Wpływ wieku na stężenie wskaźników energetycznych erytrocytów u konia wielkopolskiego Spis treści Wstęp Rozdział 1 – Koń jako obiekt badań



Pobieranie 248 Kb.
Strona3/3
Data08.05.2016
Rozmiar248 Kb.
1   2   3

6.2 Materiały i metody

Badaniu poddano dwadzieścia dwa konie szlachetnej półkrwi, urodzone pomiędzy 14 lutym a 6 czerwcem, badane od momentu narodzin do osiągnięcia pierwszego roku życia. Żywione były sianem Bermudzkim i paszą, zawierającą standardowo 40mg żelaza na kilogram. Wszystkie konie były poddawane regularnym, rutynowym kontrolom i wykazano, że w czasie trwania eksperymentu wszystkie cieszyły się doskonałym zdrowiem. Od każdego z nich krew została pobrana krótko po narodzinach z tętnicy szyjnej, zaraz po pierwszym ssaniu mleka i siary matki. Kolejne próbki pobierano w kolejnych godzinach, dnia 1 i 3, w następujących trzech tygodniach i w każdym kolejnym miesiącu.

Próbki zostały poddane serii badań mających na celu sprawdzenie zdolności do wiązania żelaza, całkowitą jego zawartość, poziomu hemoglobiny, a także wyliczenie stężenia poszczególnych elementów morfotycznych. Koncentrację tychże badano za pomocą systemu ZBI-6 i Channelyzer C-1000 (Coulter Electronics, Hialeah, Florida), fibrynogen został określony za pomocą strącania cieplnego, a zawartość białka reaktymetrem TS-meter (American Optical, Bufallo, New York).

6.3 Wyniki

Stężenie limfocytów wzrastało przez pierwsze trzy miesiące życia. Do szóstego miesiąca w mierzonym poziomie leukogramu następowały gwałtowne zmiany, które potem uległy stabilizacji, stopniowo obniżając się, jednak nie opadając poniżej poziomu zmierzonego przy pierwszym pomiarze.



Tabela 1: Leukogram mierzony u koni do 1 roku życia

Wiek

Wszystkie leukocyty (x109/l)

Neutrofile (x109/l)

Limfocyty (x109/l)

Monocyty (x109/l)

Eozynofile (x109/l)

Bazofile (x109/l)

>12 h

9,50±2,44
(6.90–17.00)

7,94±2,22
(5,55–15,02)

1,34±0,60
(0,46–2,81)

0,19±0,12
(0,04–0,49)

0

0,002±0,007
(0–0,035)

1 dzień

8,44±1,77

(4,50–11,50)



6,80±1,72

(3,04–9,57)



1,43±0,42

(0,63–2,06)



0,19±0,10

(0,05–0,38)



0,011±0,027

(0–0,108)



0,003±0,010

(0–0,035)



3 dzień

7,55±1,50

(6,10–10,70)



5,70±1,44

(3,04–9,72)



1,45±0,36

(0,74–2,08)



0,32±0,13

(0,08–0,71)



0,045±0,062

(0–0,214)



0,032±0,046

(0–0,130)



1 tydzień

9,86±1,79

(7,20–13,50)



7,45±1,55

(5,02–10,72)



2,10±0,63

(1,04–3,80)



0,27±0,11

(0,02–0,43)



0,028±0,041

(0–0,134)



0,058±0,069

(0–0,238)



2 tydzień

8,53±1,68

(4,50–14,40)



6,00±1,54

(3,99–11,52)



2,22±0,45

(1,55–3,35)



0,24±0,13

(0,07–0,58)



0,063±0,063

(0–0,212)



0,012±0,021

(0–0,07)


3 tydzień

8,57±1,90

(5,40–13,00)



5,66±1,64

(3,16–9,42)



2,59±0,63

(1,40–4,16)



0,22±010

(0,02–0,43)



0,078±0,066

(0–0,258)



0,026±0,032

(0–0,129)



1 miesiąc

8,14±2,02

(2,60–12,90)



5,27±2,00

(1,78–9,74)



2,46±0,45

(1,78–9,74)



0,29±0,17

(0,05–0,71)



0,121±0,148

(0–0,540)



0,016±0,032

(0–0,129)



2 miesiąc

9,65±2,13

(5,70–13,50)



5,70±1,88

(2,70–9,64)



3,46±0,63

(2,37–5,34)



0,31±0,15

(0,05–0,64)



0,092±0,092

(0–0,333)



0,018±0,028

(0–0,159)



3 miesiąc

11,69±2,51

(7,40–17,30)



6,43±1,96

(3,92–11,23)



4,73±1,21

(2,88–6,93)



0,38±0,19

(0,12–0,81)



0,184±0,181

(0–0,714)



0,018±0,028

(0–0,072)



4 miesiąc

10,18±1,99

(6,20–14,80)



4,78±1,35

(3,01–8,07)



4,70±1,31

(2,80–7,25)



0,32±0,17

(0,08–0,71)



0,353±0,319

(0–1,050)



0,018±0,027

(0–0,074)



5 miesiąc

10,07±2,29

(6,40–16,40)



4,60±1,90

(1,70–9,43)



4,92±1,48

(2,37–8,42)



0,027±0,12

(0,09–0,52)



0,272±0,157

(0–0,550)



0,010±0,027

(0–0,105)



6 miesiąc

9,03±1,13

(7,40–10,00)



4,00±,84

(2,00–5,50)



4,53±0,74

(0,20–0,91)



0,23±0,11

(0,04–0,09)



0,247±0,150

(0,042–0,726)



0,014±0,024

(0–0,074)



9 miesiąc

8,68±1,19

(6,60–10,80)



3,82±0,78

(2,60–6,05)



4,39±1,10

(2,98–6,86)



0,22±0,10

(0,05–0,42)



0,234±0,232

(0,033–0,950)



0,021±0,024

(0–0,066)



12 miesiąc

9,19±1,36

(6,80–11,60)



4,28±0,81

(2,55–5,99)



4,27±1,1

(1,80–6,44)



0,20±0,12

(0,04–0,41)



0,339±0,221

(0–0,740)



0,019±0,037

(0–0,135)



Wartości pod

Zawartość hemoglobiny i hematokryt opadła znacząco w ciągu pierwszych dwóch tygodni, a potem, nie licząc niewielkich oscylacji, utrzymywały się na poziomie dolnej granicy normy u konia dorosłego.

Liczba erytrocytów również spadła do wartości minimalnych w ciągu pierwszych dwóch tygodni, w drugim miesiącu życia osiągając wartość porównywalną z pierwszym pomiarem. Objętość cząsteczkowa osiągnęła minimalną wartość w czwartym miesiącu życia, a najwyższy poziom odnotowany został około dziewiątego miesiąca. Wykryto także zależność pomiędzy wskaźnikiem hemoglobiny a objętością cząsteczkową hematokrytu.

Tabela 2: Hematokryt mierzony u koni do 1 roku życia

Wiek

Hematokryt

Hemoglobina (g/dl)

Erytrocyty (x1012/l)

Średnia objętość cząsteczkowa (fl)

Średnia zawartość hemoglobiny w cząsteczce (g/dl)

Średnia ilość hemoglobiny cząsteczkowej

>12 h

0,43±0,03

(0,37-0,50)



15,4±1,2

(12,6-17,4)



10,7±0,8

(9,0-12,0)



40±2

(36-45)


36±2

(33-39)


14±1

(12-16)


1 dzień

0,40±0,03

(0,34-0,46)



14,2±1,1

(11,7-16,5)



9,9±0,6

(8,8-11,0)



41±3

(37-49)


35±2

(31-38)


14±1

(13-16)


3 dzień

0,38±0,03

(0,33-0,43)



14,1±1,3

(11,9-17,0)



9,6±0,7

(8,3-10,7)



39±2

(36-44)


37±1

(36-39)


15±1

(13-17)


1 tydzień

0,35±0,03

(0,31-0,44)



13,3±1,2

(11,8-17,6)



8,8±0,6

(7,8-9,6)



39±2

(35-42)


38±1

(35-40)


15±1

(13-20)


2 tydzień

0,34±0,03

(0,25-0,43)



12,6±1,4

(9,6-16,4)



8,9±0,9

(6,6-10,9)



38±2

(35-41)


38±1

(36-43)


14±1

(13-18)


3 tydzień

0,34±0,03

(0,29-0,40)



12,6±1,1

(10,6-14,8)



9,2±0,6

(8,1-10,3)



37±2

(35-43)


37±1

(35-39)


14±1

(12-15)


1 miesiąc

0,34±0,04

(0,28-0,42)



12,5±1,2

(10,9-15,6)



9,3±0,8

(6,0-10,9)



36±1

(35-39)


37±1

(33-39)


14±1

(13-15)


2 miesiąc

0,37±0,04

(0,32-0,49)



13,6±1,5

(11,7-18,0)



10,8±1,7

(9,1-15,1)



35±2

(32-39)


37±1

(34-38)


13±1

(11-15)


3 miesiąc

0,36±0,02

(0,31-0,43)



13,4±0,9

(11,8-15,6)



10,5±0,9

(9,2-13,7)



35±1

(32-39)


37±2

(34-41)


13±1

(10-15)


4 miesiąc

0,36±0,03

(0,30-0,42)



13,4±1,1

(11,6-15,5)



10,4±0,9

(8,9-12,7)



34±1

(32-38)


38±2

(35-42)


13±1

(12-14)


5 miesiąc

0,35±0,03

(0,29-0,41)



12,7±1,2

(10,5-14,9)



10,2±0,6

(9,1-11,6)



35±2

(32-39)


37±2

(33-42)


12±1

(11-14)


6 miesiąc

0,34±0,02

(0,31-0,41)



12,2±0,8

(10,8-14,0)



9,5±0,7

(8,5-10,7)



36±2

(32-40)


36±1

(34-39)


13±1

(12-15)


9 miesiąc

0,36±0,03

(0,32-0,42)



12,6±1,0

(11,0-14,7)



9,4±0,8

(7,5-10,5)



39±2

(35-43)


35±1

(32-38)


13±1

(12-15)


12 miesiąc

0,36±0,03

(0,32-0,42)



13,3±1,0

(12,1-16,0)



9,5±0,7

(8,2-11,0)



38±2

(35-42)


37±2

(33-39)


14±1

(12-15)


Wartości podane w nawiasach są minimalnym i maksymalnym zaobserwowanym wynikiem.9

Wskaźniki zawartości jonów żelaza oraz jego zdolności do wiązania w momencie narodzin przyjmowały wartości o wiele wyższe niż u osobników dorosłych. Oba spadły znacząco zaraz po narodzinach, przy czym zawartość procentowa żelaza w osoczu osiągnęła wartość minimalną w dniu trzecim, natomiast jego zdolność do wiązania około drugiego tygodnia. Wartości te utrzymywały się na niskim poziomie do pierwszego miesiąca, nastąpiło ich gwałtowne zwiększenie a następnie powolne obniżanie przez cały okres dojrzewania, aż do osiągnięcia standardowej wartości u konia dorosłego.



Tabela 3: Wartości wskaźników żelaza we krwi koni do 1 roku życia

Wiek (lata)

Żelazo (mg/l)

UIBC (mg/l)

TIBC (mg/l)

Nasycenie (%)

<12h

3,28±0,68

(2,62-4,88)



0,55±0,39

(0,10-1,62)



4,37±0,49

(3,40-5,30)



87±9

(63-98)


1 dzień

2,14±0,78

(0,68-3,67)



1,45±1,00

(0,22-4,65)



3,59±0,77

(2,17-5,93)



60±22

(22-93)


3 dzień

0,95±0,51

(0,28-2,17)



2,29±0,90

(0,92-4,16)



3,24±0,77

(1,91-4,81)



30±16

(10-62)


1 tydzień

1,74±0,77

(0,66-3,15)



2,10±0,99

(0,26-4,29)



3,84±0,82

(2,14-5,73)



46±20

(16-92)


2 tydzień

1,11±0,44

(0,22-2,01)



3,87±0,85

(2,37±4,99)



4,00±0,55

(3,88-5,71)



23±11

(4-44)


3 tydzień

1,28±0,50

(0,51-2,13)



4,18±0,78

(2,42-4,99)



5,46±0,56

(4,00-6,46)



24±10

(10-41)


1 miesiąc

1,38±0,64

(0,49-2,60)



4,27±0,85

(2,33-4,99)



5,66±0,65

(4,11-6,60)



25±12

(9-50)


2 miesiąc

1,81±0,57

(1,10-3,26)



3,68±0,80

(2,15-4,91)



5,49±0,60

(4,27-6,44)



33±11

(19-60)


3 miesiąc

1,75-0,56

(0,61-2,93)



3,32±0,92

(1,27-4,70)



5,07±0,49

(4,10-8,99)



35±14

(12-69)


4 miesiąc

1,46±0,47

(0,54-2,19)



3,13±0,63

(1,61-4,24)



4,59±0,51

(3,47-5,31)



32±11

(14-58)


5 miesiąc

1,29±0,45

(0,44-2,22)



3,09±0,74

(1,91-4,84)



4,38±0,68

(3,22-5,40)



30±10

(8-45)


6 miesiąc

1,69±0,38

(0,86-2,33)



3,05±0,66

(1,85-4,37)



4,74±0,58

(3,61-5,82)



36±8

(17-53)


9 miesiąc

1,97±0,51

(0,49-3,06)



2,72-0,67

(1,50-4,25)



4,68±0,56

(3,74-5,56)



42±11

(10-60)


12 miesiąc

1,84±0,80

(1,11-2,57)



2,00±0,54

(1,85-3,88)



3,76±0,61

(3,76-5,79)



40±7

(24-53)


Wartości podane w nawiasach są minimalnym i maksymalnym zaobserwowanym wynikiem.
UIBC – Unsaturated Iron Binding Capacity – Zdolność do wiązania nienasyconego żelaza
TIBC – Total Iron Binding Capacity – Całkowita zdolność wiązania żelaza10

Stężenie fibrynogenu utrzymywało się na podobnym poziomie co u konia dorosłego, osiągając maksymalną wartość około piątego miesiąca życia, a następnie opadając. Natomiast wskaźnik zawartości haptoglobiny nie różniła się zasadniczo od tego zaobserwowanego u koni dorosłych.



Tabela 4: Wartości wskaźników innych fibrynogenu i haptoglobiny we krwi koni do 1 roku życia

Wiek (lata)

TPP (g/l)

Fibrynogen (g/l)

Haptoglobina (g/l)

Płytki krwi (x109/l)

>12h

60±8

(51-78)


2,16±0,72

(1,00-3,32)



0,84±0,31

(0,08-1,20)



266±103

(105-448)



1 dzień

60±8

(51-77)


2,46±0,91

(1,08-4,48)



0,80±0,39

(0,00-1,36)



269-70

(125-390)



3 dzień

66±7

(50-76)


3,10±0,74

(1,60-4,49)



0,90±0,42

(0,08-1,62)



217±60

(105-340)



1 tydzień

64±4

(51-75)


2,90±0,68

(1,60-4,18)



0,64±0,43

(0,00-1,43)



249±69

(98-385)


2 tydzień

62±6

(52-74)


3,38±1,35

(1,55-5,17)



0,78±0,54

(0,00-2,02)



295±81

(145-455)



3 tydzień

59±4

(51-66)


3,64±1,21

(1,52-5,96)



0,97±0,54

(0,11-1,84)



288±7

(140-450)



1 miesiąc

61±5

(56-78)


3,98±1,27

(2,30-7,12)



1,08±0,62

(0,00-2,14)



302±83

(135-458)



2 miesiąc

60±4

(55-68)


4,06±1,38

(1,64-6,42)



1,00±0,52

(0,15-2,14)



304±76

(135-463)



3 miesiąc

64±5

(56-74)


4,88±2,35

(1,52-9,23)



0,94±0,41

(0,23-1,87)



288±44

(188-372)



4 miesiąc

66±4

(59-73)


4,71±1,56

(1,90-8,04)



1,26±0,37

(0,53-1,82)



264±62

(138-380)



5 miesiąc

66±4

(57-73)


4,97±0,91

(3,10-6,21)



0,98±0,40

(0,32-1,98)



254±61

(158-410)



6 miesiąc

66±3

(62-70)


3,70±0,75

(1,60-4,88)



0,70±0,34

(0,00-1,25)



248±60

(187-405)



9 miesiąc

62±3

(56-69)


3,42±0,41

(2,64-4,39)



0,72±0,28

(0,16-1,27)



221±58

(102-362)



12 miesiąc

62±3

(58-69)


3,91±0,61

(2,78-4,95)



0,89±0,44

(0,00-1,79)



218±49

(118-329)



Wartości podane w nawiasach są minimalnym i maksymalnym zaobserwowanym wynikiem.
TPP – Total Plasma Protein – całkowita liczba białek w osoczu11

Zebrawszy razem podane wyniki i zestawiwszy je z wartościami badań podanych w poprzednim rozdziale, okazuje się, że wiek i wydolność czerwonych krwinek łączy zależność. Wkrótce po narodzinach jest ona stosunkowo wysoka, następnie maleje aż do 2 tygodnia, po czym znów zaczyna wzrastać, osiągając szczyt w 2 miesiącu życia i utrzymując się na stałym poziomie mniej więcej do 6 miesiąca, potem regularnie malejąc. Dopiero pomiędzy 14 a 17 rokiem życia widzimy ponowny, niewielki wzrost owej wydolności, która jest naturalną odpowiedzią organizmu na regularny wysiłek fizyczny, i zmaleje dopiero w okresie starzenia się, tj. po 20 roku życia.




Tabela 5: Zależność wskaźnika wydolności krwi od wieku


7.1. Zakończenie

Dzięki nowoczesnej technologii i nowym możliwościom metod pomiarowych jesteśmy w stanie o wiele lepiej poznać otaczający nas świat i przebywające w nim żywe istoty, a, co za tym idzie, zrozumieć mechanizmy zachodzące w przyrodzie i w nas samych. Dzięki przeprowadzonym badaniom można przeanalizować zmiany zachodzące w ciele konia już nie tylko za pomocą niekiedy mylących cech morfologicznych, a dzięki znajomości tego, co rzeczywiście dzieje się w jego wnętrzu. Może to pomóc zarówno hodowcom, skupiającym się na tworzeniu krzyżówek bądź też trudniących się doborem uszlachetniającym, miłośnikom wyścigów konnych, a nawet zwykłym właścicielom koni rekreacyjnych przeznaczonych np. do hipoterapii. Skorzystajmy więc z możliwości jeszcze lepszego poznania koni, naszych towarzyszy od zarania dziejów.



7.2. Bibliografia

Tadeusz Kłopocki, Anna Winnicka „Wartości prawidłowe podstawowych badań w weterynarii”, Wydawnictwo SGGW-AR Warszawa 1987

S. Hoser, Z. Hroboni, M. Kosicki, Z. Śliwa „Szczegółowa hodowla zwierząt, tom II”, Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 1957 249-312

Maria Suska „Wpływ związków fluoru na metabolizm erytrocytów” Medycyna Pracy, 2001

Iwona Żak, „Chemia medyczna” Śląska Akademia Medyczna Katowice 2001 307-324

Anna Nowicka-Posluszna, Magdalena Zubehoer „Hodowca i Jeździec”, Rok II nr 2 (3) 2004

Łojek J., Łojek A., Stojanowska A., Wiszowaty K. „Badania nad zachowaniem źrebiąt pełnej krwi angielskiej w ciągu sześciu godzin po porodzie” Zeszyty Naukowe PTZ, 68, 2000

C. F. Kearns, K. H. MCKeever, H. John-Alder, T. ABE, W. F. Brechue “Relationship between blood volume and maximum oxygen uptake” Equine Exercise Physiology 6, 2002 485-490

Księga stadna koni rasy wielkopolskiej, tom VII część I, Warszawa 2012 5-7

K. Pogoda-Sewerniak, E. Popiela, W. Janeczek, A. Burek, M. Świeżowska „Porównawcze badania zawartości pierwiastków w surowicy i osoczu krwi koni”, Acta Sci. Pol., Medicina Veterinaria 8(1) 2009, 51-57
J.W. Harvey, R.L. Asquith, P.K. McNulty, J. Kivipelto, J.E. Bauer „Hematology of foals up to one year old” Equine vet. J. (1984) 16 (4) 347-353
Tadeusz Ogoński, Ryszard Pikuła, Piotr Kopczyński „Wpływ wysiłku fizycznego na wartość wybranych wskaźników hematologicznych i antyoksydacyjnych u koni będących w różnych okresach treningu” Acta Sci. Pol., Zootechnica 9 (4) 2010, 173–180
Allen B., Archer R. K. “Haptoglobins in the horse” 1971 Vet. Rec. 89 106-109
Comline R.S., Silver M. "A cooperative study of blood gas tensions, oxygen affinity and red cell 2,3-DPG concentrations in foetal and maternal blood in the mare, cow and sow" 1974 J. Physiol 242, 805-826
K. Darwin „Zmienność zwierząt i roślin w stanie udomowienia” 1868
Waldemar Pilarski, Stanisław Koźniewski „Anatomia i fizjologia zwierząt” Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1974 260-276
Anna Świeca-Maćkowska, Małgorzata Świątkowska-Freund, Jerzy Klimek, Krystian Kaletha „Katabolizm nukleotydów adeninowych w łożysku ludzkim” Ann. Acad. Med. Gedan, 2007, 37, 137-142
Maria Stasiuk, Grzegorz Kijanka, Arkadiusz Kozubek „Zmiany kształtu erytrocytów i czynniki je wywołujące” Postępy biochemii 55 (4) 2009 425-433
Olga Kulesza „Senior w stajni” Koń polski 2/06 48-49
Bis-Wencel H., Saba L., Odoj J., Nowakowicz-Dębek B., Kaproń B., 2002. Wybrane wskaźniki stanu oksydacyjnego koni przed okresem intensywnego użytkowania rekreacyjnego i w trakcie jego trwania. Med.Weter. 58 (12), 992–994.

1 S. Hoser, Z. Hroboni, M. Kosicki, Z. Śliwa „Szczegółowa hodowla zwierząt, tom II”, Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 1957 249-312

2 K. Darwin „Zmienność zwierząt i roślin w stanie udomowienia” 1868

3 Księga stadna koni rasy wielkopolskiej, tom VII część I, Warszawa 2012

4 Anna Nowicka-Posluszna, Magdalena Zubehoer „Hodowca i Jeździec”, Rok II nr 2 (3) 2004

5 Waldemar Pilarski, Stanisław Koźniewski „Anatomia i fizjologia zwierząt” 1974

6 Tadeusz Ogoński, Ryszard Pikuła, Piotr Kopczyński „Wpływ wysiłku fizycznego na wartość wybranych wskaźników hematologicznych i antyoksydacyjnych u koni będących w różnych okresach treningu” 2010

7 Tamże

8 Iwona Żak, „Chemia medyczna” Śląska Akademia Medyczna Katowice 2001 307-324

9 J.W. Harvey, R.L. Asquith, P.K. McNulty, J. Kivipelto, J.E. Bauer „Hematology of foals up to one year old” Equine vet. J. (1984) 16 (4) 347-353


10 J.W. Harvey, R.L. Asquith, P.K. McNulty, J. Kivipelto, J.E. Bauer „Hematology of foals up to one year old” Equine vet. J. (1984) 16 (4) 347-353


11 J.W. Harvey, R.L. Asquith, P.K. McNulty, J. Kivipelto, J.E. Bauer „Hematology of foals up to one year old” Equine vet. J. (1984) 16 (4) 347-353





1   2   3


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna