł,

- wydawanie bezpłatnych informatorów i publikacji dla przedsiębiorców: 180.800 zł,

- rozwijanie sieci Krajowego Systemu Usług dla MSP: 463.300 zł.
Kolejne działanie związane było z promowaniem jakości. W celu pomocy przedsiębiorcom w tej dziedzinie refundowano im część wydatków związanych z procesem uzyskiwania certyfikatów ISO: 1.582.300 zł.
Poprawie dostępu przedsiębiorców do zewnętrznych źródeł finansowania sprzyjało:

- organizowanie bezpłatnych konferencji dla organizacji otoczenia biznesu w zakresie dostępnych źródeł finansowania działalności gospodarczej: 799.200 zł,



- realizacja ogólnopolskiej kampanii edukacyjno-informacyjnej kierowanej do małej i średniej wielkości spółek w zakresie regulowanego rynku giełdowego i pozagiełdowego2: 652.049 zł.
Działania na rzecz wspierania przedsiębiorczości będą kontynuowane w 2001 roku na znacznie większą skalę - w budżecie państwa na rok 2001 przewidziano na nie środki w łącznej wysokości ponad 71 mln zł. Najważniejsze przedsięwzięcia realizowane w roku 2001 to:

- refundacja części kosztów uczestnictwa przedsiębiorców w szkoleniach: 11.895.000 zł,

- bezpłatne usługi doradcze 10.379.000 zł,

- refundacja części wydatków związanych z procesem uzyskiwania certyfikatów ISO 4.700.000 zł,

- kontynuacja ogólnopolskiej kampanii edukacyjno-informacyjnej kierowanej do małej i średniej wielkości spółek oraz regionalnych instytucji wspierających te kategorię podmiotów gospodarczych w zakresie regulowanego rynku giełdowego i pozagiełdowego 550.000 zł,

- finansowanie części kosztów przygotowania przedsiębiorstwa do uczestniczenia w regulowanym rynku papierów wartościowych: 7.490.000 zł,

- rozbudowa bazy danych o regulacjach prawnych obowiązujących w Unii Europejskiej, dzięki której przedsiębiorcy uzyskali dostęp do opracowanych w języku polskim syntez aktów prawnych Unii Europejskich istotnych dla prowadzenia działalności gospodarczej, (kwota nie może być podana ze względu na przygotowywany przetarg),

- dokapitalizowanie funduszy poręczeń kredytowych dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz funduszy pożyczkowych 19.260.000 zł,

- rozwijanie sieci Krajowego Systemu Usług dla MSP: 1.200.000 zł.
III/ W jaki sposób polityka wobec przedsiębiorstw jest połączona z innymi priorytetami rządu?
Rozwój przedsiębiorczości to także jeden z priorytetów w wielu dokumentach rządowych np.:

- „Narodowa Strategia Wzrostu Zatrudnienia i Rozwoju Zasobów Ludzkich” - dokument przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 4 stycznia 2000 r.,



  • Koncepcja średniookresowego rozwoju gospodarczego kraju do 2002 roku” - dokument przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 15 czerwca 2000 r.,3

  • Zwiększanie innowacyjności gospodarki w Polsce do 2006 roku” - dokument przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 11 lipca 2000 r.,

- „Spójna Polityka Strukturalna Rozwoju Obszarów Wiejskich i Rolnictwa” - dokument przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 13 lipca 2000 r. oraz „Pakt dla Rolnictwa i Obszarów Wiejskich4,

- „Polska 2025 – Długookresowa Strategia Trwałego i Zrównoważonego Rozwoju” - dokument przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 26 lipca 2000 r.,

- „Narodowa Strategia Rozwoju Regionalnego 2001-20065 - dokument przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 28 grudnia 2000 r.

Polityka wobec przedsiębiorstw a polityka regionalna

Relacje pomiędzy polityką wobec przedsiębiorstw a polityką regionalną można rozpatrywać w trzech aspektach:


1. Polityka regionalna wspiera rozwój przedsiębiorczości i inwestycje przedsiębiorstw w określonych regionach.
W przyjętej 28 grudnia 2000 roku przez Radę Ministrów „Narodowej Strategii Rozwoju Regionalnego 2001-2006”, trzy z pięciu priorytetów polityki rozwoju regionalnego odnoszą się bezpośrednio lub pośrednio do przedsiębiorców i obejmują:

- rozbudowę i modernizację infrastruktury służącej wzmacnianiu konkurencyjności regionów,

- restrukturyzację bazy ekonomicznej regionów i tworzenie warunków jej dywersyfikacji,

- wsparcie obszarów wymagających aktywizacji i zagrożonych marginalizacją.


Działania w ramach pierwszego priorytetu (dla wszystkich regionów) obejmują rozwój infrastruktury fizycznej, rozwój infrastruktury społeczeństwa informacyjnego i wspomaganie rozwoju funkcji metropolitalnych miast. Ich pośrednim zadaniem jest zwiększenie atrakcyjności poszczególnych regionów dla lokalizowania w nich różnego typu działalności gospodarczej. W ramach drugiego priorytetu (dla wszystkich regionów) podmiotem interwencji państwa jest sektor produkcyjny – przedsiębiorstwa (w tym MSP) oraz jego otoczenie (infrastruktura biznesu). Działania polegać będą na oddziaływaniu na powstawanie i rozwój nowych firm w sektorach kluczowych dla regionu, wspieranie transferu technologii oraz absorpcji innowacji, a także rozwój turystyki, rekreacji i ochrona dziedzictwa kulturowego. Trzeci priorytet odnosi się do określonych obszarów cechujących się niskim poziomem aktywności produkcyjnej, koniecznością rozwoju działalności alternatywnej wobec rolnictwa, miast uzależnionych od pojedynczych zakładów przemysłowych. Głównymi działaniami jest rozwój infrastruktury i tworzenie nowych miejsc pracy poza rolnictwem i stymulowanie rozwoju MSP.
Wymienione priorytety i wynikające z nich działania wobec przedsiębiorstw wspierane będą finansowo przez państwo poprzez realizację tzw. programu wsparcia w drodze kontraktów wojewódzkich, zawieranych między władzami samorządowymi województwa i administracją rządową.
2. Pomoc państwa, realizowana w ramach polityki regionalnej, adresowana do przedsiębiorców podlega zasadom polityki konkurencji.
Pomoc skierowana jest do obszarów charakteryzujących się poziomem PKB per capita niższym niż 75% wskaźnika dla Unii Europejskiej. Udzielenie pomocy przez państwo musi uwzględniać dodatkowe warunki. Pomoc państwa musi wynikać z polityki regionalnej, być zróżnicowana co do formy, wielkości i czasu trwania, uwzględniać udział pomocy sektorowej oraz nie przekraczać dopuszczalnych, maksymalnych wielkości (kosztów inwestycji lub tworzenia nowych miejsc pracy). Zważywszy, że głównym celem pomocy regionalnej jest wspieranie rozwoju obszarów zacofanych gospodarczo i cywilizacyjnie, dopuszcza się pomoc publiczną dla przedsiębiorców inwestujących w budowę nowych przedsiębiorstw i rozbudowę istniejących mocy produkcyjnych, nabywanie przedsiębiorstw zagrożonych likwidacją oraz tworzenie nowych miejsc pracy. Dodatkowe zasady, których trzeba przestrzegać to konieczność utrzymania działalności gospodarczej wynikającej z inwestycji przez co najmniej pięć lat od udzielenia pomocy oraz możliwość uwzględniania w kosztach kwalifikujących się do objęcia pomocą kosztów wartości niematerialnych i prawnych. Z danych statystycznych wynika, że ogół regionów kwalifikuje się w Polsce do możliwej, maksymalnej 50 procentowej pomocy. W przypadku MSP poziom tan może być podwyższony o 15%.
3. W ramach polityki wspierania inwestycji, nowe instrumenty sprzyjające tworzeniu miejsc pracy oraz zwiększaniu kwalifikacji pracowników stosowane będą w regionach wymagających pomocy.
Rada Ministrów zaakceptowała 11 kwietnia 2001 r. projekt ustawy o wspieraniu inwestycji, w którym przewidziano nowe instrumenty sprzyjające tworzeniu miejsc pracy oraz zwiększaniu kwalifikacji pracowników. Celem ustawy jest wprowadzenie systemu dotacji dla przedsiębiorców, którzy będą realizować inwestycje o dużej wartości lub tworzące wiele miejsc pracy. Dotyczy to także inwestycji innowacyjnych technologicznie. Przewidziano również dotacje dla przedsiębiorców, przeznaczone na szkolenia pracowników zatrudnianych w przedsiębiorstwach powstałych w wyniku realizacji inwestycji. Ponadto przewidziano zachęty inwestycyjne w postaci dotacji dla gmin, przeznaczonych na przygotowanie infrastruktury pod inwestycje. Ustawa prowadzi do zwiększenia atrakcyjności inwestowania w Polsce. Będzie ona instrumentem wspierającym tworzenie nowych miejsc pracy, powstawanie inwestycji (w tym zagranicznych) w regionach wymagających wsparcia. Ogólne zasady wyodrębniania obszarów wsparcia zgodnie z zapisami ustawy o zasadach wspierania rozwoju regionalnego określa „Narodowa Strategia Rozwoju Regionalnego”. Ustawa zapewnia jednakowe traktowanie inwestorów krajowych i zagranicznych, co jest zgodne z prawem Unii Europejskiej.

Polityka wobec przedsiębiorstw a polityka zatrudnienia.

W dokumentach rządowych opracowanych w Ministerstwie Gospodarki, dotyczących strategii rozwoju gospodarki narodowej oraz poszczególnych branż, polityka wobec przedsiębiorstw jest ściśle powiązana z problematyką zatrudnienia i zwalczania bezrobocia.


W Koncepcji średniookresowego rozwoju gospodarczego kraju do 2002 roku przyjętej przez Radę Ministrów 15 czerwca 1999 r., dotyczącej przygotowania do końca 2002 r. gospodarki Polski do członkostwa w Unii Europejskiej, jednym z celów jest tworzenie warunków dla powstawania nowych miejsc pracy. Wymaga to realizacji szeregu działań, w tym przyspieszających rozwój sektora prywatnego, a zwłaszcza małych i średnich przedsiębiorstw. Wiąże się z tym konieczność tworzenia bardziej korzystnych uregulowań prawa pracy przez ograniczenie obciążeń socjalnych związanych z ustawodawstwem pracy oraz zmniejszenie obciążeń administracyjnych związanych z zatrudnianiem pracowników.
W dokumencie „Działania związane z tworzeniem warunków do powstawania nowych miejsc pracy”6 przyjętym przez Radę Ministrów 3 listopada 1999 r. przedstawione zostały podjęte przez Rząd działania przyspieszające procesy restrukturyzacji oraz reformowanie sfery społecznej, które z jednej strony przyczynią się do zwiększenia efektywności ekonomicznej poszczególnych sektorów gospodarki oraz ich lepszego dostosowania do warunków gospodarki rynkowej, ale równocześnie mogą wpłynąć na pogorszenie się sytuacji na rynku pracy. Zwalniani w wyniku procesów restrukturyzacyjnych pracownicy objęci są programem osłonowym, w tym systemem przekwalifikowań umożliwiającym podjęcie pracy w innym zakładzie pracy lub na rachunek własny. Równocześnie przyjęto programy mające wpływać na tworzenie miejsc pracy w wyniku działań ukierunkowanych na rozwój małych i średnich przedsiębiorstw, budownictwa mieszkaniowego, wzrost innowacyjności i przedsiębiorczości, promocję eksportu oraz na aktywizację rozwoju regionalnego, m.in. przez wspieranie rozwoju infrastruktury technicznej i otoczenia biznesowego.
Na wzrost zatrudnienia w coraz większym stopniu wpływać będą miejsca pracy tworzone w usługach. W szczególności rozwijać się będą usługi ubezpieczeniowe, marketingowe, badań rynku, logistyczne, hotelarskie, turystyczne i gastronomiczne oraz usługi z zakresu wszelkiego rodzaju doradztwa dla biznesu, jak np. prawne, podatkowe, finansowe, księgowe. Rozwojowi sektora usług sprzyjać będzie podział pracy w połączeniu ze wzrostem specjalizacji usług (wąska specjalizacja usług ubezpieczeniowych, wyodrębnienie się spedycji z transportu, usługi informatyczne). Powstawać i rozwijać się zatem będą specjalistyczne firmy usługowe. Należy jednak stwierdzić, że najważniejszym czynnikiem tworzenia miejsc pracy jest wzrost gospodarczy wsparty odpowiednią polityką makroekonomiczną w warunkach obniżania inflacji i zmniejszania kosztów kredytów, co stwarza warunki dla wszechstronnego rozwoju przedsiębiorstw.
Rada Ministrów na posiedzeniu 6 marca 2001 r. przyjęła dokument pod nazwą „Harmonogram działań mających na celu wspieranie przedsiębiorczości i powstawanie nowych miejsc pracy”, zawierający plan nowych działań, które będą wspierać przedsiębiorców w zwiększaniu liczby miejsc pracy.
IV/ Jakie organa rządu są odpowiedzialne za formułowanie zasad oraz koordynację w zakresie polityki wobec przedsiębiorstw? Jakie są obowiązki tych organów na poziomie krajowym, regionalnym i lokalnym?
Ministerstwo Gospodarki7 jest urzędem administracji rządowej, który inicjuje politykę przemysłową państwa i kieruje jej realizacją, mając na względzie przede wszystkim jej aspekty proeksportowe oraz sprzyjające rozwojowi małych i średnich przedsiębiorstw. W strukturach tego Ministerstwa znajduje się Departament Rzemiosła, Małych i Średnich Przedsiębiorstw, który jest odpowiedzialny za kształtowanie oraz koordynowanie polityki sprzyjającej rozwojowi małych i średnich przedsiębiorstw.
V/ W jaki sposób przedsiębiorstwa są reprezentowane w kraju? Czy istnieją znaczące stowarzyszenia przedsiębiorców? Czy reprezentują one wszystkie rodzaje przedsiębiorstw?
W Polsce istnieją:

- organizacje zrzeszające rzemieślników - tworzone na podstawie ustawy o rzemiośle,

- organizacje zrzeszające kupców i przedsiębiorstwa usługowe - tworzone na podstawie ustawy o samorządzie zawodowym niektórych przedsiębiorców,

- izby gospodarcze - tworzone na podstawie ustawy o izbach gospodarczych,

- organizacje samorządu zawodowego - tworzone na podstawie ustaw dotyczących zawodów regulowanych (Izby Adwokackie, Izby Aptekarzy, Izby Lekarskie itp.),

- stowarzyszenia przedsiębiorców tworzone na podstawie ustawy o stowarzyszeniach.


Organizacje rzemieślników, kupców i handlowców oraz izby gospodarcze, mają swoje reprezentacje krajowe. Są to odpowiednio: Związek Rzemiosła Polskiego8, Naczelna Rada Zrzeszeń Prywatnego Handlu i Usług9 oraz Krajowa Izba Gospodarcza.10, Izby branżowe obejmują swoim zasięgiem działania cały kraj. W związku z istnieniem tak dużej różnorodności organizacji każde przedsiębiorstwo może znaleźć organizację najbardziej mu odpowiadającą.
VI/ W jaki sposób polityka wobec przedsiębiorstw jest włączana do planów dotyczących całego kraju i jak jest w nich traktowana? (np. Narodowy Plan Rozwoju)?
Polityka wobec przedsiębiorstw została określona w podstawowych dokumentach o charakterze strategicznym, takich jak:

- „Polska 2025 – Długookresowa strategia trwałego i zrównoważonego rozwoju”,

- „Narodowa strategia rozwoju regionalnego 2001-2006”,

- „Program wsparcia na lata 2001-2002”,

- „Narodowy Plan Rozwoju” (w opracowywaniu).
Wymienione dokumenty przypisują sektorowi małych i średnich przedsiębiorstw ważną rolę w rozwoju gospodarczym kraju, a w szczególności w aktywizowaniu gospodarki lokalnej i regionalnej, w podnoszeniu konkurencyjności regionów oraz angażowaniu lokalnych zasobów kapitałowych i ludzkich. Celem polityki regionalnej jest również wykorzystanie szans rozwojowych, jakie stwarzać będzie uczestnictwo w polityce regionalnej UE i dostęp do funduszy strukturalnych.
W dokumencie „Polska 2025 – Długookresowa strategia trwałego i zrównoważonego rozwoju”, zwrócono uwagę na wpływ MSP na tworzenie klasy średniej i tworzenie klimatu przedsiębiorczości. Kreowanie podstaw przedsiębiorczych jest ważne zarówno z punktu widzenia dynamiki rozwoju gospodarczego, jak również z punktu widzenia cech społeczeństwa, jego świadomości sprzyjającej budowaniu gospodarki rynkowej i demokracji. Ze względu na rolę gospodarczą i społeczną, jaką mogą pełnić małe i średnie przedsiębiorstwa, rząd podejmie działania wspierające ich rozwój i funkcjonowanie. Do zadań rządu będzie należeć:

- stworzenie odpowiednich warunków otoczenia prawnego i instytucjonalnego, sprzyjającego powstawaniu i rozwojowi małych i średnich przedsiębiorstw,

- pobudzanie innowacyjności małych i średnich przedsiębiorstw i ułatwienie im dostępu do technologii w celu zwiększenia ich konkurencyjności,

- rozwój powiązań kooperacyjnych, opartych na uczestnictwie MSP z dużymi przedsiębiorstwami i z innymi małymi i średnimi przedsiębiorstwami,

- zwiększenie aktywności eksportowej małych i średnich przedsiębiorstw,

- zdynamizowanie rozwoju małych i średnich przedsiębiorstw w polityce strukturalnej państwa,

- promowanie ekologicznych metod zarządzania i produkcji w sektorze małych i średnich przedsiębiorstw.
Działania rządu wobec sektora MSP, które wynikają z założeń polityki regionalnej, zostały określone w „Narodowej strategii rozwoju regionalnego 2001-2006 (NSRR)”. Działania obejmują zarówno instrumenty bezpośredniego wsparcia finansowego dla poszczególnych podmiotów, jak i wspierania instytucji otoczenia biznesu. Pomoc udzielana w ramach polityki rozwoju regionalnego państwa będzie przeznaczona zarówno na tworzenie nowych MSP, jak i wsparcie dla już istniejących. Instrumenty wsparcia małych i średnich przedsiębiorstw będą ograniczone do kilku podstawowych rozwiązań stosowanych w Unii Europejskiej.
Pomoc finansowa przeznaczona bezpośrednio dla przedsiębiorstw będzie obejmować:

- dotacje na zakładanie nowych przedsiębiorstw w sektorze małych i średnich przedsiębiorstw, zwiększenie poziomu inwestycji i modernizację MSP, w wyniku których zostaną utworzone nowe stanowiska pracy. Preferowane będą inwestycje z zastosowaniem rozwiązań innowacyjnych, energooszczędnych oraz technologii, sprzyjających ochronie środowiska. Dotacje będą przekazywane za pośrednictwem lokalnych systemów dotacji, uzupełniających działania podejmowane w ramach polityki horyzontalnej (branżowej) w tym zakresie,

- dokapitalizowanie regionalnych i lokalnych funduszy pożyczkowych oraz poręczeń kredytowych dla małych i średnich przedsiębiorstw. Kredyty udzielane będą za pośrednictwem regionalnych i lokalnych funduszy pożyczkowych oraz systemu poręczeń kredytowych,

- subsydiowanie usług doradczych, informacyjnych i szkoleniowych dla MSP. Wdrażanie tego instrumentu odbywać się będzie poprzez regionalne i lokalne instytucje wspierania biznesu – ośrodki wspierania przedsiębiorczości, inkubatory przedsiębiorczości, agencje rozwoju regionalnego i lokalnego.


Pośrednie formy wspierania sektora MSP obejmują przede wszystkim działania służące rozwojowi instytucji oferujących usługi dla tego sektora, przede wszystkim w dziedzinach transferu technologii, szkoleń i edukacji oraz szeroko traktowanego doradztwa.
Narodowa strategia rozwoju regionalnego 2001-2006”, która została przygotowana zgodnie z ustawą o zasadach wspierania rozwoju regionalnego (z 12 maja 2000 r.), przywiązuje szczególną rolę do MSP w realizacji głównego priorytetu, jakim jest restrukturyzacja bazy ekonomicznej regionów i tworzenie warunków jej dywersyfikacji. W ramach tego priorytetu wyróżnia się trzy kierunki działań, które obejmują stymulowanie lokalnych inwestycji, transferu technologii w przedsiębiorstwach oraz rozwój turystyki, rekreacji i ochronę dziedzictwa kulturowego. Istotne miejsce zajmują małe i średnie przedsiębiorstwa w innych obszarach priorytetowych: rozwój zasobów ludzkich, wsparcie obszarów wymagających aktywizacji i zagrożonych marginalizacją (poprzez tworzenie pozarolniczych miejsc pracy na wsi) oraz rozwój współpracy regionów, w tym współpracy transgranicznej.
Program wsparcia na lata 2001-2002”, ma na celu realizację kierunków zawartych w „Narodowej strategii rozwoju regionalnego 2001-2006”. W Programie zawarty jest szczegółowy wykaz rodzajów zadań służących realizacji programów wojewódzkich, które mogą uzyskać wsparcie w ramach programu. Pomoc dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz dla sektora rzemiosła będzie obejmowała:

- inwestycje w majątek trwały (budynki i wyposażenie),

- technologie przyjazne dla środowiska, czyste i energooszczędne,

- usługi doradztwa handlowego (informacje, planowanie, usługi konsultingowe, marketing, zarządzanie, projektowanie, eksport, środowisko, zakup technologii),

- usługi dla przedsiębiorców (parki, inkubatory przedsiębiorczości, stymulacja rozwoju usług, promocja eksportu, sieci, konferencje, targi handlowe),

- szkolenia zawodowe.


Zadania te mogą uzyskać wsparcie ze strony rządu i być współfinansowane w ramach kontraktów wojewódzkich jedynie w sytuacji, gdy zarząd województwa wystąpi o taką pomoc. Obecnie trwa proces negocjacyjny kontraktów wojewódzkich i ostateczne kwoty alokacji na poszczególne działania w układzie województw będą znane z chwilą podpisania kontaktów wojewódzkich i zaakceptowania przez odpowiednie władze tj. Radę Ministrów i sejmiki wojewódzkie.
Polityka wobec przedsiębiorstw ma istotny wpływ na rozwój gospodarczy kraju, co znajduje odzwierciedlenie w przygotowywanym „Narodowym Planie Rozwoju”. Jednym z jego pięciu osi priorytetowych jest „wzrost konkurencyjności gospodarki poprzez rozwój przedsiębiorczości i wzrost innowacyjności”. Warto podkreślić, że jedną z trzech naczelnych zasad „Narodowego Planu Rozwoju” jest proinnowacyjne i prozatrudnieniowe podejście do wszelkich działań. Będzie on w przyszłości stanowił podstawą ubiegania się o środki z Funduszy Strukturalnych i Funduszu Spójności UE.
Uwzględniając powyższe priorytety Ministerstwo Gospodarki przewiduje opracowanie projektu sektorowego programu operacyjnego „Wzrost konkurencyjności gospodarki”, prowadzącego do podniesienia konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw, przemysłu poprzez innowacyjność i podniesienie jakości oraz wspieranie inwestycji w gospodarce.
VII/ Dane statystyczne dotyczące sektora MSP w Polsce
Sektor MSP w Polsce, w skład którego wchodzą przedsiębiorstwa zatrudniające do 249 pracowników, charakteryzuje się następująco (według dostępnych danych dla całego sektora MSP za rok 1999):

  1. Udział w Produkcie Krajowym Brutto Polski – małe i średnie przedsiębiorstwa wypracowały 48% PKB. Dla porównania udział dużych przedsiębiorstw w PKB kraju wyniósł 22,5%.

  2. Liczba przedsiębiorstw małych (do 49 zatrudnionych) zarejestrowanych w Rejestrze Podmiotów Gospodarki Narodowej (rejestr statystyczny) na koniec 1999 roku wyniosła 2.978.574 (wzrost o 7,9% w porównaniu z końcem 1998 roku), a średnich 28.870 (wzrost o 13,4%). Liczba aktywnych MSP zwiększyła się w 1999 roku o 2% i wyniosła na koniec tego roku 1 816 000. Tempo wzrostu liczby aktywnych MSP było w 1999 roku niższe niż w latach 1998, 1997 i 1996 (odpowiednio 18, 18 i 9%).

  3. Udział kobiet w przedsiębiorczości – w III kwartale 2000 roku kobiety stanowiły blisko 37% wszystkich pracodawców i pracujących na własny rachunek. Udział ten wykazuje od 1992 roku nieznaczną tendencję spadkową (listopad 1992 – 39,5%).

  4. Liczba zatrudnionych w MSP według stanu na koniec 1999 roku wyniosła 7.152.000 (64,2% pracujących w gospodarce). Część z tych podmiotów to tzw. jednostki budżetowe, zgrupowane najliczniej w trzech sekcjach gospodarki: administracji publicznej, edukacji oraz ochronie zdrowia, czyli w sektorze z przewagą usług nierynkowych. W sektorze rynkowym liczba pracujących w małych przedsiębiorstwach wyniosła 4.103.000 (46,5%), a w średnich przedsiębiorstwach 1.689.000 (19,1%). Największy udział w liczbie pracujących miały MSP w sekcjach: handel i naprawy – 89,8%, hotele i restauracje - 86% oraz pozostała działalność usługowa - 80,7%.

  5. W 1999 roku udział MSP sektora rynkowego w ogólnej sumie przychodów przedsiębiorstw ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów był równy 63% i wzrósł w porównaniu z 1998 rokiem o 3 punkty procentowe. Wzrost udziału MSP w przychodach ogółem obserwowany był w 1999 roku we wszystkich sekcjach gospodarki z wyjątkiem pozostałej działalności usługowej.

  6. Rentowność obrotu netto wszystkich przedsiębiorstw prowadzących księgi rachunkowe i zatrudniających powyżej 9 osób spadła z 0,6% w 1998 roku do 0,1% w 1999 roku. Było to przede wszystkim efektem pogarszającej się rentowności małych przedsiębiorstw (spadek z 2% do 1,1%) oraz dużych (spadek z 0,3% do –0,8%). Natomiast średnie firmy odnotowały jedynie niewielki spadek rentowności obrotu netto z 1,3% do 1,2%.

  7. W roku 1999, podobnie jak w latach poprzednich obserwowana była tendencja wzrostu zainteresowania kredytem krótkoterminowym przez sektor MSP. Wartość zaciągniętych przez MSP kredytów krótkoterminowych wzrosła w roku 1999 o 28,2% (do 25 mld.zł), co stanowiło 45,5% całego zadłużenia przedsiębiorstw tego sektora (kredytów długoterminowych o 4% do 30 mld. zł).

  8. W 1999 roku w porównaniu z rokiem poprzednim eksport polskich przedsiębiorstw spadł o 3%, a import o 2,5% (według cen w USD). W tym samym czasie eksport MSP zmniejszył się o 3,8%, a import wzrósł o 1%. Udział MSP w eksporcie ogółem zmniejszył się z 48,1% do 47,6%, a w imporcie wzrósł z 63,2% do 65,4%.

1. EDUKACJA I SZKOLENIA
1.1. Edukacja w kierunku rozwoju społeczeństwa przedsiębiorczego
„Promocja przedsiębiorstwa oraz przedsiębiorczości poprzez system edukacyjny”
1.1.1. Jakie są priorytety systemu edukacyjnego / jego reformy? Czy promocja przedsiębiorczości należy do tych priorytetów ?
Wśród priorytetowych zadań rozpoczętej reformy systemu edukacji należy wymienić przygotowanie młodzieży i osób dorosłych do sprawnego funkcjonowania w warunkach gospodarki rynkowej, konkurencyjności i zmieniających się wymagań rynku pracy, do aktywności zawodowej, planowania własnej kariery zawodowej, do działań i zachowań przedsiębiorczych.
1.1.2. Jeżeli odpowiedź na powyższe pytanie brzmi „tak”, jakie rodzaje programów nauczania zostały opracowane? Czy są przeznaczone dla szkolnictwa podstawowego i średniego? Czy kursy takie mają za zadanie zachęcać do zakładania firm / uczyć zarządzania MSP? Czy przedsiębiorstwa uczestniczą w opracowywaniu takich programów? Czy nawiązano współpracę z zagranicznymi uczelniami w celu opracowania programów nauczania? Czy programy te obejmują cały kraj, czy też są skoncentrowane w określonych regionach? Do jak wielu uczniów są one skierowane (w% wobec ogólnej liczby uczniów)? Czy rząd wyznaczył konkretne cele w tym zakresie ?
Zgodnie z założeniami programowo-organizacyjnymi nowej struktury szkolnej wprowadzonej reformą edukacji, kształcenie w obszarze podstawowych zagadnień ekonomii i przedsiębiorczości rozpoczyna się już od III etapu edukacyjnego, tj. od gimnazjum i kontynuowane będzie we wszystkich typach szkół ponadgimnazjalnych. W gimnazjum, w ramach przedmiotu „wiedza o społeczeństwie”, realizowany jest moduł - wychowanie do aktywnego udziału w życiu gospodarczym. Obejmuje on m.in. zagadnienia związane z gospodarką rynkową, wprowadza elementarne pojęcia ekonomiczne, takie jak przedsiębiorca i przedsiębiorczość, pokazuje przykłady procedur obowiązujących w ubieganiu się o pracę lub rozpoczynaniu działalności gospodarczej.
W celu wsparcia procesu edukacyjnego wszystkie funkcjonujące od września 1999 r. gimnazja (ponad 5000 szkół) zostały wyposażone w materiał dydaktyczno – metodyczny dla nauczycieli realizujących wymieniony moduł pt. „Orientacja szkolna i zawodowa w gimnazjum. Rola nauczyciela” wraz z przewodnikami dla ucznia pt. „Zaplanuj karierę”. Materiał ten jest sukcesywnie uzupełniany. Założenia programowe szkół ponadgimnazjalnych (rozpoczną funkcjonowanie we wrześniu 2002 r.), przewidują powszechne wprowadzenie do programów nauczania treści kształcenia, umożliwiających nabycie podstawowej wiedzy z zakresu ekonomii i prawa oraz umiejętności zakładania i prowadzenia działalności gospodarczej, w tym w szczególności małych i średnich przedsiębiorstw. W liceum profilowanym, zajęcia edukacyjne o nazwie „Podstawy przedsiębiorczości”, stanowią obligatoryjny segment kształcenia ogólnego, natomiast w ramach wybranego profilu uczniowie będą mogli poszerzyć swoją wiedzę poprzez realizację bloku tematycznego „Podstawy aktywności zawodowej”. Dla uczniów realizujących kształcenie w profilach: techniczno-technologicznym, środowiskowo-rolniczym, społeczno-usługowym i kulturowo-artystycznym powyższy blok tematyczny będzie obowiązkowy, a dla uczniów profilu proakademickiego – będzie stanowił zajęcia edukacyjne do wyboru. W szkole zawodowej zagadnienia związane z przedsiębiorczością będą realizowane jako odrębne zajęcia edukacyjne, jednakże w powiązaniu ze specyfiką kształcenia zawodowego. Edukacja w zakresie przedsiębiorczości, zakładania i prowadzenia przedsiębiorstw, aktywności na rynku pracy będzie również kontynuowana w liceum uzupełniającym (przewidzianym dla absolwentów szkół zawodowych), a także w szkole policealnej.
Również w odniesieniu do dotychczasowego systemu szkolnego zostało podjętych szereg działań na rzecz upowszechnienia wiedzy w zakresie przedsiębiorczości wśród uczniów i słuchaczy. Do najważniejszych można zaliczyć:

- wprowadzenie od września 2001r. do planów i programów nauczania wszystkich typów szkół ponadpodstawowych zajęć edukacyjnych z zakresu gospodarki rynkowej i przedsiębiorczości,

- wspieranie różnych programów stymulujących aktywność uczniów związaną z funkcjonowaniem w gospodarce rynkowej, w tym promujących mikroprzedsiębiorstwa prowadzone przez młodzież - w wielu szkołach realizowane są programy o nazwie, np. „Start zawodowy młodzieży”, „Autopromocja”, „Młodzi przedsiębiorcy”, „Kreowanie ról na rynku pracy”,

- kształtowanie postaw przedsiębiorczych i innowacyjnych wśród młodzieży poprzez popularyzację i wspieranie olimpiad i turniejów, takich jak Olimpiada Wiedzy Ekonomicznej, Turniej Wiedzy o Wynalazczości, Turniej Młodych Mistrzów Techniki,

- wspieranie inicjatyw fundacji gospodarczych i innych organizacji pozarządowych, wydawnictw ekonomicznych oraz środków masowego przekazu popularyzujących przedsiębiorczość wśród młodzieży – aktualnie we współpracy z Telewizją Polską S.A. przygotowywany jest cykl programów telewizyjnych prezentujących działania przedsiębiorcze.
Wprowadzenie do programów nauczania treści z zakresu przedsiębiorczości wiąże się z koniecznością odpowiedniego przygotowania nauczycieli. Przygotowanie to odbywa się w formach:


  • studiów podyplomowych prowadzonych przez państwowe szkoły wyższe w ramach zadań zleconych przez Ministerstwo Edukacji Narodowej11 – w roku akademickim 2000/2001 19 uczelni na terenie kraju realizuje tę formę doskonalenia, uczestniczy w nich ponad 800 nauczycieli,

  • kursów doskonalących oraz staży w firmach symulacyjnych, przeznaczonych dla nauczycieli już realizujących zajęcia w zakresie edukacji ekonomicznej i przedsiębiorczości, w tym podstaw wiedzy o gospodarce rynkowej, wyboru ścieżki zawodowej i aktywnego wejścia na rynek pracy, zakładania i prowadzenia małych firm – kursy prowadzone są przez publiczne i niepubliczne placówki doskonalenia nauczycieli, w tym placówki centralne prowadzone przez Ministra Edukacji Narodowej. W 2000 r. w kursach i stażach organizowanych przez placówkę centralną – Krajowy Ośrodek Wspierania Edukacji Zawodowej12 - uczestniczyło 250 nauczycieli.

Zaproszenie MSP do ścisłej współpracy ze szkołami i uczelniami”
1.1.3. Czy istnieją przykłady współpracy pomiędzy szkołami / uczelniami i przedsiębiorstwami? (Jeżeli tak, proszę pokrótce opisać charakter tej współpracy oraz rolę instytucji publicznych w jej promowaniu, jeśli współpraca taka występuje).
Małe i średnie przedsiębiorstwa uczestniczą w procesie szkolnej edukacji zawodowej poprzez realizację praktycznej nauki zawodu - zajęć praktycznych i praktyk zawodowych, na podstawie umów zawartych ze szkołami prowadzącymi kształcenie zawodowe. Duża grupa pracodawców, zwłaszcza w rzemiośle, zawiera umowy z młodocianymi pracownikami w celu nauki zawodu. Nauka zawodu u pracodawcy kończy się egzaminem - w przypadku nauki w zakładzie rzemieślniczym jest to egzamin czeladniczy. Podczas odbywania nauki zawodu u pracodawców młodociani dokształcają się teoretycznie w publicznych szkołach zasadniczych. W formule młodocianego pracownika kształci się w Polsce ok. 300 tys. uczniów. Pracodawcy, będący osobami fizycznymi prowadzącymi działalność gospodarczą (w tym w formie spółek prawa cywilnego), szkolący uczniów i zatrudniający ich w celu nauki zawodu, otrzymują z tego tytułu ulgi podatkowe.

Obowiązujące prawo - ustawa z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym oraz ustawa z dnia 26 czerwca 1997 r. o wyższych szkołach zawodowych - zapewnia uczelniom szeroką autonomię i nadaje szkołom wyższym prawo w zakresie stanowienia oferty edukacyjnej, jak i podejmowania współpracy kontaktów z otoczeniem gospodarczym. Uczelnie działając na rynku usług edukacyjnych organizują różnego typu kursy, szkolenia, studia podyplomowe. Jako wynik współpracy z partnerami zagranicznymi, opracowywane są nowoczesne programy autorskie zawierające elementy związane z przedsiębiorczością, skierowane do różnych odbiorców, w tym przedstawicieli sektora MSP. W uczelniach technicznych Krakowa, Poznania i Wrocławia utworzono parki technologiczne, co skutkuje unowocześnieniem programów nauczania oraz możliwością zatrudniania dobrze przygotowanych absolwentów szkół wyższych. Ważną rolę odgrywa, dzięki zaangażowaniu władz uczelni, ścisła współpraca z gospodarką i urzędami marszałkowskimi odpowiedzialnymi za transmisję zadań rządowych. Ważnym partnerem w tej współpracy jest sektor małych i średnich przedsiębiorstw. Ponadto część studentów i absolwentów zakłada i prowadzi małe firmy, wdrażając do praktyki wiedzę i wyniki swojej pracy naukowej.


Wprowadzenie systemu nagród na poziomie lokalnym / regionalnym / krajowym w celu wyróżnienia odnoszących sukcesy oraz nowatorskich przedsiębiorców i MSP”.
1.1.4. Czy takie nagrody istnieją w państwa kraju ? (Jeśli tak, czy są skierowane do konkretnej grupy przedsiębiorców (młodzi przedsiębiorcy, kobiety, itp.) lub określonego rodzaju przedsiębiorstw (np. firmy nowych technologii, firmy Internetowe, firmy wdrażające systemy zarządzania jakością TQM) ? Od jak dawna istnieją te nagrody? Jak wiele przedsiębiorstw w nich uczestniczy ?
Najważniejszą i najbardziej prestiżową spośród przyznawanych przedsiębiorcom nagród jest Nagroda Gospodarcza Prezydenta RP zwana Gospodarczym „Noblem”13. Nagrody są przyznawane w 7 kategoriach: Polskie Przedsiębiorstwo, Małe Polskie Przedsiębiorstwo, Instytucja Finansowa, Eksporter, Gospodarstwo Rolne, Inwestycja Zagraniczna w Polsce, Wynalazek w dziedzinie produktu lub technologii. Kandydatów do nagrody zgłaszają uprawnione organizacje i samorządy gospodarcze, organizatorzy najpoważniejszych konkursów i programów promocyjnych. Kapituła przyznająca nominacje do nagrody składa się z czołowych polskich ekspertów i osobistości życia gospodarczego.
Przyznawane są też nagrody skierowane do określonych grup przedsiębiorstw. Od 1997 roku projekty innowacyjnych wyrobów i technologii mogą ubiegać się o miano Polskiego Produktu Przyszłości14. Konkurs, organizowany przez Agencję Techniki i Technologii15, ma na celu promocję nowych, innowacyjnych rozwiązań technicznych zorientowanych na szybkie uruchomienie produkcji (do 3 lat) szczególnie w małych i średnich przedsiębiorstwach. Konkurs odbywa się w dwóch kategoriach: wyrób przyszłości i technologia przyszłości. Jest objęty patronatem Prezesa Rady Ministrów RP.
Istnieje szereg nagród związanych z działalnością gospodarczą, o wysokim prestiżu, przyznawanych przez organizacje samorządu gospodarczego i fundacje. Wśród nich należy wymienić:

  1. Polski Program Promocyjny „Teraz Polska” Fundacji Polskiego Godła Promocyjnego16

  2. Lider Polskiego Biznesu - Business Centre Club17

  3. Medal Europejski Business Centre Club18

  4. Lider Przedsiębiorczości

  5. Przedsiębiorstwo Fair Play19

Liczną kategorię stanowią nagrody lokalne i regionalne. Są one przyznawane przez władze wojewódzkie, prezydentów miast, podczas konferencji gospodarczych organizowanych przez regionalne organizacje biznesu itd.


Ważną rolę w promocji przedsiębiorczości i wyróżnianiu poszczególnych firm odgrywają lokalne mass media, które organizują wiele konkursów i tworzą rankingi firm. Przykładem może być konkurs "Lubelski Grosz", którego pomysł powstał w 1996 roku. Jego celem jest promowanie osiągnięć gospodarczych województw Polski Wschodniej, integracja środowisk gospodarczych regionu, pomoc w zdobywaniu nowych rynków zbytu oraz promocja najlepszych firm i produktów. Ideę konkursu, w który oprócz Instytutu Wschodniego zaangażowała się Panorama Lubelska i Tygodnik Lubelski, promują regionalne media. Nagrody i wyróżnienia przyznaje także prasa centralna i specjalistyczna. Przykładem może być Nagroda Byka i Niedźwiedzia przyznawana przez znaną gazetę giełdową Parkiet.
Kolejną ważną kategorię stanowią nagrody przyznawane podczas targów. Do najbardziej prestiżowych należą medale Międzynarodowych Targów Poznańskich20.
  1   2   3   4   5   6   7   8


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna