Waldemar wiatrak environmental protection Analysis Agency



Pobieranie 1.49 Mb.
Strona12/16
Data28.04.2016
Rozmiar1.49 Mb.
1   ...   8   9   10   11   12   13   14   15   16

8.2.4. Oddziaływanie na pokrywę glebowo-roślinną

Na etapie funkcjonowania oddziaływanie elektrowni wiatrowych i towarzyszącej infrastruktury technicznej na szatę roślinną nie będzie miało miejsca.


8.2.5. Oddziaływanie na powierzchnię ziemi i warunki gruntowe

Na etapie eksploatacji elektrowni wiatrowych i towarzyszącej im infrastruktury technicznej nie wystąpi oddziaływanie na powierzchnie ziemi i gleby16. Tereny wokół wież będą, jak dotychczas, użytkowane rolniczo, z wyłączeniem obszarów znajdujących się bezpośrednio pod zabudową techniczną urządzeń elektrowni i niewielkich stref wokół nich.



8.2.6. Oddziaływanie na wody powierzchniowe i podziemne

Wpływ przedsięwzięcia na etapie eksploatacji będzie głównie polegał na nieznacznym wzroście ilości wód opadowych odprowadzanych do gruntu, związany ze zwiększeniem powierzchni szczelnej w miejscu realizacji inwestycji. Woda ta spłynie po powierzchni fundamentów elektrowni i wsiąknie do gruntu w ich bezpośrednim sąsiedztwie.

Ze względu na brak zużycia wody, a tym samym brak ścieków, nie przewiduje się niekorzystnego oddziaływania inwestycji na wody powierzchniowe i podziemne.

Ryzyko wystąpienia zagrożeń chemicznych oraz bakteriologicznych dla wód powierzchniowych i podziemnych oraz warstwy gruntu, związane z wykorzystaniem w siłowniach wiatrowych olejów technicznych, smarów i cieczy chłodzących – nie istnieje. Współcześnie projektowane elektrownie, charakteryzują się bardzo wysokimi reżimami ochronnymi.

Wymiana olejów i smarów w poszczególnych turbinach wiatrowych, przeprowadzana jest w sposób specjalistyczny poprzez osoby posiadające wiedzę i przeszkolone w tym kierunku.

Gwarancję bezpieczeństwa działania instalacji olejowych zapewniają: kilkustopniowy system uszczelnień oleju przekładniowego; nietrące i nieulegające zużyciu elementy systemu uszczelnień; nachylenie piasty oraz wału napędowego pod takim kątem, aby zapobiegać niekontrolowanym wyciekom; instalacja dodatkowych zbierających wanienek awaryjnych; wykonanie najwyższej platformy wieży w formie olejoszczelnej wanny o dużej pojemności, zabezpieczającej przed jakimikolwiek wyciekami w sytuacjach nadzwyczajnych awarii; użycie smarów o wysokiej lepkości zapobiegających oddziaływaniu.

We wnętrzu każdej z elektrowni wiatrowych, znajdować się będą małe transformatory nn/Sn. Obecnie stosowane urządzenia są przeważnie tzw. transformatorami suchymi, czyli nie są w nich stosowane produkty ropopochodne. W przypadku zastosowania transformatorów olejowych, podstawę wykonuje się w formie wanny (misy) olejoszczelnej o pojemności mogącej pomieścić całą zawartość oleju.
Przy zastosowaniu wyżej wymienionych rozwiązań, jak już wcześniej wspomniano, ryzyko skażenia produktami ropopochodnymi z siłowni wiatrowych jest czysto teoretyczne, praktycznie niemożliwe. W związku z powyższym, eksploatacja inwestycji w żaden sposób nie będzie zagrażała wodom powierzchniowym i podziemnym analizowanego rejonu.

8.2.7. Zanieczyszczenie powietrza i klimat

Energetyka wiatrowa jest tzw. „czystą”, ekologiczną metodą pozyskiwania energii, alternatywną dla konwencjonalnych źródeł energetyki tradycyjnej, jak węgiel kamienny, brunatny, gaz ziemny, olej opałowy, które są nieodnawialne, a ich zasoby są ciągle umniejszane. Ich wykorzystanie wiąże się z emisją ogromnej ilości zanieczyszczeń do atmosfery. Energetyka wiatrowa natomiast jest bezemisyjna i niewyczerpalna, co stanowi bardzo ważny argument w jej wykorzystaniu w pozyskiwaniu energii elektrycznej.


Szacuje się, że wielkość rocznej produkcji energii dla farmy wiatrowej w Wiewiórce i Górze Motycznej o łącznej mocy maks 28 MW wynosi 67 200 MWh. Wytworzenie takiej ilości energii ze źródeł kopalnych, spowodowałoby nieodwracalne zmniejszenie ich zasobów o ponad 33 tys. ton rocznie (w przypadku węgla kamiennego). Poniżej przedstawiono spodziewany efekt ekologiczny, jaki zostanie osiągnięty po uruchomieniu farmy, tj. uniknięcie emisji zanieczyszczeń do atmosfery towarzyszących produkcji tej samej ilości energii elektrycznej, ale w elektrowni konwencjonalnej, opalanej węglem kamiennym.
Efekt ekologiczny został wyliczony na podstawie wzoru:

e = Ei*we,i,

gdzie:


Ei – roczna ilość wyeliminowanej energii nieodnawialnej [MWh]

we,i – wskaźnik emisji [kg/MWh], gdzie:

dla SO2: we,i = 7,8

dla NO2: we,i = 3,2

dla CO2: we,i = 937

dla CO: we,i = 0,2

dla Pyłu: we,i = 1,1


W związku z powyższym, dla Farmy „Wiewiórka” o łącznej mocy maks 28 MW i szacowanej rocznej produkcji energii na poziomie 67 200 MWh, efekt ekologiczny przy produkcji tej samej ilości energii elektrycznej w elektrowni konwencjonalnej, opalanej węglem wyniesie:


Tabela 8.2.7/1. Korzyści ekologiczne, możliwe do osiągnięcia, dzięki realizacji przedmiotowej inwestycji [Mg]

Rodzaj

zanieczyszczenia



Emisja w ciągu roku

Emisja w ciągu 25 lat17

SO2

524,2

13105

NO2

215,0

5375

CO2

62966,4

157416

CO

13,44

336

Pyły

73,92

1848

Realizacja inwestycji przyczyni się do zmniejszenia emisji szkodliwych substancji do atmosfery, tym samym do zmniejszenia negatywnego wpływu na powietrze, wodę, glebę, rośliny, zwierzęta i ludzi. Ponadto zwiększenie udziału energii wytwarzanej przez elektrownie wiatrowe w ogólnym bilansie, ma pozytywne aspekty środowiskowe, nie tylko w skali kraju, ale także kontynentu i globu.

Wpływ elektrowni wiatrowych na lokalne warunki klimatyczne polegać będzie przede wszystkim na osłabieniu siły wiatru w bezpośrednio strefie usytuowania śmigieł – do maksymalnie 60 %. Energia kinetyczna wiatru zamieniona tam będzie w energie mechaniczną urządzeń prądotwórczych i docelowo w energię elektryczna (istota funkcjonowania elektrowni wiatrowych).

Niewielkie zmiany pola wiatru będą tez miały miejsce w otoczeniu wież elektrowni, w tym przy powierzchni ziemi – turbulencja, w strefie do ok. 40 – 50 m za wieżą.

Konstrukcje elektrowni spowodują też pewien, niewielki spadek natężenia bezpośredniego promieniowania słonecznego docierającego do powierzchni ziemi (zacienienie). Będą to zmiany nieistotne dla organizmów żywych.

8.2.8. Hałas (załącznik 4)

W analizowanym przypadku źródłem hałasu będzie projektowany zespół 14 turbin elektrowni wiatrowych o mocy 1,8/2,018 MW każda. Źródłem hałasu emitowanego z elektrowni wiatrowej do środowiska jest praca rotora i śmigieł turbiny powodująca emisje energii akustycznej do otoczenia. Dźwięk powstaje na skutek wzajemnego oddziaływania łopaty elektrowni z turbulencją powietrza, powstającą zarówno przylegle do niej jak i w najbliższym strumieniu nadążającym (Brookes et al. 1989).





    Analiza akustyczna eksploatacji przedsięwzięcia

Wpływ projektowanej inwestycji na klimat akustyczny środowiska zewnętrznego19 został wykonany metodą obliczeniową (symulacja komputerowa) przedstawioną w Instrukcji ITB nr 338/96 pt. „Metoda określenia imisji hałasu przemysłowego w środowisku” za pomocą programu komputerowego HPZ_95_ITB. Metoda ta jest zgodna zobowiązującymi unormowaniami prawnymi w kraju i UE, w tym z Dyrektywą 2002/49/WE Parlamentu Europejskiego.

Do obliczeń symulacyjnych przyjęto następujące założenia:



  • Poziom mocy akustycznej źródeł punktowych

    - dla wariantu Inwestora I LAWn: = 104 dB (A)



    - dla wariantu Inwestora II i III  LAWn: = 105 dB (A) i 103 dB (A) (niezależnie od przyjętego wariantu, część turbin będzie pracować wg mode 0 dla którego maksymalna moc akustyczna wynosi 105 dB, pozostała część turbin wg mode 2 dla którego maksymalna moc akustyczna wynosi 103 dB. W dalszej części tekstu zaproponowano ustawienia mode (tryb 0 lub 2) przypisane do konkretnych turbin. Wariantowanie natomiast polegało na analizowaniu różnej wysokości położenia gondoli n.p.t.)

  • Wysokość poszczególnych wiatraków przyjęto zgodnie z faktyczną wysokością określoną z mapy sytuacyjno-wysokościowej

  • Źródło hałas sprowadzone do punktu w modelu obliczeniowym znajduje się w miejscu lokalizacji gondoli na wysokości:

    - dla wariantu Inwestora I  najniższej możliwej, tj. h = 80 metrów nad poziomem

    terenu (wariant potencjalnie najbardziej niekorzystny dla V90)

    - dla wariantu Inwestora II  najniższej możliwej, tj. h = 80 m nad poziomem terenu

    (wariant potencjalnie najbardziej niekorzystny dla V100)

    - dla wariantu Inwestora III  h = 95 m nad poziomem terenu


  • Wysokość punktów obliczeniowych przyjęto na wysokości: h = 4 m względem poziomu odniesienia rzeczywistego poziomu odniesienia danego punktu (poziom „0” ustalono na wys. 187 m npm - przyjętego jako uśredniony poziom doliny Wisłoki w rejonie miejscowości Żyraków.

  • W obliczeniach przyjęto następujące wartości parametrów meteorologicznych: Cisnienie powietrza 1013,25 mbar, Wilgotność: 70 %, Temperatura: 10 °C



Obliczenia propagacji hałasu wykonano w sposób teoretyczny, na drodze numerycznego modelowania pola akustycznego, przy pomocy programu komputerowego HPZ_95_ITB (Instrukcja ITB 338/96) zaleconego do stosowania przez MGPiB. Metoda ta polega na określeniu w sposób teoretyczny, rozkładu poziomu dźwięku w otoczeniu analizowanego obiektu, z uwzględnieniem geometrii i charakterystyki akustycznej poszczególnych obiektów (źródeł pośrednich i bezpośrednich), jak i przewidywanego czy istniejącego zagospodarowania terenu.

W obliczeniach uwzględniono zróżnicowane pokrycie i zagospodarowanie terenu, w otoczeniu każdego z analizowanych miejsc. Dokonano tego, poprzez odpowiedni dobór parametrów: geometrii ekranów oraz rozmieszczenie punktów obserwacji.

Wyniki komputerowej symulacji rozkładu równoważnego poziomu dźwięku A w otoczeniu pracujących turbin przedstawiono w tabeli 8.2.8/1, 8.2.8/2, 8.2.8/3 .

Zasięg oddziaływania farmy wiatrowej w fazie eksploatacji, przedstawiono w postaci map akustycznych z maksymalnym zasięgiem izolinii równoważnego poziomu dźwięku LAeq [dB], zamieszczonych w załączniku nr 4 .



Tabela 8.2.8/1. Zasięgi uciążliwości hałasu generowanego przez turbiny wiatrowe (Wariant I - 14 turbin wiatrowych o średnicy wirnika 90 m i mocy 2 MW każda, wysokość położenia gondoli h = 80 m n.p.t)




Zasięg uciążliwości

-izofona LAeq noc=40 dB (A)

(odległość izofony od skraju zabudowy)

Zagrożenie dla najbliższej zabudowy

najmniejsza odległość izofony LAeq noc=40 dB (A) od skraju zabudowy20

Nr turbiny

Poziom mocy akustycznej turbiny

największy

najmniejszy

Wiewiórka

Góra Motyczna

Zasów

Mokre

Brzeziny

Grabówka

A1-A14

104 dB (A)

ok. 0 m

ok. 1000 m

0 m21

450 m

350 m

630 m

100 m

510 m

Tabela 8.2.8/2. Zasięgi uciążliwości hałasu generowanego przez turbiny wiatrowe (Wariant II - 14 turbin wiatrowych o średnicy wirnika 100 m i mocy 1,8MW każda, wysokość położenia gondoli h = 80 m n.p.t)




Zasięg uciążliwości

-izofona LAeq noc=40 dB (A)

(odległość izofony od skraju zabudowy)

Zagrożenie dla najbliższej zabudowy

najmniejsza odległość izofony LAeq noc=40 dB (A) od skraju zabudowy22

Nr turbiny

Poziom mocy akustycznej turbiny

największy

najmniejszy

Wiewiórka

Góra Motyczna

Zasów

Mokre

Brzeziny

Grabówka

A1, A2, A3, A7,A8, A9, A10, A11, A12, A13, A14

105 dB (A)

ok. 30 m

ok. 1010

30 m

450 m

400 m

660 m

100 m

525 m

A4, A5, A6,

103 dB (A)

Tabela 8.2.8/3. Zasięgi uciążliwości hałasu generowanego przez turbiny wiatrowe (Wariant II - 14 turbin wiatrowych o średnicy wirnika 100 m i mocy 1,8 MW każda, wysokość położenia gondoli h = 95 m n.p.t.)




Zasięg uciążliwości

-izofona LAeq noc=40 dB (A)

(odległość izofony od skraju zabudowy)

Zagrożenie dla najbliższej zabudowy

najmniejsza odległość izofony LAeq noc=40 dB (A) od skraju zabudowy23

Nr turbiny

Poziom mocy akustycznej turbiny

największy

najmniejszy

Wiewiórka

Góra Motyczna

Zasów

Mokre

Brzeziny

Grabówka

A1, A2, A3, A7, A8, A9, A10, A11, A12, A13, A14

105 dB (A)

ok. 30 m

ok. 1010

30 m

465 m

400 m

665 m

100 m

530 m

A4, A5, A6,

103 dB (A)

    Na podstawie przeprowadzonego modelowania akustycznego, stwierdzono że możliwa jest realizacja inwestycji w trzech różnych wariantach modelu turbiny, bez zmiany ich rozmieszczenia, tj.:

    - wariant I – 14 turbin o średnicy wirnika 90 m i mocy do 2,0 MW, LAWn: =104 dB (A)- mode 0, położenie gondoli na wysokości najbardziej niekorzystnej pod względem akustycznym h = 80 m

    - wariant II – 14 turbin o średnicy wirnika 100 m i mocy do 1,8 MW, LAWn: =105 dB (A) - mode 0 dla turbin A1-14 z wyjątkiem turbin A4, 5, 6 dla których LAWn: =103 dB (A) - mode 2, położenie gondoli h = 80 m

    - wariant III – 14 turbin o o średnicy wirnika 100 m i mocy do 1,8 MW, LAWn: =105 dB (A) - mode 0 dla turbin A1-14 z wyjątkiem turbin A4, 5, 6 dla których LAWn: =103 dB (A) - mode 2, położenie gondoli h = 95m


Maksymalny zasięg oddziaływania turbin wiatrowych zmienia się w granicach:

600 – 740 m - LAeq w nocy = 40 dB[A],

350 m – 450 m - LAeq w nocy = 45 dB[A],

Tak w dziennej jak i w nocnej w porze nie występują przekroczenia dopuszczalnych wartości równoważnego poziomu dźwięku (LAeq). Jedynie w przypadku m. Wiewiórka – izofona LAeq = 40 dB – w nocy zbliża się do granic terenu zabudowy zagrodowej. Większość najbliżej położonych terenów zabudowy zagrodowej znajduje się w strefie ograniczonej izofonami 32.5 - 37.5 dB.

Należy podkreślić, że obliczenia przeprowadzono dla warunków najbardziej niekorzystnych, tj. ciągłej pracy turbin wiatrowych w ciągu, co najmniej 8 godz. w dzień i 1 godziny w nocy oraz maksymalny poziom mocy akustycznej turbin. Co więcej, przyjęto zaostrzone kryterium dopuszczalnych wartości poziomu dźwięku (50 dB dla pory dnia, 40 dB dla pory nocy), pomimo, że na podstawie pkt 3 Rozporządzenia MŚ z dnia 14 czerwca 2007 (Dz.U.2007 Nr 120, poz. 826), dopuszczalne wartości poziomu emisji dźwięku A do środowiska dla terenów położonych w otoczeniu projektowanej inwestycji wynoszą: 55 dB dla pory dnia i 45 dB dla pory nocy.

Ponadto zgodnie z obowiązującymi przepisami prawnymi izolinie dopuszczalnych równoważnych poziomów hałasu (np. 50 i 40 dB) mogą wykraczać poza teren własności obiektu generującego hałas, ponieważ norma dotyczy jedynie terenu chronionego, a nie granicy obszaru własności (oczywiście z wyjątkiem bezpośredniego graniczenia obiektu z terenem chronionym akustycznie). Znaczy to, że w przypadku braku bezpośredniej granicy z terenem akustycznie chronionym (określonym zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 roku w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 120, poz. 826) – taka sytuacja występuje w przypadku analizowanego przedsięwzięcia, nie można mówić o „uciążliwości akustycznej wykraczającej poza teren własności obiektu – gdyż przepisy prawa nie określają wymagań akustycznych na granicy terenu obiektu.

Mając na uwadze powyższe, ostateczny wybór ustawień parametrów turbiny (wariant I lub wariant II lub wariant III) będzie zależał od decyzji Inwestora, ta z kolei od wyników pomiaru prędkości wiatru w badanym regionie oraz od stopnia opłacalności całego przedsięwzięcia.



Propozycja monitoringu akustycznego

Według obowiązującego Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008 w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody (Dz. U. 2008 nr 206 poz. 1291), okresowe pomiary hałasu w środowisku prowadzi się dla zakładu, na którego terenie eksploatowane są instalacje lub urządzenia emitujące hałas, dla którego zostało wydane pozwolenie na emitowanie hałasu do środowiska lub pozwolenie zintegrowane. Zakres oraz metodyki referencyjne wykonywania okresowych pomiarów hałasu, określają załączniki nr 6 i 7 do rozporządzenia.

Omawiane przedsięwzięcie zgodnie z wynikami analizy oddziaływania na klimat akustyczny nie będzie wymagać decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu, nie podlega także obowiązkowi uzyskania pozwolenia zintegrowanego.

W Polsce brak powszechnie przyjętej i administracyjnie akceptowanej metodyki pomiarów hałasu emitowanego przez elektrownie wiatrowe, w szczególności dla długookresowych średnich poziomów dźwięku LDWN i LN wymienionych w art. 112a ustawy POŚ.

Monitoring powinien być oparty o przygotowany na etapie projektowym przedsięwzięcia program badań, który zapewniłby określenie poziomu istniejącego tła akustycznego w proponowanych lokalizacjach punktów badawczych. Program powinien następnie określić sposoby pomiaru oddziaływania akustycznego przedsięwzięcia na etapie eksploatacji, zapewniając możliwość porównania z pierwotnymi warunkami akustycznymi. Chodzi tu m.in. o uwzględnienie wpływu szeregu czynników środowiskowych na wyniki pomiarów hałasu, takich jak pora roku, pora dnia, warunki meteorologiczne, aktualna sytuacja akustyczna w otoczeniu punktów pomiarowych.

Monitoring ten powinien być prowadzony we wszystkich fazach realizacji przedsięwzięcia (faza przed inwestycyjna, faz budowy i faza eksploatacji).

Badania hałasu powinny być wykonane również w sytuacji wybudowania w pobliżu kolejnych zespołów turbin wiatrowych w odległościach mogących mieć wpływ na kształtowanie się klimatu akustycznego analizowanego obszaru.

8.2.9. Infradźwięki

Infradźwięki są to fale dźwiękowe o niskich częstotliwościach poniżej 20 Hz długości 17 – 340 m, dla których tradycyjne przeszkody akustyczne nie są skuteczne.

W warunkach naturalnych generowane są przez meteoryty, wodospady, fale morskie, ruchy powietrza (zwłaszcza silne wiatry, tornada), wyładowania atmosferyczne, trzęsienia ziemi, wulkany itp. Sztucznymi źródłami infradźwięków są natomiast maszyny przepływowe niskoobrotowe (sprężarki, wentylatory, silniki), urządzenia energetyczne (młyny, kotły, kominy), piece hutnicze (zwłaszcza piece elektryczne łukowe) oraz urządzenia odlewnicze (formierki, kraty wstrząsowe) a także urządzenia systemu klimatyzacji i wentylacji, urządzenia sieci informatycznej, ruch kołowy, powietrzny, morski, sprzęt AGD: miksery, lodówki, odkurzacze 24.

Infradźwięki pozornie nie są słyszalne przez człowieka, ale przy dostatecznie wysokich poziomach ciśnienia akustycznego, są one odbierane przez ucho i układ przedsionkowy, np. próg słyszalności dla 6-8 Hz to 100 dB, a dla częstotliwości 12-16 Hz to około 90 dB. Po okresie 15 minut ekspozycji na infradźwięki o natężeniu 135 dB i częstotliwości <10 Hz odczuwalne jest drganie błony bębenkowej, któremu towarzyszy wrażenie ucisku i ból25.

Zasadniczą drogą odbioru infradźwięków przez organizmy, są jednak receptory czucia wibracji, przy czym progi tej percepcji są wyższe o 20-30 dB od progów słyszalności25.

Infradźwięki mogą powodować niekorzystne zmiany w organizmie człowieka (ale tylko w zakresach ich oddziaływania, patrz niżej). Pod ich wpływem pojawia się uczucie zmęczenia, bóle i zawroty głowy, czy wrażenie chwiania się. Realnymi objawami ekspozycji organizmu na infradźwięki są omdlenia, ogólne osłabienie, zaburzenia snu, obniżenie sprawności psychomotorycznej, zaburzenia funkcji fizjologicznych, ogólna drażliwość. Czasem stwierdzana jest hipotonia tętnicza, drżenie palców u rąk lub dermografizm. Nie ma natomiast zmian histopatologicznych w organach i tkankach.

Wyróżnia się następujące zakresy oddziaływania infradźwięków25, 25:


  • 100-120 dB – przy krótkim okresie działania – brak szkodliwości, przy dłuższym – subiektywne odczucie wewnętrznego wibrowania

  • 120-140 dB – przebywanie w polu infradźwięków – lekkie zakłócenia procesów fizjologicznych i uczucie nadmiernego zmęczenia,

  • 140-160 dB – już 2 min ekspozycja na infradźwięki wywołuje zakłócenia zmysłu równowagi i wymioty, przy dłuższym narażeniu występują uszkodzenia organów

  • >170 dB – stwierdzona śmiertelność zwierząt wystawionych na działanie infradźwięków o takim natężeniu

Typowym objawem wskazującym na działanie infradźwięków jest tzw. oczopląs pionowy – zmiany ruchów gałek ocznych, występujący zwłaszcza przy częstotliwości drgań – 7 Hz.

Dla hałasu infradźwiękowego w polskim prawodawstwie brak jest wskazań w zakresie dopuszczalnych poziomów hałasu infradźwiękowego w środowisku. Aktem prawnym poruszającym kwestię infradźwięków jest Rozporządzenie Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz.U.2002 Nr 217, poz. 1833 z późn. zm.), gdzie hałas infradźwiękowy na stanowiskach pracy jest charakteryzowany przez:



  • równoważny poziom ciśnienia akustycznego skorygowany charakterystyką częstotliwościową G odniesiony do 8-godzinnego dobowego lub do przeciętnego tygodniowego, określonego w kodeksie pracy, wymiaru czasu pracy (wyjątkowo w przypadku oddziaływania hałasu infradźwiękowego na organizm człowieka w sposób nierównomierny w poszczególnych dniach w tygodniu)

  • szczytowy nieskorygowany poziom ciśnienia akustycznego

Tabela 8.2.9/1. Wartości dopuszczalne hałasu infradźwiękowego (wartości NDN) określone w cyt. wyżej Rozporządzeniu

Oceniana wielkość

Wartość dopuszczalna

(dB)

Równoważny poziom ciśnienia akustycznego skorygowany charakterystyką częstotliwościową G odniesiony do 8-godzinnego, dobowego lub do przeciętnego tygodniowego, określonego w kodeksie pracy, wymiaru czasu pracy

102

Szczytowy nieskorygowany poziom ciśnienia akustycznego

145

W przypadku stanowisk pracy młodocianych i kobiet w ciąży obowiązują inne wartości dopuszczalne (odpowiednio 86 dB i 135 dB).

Infradźwięki powstające na skutek eksploatacji elektrowni wiatrowych

W kontekście pracy elektrowni wiatrowych, źródłem infradźwięków są zmiany ciśnienia ośrodka sprężystego na końcówkach łopat, podczas ich przejścia obok wieży (Rogers 2002). Poziom infradźwięków generowanych przez turbiny wiatrowe są zazwyczaj niższe od tzw. tła- czyli naturalnego poziomu infradźwięków w środowisku.

Jak już wcześniej wspomniano (rozdz. 8.2.1), wibracje wywołane infradźwiękami, zachodzą tylko w przypadku dźwięków powyżej 100 dB. Hałas pochodzący z pracujących turbin wiatrowych, w miejscu jego percepcji przez ludzi (tj. na terenach zabudowy mieszkaniowej, zagrodowej oddalonych od najbliżej położonych elektrowni wiatrowych o min. 500 m) kształtuje się na poziomie o wiele niższym, tj. 40-50 dB.

Nie mniej jednak szkodliwość dźwięków o częstotliwościach <20 Hz jest mocno dyskusyjna. Istnieją raporty stwierdzające zarówno o braku jak i istnieniu wpływu infradźwięków na zdrowie człowieka i jego samopoczucie.

Dr Nina Pierpont (Uniwersytet Princeton) badała tzw. „syndrom turbiny wiatrowej” u ludzi mieszkających w sąsiedztwie zespołów elektrowni wiatrowych(„Wind Turbine Syndrom. Report on Natural Experiment”). Badania zostały przeprowadzone na grupie zaledwie 38 osób z 10 rodzin w wieku od poniżej 1 roku do 75 lat, mieszkające w odległości od 350 m do 1,5 km od elektrowni wiatrowych o mocy 1,5 – 3 MW, posadowionych w 2004 roku i później. Polegały one na wypełnieniu ankiet dotyczących zaobserwowanych u siebie i swoich dzieci objawów, przed realizacją elektrowni wiatrowych, w trakcie eksploatacji ich eksploatacji oraz po zmianie miejsca zamieszkania. W swojej pracy stwierdziła, że hałas na skutek zmian ciśnienia powietrza powoduje ciąg fizjologicznych i neurologicznych zaburzeń tj.: wewnętrzne wibracje całego organizmu, pulsowanie w klatce piersiowej, szum w uszach, bóle głowy, bezsenność, zaburzenia koncentracji (objawy syndromu turbiny wiatrowej). Nie u wszystkich osób odnotowano kłopoty ze zdrowiem. Nie udało się też ocenić, jakiej części ludzi problem syndromu realnie dotyczył. Szczególnie podatne na oddziaływanie infradźwięków, wskazano osoby cierpiące na migreny, choroby lokomocyjne/morskie lub z uszkodzonym uchem wewnętrznym. U osób, które wcześniej cierpiały na zaburzenia psychiczne, nie stwierdzono wyższej podatności na hałas, co miałoby podważyć analizy wielu naukowców, twierdzących że problem syndromu turbiny wiatrowej rozpoczyna się właśnie w psychice człowieka. Badania Niny Pierpont zostały poddane wnikliwej analizie pod kątem wiarygodności. Stowarzyszenie inżynierów i konsultantów środowiskowych USA (EPSILON Associates Inc.) stwierdziło, że praca dr Pierpont nie wykazała istnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy stanem zdrowia a sąsiedztwem turbin wiatrowych. W pracy brakowało danych dotyczących poziomu hałasu w gospodarstwach domowych, w których mieszkały osoby skarżące się na syndrom turbiny wiatrowej. Poza tym badania Pierpont opierały się głównie na odczuciach tych osób, co nie daje obiektywnego, rzeczywistego stanu rzeczy. Ponadto, jak zauważyła Maria McCaffery z Brytyjskiego Stowarzyszenia Energetyki Wiatrowej (BWEA) grupa badanych przez Pierpont była za mała dla otrzymania racjonalnych wyników. Poza tym zabrakło grupy kontrolnej, do której można by było odnieść otrzymane rezultaty. Jako dowód teorii, Pierpont przywołuje badania dr Neila Todd z Uniwersytetu w Manchester, który sam sprostował, że jego praca nie dowodzi istnieniu związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy syndromem turbiny wiatrowej a emisją hałasu i wibracji z elektrowni wiatrowych.

W 2009 r. z inicjatywy Amerykańskiego Stowarzyszenia Energetyki Wiatrowej oraz Kanadyjskiego Stowarzyszenia Energetyki Wiatrowej, powołano międzynarodowy panel naukowy, w skład którego weszli niezależni specjaliści z dziedziny akustyki, audiologii, medycyny i zdrowia publicznego. Dokonali oni szerokiego przeglądu aktualnej literatury traktującej na temat potencjalnego wpływu hałasu emitowanego przez turbiny wiatrowe na zdrowie człowieka, czego efektem końcowym było opublikowanie raportu „Wind Turbine Sound and Health Effects. An Expert Panel Review” (Colby, D. W., Dobie, R., Leventhall, G., Lipscomb D. M., McCunney, R. J.,Seilo, M. T., Sondergaard, B., 2009). Stwierdzono w nim, że infradźwięki emitowane na poziomie od 40 do 120 dB nie wywołują negatywnych skutków zdrowotnych. Uczucie niepokoju, zmęczenia, rozdrażniania, bezsenność, bóle głowy, depresja, kłopoty z koncentracją, mdłości są dolegliwościami powszechnie występującymi. Nie ma dowodów na to, aby ludzie zamieszkujący tereny sąsiadujące z turbinami wiatrowymi cierpiały na nie częściej. Negatywne oddziaływanie elektrowni wiatrowych tłumaczy się tzw. efektem nocebo – czyli zjawiskiem negatywnego nastawienia i brakiem akceptacji obecności turbin wiatrowych (a nie ich pracą i związaną z tym emisją hałasu). Na tzw. zespół rozdrażnienia wpływa wiele czynników i nie można go wprost tłumaczyć obecnością turbin wiatrowych.

W 2010 r. Chief Medical Officer of Health of Ontario oraz Ontario Agency for Health Protection and Promotion, Ministra of Health and Long –Term Care wraz z innymi ośrodkami rządowymi i naukowymi, wydali raport z którego wynika, że:

- nie stwierdzono związku pomiędzy hałasem emitowanym przez elektrownie wiatrowe, a jakimkolwiek skutkiem zdrowotnym,

- hałas niskoczęstotliwościowy oraz infradźwiękowy, którego źródłem jest praca współczesnych turbin, ma o wiele niższy poziom niż jakikolwiek inny hałas o stwierdzonym negatywnym oddziaływaniu na zdrowie człowieka.

Większość naukowców jest zgodna i problem nadwrażliwości na hałas tłumaczy podłożem psychologicznym. Problemy zdrowotne są jedynie konsekwencją negatywnego nastawienia do źródła dźwięku. Sam dźwięk (na jego dopuszczalnym poziomie) nie powoduje zaburzeń fizjologiczno-neurologicznych. Potwierdzają to badania prowadzone przez: University of Massachusetts (Wind Turbine Noise, Infrasound and Noise Percpetion, A.L. Rogers, 2006), Danish Environmental Protection Agency (Infrasound Emission from Wind Turbines, 2005), University of Groningen (Do wind turbines produce significant low frequency sound levels?, Berg G. 2004)

Również w Polsce zostały przeprowadzone badania mające na celu analizę hałasu w zakresie infradźwięków emitowanych przez elektrownie wiatrowe (przez dr inż. Ryszarda Ingielewicza oraz dr inż. Adama Zgubienia z Politechniki Koszalińskiej26). Pomiary zostały wykonane na terenie farmy wiatrowej (zespół 9 elektrowni wiatrowych typu VESTAS V80-2,0 MW) w Cisowie koło Darłowa, zarówno na etapie jej projektowania, budowy i w końcu eksploatacji. Ze względu na brak określonych w polskim prawodawstwie kryteriów precyzujących dopuszczalny poziom infradźwięków w środowisku naturalnym, posłużono się wskaźnikami dotyczącymi miejsc pracy. Wyniki pomiarów przedstawiono w poniższej tabeli:

Tabela 8.2.9/2. Wyniki pomiarów na farmie wiatrowej: podano wartości w punkcie pomiarowym 1 – przy wieży elektrowni oraz w punkcie nr 2 odległym o 500 m (wartości w nawiasach)

Częstość środkowa oktawy [Hz]

4

8

16

31,5

Wartość zmierzona podczas pracy siłowni [dB]

98 (82,7)

95,1 (78,2)

92,1 (70,4)

84,4 (61,8)

Wartość tła akustycznego [dB]

83,0 (79,4)

78,0 (76,4)

69,1 (68,1)

59,7 (62,0)

Autorzy doszli do wniosku, że „praca elektrowni wiatrowych nie stanowi źródła infradźwięków na poziomach mogących zagrozić zdrowiu ludzi. Szczególnie, że elektrownie wiatrowe lokalizowane są w odległościach nie mniejszych niż 400 m od zabudowy mieszkalnej. W odległości 500 m, zgodnie z tabelą 8.2.9/2. zmierzone wartości poziomów infradźwięków osiągają maksymalnie 82,7 dB [Lin] i 78,4 dB G i są zbliżone do poziomów tła”.


    8.2.10. Wibracje

    Źródłem wibracji w pracujących elektrowniach wiatrowych będzie: generator, rotor a także wieża. Są to drgania o niewielkiej częstotliwości – poniżej 600 Hz i o bardzo małej amplitudzie. Wibracje po przejściu przez wieżę mogą zostać przenoszone do gruntu. Dzięki jednak zastosowaniu specjalistycznego układu kompensującego w najnowszych konstrukcjach elektrowni wiatrowych, oddziaływanie wibracji na środowisko ograniczone jest do minimum. Ponadto propagacja wibracji w gruncie jest znacznie utrudniona, a amplituda drgań ulega znacznemu zmniejszeniu wraz z odległością.

    Wg badań przeprowadzonych przez Geological Society of London oraz Keele University (Staffordshire), drgania spowodowane przez turbiny wykrywane są jedynie przez bardzo czułe urządzenia sejsmograficzne i mają znacznie mniejsze natężenie niż wibracje wywoływane np. przez transport. W związku z powyższym, nie mogą mieć one negatywnego oddziaływania na zdrowie ludzkie27.

    Obecnie brak jest natomiast reprezentatywnych badań w kontekście wpływu wibracji z lądowych elektrowni wiatrowych (nowej generacji) na zwierzęta. Stosunkowo liczne opracowania dotyczą parków morskich. Dla przedmiotowej inwestycji, nie mogą jednak stanowić one punktu odniesienia, gdyż warunki propagacji fali dźwiękowej o niskiej częstotliwości w wodzie są zupełnie inne niż w gruncie. Ponadto szereg zwierząt wodnych wykorzystuje organy słuchowe jako narządy lokalizacji i nawigacji pod powierzchnią wody, wobec czego wszelkie zmiany środowiska są dla nich niezwykle znaczące.

    Brak prac naukowych, dotyczących wpływu wibracji lądowych elektrowni wiatrowych na zwierzęta, może oznaczać, że nie odnotowuje się negatywnych skutków ich emisji na organizmy lądowe, przez co nie stanowią one przedmiotu zainteresowania naukowców. Co więcej w raporcie Europejskiej Agencji Środowiska pt.: „Potencjał europejski energii wiatrowej na morzu i na lądzie. Ocena ograniczeń środowiskowych i ekonomicznych” (czerwiec 2009), wskazuje się na potrzebę analizy oddziaływania wibracji na ryby i ssaki morskie, całkowicie pomijając aspekt wibracji gruntowych dla farm lądowych.



8.2.11. Odpady

W trakcie funkcjonowania zespołu elektrowni wiatrowych i infrastruktury towarzyszącej nie będą powstawać stale odpady, z wyjątkiem odpadów związanych z pracami konserwacyjnymi urządzeń technicznych. Generalnie odpady te związane będą z gospodarką olejową, prowadzoną w ramach obsługi serwisowej poszczególnych elektrowni wiatrowych i GPZ

Zgodnie z klasyfikacją odpadów, zawartą w Rozporządzeniu MŚ z dnia 27 września 2001 r. (Dz.U.2001, Nr 112 poz. 1206) oleje przekładniowe zostały sklasyfikowane jako odpady o kodach:
Tabela 8.2.11/1. Rodzaje odpadów powstające w trakcie eksploatacji inwestycji


Kod

Rodzaj odpadu

Ilość

13

Oleje odpadowe i odpady ciekłych paliw

(z wyłączeniem olejów jadalnych oraz grup 05,12 i 19



280 dm3/4 lata

13 01

Odpadowe oleje hydrauliczne

13 01 10

Mineralne oleje hydrauliczne niezawierające związków chlorowcoorganicznych

13 02

Odpadowe oleje silnikowe, przekładniowe i smarowe

1120 dm3/4 lata

13 02 05

Mineralne oleje silnikowe, przekładniowe i smarowe niezawierające związków chlorowcoorganicznych

Oleje po zużyciu lub planowanej wymianie zostaną wywiezione do zakładu utylizacji. Obowiązek ten będzie spoczywał na firmie zewnętrznej, której zostaną zlecone czynności konserwacyjno – naprawcze, zgodnie z zapisami umów z inwestorem. W myśl ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. 2001 Nr 62, poz. 628 z późn. zm.) to podmiot świadczący usługę jest wytwórcą odpadu, dlatego też to na nim będą ciążyły obowiązki uzyskania stosownych zezwoleń w zakresie wytwarzania jak i unieszkodliwiania odpadów.





8.2.11. Promieniowanie elektromagnetyczne

Niejonizujące promieniowanie elektromagnetyczne generowane jest przez źródła:

  • naturalne (promieniowanie słoneczne, promieniowanie termiczne ciał na Ziemi, ziemskie pole elektryczne, pole ładunku elektrycznego związanego z naturalną jonizacją powietrza, pole związane z wyładowaniami atmosferycznymi, fale radiowe pochodzenia pozaziemskiego). Ziemskie pole elektryczne jest stałe i jego wartość przy powierzchni ziemi wynosi średnio około 130 V/m (wartość ta zależy od szerokości geograficznej i pory roku i waha się od 75 do 250 V/m).

  • sztuczne (elektroenergetyczne linie napowietrzne wysokiego napięcia, stacje radiowe i telewizyjne, łączność radiowa (CB radio, radiotelefony i telefonia komórkowa), stacje radiolokacyjne i radionawigacyjne, stacje transformatorowe, sprzęt gospodarstwa domowego AGD).

8.2.11.1 Krajowe i międzynarodowe ustalenia w zakresie oddziaływań pola elektromagnetycznego (w kontekście planowanej inwestycji

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO – Word Health Organization), określa jako bezpieczne, następujące wartości natężenia pola elektrycznego o częstotliwości 50 Hz28

  • 5 kV/m – dla ogółu ludności przy nieograniczonym czasie narażenia;

  • od 5 do 10 kV/m – przy czasie narażenia ograniczonym do kilku godzin dziennie.

Podane granice dotyczą zewnętrznej przestrzeni, gdyż wewnątrz budynków, natężenie pola elektrycznego jest pomijalnie małe.

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz.U.2003 Nr 192, poz. 1883), określa dopuszczalne poziomy promieniowania elektromagnetycznego dla miejsc dostępnych dla ludzi, których wartości graniczne wielkości fizycznych dla pól 50 Hz wynoszą:

Tabela 8.2.11.1/1.

Zakres częstotliwości pól elektromagnetycznych, dla których określa się parametry fizyczne charakteryzujące oddziaływanie pól elektromagnetycznych na środowisko, dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową oraz dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych, charakteryzowane przez dopuszczalne wartości parametrów fizycznych, dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową



Parametr fizyczny

składowa

elektryczna

Składowa

magnetyczna

Gęstość mocy

Zakres częstotliwości pola elektromagnetycznego

50 Hz

1 kV/m

60 A/m

-

Tabela 8.2.11/2.

Zakres częstotliwości pól elektromagnetycznych, dla których określa się parametry fizyczne charakteryzujące oddziaływanie pól elektromagnetycznych na środowisko, dla miejsc dostępnych dla ludności oraz dopuszczalne poziomu pól elektromagnetycznych, dla miejsc dostępnych dla ludności



Parametr fizyczny

składowa

elektryczna

Składowa

magnetyczna

Gęstość mocy

Zakres częstotliwości pola elektromagnetycznego

50 Hz

10 kV/m

60 A/m

-

8.2.11.2. Oddziaływanie planowanej inwestycji w zakresie promieniowania elektromagnetycznego
W odniesieniu do generatorów prądu (turbiny) zagrożenia wystąpienia niekorzystnych dla zdrowia człowieka poziomów emisji pól elektromagnetycznych, poprzez umieszczenie ich na dużej wysokości (min 80 m nad powierzchnią terenu), zostało ograniczone do wartości pomijalnej. Co więcej, generator wytwarzający prąd o napięciu 0,69 kV i częstotliwości 100Hz, znajduje się wewnątrz gondoli jest zamknięty w przestrzeni otoczonej metalowym przewodnikiem o właściwościach ekranujących, co w konsekwencji powoduje, że efektywny wpływ elektrowni wiatrowej na kształt klimatu elektromagnetycznego do środowiska będzie równy zero (Stryjecki M., 2009).

Sama stacja elektroenergetyczna 0,69/sn kV znajdująca się w gondoli turbiny będzie generować pole o częstotliwości 50 Hz. Przewody łączące generator z trafostacją umieszczone są w stalowej rurze (w wieży), która stanowi element nośny całej konstrukcji i jednocześnie jest ekranem pola magnetycznego. Suma summarum, wypadkowe natężenie pola elektrycznego29 na wysokości 1,8 m n.p.t. wyniesie ok. 9 V/m, wielokrotnie poniżej naturalnej wartości wynoszącej 1000 V/m. Wypadkowe pole magnetyczne wyniesie w tym miejscu ok. 4,5 A/m i jest także znacznie mniejsze od poziomu występującego w naturze (60 A/m) (Stryjecki M., 2009).



8.2.12. Oddziaływanie na dobra materialne i dobra kultury

Nie przewiduje się, aby eksploatacja przedmiotowego Parku Elektrowni Wiatrowych „Wiewiórka” miała jakikolwiek negatywny wpływ na dobra materialne czy dobra kultury.



8.2.13. Oddziaływanie na krajobraz (załącznik 5)

Szczegółowe opracowanie dotyczące wpływu farmy wiatrowej na krajobraz lokalizacji inwestycji i jej najbliższego otoczenia, znajdującego się w zasięgu widoczności turbin, stanowi załącznik nr 5 do niniejszego Raportu. Wszelkie wskazania na: fotografie, ryciny, wizualizacje, załączniki itp. w niniejszym rozdziale 8.2.13., stanowią odniesienie do właściwego tekstu „Analizy krajobrazowej dla przedsięwzięcia pn. Budowa Parku Elektrowni Wiatrowych Wiewiórka w rejonie miejscowości Wiewiórka i Góra Motyczna w gminie Żyraków”



8.2.13.1 Ogólna charakterystyka oddziaływania elektrowni wiatrowych na krajobraz

Elektrownie wiatrowe, ze względu na swoje gabaryty, wyróżniają się na tle otaczającego go krajobrazu. Faza budowy planowanego przedsięwzięcia (w której nastąpi m.in.: lokalne przekształcenia zewnętrznej powierzchni terenu, okresowe wprowadzenie sprzętu budowlanego i obecność zmagazynowanych elementów konstrukcji budowlanych), tylko okresowo będzie negatywnie wpływała na krajobraz.

W fazie eksploatacji, pojedyncza elektrownia wiatrowa w bliskiej odległości, zawsze stanowi element obcy. Wraz ze wzrostem dystansu pomiędzy siłownią, a obserwatorem dysonans krajobrazowy zanika. Odczucia wrażeniowe zależeć będą również od warunków pogodowych i kierunku oświetlenia turbin.

Powszechnie uznaje się, że wizualna specyfika elektrowni wiatrowych polega na tym, że:



  • są to obiekty bardzo wysokie;

  • w zgrupowaniach, ze względu na odległości miedzy poszczególnymi siłowniami wynoszące 300 - 400 m, tworzą „przesłonę" krajobrazową na różnych poziomach;

  • mają relatywnie kontrastowy kolor w stosunku do tła bezchmurnego nieba, powierzchni ziemi z różnymi formami jej użytkowania;

  • śmigła przez znaczny czas są w ruchu co zwraca uwagę i „przykuwa" wzrok;

  • ruchome śmigła powodują okresowo refleksy świetlne - przy określonym położeniu Słońca i śmigieł w warunkach bezchmurnej pogody;

  • konstrukcje siłowni rzucają okresowo cień, zależny od wysokości Słońca;

  • elektrownie nie są widoczne w nocy (tylko po jednej czerwonej lampie na szczycie skrajnych wież);

  • bardzo istotną cechą wpływającą na postrzeganie elektrowni wiatrowych w krajobrazie jest ich koncentracja w zespołach - im większa liczba siłowni tym większy dysonans krajobrazowy;

  • istotną cechą elektrowni wiatrowych wpływająca na ich postrzeganie w krajobrazie jest kolorystyka konstrukcji – w przypadku obserwowania elektrowni w kolorze białym należy stwierdzić, że jest on estetyczny z bliska, ale kontrastowy z daleka (neutralny z daleka jest kolor jasnoszary - ale brzydki z bliska - w niektórych przypadkach pomalowanie na czerwono końcówek śmigieł - daje zamierzony efekt dobrej widoczności i tym samym kontrastowości krajobrazowej elektrowni;

  • istotnym uwarunkowaniem postrzegania elektrowni, zmiennym w czasie, są warunki pogodowe, a przede wszystkim stan zachmurzenia, w tym kolor chmur i kierunek oświetlenia elektrowni w stosunku do obserwatora;

  • na ekspozycje, krajobrazowa elektrowni i ich postrzeganie silnie wpływa lokalizacja w zasięgu widoczności z dróg, zwłaszcza gdy znajdują się one blisko, stanowią wówczas dominantę krajobrazową i pozostają długo w zasięgu widoczności obserwatorów jadących droga (linią kolejową)

Ponadto przyjmuje się, że oprócz parametrów samych elektrowni wiatrowych podstawowy wpływ na ich ekspozycje w krajobrazie mają:

  • cechy terenu, a zwłaszcza: ukształtowanie terenu (równinne, faliste, pagórkowate, wzgórzowe, dolinne); użytkowanie terenu (przede wszystkim występowanie lasów, ale także zadrzewień, alei i szpalerów drzew oraz zwartej zabudowy kubaturowej);

  • koncentracje ludzi jako obserwatorów elektrowni, a zwłaszcza: jednostki osadnicze (miasta, wsie, zespoły rekreacyjne); szlaki komunikacyjne (drogi i linie kolejowe); szlaki turystyczne (szczególnie przebiegające przez obszary podlegające ochronie) .

W przypadku analizowanej lokalizacji planowanego przedsięwzięcia, jak wykazała wizja terenowa oraz analiza zdjęć i wizualizacji:

  • jedynie z bliskiej odległości elektrownia wiatrowa stanowić będzie element obcy w krajobrazie ze względu na jednoznacznie techniczny charakter i brak możliwości zamaskowania w związku z jej wysokością,

  • wzrost odległości obserwowania elektrowni wiatrowej wyraźnie zmniejsza jej dysonans w krajobrazie. Całkowity zanik wpływu elektrowni na krajobraz następuje w odległości ok. 6 km. Znaczenie krajobrazowe mają odległości do ok. 3 km;

Należy podkreślić, że każda ocena wpływu projektowanych inwestycji na krajobraz jest bardzo złożona, jako że każda tego typu ocena ma częściowo subiektywny charakter, zależny od osobniczych odczuć i upodobań.

Szczegółowe metody analiz i ocen krajobrazowych omówione są w pracy Bogdanowskiego (1976).



1   ...   8   9   10   11   12   13   14   15   16


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna