Wydane przez Sekretariat Międzynarodowej Konwencji Ochrony Roślin fao 2006 spis treśCI



Pobieranie 126.12 Kb.
Data07.05.2016
Rozmiar126.12 Kb.



MIĘDZYNARODOWE STANDARDY
DLA ŚRODKÓW FITOSANITARNYCH

ISPM Nr 18
WYTYCZNE W SPRAWIE WYKORZYSTYWANIA NAPROMIENIOWANIA JAKO ŚRODKA FITOSANITARNEGO
(2003)

Wydane przez Sekretariat Międzynarodowej Konwencji Ochrony Roślin


FAO 2006

SPIS TREŚCI




ZATWIERDZENIE................................................................................................................. 1



WSTĘP...................................................................................................................................... 1

ZAKRES ................................................................................................................................... 1

MATERIAŁY ODNIESIENIA.................................................................................................. 1

DEFINICJE ............................................................................................................................... 1



SKRÓTOWY OPIS WYMAGAŃ ............................................................................................ 1

WYTYCZNE W SPRAWIE WYKORZYSTYWANIA NAPROMIENIOWANIA JAKO ŚRODKA FITOSANITARNEGO


  1. Zarządzanie ....................................................................................................................... 3




  1. Cel zabiegu ......................................................................................................................... 3

    1. Skuteczność .................................................................................................................. 3




  1. Zabieg ................................................................................................................................. 4

3.1 Przeprowadzanie zabiegu............................................................................................... 4


  1. Dozymetria.......................................................................................................................... 5

    1. Kalibracja składników systemu dozymeterycznego..................................................... 6

    2. Pomiar rozkładu dawkowania ...................................................................................... 6

    3. Rutynowa dozymetria .................................................................................................. 6




  1. Zatwierdzanie obiektów ................................................................................................... 6




  1. Integralność systemu fitosanitarnego ............................................................................. 6

    1. Środki bezpieczeństwa fitosanitarnego w obiektach, w których przeprowadza

się napromieniowanie ................................................................................................... 7

    1. Etykietowanie............................................................................................................... 7

    2. Kontrola …................................................................................................................... 7




  1. Dokumentacja dotycząca obiektów, w których przeprowadza się zabiegi................... 8

    1. Dokumentacja procedur................................................................................................ 8

    2. Dane dotyczące obiektów i śledzenie losów napromieniowanych przesyłek ……...... 8




  1. Inspekcja i certyfikacja fitosanitarna przez Państwową Organizację Ochrony Roślin .................................................................................................................................. 9

    1. Inspekcja eksportowa ................................................................................................... 9

    2. Certyfikacja fitosanitarna ............................................................................................. 9

    3. Inspekcja importowa………………………………………………………………... 10

    4. Metody pozwalające na sprawdzenie skuteczności zabiegu podczas inspekcji eksportowe i importowej ........................................................................................... 11

    5. Administracja i dokumentacja przez Państwową Organizację Ochrony Roślin ........ 11




  1. Badania ............................................................................................................................ 11



ZAŁĄCZNIK 1

Zabiegi zatwierdzone dla poszczególnych gatunków ............................................................. 12



ZAŁACZNIK 2

Lista zagadnień branych pod uwagę podczas zatwierdzania obiektów .................................. 13



DODATEK 1

Oszacowane minimalne dawki pochłonięte wywołujące określoną reakcję u pewnych grup szkodników ............................................................................................................................. 16


DODATEK 2

Protokół badawczy …………………………………………………………………………. 18






ZATWIERDZENIE

Niniejszy standard został zatwierdzony przez Tymczasową Komisję do spraw Środków Fitosanitarnych w kwietniu 2003 roku.


WSTĘP




ZAKRES


Niniejszy standard1 opisuje techniczne wytyczne w sprawie specyficznych procedur zastosowania promieniowania jonizującego jako zabiegu fitosanitarnego w odniesieniu do agrofagów lub towarów podlegających przepisom. Nie dotyczy on zabiegów stosowanych w celu:

  • wytworzenia organizmów sterylnych stosowanych w zwalczaniu agrofagów;

  • wykonania zabiegów sanitarnych (bezpieczeństwo żywności i zdrowie zwierząt);

  • zachowania lub zwiększenia jakości towarów (tj. przedłużenie okresu ich przechowywania); lub

  • indukcji mutagenezy.


DEFINICJE

Definicje terminów fitosanitarnych stosowanych w niniejszym standardzie podane są w ISPM Nr 5 (Słownik terminów fitosanitarnych).



MATERIAŁY ODNIESIENIA

System certyfikacji eksportowej, 1997. ISPM Nr 7, FAO, Rzym.

Wytyczne w sprawie świadectw fitosanitarnych, 2001. ISPM Nr 12, FAO, Rzym.

Słownik terminów fitosanitarnych, 2004. ISPM Nr 5, FAO, Rzym.

Wytyczne w sprawie Analizy Zagrożenia przez Agrofaga, 1996. ISPM Nr 2, FAO, Rzym.

Międzynarodowa Konwencja Ochrony Roślin, 1997. FAO, Rzym.

Analiza zagrożenia agrofagami kwarantannowymi, włączając analizę zagrożeń dla środowiska, 2003. ISPM Nr 11, Rev. 1., FAO, Rzym.

Analiza zagrożenia agrofagami niekwarantannowymi podlegającymi przepisom, 2004. ISPM Nr 21, FAO, Rzym.

Zasady kwarantanny roślin w odniesieniu do obrotu międzynarodowego. 1995. ISPM Nr 1, FAO, Rzym.

Zastosowanie zintegrowanych środków w systemowym podejściu do zarządzania ryzykiem związanym z agrofagiem, 2002. ISPM Nr 14, FAO, Rzym.



SKRÓCONY OPIS WYMAGAŃ

Zabieg przy użyciu promieniowania jonizującego (napromieniowanie) może być wykorzystany podczas zarządzania ryzykiem związanym z agrofagiem. Państwowe Organizacje Ochrony Roślin powinny zagwarantować, aby skuteczność zabiegu i wymagana reakcja zostały naukowo dowiedzione w odniesieniu do odnośnego agrofaga(ów) podlegającego obowiązkowi zwalczania. Przeprowadzanie zabiegu wymaga dozymetrii oraz pomiaru rozkładu dawkowania w celu zapewnienia, że zabieg jest skuteczny w określonych warunkach i przy określonym rozmieszczeniu przesyłki. Państwowa Organizacja Ochrony Roślin powinna zagwarantować, aby obiekty, gdzie przeprowadzane jest napromieniowanie zostały właściwie zaprojektowane do wykonywania zabiegów fitosanitarnych. Procedury powinny być na miejscu w celu zapewnienia, aby zabieg mógł być przeprowadzony prawidłowo, a partie towarów były przemieszczane, składowane i identyfikowane w celu zapewnienia bezpieczeństwa fitosanitarnego. Wymaganie gromadzenia danych w obiekcie, gdzie przeprowadzany jest zabieg oraz prowadzenia dokumentacji przez personel tego obiektu i Państwową Organizację Ochrony Roślin jest niezbędne i powinno uwzględniać uzgodnienia między kierownikiem obiektu i Państwową Organizacją Ochrony Roślin, odnoszące się przede wszystkim do specyficznych wymagań na temat środków fitosanitarnych.



WYTYCZNE W SPRAWIE WYKORZYSTYWANIA NAPROMIENIOWANIA JAKO ŚRODKA FITOSANITARNEGO

1. Zrządzanie

Państwowa Organizacja Ochrony Roślin jest odpowiedzialna za fitosanitarne aspekty oceny, przyjęcia i zastosowania napromieniowania jako zabiegu fitosanitarnego. Państwowa Organizacja Ochrony Roślin, w koniecznym zakresie, odpowiedzialna jest za współpracę z innymi krajowymi i międzynarodowymi agencjami, na temat rozwoju, zatwierdzania, bezpieczeństwa i wykorzystywania napromieniowania, lub w zakresie dystrybucji, użycia lub konsumpcji napromieniowanych produktów. Wzajemny zakres odpowiedzialności tych organizacji powinien być określony, aby uniknąć ich nakładania się, konfliktowości, niezgodności i nieuzasadnionych wymagań.


2. Cel zabiegu

Celem użycia napromieniowania jako zabiegu fitosanitarnego jest zapobieganie przeniknięciu lub rozprzestrzenieniu się agrofagów podlegających przepisom. Można to zrealizować poprzez wywołanie u odpowiedniego agrofaga (odpowiednich agrofagów) następującej reakcji:



  • spowodowania śmierci;

  • uniemożliwienia pełnego rozwoju szkodników (tj. nie pojawianie się osobników dorosłych);

  • niezdolności do rozmnażania się (tj. sterylność);

  • lub znieruchomienia.

Fitosanitarne zastosowanie promieniowania obejmuje także pozbawienie roślin żywotności (tj. nasiona mogą kiełkować, lecz siewki nie rosną, lub bulwy, cebule albo sadzonki nie kiełkują.).

2.1 Skuteczność


Wymagana skuteczność powinna być dokładnie zdefiniowana przez Państwową Organizację Ochrony Roślin kraju importującego. Składa się ona z dwóch komponentów:

  • dokładnej charakterystyki oczekiwanej reakcji;

  • stastystycznego poziomu oczekiwanej reakcji.

Nie jest wystarczające określenie wyłącznie charakterystyki oczekiwanej reakcji, bez opisania, w jaki sposób powinna ona być osiągnięta.

Wybór wymaganej reakcji jest oparty na zagrożeniu ocenionym podczas przeprowadzania PRA, ze szczególnym uwzględnieniem czynników biologicznych przyczyniających się do zadomowienia się agrofaga, oraz biorąc pod uwagę zasadę minimalnego oddziaływania. Reakcja taka jak spowodowanie śmierci może być właściwa, gdy zabieg skierowany jest przeciwko wektorowi patogena, podczas gdy sterylizacja może być wymaganą reakcją w przypadku agrofaga(ów), które nie są wektorami i pozostają na lub w towarze.

Jeśli wymaganą reakcją jest spowodowanie śmierci, wtedy powinny być określone ramy czasowe, w jakich efekt zabiegu ma być osiągnięty.

Jeśli wymaganą reakcją jest uniemożliwienie agrofagowi rozmnażania się, wtedy można wymienić szczegółowe opcje w tym zakresie. Mogą one obejmować:



  • całkowitą sterylizację;

  • ograniczoną płodność tylko jednej z płci;

  • składanie jaj i/lub wyląg z nich stadiów młodocianych bez ich dalszego rozwoju;

  • zmianę zachowania się, i

  • sterylność pokolenia F1.

3. Zabieg


Promieniowanie jonizując obejmuje promienie emitowane przez izotopy radioaktywne (promienie gamma wytwarzane przez kobalt-60 lub cez-137), elektrony wytwarzane przez akceleratory (energia do 10 MeV), lub promienie X (Roentgena) (energia do 5 MeV) (granice określone przez Codex Alimentarius2). Za jednostkę dawki pochłoniętej powinien być uważany grej (Gy).

Możliwość wyboru, kiedy dane na temat stosowanych zabiegów powinny uwzględniać dawkę, czas trwania zabiegu, temperaturę, wilgotność, wentylację i zmodyfikowaną atmosferę, jest uzależniona od skuteczności zabiegu. Zmodyfikowana atmosfera może ograniczyć skuteczność zabiegu przy określonej dawce promieniowania.

Procedury zabiegów powinny także zagwarantować, aby minimalna dawka pochłonięta (Dmin) została osiągnięta w obrębie całej partii towaru, aby uzyskać wyznaczony poziom skuteczności. Z uwagi na zróżnicowanie w rozmieszczeniu przestrzennym partii poddawanych zabiegom, zastosowanie dawek wyższych niż Dmin może być wymagane w celu zapewnienia, aby Dmin została osiągnięta w obrębie odpowiednio rozmieszczonej przesyłki lub partii. Podczas przeprowadzania zabiegów napromieniowania należy zwracać uwagę także na końcowe przeznaczenie produktu.

Ponieważ spowodowanie śmierci jako wymaganej reakcji będzie rzadko uzasadnione z technicznego punktu widzenia, dopuszczalne będzie znalezienie żywych agrofagów, przeciwko którym skierowano zabieg. Dlatego jest bardzo istotne, aby zabieg napromieniowania zagwarantował niezdolność agrofagów do rozmnażania się. Ponadto, pożądane jest, aby taki agrofag(i) był niezdolny do pojawu lub wydostania się z przesyłki, o ile praktycznie nie można go odróżnić od nienapromieniowanego agrofaga(ów).


3.1 Przeprowadzenie zabiegu


Napromieniowanie może być zastosowane:

  • jako integralna część czynności pakowania;

  • w trakcie umieszczania na pryzmie towarów przewożonych luzem (takich jak ziarno przesyłane taśmociągiem);

  • w miejscach ześrodkowania towarów, takich jak port załadunkowy.

Jeśli środki bezpieczeństwa są właściwe i przewóz tranzytem towarów nie poddanych zabiegom jest możliwy do wykonania, zabieg może być także przeprowadzony w:

  • punkcie wwozu;

  • wyznaczonym miejscu w kraju trzecim;

  • wyznaczonym miejscu w kraju końcowego przeznaczenia.

Towary poddane zabiegowi powinny być certyfikowane, a zezwolenie na wwóz przesyłki powinno być udzielone dopiero po dokonaniu pomiarów dozymetrycznych pozwalających na stwierdzenie, że osiągnięto Dmin. Jeśli jest to konieczne, można zezwolić na poddanie przesyłki ponownemu zabiegowi, jeśli maksymalna dawka pochłonięta mieści się w granicach dozwolonych przez kraj importujący.

W związku z Załącznikiem 1 [wymaga on uzupełnienia] konieczne jest opracowanie wykazu dawek w odniesieniu do określonych, zatwierdzonych zabiegów, jako części niniejszego Międzynarodowego Standardu dla Środków Fitosanitarnych (ISPM). Dodatek 1, który jest załączony tylko do celów informacyjnych, zawiera pewne informacje zaczerpnięte z literatury na temat zakresu dawek absorbowanych przez pewne grupy agrofagów.

Zgodnie z zagrożeniem stwarzanym przez agrofaga, stosownie do dostępnych opcji postępowania w przypadku zagrożenia agrofagiem kwarantannowym, promieniowanie może być użyte jako pojedynczy zabieg, lub może ono być połączone z innymi zabiegami jako część systemowego podejścia do uzyskania wymaganego poziomu skuteczności (patrz ISPM Nr. 14: Zastosowanie zintegrowanych środków w systemowym podejściu do zarządzania ryzykiem związanym z agrofagiem).

4. Dozymetria


Dozymetria gwarantuje, że wymagana Dmin w przypadku określonego towaru zostaje osiągnięta we wszystkich częściach przesyłki. Wybór systemu dozymetrycznego powinien być taki, aby zakres działania dozymtru obejmował cały zakres dawek, które mogą być stwierdzone w produkcie. Oprócz tego, system dozymetryczny powinien być kalibrowany zgodnie ze standardami międzynarodowymi lub właściwymi standardami krajowymi (tj. Standard ISO/ASTM 51261 Wytyczne do wyboru i kalibracji systemów dozymetrycznych przy obróbce radiacyjnej).

Dozymetry powinny być dobrane właściwie do warunków podczas zabiegu. Dozymetry powinny być ocenione pod względem stałości pomiarów przy zróżnicowaniu warunków, takich jak oświetlenie, temperatura, wilgotność, długość składowania oraz rodzaj i długość trwania wymaganych analiz.

Dozymetria uwzględnia wahania gęstości i składu materiału poddawanemu zabiegowi, wahania w zakresie rozmieszczenia przestrzennego produktu, jego ułożenia, ilości i opakowania. Zdolność do przeprowadzania pomiarów rozkładu dawkowania produktu przy każdej geometrycznej konfiguracji, rozmieszczeniu i gęstości produktu, z przeznaczeniem do wykorzystania podczas rutynowych zabiegów, powinna być wymagana przez Państwową Organizację Ochrony Roślin przed zatwierdzeniem obiektu, w którym przeprowadza się zabiegi. Tylko te rodzaje pomiarów, które zostały zatwierdzone przez Państwową Organizację Ochrony Roślin, powinny być użyte podczas wykonywanych zabiegów.

4.1 Kalibracja składników systemu dozymetrycznego


Wszystkie składniki systemu dozymetrycznego powinny być kalibrowane zgodnie z udokumentowanymi standardowymi procedurami roboczymi. Niezależna organizacja zatwierdzona przez Państwową Organizację Ochrony Roślin powinna dokonać oceny skuteczności systemu dozymetrycznego.

4.2 Pomiar rozkładu dawkowania

Pomiar rozkładu dawkowania powinien być przeprowadzony w celu uzyskania pełnej charakterystyki rozkładu dawek promieniowania w komorach do przeprowadzania zabiegu i towarze oraz wykazania, że zabieg w konsekwencji odpowiada nakazanym wymaganiom w określonych i kontrolowanych warunkach. Pomiar rozkładu dawkowania powinien być przeprowadzony zgodnie z udokumentowanymi standardowymi procedurami roboczymi. Informacje dotyczące badań nad rozkładem dawkowania są wykorzystywane przy wyborze miejsc, gdzie będą umieszczane dozymetry podczas rutynowych pomiarów.

Niezależny pomiar rozkładu promieniowania w odniesieniu do niepełnych (częściowo załadowanych) oraz pierwszych i ostatnich ładunków jest wymagany w celu stwierdzenia, czy rozkład dawki pochłoniętej jest wyraźnie odmienny niż w przypadku rutynowego załadunku oraz właściwego przystosowania zabiegu.

4.3 Rutynowa dozymetria


Dokładny pomiar dawki pochłoniętej w przesyłce jest krytycznym czynnikiem pozwalającym na ustalenie i monitorowanie skuteczności zabiegu i jest częścią procesu weryfikacji. Wymagana liczba, umiejscowienie i częstotliwość tych pomiarów powinny być ustalone w odniesieniu do określonego sprzętu, metod, towarów oraz odnośnych standardów i wymagań fitosanitarnych.

5. Zatwierdzanie obiektów


Obiekty przeznaczone do przeprowadzania zabiegów napromieniowania powinny być zatwierdzone przez odnośne organy odpowiedzialne za przepisy w zakresie techniki jądrowej, o ile ma to zastosowanie. Obiekty przeznaczone do przeprowadzania zabiegów powinny być także zatwierdzone (zakwalifikowanie, certyfikacja lub akredytacja) przez Państwową Organizację Ochrony Roślin kraju, w którym znajduje się dany obiekt, przed wykonaniem zabiegów fitosanitarnych. Zatwierdzanie pod względem fitosanitarnym powinno być oparte na powszechnie obowiązującym zakresie kryteriów, a dodatkowo także na kryteriach odnoszących się do określonych programów dotyczących miejsca i towaru (Patrz Załącznik 2).

Ponowne zatwierdzenie pod względem fitosanitarnym powinno być wykonane w oparciu o właściwe podstawy prawne. Udokumentowany pomiar rozkładu dawkowania powinien zostać przeprowadzony po przeprowadzeniu napraw, zmian i przystosowań sprzętu lub metod, które wpływają na dawkę pochłoniętą.


6. Integralność systemu fitosanitarnego


Przekonanie o poprawności zastosowania zabiegu napromieniowania oparte jest głównie na zapewnieniu, że zabieg ten jest skuteczny przeciwko odnośnemu agrofagowi(om) w określonych warunkach i że został on właściwie przeprowadzony, a towar został należycie zabezpieczony. Państwowa Organizacja Ochrony Roślin kraju, w którym znajduje się dany obiekt, jest odpowiedzialna za zapewnienie integralności systemu, aby zabiegi odpowiadały wymaganiom fitosanitarnym kraju importującego.

Badania nad skutecznością oraz dozymetria pozwalają na zagwarantowanie efektywności zabiegów. Właściwie zaprojektowane i ściśle monitorowane systemy wykonywania zabiegu i zabezpieczeń gwarantują poprawne przeprowadzenie zabiegu i właściwe zabezpieczenie przesyłek od porażenia, powtórnego porażenia oraz utraty integralności.


6.1 Środki bezpieczeństwa fitosanitarnego w obiektach, gdzie przeprowadza się napromieniowanie


Ponieważ zwykle nie jest możliwe wizualne odróżnienie produktów napromieniowanych od nie napromieniowanych, towary poddane zabiegowi powinny być we właściwy sposób oddzielone i wyraźnie oznakowane, a postępowanie z nimi powinno odbywać się w warunkach uniemożliwiających ich kontaminację i/lub porażenie, względnie błędną identyfikację.

Bardzo istotne jest podjęcie działań w celu uniemożliwienia błędnej identyfikacji towaru albo jego kontaminacji i/lub porażenia przy przemieszczaniu tego towaru z miejsca jego otrzymania do miejsca poddania go zabiegowi. Właściwe procedury specyficzne dla każdego obiektu, gdzie przeprowadza się zabieg oraz programu poddawania towaru zabiegowi powinny być uzgodnione z wyprzedzeniem. Towary, które nie są zapakowane, lub znajdują się w otwartych opakowaniach, wymagają zabezpieczenia bezpośrednio przed zabiegiem w celu zagwarantowania, że od tej chwili nie będą one narażone na porażenie, powtórne porażenie lub kontaminację.

Zapakowanie towaru przed napromieniowaniem może być korzystne, gdyż zapobiega ono powtórnemu porażeniu, jeśli zabieg przeprowadzany jest przed eksportem, lub uniemożliwia przypadkowe wydostanie się odnośnego agrofaga(ów), jeśli zabieg jest przeprowadzany w miejscu przeznaczenia.

6.2 Etykietowanie


Opakowania powinny posiadać etykiety z numerami partii poddanych zabiegowi lub inne oznakowania identyfikacyjne pozwalające na identyfikację partii poddanych zabiegowi i śledzenie ich losów (tj. tożsamość i umiejscowienie miejsc pakowania i obiektów, w których przeprowadzono zabiegi, daty zapakowania i zabiegu).

6.3 Kontrola


Poprawność funkcjonowania obiektów, w których wykonywane są zabiegi i sposobu przeprowadzenia zabiegów powinny być kontrolowane poprzez monitoring i audyt dokumentów na temat przeprowadzonych zabiegów, obejmujący, o ile jest to konieczne, bezpośredni nadzór nad przeprowadzaniem zabiegów. Bezpośredni, ciągły nadzór nad zabiegami nie jest konieczny, o ile procedury przeprowadzania zabiegów są poprawnie opracowane w celu zapewnienia wysokiego stopnia integralności systemu w odniesieniu do stosownego obiektu, sposobu przeprowadzania zabiegu i towaru. Poziom nadzoru powinien być wystarczający do niezwłocznego wykrycia i usunięcia niedociągnięć.

Powinno być zawarte stosowne porozumienie między obiektem, w którym przeprowadza się zabiegi a Państwową Organizacją Ochrony Roślin kraju, w którym obiekt ten się znajduje. Umowa ta może obejmować następujące elementy:



  • zatwierdzenie obiektu przez Państwową Organizację Ochrony Roślin kraju, w którym obiekt ten się znajduje;

  • program monitoringu administrowany przez Państwową Organizację Ochrony Roślin kraju, w którym przeprowadzane są zabiegi;

  • wytyczne na temat audytu, wliczając w to nie zapowiedziane wizyty;

  • wolny dostęp do dokumentacji i danych na temat obiektów, w których przeprowadza się zabiegi, i

  • działania korygujące w przypadku wystąpienia niezgodności.

7. Dokumentacja dotycząca obiektów, w których przeprowadza się zabiegi


Państwowa Organizacja Ochrony Roślin kraju, w którym dany obiekt się znajduje jest odpowiedzialna za nadzór nad gromadzeniem danych i dokumentacją dotyczącą obiektów, w których przeprowadza się zabiegi i zapewnienie, aby dane te były dostępne dla zainteresowanych stron. Podobnie jak w przypadku każdego zabiegu fitosanitarnego, bardzo istotne jest śledzenie losów napromieniowanych przesyłek.

7.1 Dokumentacja procedur


Udokumentowane procedury pozwalają zagwarantować, że towary są konsekwentnie poddawane zabiegom, tak jak jest to wymagane. Kontrolowanie przebiegu zabiegu oraz parametry operacyjne zwykle są ustalone w taki sposób, aby zagwarantować osiągnięcie parametrów obsługi wymaganych podczas określonej autoryzacji i/lub zapewnienia warunków niezbędnych do przeprowadzenia zabiegu. Programy kalibracji i kontroli jakości powinny być udokumentowane przez kierownika obiektu. Uzgodniona pisemna procedura powinna dotyczyć przynajmniej:

  • procedury postępowania z przesyłką przed, w czasie i po zabiegu;

  • zorientowania i ułożenia przesyłki podczas zabiegu;

  • krytycznych parametrów procedury i sposobów ich kontrolowania; dozymetrii; planów postępowania podczas nieprzewidzianych wypadków i naprawy, które mają być podjęte w przypadku awarii podczas przeprowadzenia zabiegu lub problemów z krytycznymi parametrami zabiegu; procedury postępowanie z odrzuconymi przesyłkami, etykietowania, wymagania gromadzenia danych i dokumentacji.

7.2 Dane dotyczące obiektów i śledzenie losów napromieniowanych przesyłek


Kierownicy obiektów, w których pakuje się przesyłki i poddaje je zabiegom powinni być zobowiązani do gromadzenia danych. Dane te powinny być udostępnione do przeglądu Państwowej Organizacji Ochrony Roślin, tj. jeśli konieczne jest śledzenie losów napromieniowanej przesyłki.

Właściwe dane dotyczące zabiegów przeprowadzanych do celów fitosanitarnych, powinny być gromadzone w obiekcie, w którym przeprowadza się zabiegi, przez przynajmniej jeden rok, w celu zapewnienia śledzenia napromieniowanych przesyłek. Kierownik obiektu powinien gromadzić wszelkie dane na temat każdego zabiegu. Wyniki pomiarów dozymetrycznych powinny być gromadzone w obiekcie, w którym przeprowadza się zabiegi przynajmniej przez pełen rok po zabiegu. W większości przypadków dane te wymagane są przez inne organizacje, chociaż powinny być one udostępnione także do przeglądu przez Państwową Organizację Ochrony Roślin. Inne informacje, których zbieranie może być konieczne, dotyczą:



  • tożsamości obiektu i odpowiedzialnych osób;

  • tożsamości towarów poddanych zabiegowi;

  • celu zabiegu;

  • agrofaga(ów) podlegających przepisom, przeciwko którym skierowany jest zabieg;

  • pakowacza, hodowcy i tożsamości miejsca produkcji towaru;

  • wielkości, objętości i tożsamości partii, wliczając w to liczbę artykułów lub opakowań;

  • znaków identyfikacyjnych lub cech charakterystycznych;

  • ilości towaru w partii;

  • dawek pochłoniętych (przez agrofaga i zmierzonych);

  • daty zabiegu;

  • jakichkolwiek odchyleń od specyfikacji zabiegu.

  1. Inspekcja i certyfikacja fitosanitarna przez Państwową Organizację Ochrony Roślin

8.1 Inspekcja eksportowa


Inspekcja przeprowadzona w celu sprawdzenia, czy przesyłka spełnia wymagania fitosanitarne kraju importującego powinna obejmować:

- kontrolę dokumentacji, i

- badania na obecność agrofagów innych niż te, przeciwko którym skierowany jest zabieg.

Dokumentacja jest sprawdzana pod względem kompletności i dokładności, jako podstawa do certyfikacji zabiegu. Inspekcja ma na celu wykrycie jakichkolwiek agrofagów innych niż te, przeciwko którym skierowany jest zabieg. Inspekcja może zostać przeprowadzona przed lub po zabiegu. Jeśli wyżej wymienione organizmy szkodliwe zostaną znalezione, Państwowa Organizacja Ochrony Roślin powinna ocenić, czy podlegają one przepisom w kraju importującym.

Żywe agrofagi, przeciwko którym skierowany jest zabieg, mogą być znalezione po zabiegu, lecz nie powinny one być przyczyną do odmowy przeprowadzenia certyfikacji, za wyjątkiem przypadków, gdy wymaganą reakcją jest spowodowanie śmierci. Jeśli spowodowanie śmierci danego agrofaga jest konieczne, wtedy żywe osobniki tego agrofaga mogą być znalezione bezpośrednio po przeprowadzeniu zabiegu, w zależności od specyfikacji skuteczności (patrz sekcja 2.1). Jeśli żywe agrofagi zostaną stwierdzone, certyfikacja może być oparta na kontroli potwierdzającej, że śmiertelność agrofagów zostanie osiągnięta. Jeśli spowodowanie śmierci nie jest wymaganą reakcją, wtedy obecność w poddanej zabiegowi przesyłce żywych agrofagów, przeciwko którym skierowano zabieg, jest bardziej prawdopodobna. To także nie powinno być przyczyną do odmowy przeprowadzenia certyfikacji. Kontrole, wliczając w to analizy laboratoryjne, mogą być podjęte w celu zapewnienia, że została uzyskana wymagana reakcja. Takie kontrole mogą być częścią normalnego programu kontrolnego.

8.2 Certyfikacja fitosanitarna


Certyfikacja zgodnie z wytycznymi Międzynarodowej Konwencji Ochrony Roślin (IPPC) uprawomocnia udane przeprowadzenie zabiegu, gdy jest on wymagany przez kraj importujący. Świadectwo Fitosanitarne lub towarzysząca mu dokumentacja zawiera przynajmniej dane pozwalające na identyfikację partii poddanych zabiegowi, datę zabiegu, wartość dawki minimalnej i poddanej weryfikacji dawki pochłoniętej.

Państwowa Organizacja Ochrony Roślin może wystawiać świadectwa fitosanitarne w oparciu o informacje na temat zabiegu przekazane jej przez jednostkę, która została zatwierdzona przez tą organizację. Należy dodać, że może być wymagane umieszczenie w Świadectwie Fitosanitarnym innych informacji, w celu potwierdzenia spełnienia dodatkowych wymagań fitosanitarnych. Należy nadmienić, że może być wymagane, aby Świadectwo Fitosanitarne zawierało również inne informacje, w celu potwierdzenia, że dodatkowe wymagania także zostały spełnione (patrz ISPM nr. 7: System Certyfikacji Eksportowej i ISPM nr.12: Wytyczne w sprawie świadectw fitosanitarnych).


8.3 Inspekcja importowa


Gdy wymaganą reakcją nie jest spowodowanie śmierci, wykrycie żywych stadiów rozwojowych agrofaga, przeciwko któremu skierowany jest zabieg, nie powinno być uznane za oznakę niepowodzenia zabiegu będącego przyczyną niezgodności, chyba że istnieją oznaki wskazujące, że integralność systemu przeprowadzania zabiegów byłe niewłaściwa. Analizy laboratoryjne lub inne mogą być przeprowadzone na odnośnych agrofagach, w celu sprawdzenia skuteczności zabiegu. Przeprowadzenie takich analiz powinno być wymagane rzadko, jako część monitoringu, chyba że istnieją oznaki wskazujące na istnienie problemów przy wykonywaniu zabiegów. Gdy wymaganą reakcją jest spowodowanie śmierci, żywe agrofagi, przeciwko którym skierowany jest zabieg, mogą być znalezione jeśli czas trwania transportu jest niewielki, lecz zwykle nie powinno to skutkować odmową wwiezienia przesyłki, chyba że ustalony czas wywołania śmiertelności został przekroczony.

Wykrycie agrofaga(ów) innego niż agrofag(i) przeciw któremu skierowany jest zabieg powinno być poddane ocenie pod względem stwarzango ryzyka i konieczności podjęcia właściwych środków, szczególnie przy uwzględnieniu możliwego wpływu zabiegów na agrofagi, przeciwko którym nie jest on skierowany. Przesyłka może być zatrzymana i inne właściwe działania mogą być podjęte przez Państwową Organizację Ochrony Roślin kraju importującego. Państwowe Organizacje Ochrony Roślin powinny wyraźnie określić działania nadzwyczajne podjęte w przypadku, gdy zostaną znalezione żywe agrofagi:



  • agrofagi, przeciwko którym skierowany jest zabieg – nie podejmuje się działań, chyba że nie osiągnięto wymaganej reakcji;

  • agrofagi podlegające przepisom inne niż te, przeciwko którym skierowany jest zabieg:

  • nie podejmuje się działań, jeśli zabieg uważany jest za skuteczny;

    • działania są podejmowane, jeśli dane na temat skuteczności zabiegu są niewystarczające, lub zabieg jest uważany za nieskuteczny;

- agrofagi nie podlegające przepisom, przeciwko którym nie jest skierowany zabieg – nie podejmuje się działań, lub podejmuje się działania natychmiastowe przeciwko nowym agrofagom.

W przypadku niezgodności lub akcji natychmiastowej, Państwowa Organizacja Ochrony Roślin kraju importującego powinna powiadomić o tym fakcie Państwową Organizację Ochrony Roślin kraju eksportującego tak szybko, jak jest to możliwe (patrz ISPM nr 13: Wytyczne w sprawnie notyfikacji niezgodności i akcji natychmiastowej).


8.4 Metody pozwalające na sprawdzenie skuteczności zabiegu podczas inspekcji eksportowe i importowej


Metody kontrolne, wliczając w to badania lub analizy laboratoryjne, które mają na celu określenie, czy wymagana reakcja została osiągnięta powinny być opisane przez kraj eksportujący na życzenie kraju importującego.

8.5 Administracja i dokumentacja przez Państwową Organizację Ochrony Roślin

Państwowa Organizacja Ochrony Roślin powinna posiadać możliwości i uprawnienia do oceny, monitorowania i autoryzacji zabiegów napromieniowania w celach fitosanitarnych. Wytyczne postępowania, procedury i wymagania opracowane w odniesieniu do napromieniowania powinny być zgodne z tymi, które dotyczą innych środków fitosanitarnych, za wyjątkiem przypadków, gdy użycie napromieniowania wymaga odmiennego podejścia z uwagi na wyjątkowe okoliczności.


Monitoring, certyfikacja, akredytacja i zatwierdzenie obiektów do przeprowadzenia zabiegów fitosanitarnych zwykle są realizowane przez Państwową Organizację Ochrony Roślin kraju, gdzie obiekt ten się znajduje, chociaż na zasadzie uzgodnionej współpracy mogą być podjęte przez:

  • Państwową Organizację Ochrony Roślin kraju importującego;

  • Państwową Organizację Ochrony Roślin kraju eksportującego; lub

  • inne instytucje państwowe.

Memoranda w sprawie Interpretacji (MOUs), stosowne porozumienia lub podobne, udokumentowane porozumienia między Państwową Organizacją Ochrony Roślin a wykonującym zabieg lub obiektem, gdzie przeprowadza się zabieg, powinny być wykorzystane do wyszczególnienia wymagań odnośnie wykonywania zabiegu oraz do zagwarantowania, że zakres odpowiedzialności i obciążeń oraz konsekwencje w przypadku niezgodności są wyraźnie zrozumiałe. Takie dokumenty także wzmacniają możliwości Państwowej Organizacji Ochrony do wprowadzania w życie działań korygujących, gdy mogą one być konieczne. Państwowa Organizacja Ochrony Roślin kraju importującego może ustanowić wspólne zatwierdzanie i procedury audytu z Państwową Organizacją Ochrony Roślin kraju eksportującego, w celu weryfikacji wymagań.

Wszystkie procedury Państwowej Organizacji Ochrony Roślin powinny być właściwie udokumentowane, natomiast dane, w tym te dotyczące przeprowadzonych inspekcji w ramach monitoringu i wystawione Świadectwa Fitosanitarne powinny być zachowywane przynajmniej przez rok. W przypadku niezgodności lub nowych albo nieoczekiwanych sytuacji fitosanitarnych, dokumentacja powinna być dostępna, tak jak podano to w ISPM nr 13: Wytyczne w sprawnie notyfikacji niezgodności i akcji natychmiastowej.


9. Badania


Dodatek 2 podaje wytyczne w sprawie przeprowadzania badań nad napromieniowaniem agrofagów podlegających przepisom.

ZAŁĄCZNIK 1 – Zabiegi zatwierdzone dla poszczególnych gatunków

Niniejszy Załącznik jest częścią standardu zawierającą szczegółowe przepisy. Jego zadaniem jest wymienienie zabiegów, które mogą być zatwierdzone do określonych zastosowań. Harmonogramy zabiegów zostaną dodane przez Tymczasową Komisję do spraw Środków Fitosanitarnych w przyszłości.



ZAŁĄCZNIK 2 - Lista zagadnień branych pod uwagę podczas zatwierdzania obiektów

Niniejszy Załącznik jest częścią standardu zawierającą szczegółowe przepisy. Poniższa lista przeznaczona jest do wspomagania pracy osób przeprowadzających inspekcję lub monitoring obiektów, usiłujących ustanowić lub przedłużyć na dalszy okres czasu zatwierdzenie obiektu i certyfikację napromieniowanych towarów przeznaczonych do handlu międzynarodowego. Uzyskanie w jakimkolwiek spośród wymienionych poniżej punktów odpowiedzi negatywnej powinno skutkować odmową ustanowienia lub zakończeniem okresu obowiązywania zatwierdzenia lub certyfikacji.



Kryteria

Tak

Nie

1. Obiekty

Obiekt do przeprowadzania zabiegów odpowiada wytycznym w sprawie zatwierdzenia przez Państwową Organizację Ochrony Roślin odnoszącym się do wymagań fitosanitarnych. Państwowa Organizacja Ochrony Roślin ma możliwość wstępu do obiektu i dostęp do właściwych danych niezbędnych do ratyfikacji zabiegów fitosanitarnych.







Budynki wchodzące w skład obiektu zostały zaprojektowane i zbudowane w taki sposób, aby pod względem wielkości, materiałów i umiejscowienia spełniały warunki do właściwego przechowywania partii towarów, które mają być poddane zabiegom oraz napromieniowania tych partii.







Są zagwarantowane właściwe warunki, wynikające z zaprojektowania obiektów, pozwalające na przechowywanie nie napromieniowanych przesyłek i/lub partii w oddzieleniu od przesyłek i/lub partii poddanych zabiegowi.







Są zagwarantowane właściwe warunki do przechowywania łatwo psujących się towarów przed i po zabiegu.







Budynki, sprzęt i inne obiekty fizyczne podlegają reżimowi sanitarnemu oraz poddawane są naprawom (remontom) tak, aby uniemożliwić porażenie przesyłek i/lub partii poddawanych zabiegom.







Podejmowane są skuteczne środki w celu zapobieżenia przedostawaniu się agrofagów do miejsc przeprowadzania zabiegów oraz niedopuszczenia do kontaminacji lub porażenia przesyłek i/lub partii podczas składowania lub poddawania ich zabiegom.







Podejmowane są skuteczne środki postępowania w przypadku uszkodzenia lub rozsypania się towaru lub utraty integralności przez daną jego partię.







Podejmowane są skuteczne środki postępowania w przypadkach, gdy towary zostały poddane zabiegom w niewłaściwy sposób lub nie można poddać ich zabiegom.








Podejmowane są skuteczne środki postępowania w przypadku niezgodności przesyłek i/lub partii oraz gdy konieczne jest cofnięcie zgody na działalność obiektu.







2. Personel

W obiekcie zatrudniony jest odpowiednio przeszkolony, kompetentny personel.







Personel jest świadomy wymagań na temat właściwego postępowania z towarami oraz poddawania ich zabiegom fitosanitarnym.







3. Postępowanie z towarami, ich składowanie i segregacja

Towary po otrzymaniu są poddawane inspekcji w celu zagwarantowania, że nadają się one do przeprowadzenia zabiegu napromieniowania.







Towary są przemieszczane w warunkach, które nie powodują wzrostu ryzyka ich kontaminacji przez czynniki fizyczne, chemiczne lub biologiczne.







Towary są właściwie składowane i odpowiednio oznakowane. Obowiązują procedury i istnieją uwarunkowania pozwalające na oddzielenie przesyłek i/lub partii poddanych i nie poddanych zabiegom. Istnieje fizyczne oddzielenie między miejscami wwożenia i wywożenia towarów, tam gdzie jest to wymagane.







4. Zabieg napromieniowania

W obiekcie możliwe jest przeprowadzenie wymaganych zabiegów zgodnie z przyjętą metodyką. Istnieje system kontroli przeprowadzania zabiegu, ustanawiający kryteria pozwalające na ocenę skuteczności napromieniowania.







Ustalono właściwe parametry zabiegu dla każdego rodzaju towaru lub przesyłki. Procedury w formie pisanej zostały przedłożone Państwowej Organizacji Ochrony Roślin i zostały dobrze poznane przez personel obiektu, w którym przeprowadza się zabiegi.







Dawki pochłonięte ustanowione dla każdego rodzaju towaru są kontrolowane z użyciem właściwych pomiarów dozymetrycznych, z użyciem skalibrowanych systemów dozymetrycznych. Dane z pomiarów dozymetrycznych powinny być zachowywane i w miarę potrzeb udostępniane Państwowej Organizacji Ochrony Roślin.







5. Pakowanie i etykietowanie

Towar jest zapakowany (o ile jest to konieczne) z wykorzystaniem materiałów właściwych dla danego produktu i rodzaju zabiegu.







Przesyłki i/lub partie poddane zabiegom są właściwie oznakowane lub zaetykietowane (jeśli jest to konieczne) i odpowiednio udokumentowane.







Każda przesyłka i/lub partia posiada numer identyfikacyjny lub inne oznakowanie kodowe w celu odróżnienia od innych przesyłek i/lub partii.








6. Dokumentacja

Wszystkie dane o każdej przesyłce i/lub partii poddanej zabiegowi są zachowywane w obiekcie, gdzie przeprowadza się zabiegi, przez okres czasu określony przez odnośne władze i powinny być udostępnione podczas kontroli przez Państwową Organizację Ochrony Roślin, jeśli jest to konieczne.







Państwowa Organizacja Ochrony Roślin posiada stosowne porozumienie z obiektem, na piśmie.









DODATEK 1 - Oszacowane minimalne dawki pochłonięte wywołujące określoną reakcję u pewnych grup szkodników

Niniejszy dodatek jest przeznaczony tylko do celów informacyjnych i nie jest częścią standardu zawierającą szczegółowe przepisy. Poniższa lista nie jest wyczerpująca i powinna być przystosowana do określonych warunków. Materiały źródłowe na ten temat są szeroko dostępne, łatwo osiągalne i generalnie uznawane za autorytatywne. Lista ta nie jest rozległa ani zamknięta, ani nie należy traktować jej jako standardu opartego na niniejszym Standardzie do Spraw Środków Fitosanitarnych (ISPM).



OSZACOWANE MINIMALNE DAWKI POCHŁONĘTE WYWOŁUJĄCE OKREŚLONĄ REAKCJĘ U PEWNYCH GRUP SZKODNIKÓW3

Poniższa tabela określa wartości minimalnych dawek pochłoniętych dla różnych grup agrofagów, oparte na wynikach badań naukowych nad napromieniowaniem, zamieszczonych w literaturze naukowej. Wspomniane minimalne dawki zaczerpnięto z wielu publikacji, które są wymienione w punkcie „Materiały źródłowe” poniżej. Należy przeprowadzać testy potwierdzające możliwość przyjęcia określonej minimalnej dawki pochłoniętej dla zabiegu skierowanego przeciwko określonemu organizmowi szkodliwemu.



W celu zapewnienia uzyskania minimalnych dawek pochłoniętych zaleca się zdobycie informacji na temat Dmin w odniesieniu do określonych gatunków szkodników, przeciwko którym skierowany jest zabieg, tak jak podano to w Dodatku 2.

Grupa szkodników

Wymagana reakcja

Wielkość minimalnej dawki pochłoniętej (Gy)

Mszyce i mączliki (Homoptera)

Sterylizacja aktywnie rozmnażających się osobników dorosłych

50-100

Strąkowce (Bruchidae)

Sterylizacja aktywnie rozmnażających się osobników dorosłych

70-300

Chrząszcze żukowate (Scarabidae)

Sterylizacja aktywnie rozmnażających się osobników dorosłych

50-150

Nasionnicowate (Tephritidae)

Zapobieganie rozwijania się osobników dorosłych z trzeciego stadium larwalnego.

50-250

Ryjkowce (Curculionidae)

Sterylizacja aktywnie rozmnażających się osobników dorosłych

80-165

Motyle drążące chodniki (Lepidoptera)

Zapobieganie rozwijania się osobników dorosłych z późnego stadium larwalnego

100-280

Wciornastki (Thysanoptera)

Sterylizacja aktywnie rozmnażających się osobników dorosłych


150-250

Motyle drążące chodniki (Lepidoptera)

Sterylizacja późnego stadium poczwarkowego

200-350

Przędziorki (Acaridae)

Sterylizacja aktywnie rozmnażających się osobników dorosłych

200-350

Chrząszcze – szkodniki magazynowe (Coleoptera)

Sterylizacja aktywnie rozmnażających się osobników dorosłych

50-400

Motyle – szkodniki magazynowe (Lepidoptera)

Sterylizacja aktywnie rozmnażających się osobników dorosłych

100-1,000

Nicienie (Nematoda)

Sterylizacja aktywnie rozmnażających się osobników dorosłych

~4,000

Materiały źródłowe

International Atomic Energy Agency. 2002. International Database on Insect Disinfestation and Sterilization. (dostępne na stronie: http://www-ididas.iaea.org).

Hallman, G. J. 2001. Irradiation as a quarantine treatment. W: Molins, R.A. (ed.) Food Irradiation Principles and Applications. New York: J. Wiley & Sons. p. 113-130.

Hallman, G. J. 2000. Expanding radiation quarantine treatments beyond fruit flies. Agricultural and Forest Entomology. 2:85-95. http://www.iaea.org/icgfi jest także użyteczną stroną zawierającą techniczne informacje w sprawie napromieniowania żywności.




DODATEK 2 – Protokół Badawczy

Niniejszy dodatek jest przeznaczony tylko do celów informacyjnych i nie jest częścią standardu zawierającą szczegółowe przepisy.

PROTOKÓŁ BADAWCZY

Materiały badawcze

Zaleca się gromadzenie okazów różnych stadiów rozwojowych agrofagów poddawanych badaniom tak, aby oprócz innych przyczyn, rozstrzygać możliwe problemy odnośnie ich oznaczania w przyszłości. Towar stosowany podczas badań powinien spełniać normalne warunki odnośnie obrotu handlowego.

W celu przeprowadzenia badań nad zastosowaniem promieniowania do zwalczania organizmów kwarantannowych konieczne jest poznanie podstawowej biologii tych organizmów oraz określenie sposobu pozyskiwania okazów używanych do badań. Doświadczenia z napromieniowaniem powinny być przeprowadzane na towarze porażonym w sposób naturalny w warunkach polowych i/lub na agrofagach wyhodowanych w laboratorium, które są używane do porażania towaru możliwie w naturalny sposób. Metoda hodowli agrofagów i dostarczania im pożywienia powinny być szczegółowo scharakteryzowane.

Uwaga: Nie zaleca się prowadzenia badań w agrofagami in vitro, gdyż wyniki mogą być odmienne od uzyskanych podczas napromieniowania agrofagów w przesyłkach, chyba, że wstępne testy wskazują, że wyniki zabiegów in vitro nie odbiegają od zabiegów in situ.



Dozymetria

System dozymetryczny powinien być kalibrowany, certyfikowany i używany zgodnie z uznanymi standardami międzynarodowymi. Minimalne i maksymalne dawki pochłonięte przez napromieniowane produkty powinny być określone przy podjęciu starań o ujednolicenie dawek. Rutynowa dozymetria powinna być przeprowadzana okresowo.

Międzynarodowe Wytyczne ISO są dostępne dla przeprowadzających badania dozymetryczne żywności i produktów rolnych. (patrz Standard ISO/ASTM 51261 Wytyczne w sprawie wyboru i kalibracji systemów w obróbce radiacyjnej).

Oszacowanie i potwierdzenie minimalnej dawki pochłoniętej dla zabiegu

Wstępne testy

Następujące kroki powinny być podjęte w celu oszacowania dawki gwarantującej bezpieczeństwo kwarantannowe:



  • Musi być ustalona podatność na promieniowanie różnych stadiów rozwojowych odnośnego agrofaga, który może być obecny w przesyłce znajdującej się w handlu, w celu określenia stadium najbardziej odpornego. Stadium charakteryzujące się największą odpornością, nawet jeśli nie jest ono stadium najczęściej występującym w przesyłce, powinno być tym, w odniesieniu do którego ustala się dawkę stosowaną podczas zabiegu kwarantannowego.

  • Minimalna dawka pochłonięta zostanie ustalona doświadczalnie. Jeśli brak stosownych danych na ten temat, zaleca się zastosowanie przynajmniej pięciu (5) poziomów dawkowania i kontroli dla każdego stadium rozwojowego, przy użyciu minimum 50 osobników w odniesieniu do każdej dawki, przynajmniej w trzech (3) powtórzeniach. Zależność między dawką i reakcją zostanie określona w celu ustalenia, które stadium jest najbardziej odporne na promieniowanie. Konieczne jest także określenie optymalnej dawki hamującej rozwój najbardziej odpornego stadium i/lub uniemożliwiającej rozmnażanie się agrofaga. Pozostała część badań będzie miała na celu określenie stadium charakteryzującego się największą tolerancją.

  • W okresie po przeprowadzeniu zabiegu, obserwacje towarów i związanych z nimi agrofagów, zarówno poddanych zabiegom jak i kontrolnych, muszą być prowadzone w warunkach korzystnych do przeżycia, rozwoju i rozmnażania się agrofagów, dlatego podczas tych obserwacji parametry środowiska muszą podlegać pomiarom. Agrofagi kontrolne, nie poddane zabiegom muszą rozwijać się i/lub rozmnażać, by uzyskać daną liczbę potomstwa, tak aby eksperyment był wiążący. Jakiekolwiek badania przeprowadzane gdy śmiertelność materiału kontrolnego lub porównawczego jest wysoka, wskazuje na to że organizmy te przetrzymywano i posługiwano się nimi w warunkach odbiegających od optymalnych. Organizmy te mogą dawać błędne wyniki badań, jeśli ich śmiertelność po przeprowadzeniu zabiegu jest wykorzystywana do ustalania optymalnej dawki promieniowania podczas zabiegu. Generalnie, śmiertelność materiału kontrolnego i porównawczego nie powinna przekraczać 10%.

Testy na dużą skalę (potwierdzające)

W celu potwierdzenia, że oszacowana minimalna dawka jest wiarygodna, konieczne jest poddanie zabiegowi dużej liczby osobników z najbardziej odpornego stadium rozwojowego, tak aby osiągnąć oczekiwany wynik, którym jest zahamowanie rozwoju agrofaga lub jego sterylizacja. Liczba osobników poddanych zabiegowi będzie zależała od poziomu ufności. Stopień skuteczności zabiegu powinien być uzgodniony między krajem eksportującym i importującym i powinien być technicznie uzasadniony.

Ponieważ maksymalna dawka mierzona podczas potwierdzającej części badań będzie minimalną dawką wymaganą dla zatwierdzonego zabiegu, zaleca się utrzymywanie stosunku najwyższej dawki do najniższej na tak niskim poziomie jak jest to możliwe.

Gromadzenie danych

Zapisy i dane z badań należy zachowywać, aby uwiarygodnić spełnieni wymagań dotyczących przeprowadzonego zabiegu, a na żądanie powinny być one przedkładane zainteresowanym stronom, na przykład Państwowej Organizacji Ochrony Roślin kraju importującego, w celu potwierdzenia poddania towaru uzgodnionemu zabiegowi.



Tłumaczył Witold Karnkowski

1 Żadna z części niniejszego standardu nie powinna naruszać praw lub zobowiązań umawiających się stron wynikających z innych umów międzynarodowych lub prawodawstwa krajowego, wliczając te, które dotyczą napromieniowania żywności.

2 Codex general standard for irradiated food: Codex Stand. 106-1983. Codex Alimentarius, Section 7.1, Col. 1A (obecnie w trakcie rewizji).

3 Nie zostały one definitywnie dowiedzione podczas badań przeprowadzonych na dużą skalę. Oparto je na literaturze, której przegląd został przeprowadzony przez Hallmana, 2001.



©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna