Wydawnictwo Centrum Szkolenia Policji w Legionowie Druk: Wyższa Szkoła Policji w Szczytnie. Nakład 500 egz



Pobieranie 0.84 Mb.
Strona4/20
Data28.04.2016
Rozmiar0.84 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   20

ZAàOĩENIA RZĄDOWEGO PLANU PRZECIWDZIAàANIA KORUPCJI NA LATA 2011-2015




O autorach


Adam Rapacki urodziá siĊ w 1959 roku, jest absolwentem Wydziaáu Prawa i Administracji Uniwersytetu àódzkiego oraz WyĪszej Szkoáy Oficerskiej w Szczytnie. Odbyá kursy, szkolenia i staĪe specjalistyczne w Stanach Zjednoczonych, Niemczech, Wielkiej Brytanii. Emerytowany nadinspektor Policji, mianowany na Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Spraw WewnĊtrznych i Administracji. Autor licznych artykuáów poĞwiĊconych problematyce przestĊpczoĞci, a takĪe wspóátwórca wielu systemowych rozwiązaĔ w Policji. Odznaczany i wyróĪniany nagrodami przez Ministrów Spraw WewnĊtrznych Austrii, Litwy, Ukrainy, Niemiec i Rosji.
Agata Furgaáa urodziáa siĊ w 1978 roku, Absolwentka Wydziaáu Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego oraz m.in. studiów podyplomowych w Krajowej Szkole Administracji Publicznej, PaĔstwowym Instytucie Stosunków MiĊdzynarodowych oraz Centrum BadaĔ nad BezpieczeĔstwem im. George’a C. Marshalla w Garmisch- Partenkirchen. Autorka szeregu publikacji z zakresu bezpieczeĔstwa wewnĊtrznego paĔstwa oraz przeciwdziaáania przemocy. ZastĊpca Dyrektora w Departamencie Analiz i Nadzoru MSWiA.

WSTĉP


W roku 2010 zakoĔczono realizacjĊ II etapu Programu Zwalczania Korupcji Strategia Antykorupcyjna3. Zgodnie z rekomendacjami zawartymi w Sprawozdaniu koĔcowym z realizacji Programu zwalczania korupcji Strategia Antykorupcyjna II etap wdraĪania


3 I etap „Programu Zwalczania Korupcji — Strategia Antykorupcyjna” obejmowaá lata 2002–2004, natomiast II etap — lata 2005–2009.


24


2005–2009” organem odpowiedzialnym za przygotowanie projektu programu rządowego wyznaczony zostaá Minister Spraw WewnĊtrznych i Administracji.

NaleĪy takĪe zaznaczyü, Īe w czerwcu 2009 roku Zespóá Doradców Strategicznych premiera Donalda Tuska stworzyá raport Polska 2030. Wyzwania rozwojowe. Dokument ten wymienia 10 najwaĪniejszych wyzwaĔ, jakie stoją przed Polską w najbliĪszych dwóch dziesiĊcioleciach. Są to: wzrost i konkurencyjnoĞü gospodarki, sytuacja demograficzna, wysoka aktywnoĞü zawodowa oraz adaptacyjnoĞü zasobów pracy, odpowiedni potencjaá infrastruktury, bezpieczeĔstwo energetyczno-klimatyczne, gospodarka oparta na wiedzy oraz rozwój kapitaáu intelektualnego, solidarnoĞü i spójnoĞü regionalna, poprawa spójnoĞci spoáecznej, sprawne paĔstwo, wzrost kapitaáu spoáecznego. Raport zawiera analizĊ aktualnej sytuacji Polski w tych obszarach oraz wskazuje kierunki prowadzenia polityki paĔstwa, tak aby sprostaü wyzwaniom rozwojowym — uchroniü siĊ przed zagroĪeniami i najpeániej skorzystaü z szans i moĪliwoĞci, jakie stoją przed krajem. To wáaĞnie ta analiza pozwoliáa na opracowanie Strategii Rozwoju Kraju 2007–2015.

W 2009 roku dokonano przeglądu strategii rządowych, czego efektem byáo opracowanie i przyjĊcie Planu uporządkowania strategii rozwoju. Ustalono, iĪ na bazie diagnozy i rekomendacji wynikających z raportu Polska 2030. Wyzwania rozwojowe powstanie 9 zintegrowanych strategii sektorowych, które bĊdą realizowane przy pomocy krajowych planów dziaáania. Jedną ze strategii sektorowych jest Sprawne PaĔstwo 2011–2020.

Strategia Sprawne PaĔstwo okreĞla podstawowe uwarunkowania, cele i kierunki rozwoju paĔstwa zmierzające do poprawy efektywnoĞci rządzenia krajem, rozwijania aktywnoĞci spoáecznej, zaspokajania oczekiwaĔ obywateli i ich bezpieczeĔstwa, w tym walki z korupcją.

W Ministerstwie Spraw WewnĊtrznych i Administracji, w porozumieniu z innymi urzĊdami centralnymi, przygotowywany jest aktualnie Rządowy Program Przeciwdziaáania Korupcji na lata 2011–2015. Rządowy Program stanowi instrument realizacji celów strategii Sprawne PaĔstwo 2011–2020 pn. Efektywne instytucje publiczne zapewniające ochronĊ praw obywateli, skutecznie zarządzające rozwojem kraju i budujące jego silną pozycjĊ miĊdzynarodową (w kontekĞcie przeciwdziaáania korupcji) oraz Sprawne funkcjonowanie sáuĪb odpowiedzialnych za bezpieczeĔstwo i porządek publiczny (w kontekĞcie skutecznego zwalczania przestĊpczoĞci korupcyjnej).


25


PowyĪsze dziaáania są wynikiem zarówno przeprowadzonej oceny realizacji Strategii Antykorupcyjnej4, jak i odpowiedzią na negatywną ocenĊ opinii publicznej dotyczącą dziaáaĔ podejmowanych przez Rząd RP w walce z korupcją5.

Podstawowym celem Rządowego Programu bĊdzie zmniejszenie poziomu korupcji w Polsce poprzez wzmocnienie dziaáaĔ prewencyjnych i edukacyjnych w tym zakresie oraz skuteczniejsze zwalczanie przestĊpczoĞci korupcyjnej.



Rządowy Program Przeciwdziaáania Korupcji na lata 2011–2015 zostanie przyjĊty wraz z przyjĊciem przez RadĊ Ministrów strategii Sprawne PaĔstwo, planowanej w pierwszej poáowie tego roku.

AKTUALNY STAN ZAGROĩENIA KORUPCJĄ W POLSCE NA PODSTAWIE DANYCH O PRZESTĉPCZOĝCI KORUPCYJNEJ I WYNIKÓW BADAē SPOàECZNYCH



Dane liczbowe o postĊpowaniach prowadzonych w sprawach o przestĊpstwa korupcyjne6


Dane Komendy Gáównej Policji

Od roku 2000 wyraĨnie wzrasta liczba stwierdzonych przez PolicjĊ przestĊpstw korupcyjnych. NajwiĊcej odnotowano ich w roku 2007 (9 631) oraz w ciągu pierwszych 10. miesiĊcy roku 2010 (11 711). WiĊksza liczba ujawnionych przestĊpstw korupcyjnych to sygnaá Ğwiadczący o aktywnoĞci i skuteczniejszej pracy organów Ğcigania, poniewaĪ cechą charakterystyczną tego typu przestĊpstw jest najczĊĞciej chĊü ich ukrycia przez wszystkich





4 Sprawozdanie koĔcowe z realizacji „Programu Zwalczania Korupcji Strategia Antykorupcyjna II etap wdraĪania 2005–2009” to dokument, który zostaá przyjĊty przez RadĊ Ministrów 23 kwietnia 2010 roku.

5 Centrum Badania Opinii Spoáecznej, Opinia publiczna o korupcji i lobbingu. Komunikat z badaĔ, Warszawa, maj 2010. Wedáug badaĔ spoáecznych przeprowadzonych w 2010 roku w spoáeczeĔstwie panuje przekonanie, Īe w Polsce nie ma woli politycznej zwalczania korupcji (46% Ĩle ocenia poczynania Rządu w tym zakresie, natomiast 38% — dobrze); a 87% respondentów uznaáo, Īe korupcja stanowi duĪy problem (z czego 44% — bardzo duĪy). Niepokojącym objawem jest równieĪ przekonanie, Īe skala korupcji w kraju nie maleje. Prawie poáowa poddanych badaniu (47%) byáa zdania, Īe w ostatnim roku korupcja w Polsce utrzymywaáa siĊ na tym samym poziomie; jedna piąta (22%) uwaĪaáa, Īe w tym czasie siĊ rozszerzaáa, a co ósmy respondent (12%) — Īe malaáa.

6 Wszystkie dane liczbowe pochodzą z nastĊpujących opracowaĔ Departamentu Analiz i Nadzoru MSWiA: Raport o stanie bezpieczeĔstwa w Polsce w roku 2009 i Stan bezpieczeĔstwa w Polsce w okresie od stycznia do paĨdziernika 2010 roku. Dane policyjne za 10 miesiĊcy roku 2010 pochodzą z biuletynu Biura Wywiadu Kryminalnego KGP PrzestĊpczoĞü w Polsce styczeĔ — paĨdziernik 2010. Natomiast dane ABW zostaáy zaczerpniĊte z pisma ABW do Przewodniczącego Komisji Administracji i Spraw WewnĊtrznych Sejmu RP z dnia 2 wrzeĞnia 2010 roku.


26


uczestników procederu. Dlatego przestĊpstwa korupcyjne stanowią z reguáy ciemną liczbĊ, do momentu ich wykrycia przez wáaĞciwe sáuĪby. Dopiero wtedy są notowane w statystykach.
Wykres 1. Liczba przestĊpstw stwierdzonych przez PolicjĊ


ħródáo: KGP

W roku 2009 Policja ustaliáa 3 325 osób podejrzanych o przestĊpstwa korupcyjne, co oznacza spadek w stosunku do roku poprzedniego o 8,5%. NajwiĊksza liczba podejrzanych o przestĊpstwa korupcyjne zostaáa ustalona w roku 2007 — 4 123 osoby, co korelowaáo z wysoką liczbą stwierdzonych przestĊpstw korupcyjnych w tym samym czasie.


Dane Centralnego Biura Antykorupcyjnego

Centralne Biuro Antykorupcyjne w 2009 roku wszczĊáo 127 postĊpowaĔ przygotowawczych w sprawach korupcyjnych (w roku 2006 wszczĊto ich 8, w 2007 — 55, natomiast w 2008 — 91). W tym samym czasie CBA zakoĔczyáo 120 postĊpowaĔ w sprawach korupcyjnych.

Od momentu powstania CBA (w roku 2006) wzrasta liczba prowadzonych postĊpowaĔ przygotowawczych. W 2006 roku byáo ich 13 (wszystkie o charakterze korupcyjnym), w 2007 — 107 (z czego 68 w sprawach korupcyjnych), w 2008 — 278 (z czego 186 korupcyjnych). W roku 2009 CBA prowadziáo 398 postĊpowaĔ (244 korupcyjne), co oznacza wzrost liczby prowadzonych postĊpowaĔ ogóáem o 30,2% w stosunku do roku poprzedniego (oraz wzrost o 23,8% w sprawach korupcyjnych).


27


PostĊpowania przygotowawcze prowadzone przez CBA w roku 2009 dotyczyáy najczĊĞciej: administracji terenowej (41% spraw), organów Ğcigania i wymiaru sprawiedliwoĞci (14%), administracji centralnej (13%), sáuĪby zdrowia i farmacji (11%), sektora gospodarczego (8%), administracji celnej i skarbowej (7%) oraz sportu (1%).
Wykres 2. Liczba postĊpowaĔ prowadzonych przez CBA

ħródáo: CBA

W wyniku prowadzonych w 2009 roku przez Centralne Biuro Antykorupcyjne postĊpowaĔ przygotowawczych 581 osobom podejrzanym przedstawiono áącznie 1704 zarzuty. W porównaniu do roku poprzedniego liczba podejrzanych wzrosáa o 68% (346), natomiast liczba przedstawionych zarzutów zwiĊkszyáa siĊ o 58% (1 075).


Dane Agencji BezpieczeĔstwa WewnĊtrznego

Agencja BezpieczeĔstwa WewnĊtrznego jest zobowiązana do zwalczania korupcji w przypadkach, gdy zjawisko to — ze wzglĊdu na skalĊ, osobĊ sprawcy lub przedmiot decyzji – moĪe godziü w bezpieczeĔstwo paĔstwa.

W roku 2009 w ABW prowadzono 92 postĊpowania przygotowawcze w sprawach o przestĊpstwa korupcyjne, co stanowi spadek w porównaniu do roku poprzedniego (o 20%). Od roku 2006 liczba prowadzonych przez ABW tego typu spraw oscyluje w granicach 119–92.


28


Dane Prokuratury

W roku 2009 Prokuratura wszczĊáa 3 014 postĊpowaĔ przygotowawczych w sprawach o przestĊpstwa korupcyjne. Sporządzono 1 685 aktów oskarĪenia, 1 679 spraw o przestĊpstwa korupcyjne zakoĔczyáo siĊ wyrokami, umorzono 895 spraw, zawieszono 90.


Dane StraĪy Granicznej7

StraĪ Graniczna w 2009 roku wszczĊáa 21 postĊpowaĔ przygotowawczych zawierających wątki korupcyjne.

W roku 2009 StraĪ Graniczna ustaliáa 10 podejrzanych o przestĊpstwa korupcyjne, co oznacza czterokrotny spadek w stosunku do roku poprzedniego (40). Nastąpiá spadek zgáoszonych prób korupcji wĞród funkcjonariuszy SG z 65 przypadków w roku 2008 do 45 przypadków w roku 2009.
Dane ĩandarmerii Wojskowej8

ĩandarmeria Wojskowa w roku 2009 wszczĊáa 83 postĊpowania w sprawach o przestĊpstwa korupcyjne, co oznacza utrzymanie poziomu roku poprzedniego (82). W tym samym okresie ĩandarmeria Wojskowa odnotowaáa 111 stwierdzonych przestĊpstw korupcyjnych, czyli o 41 wiĊcej niĪ w roku 2008 (70).

W 2009 roku ĩandarmeria Wojskowa ujawniáa 86 sprawców przestĊpstw korupcyjnych. PrzestĊpstwa te dotyczyáy gáównie czerpania korzyĞci materialnych w wyniku przekroczenia uprawnieĔ lub niedopeánienia obowiązków przez osoby funkcyjne jednostek i instytucji wojskowych oraz wrĊczania korzyĞci majątkowej w zamian za wystawianie zwolnieĔ lekarskich.
Indeks Percepcji Korupcji Transparency International9

Indeks Percepcji Korupcji — IPK (ang. Corruption Perceptions Index) Transparency International to narzĊdzie pozwalające oceniü postrzeganie korupcji w Īyciu publicznym w poszczególnych krajach. Wynik od 0 do 5 punktów oznacza, Īe oceniane paĔstwo jest postrzegane jako wysoko skorumpowane, natomiast od 6 do 10 — jako posiadające niski poziom korupcji.




7 StraĪ Graniczna prowadzi postĊpowania w sprawach korupcyjnych dotyczące wáasnych funkcjonariuszy i pracowników na podstawie art. 1 ust. 2a i 2f ustawy o StraĪy Granicznej z 12.10.1990 roku.

8 ĩandarmeria Wojskowa prowadzi postĊpowania w sprawach korupcyjnych dotyczące Īoánierzy i innych osób na podstawie art. 3 ustawy o ĩandarmerii Wojskowej z 24.08.2001 roku.

9 Transparency International, Corruption Perceptions Index 2010.


29


W ostatnich latach w Polsce odnotowano wyraĨny wzrost IPK: z wartoĞci 3,4 w roku 2005 do 5,3 w roku 2010 (z pozycji 70. na 41. w rankingu paĔstw).
Tabela 1. Pozycja Polski w rankingu IPK



Rok badania IPK

Liczba krajów objĊtych badaniem

Miejsce Polski w rankingu

WartoĞü IPK dla Polski

1996

54

24

5,6

1997

52

29

5,1

1998

85

40

4,6

1999

99

44

4,2

2000

90

43

4,1

2001

91

44

4,1

2002

102

45

4,0

2003

133

64

3,6

2004

146

67

3,5

2005

159

70

3,4

2006

163

61

3,7

2007

180

61

4,2

2008

180

58

4,6

2009

180

49

5,0

2010

178

41

5,3

ħródáo: IPK TK

Wyniki badaĔ opinii spoáecznej10

Od 2000 roku prowadzone są przez Centrum Badania Opinii Spoáecznej systematyczne badania opinii publicznej na temat korupcji, których wyniki wyraĨnie wskazują, Īe przez wiĊkszoĞü spoáeczeĔstwa jest ona uwaĪana za jeden z najwaĪniejszych problemów spoáecznych. W tym czasie opiniĊ o duĪym oddziaáywaniu korupcji na Īycie spoáeczne i gospodarcze kraju podzielaáo zawsze ponad 80% Polaków. W kwietniu 2010 roku 87% respondentów uznaáo, Īe korupcja stanowi duĪy problem (z czego 44% — Īe jest to problem




10 Na podstawie: Centrum Badania Opinii Spoáecznej, Opinia publiczna o korupcji i lobbingu. Komunikat z badaĔ, Warszawa, maj 2010.


30


bardzo duĪy). Za najbardziej skorumpowane dziedziny Īycia spoáecznego badani Polacy uznają politykĊ (60%) oraz sáuĪbĊ zdrowia (58%).

Pomimo Īe faktyczna pozycja Polski w IPK jest coraz lepsza, niepokojącym wnioskiem páynącym z wyników badaĔ spoáecznych jest przekonanie, Īe skala korupcji nie maleje. Prawie poáowa badanych (47%) jest przekonana, Īe w ostatnim roku korupcja w Polsce utrzymywaáa siĊ na tym samym poziomie, jedna piąta (22%) uwaĪa, Īe w tym czasie siĊ rozszerzaáa, a co ósmy respondent (12%) — Īe malaáa. Warto przypomnieü, Īe w roku 2008 prawie co trzeci Polak (30%) uwaĪaá, Īe w ciągu dwóch lat poprzedzających badanie korupcja w naszym kraju siĊ nasilaáa.

Ocena roku 2010 — kolejnego roku rządów koalicji PO–PSL — jest wiĊc trochĊ lepsza niĪ wczeĞniejszego okresu. Trzeba dodaü, Īe od 2009 roku wzrosáa liczba osób niepotrafiących okreĞliü swojego stanowiska w tej kwestii. Polacy w duĪej czĊĞci zgadzają siĊ ze zdaniem, Īe w naszym kraju nie istnieje wola polityczna zwalczania korupcji. Takie wyniki badania opinii publicznej wskazują, Īe obywatele nie dostrzegają ani samych dziaáaĔ administracji, ani ich rezultatów. Prawie poáowa badanych (46%) Ĩle ocenia poczynania rządu w tym zakresie, a niespeána dwie piąte (38%) — dobrze. Mniej wiĊcej co szósty ankietowany (16%) nie potrafi zająü stanowiska w tej sprawie. W porównaniu z rokiem 2009 nie nastąpiáy znaczące

zmiany w ocenie antykorupcyjnych dziaáaĔ obecnego gabinetu11.


DZIAàANIA W ZAKRESIE PRZECIWDZIAàANIA KORUPCJI PODEJMOWANE W RAMACH STRATEGII ANTYKORUPCYJNEJ W LATACH 2002–2009



Strategia Antykorupcyjna


17 wrzeĞnia 2002 roku, na wniosek Ministra Spraw WewnĊtrznych i Administracji, Rada Ministrów przyjĊáa dokument rządowy Program Zwalczania Korupcji — Strategia Antykorupcyjna, bĊdący zbiorem kierunkowych rozstrzygniĊü i zestawem dziaáaĔ, które administracja rządowa miaáa podjąü w walce z korupcją.

Realizacja przyjĊtej Strategii Antykorupcyjnej dla Polski przewidywaáa osiągniĊcie trzech gáównych celów:


11 TamĪe.


31


x skutecznego wykrywania przestĊpstw korupcyjnych,

x wdroĪenia efektywnych mechanizmów walki z korupcją w administracji publicznej,

x ograniczenia tolerancji spoáecznej dla zjawisk korupcyjnych poprzez podnoszenie stopnia ĞwiadomoĞci oraz promowanie odpowiednich wzorców postĊpowania.

Po przyjĊciu przez RadĊ Ministrów w paĨdzierniku 2004 roku sprawozdania podsumowującego realizacjĊ I etapu programu zwalczania korupcji przystąpiono niezwáocznie do tworzenia dokumentu rządowego pn. II etap Strategii Antykorupcyjnej.

25 stycznia 2005 roku Rada Ministrów przyjĊáa dokument rządowy przygotowany przez Ministra Spraw WewnĊtrznych i Administracji Program Zwalczania Korupcji — Strategia Antykorupcyjna II etap wdraĪania 2005–2009, przewidujący realizacjĊ kolejnego pakietu przedsiĊwziĊü legislacyjnych, organizacyjnych i edukacyjno-informacyjnych, uzupeánionych o nowe obszary zagroĪenia korupcją oraz zadania związane z monitorowaniem efektywnoĞci podejmowanych dziaáaĔ. Strategia zakáadaáa osiągniĊcie 4 celów:

x zapobieganie zjawiskom korupcji i wdroĪenie mechanizmów umoĪliwiających jej

skuteczne przeciwdziaáanie,

x skoordynowanie dziaáaĔ zmierzających do respektowania antykorupcyjnych przepisów prawnych,

x ograniczenie tolerancji spoáecznej dla zjawisk korupcyjnych poprzez podnoszenie stopnia ĞwiadomoĞci oraz promowanie odpowiednich wzorców postĊpowania,

x stworzenie przejrzystych i przyjaznych obywatelowi struktur administracji publicznej na miarĊ otwartego spoáeczeĔstwa informacyjnego.

Zdecydowanie najwiĊkszym sukcesem Strategii Antykorupcyjnej12 jest wzrost efektywnoĞci Ğcigania przestĊpstw korupcyjnych. Na ten pozytywny trend bez wątpienia miaáy wpáyw podjĊte dziaáania organizacyjne, w szczególnoĞci ciągáe zwiĊkszanie stanu etatowego komórek organizacyjnych Policji zajmujących siĊ zwalczaniem tego typu przestĊpstw (funkcjonują one juĪ we wszystkich komendach wojewódzkich Policji). Obecnie podobne komórki organizacyjne powstają w komendach miejskich i powiatowych Policji. W czasie obowiązywania Strategii Antykorupcyjnej dziaáalnoĞü w zakresie walki z korupcją rozpocząá nowy organ, specjalnie powoáany do tego zadania — Centralne Biuro Antykorupcyjne.



12 Na podstawie: MSWiA, Sprawozdanie koĔcowe z realizacji Programu Zwalczania Korupcji Strategia Antykorupcyjna — II etap wdraĪania 2005–2009, Warszawa, marzec 2010.


32


W ramach realizacji Strategii Antykorupcyjnej zrealizowano kilka strategicznych zadaĔ, takich jak np. ratyfikacja Konwencji Narodów Zjednoczonych Przeciwko Korupcji czy przeszkolenie licznej grupy pracowników administracji publicznej w zakresie przeciwdziaáania zjawiskom korupcyjnym.

Zdecydowana wiĊkszoĞü aktów prawnych zaplanowanych w ramach Strategii zostaáa przygotowana przez administracjĊ rządową. MoĪna zatem stwierdziü, Īe zadanie to zostaáo zrealizowane, chociaĪ czĊĞü z projektowanych regulacji nadal znajduje siĊ na etapie prac legislacyjnych.

Mimo formalnego okreĞlenia w Programie jego ogólnych celów, Strategia pozostaáa jednak w duĪej mierze zbiorem zadaĔ resortowych, a nie zadaĔ globalnych rozpisanych do realizacji przez administracjĊ rządową. W rezultacie takie kluczowe dziaáania antykorupcyjne, jak powoáanie Centralnego Biura Antykorupcyjnego, realizowano niezaleĪnie od Strategii.

Ponadto w Strategii brakowaáo moĪliwych do zmierzenia, zinstrumentalizowanych, osiągalnych celów, które zawieraáyby odniesienie do sytuacji korupcyjnej w Polsce. Wprawdzie wymienione zostaáy pewne „cele strategiczne” (np. minimalizacja spoáecznej akceptacji korupcji), jednak nie byáy one mierzalne. Dlatego doĞwiadczenia wyniesione z dotychczasowej realizacji programów antykorupcyjnych muszą skutkowaü m.in. okreĞleniem, na podstawie jakich mierzalnych wskaĨników moĪna oceniaü ich realizacjĊ.

W przypadku obu etapów Strategii Antykorupcyjnej zauwaĪalny byá takĪe brak sprawnego mechanizmu nadzorującego. Mimo zapowiedzi, nie zostaá powoáany Komitet Monitorujący, w skáad którego mieli wejĞü przedstawiciele poszczególnych resortów, instytucji oraz organizacji pozarządowych zaangaĪowanych w przeciwdziaáanie korupcji. Strategia Antykorupcyjna nie przewidywaáa równieĪ powoáania organu nadzorczego, a jedynie powoáanie koordynacyjnego zespoáu w MSWiA, który jednak nie posiadaá uprawnieĔ kierowniczych ani nadzorczych.

Siedmioletni okres wdraĪania pierwszego i drugiego etapu Strategii Antykorupcyjnej przyniósá szereg pozytywnych zmian, przede wszystkim podniesienie ĞwiadomoĞci pracowników administracji rządowej w zakresie przeciwdziaáania korupcji oraz poprawĊ organizacji pracy — skutecznie zapobiegające korupcji. JednoczeĞnie w trakcie realizacji Strategii rozpoczĊto wiele dziaáaĔ, które nie byáy przewidziane w samym dokumencie strategicznym: powoáano Peánomocnika Rządu do Spraw Opracowania Programu Zapobiegania NieprawidáowoĞciom w Instytucjach Publicznych, utworzono Centralne Biuro Antykorupcyjne i wdroĪono „tarczĊ antykorupcyjną” — mających na celu zabezpieczenie najistotniejszych interesów paĔstwa.


33
NaleĪy stwierdziü, Īe juĪ samo powoáanie i dziaáania Centralnego Biura Antykorupcyjnego czy wdroĪenie „tarczy antykorupcyjnej” byáy istotnymi elementami profilaktyki antykorupcyjnej.

Rządowy Program Przeciwdziaáania Korupcji


23 kwietnia 2010 roku Rada Ministrów przyjĊáa dokument pt. Sprawozdanie koĔcowe z realizacji programu zwalczania korupcji – Strategia Antykorupcyjna, w którym Minister Spraw WewnĊtrznych i Administracji zostaá zarekomendowany jako odpowiedzialny za przygotowanie kolejnego planu strategicznych dziaáaĔ antykorupcyjnych. W pracach nad zaáoĪeniami nowego programu pt. Rządowy Program Przeciwdziaáania Korupcji, poza MSWiA, wziĊli udziaá przedstawiciele Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Agencji BezpieczeĔstwa WewnĊtrznego, Komendy Gáównej Policji, Kancelarii Prezesa Rady Ministrów (w zakresie zadaĔ realizowanych przez Peánomocnika Rządu ds. Opracowania Programu Zapobiegania NieprawidáowoĞciom w Instytucjach Publicznych oraz Ministra Spraw WewnĊtrznych i Administracji), Ministerstwa SprawiedliwoĞci i Ministerstwa Spraw Zagranicznych.

Gáównym celem Rządowego Programu Przeciwdziaáania Korupcji jest ograniczenie korupcji w Polsce. Miernikami sáuĪącymi ocenie stopnia realizacji tego celu ma byü Indeks Percepcji Korupcji Transparency International dla Polski.

Cele strategiczne Rządowego Programu Przeciwdziaáania Korupcji to: „wzmocnienie dziaáaĔ prewencyjnych i edukacyjnych” oraz „wzmocnienie zwalczania korupcji”.

„Wzmocnienie dziaáaĔ prewencyjnych i edukacyjnych” ma polegaü na wypracowaniu i wdroĪeniu skoordynowanej krajowej polityki antykorupcyjnej, realizacji zobowiązaĔ miĊdzynarodowych RP dotyczących prewencji i edukacji antykorupcyjnej, wzmocnieniu wewnĊtrznych mechanizmów antykorupcyjnych w administracji publicznej (w tym doskonaleniu dziaáaĔ mających na celu ksztaátowanie postaw antykorupcyjnych funkcjonariuszy publicznych i osób peániących funkcje publiczne, budowaniu przejrzystoĞci funkcjonowania instytucji paĔstwowych, procesów ksztaátowania polityki spoáecznej i gospodarczej, rozwoju systemów zapobiegających konfliktom interesów, standaryzacji rozwiązaĔ antykorupcyjnych w administracji publicznej), zwiĊkszeniu aktywnego udziaáu spoáeczeĔstwa (w tym organizacji pozarządowych) w procesie zapobiegania i zwalczania korupcji, ksztaátowaniu postaw antykorupcyjnych w spoáeczeĔstwie i wspieraniu


34


pozytywnych postaw etycznych w sektorze prywatnym, w tym tworzeniu warunków prowadzących do ograniczenia moĪliwoĞci korupcji.

Miernikiem tego celu strategicznego bĊdą wyniki badaĔ spoáecznych przeprowadzonych przez niezaleĪny oĞrodek badania opinii publicznej w zakresie: respondentów deklarujących osobistą znajomoĞü osób, które biorą (dają) áapówki, ocen dziaáaĔ Rządu podejmowanych w celu walki z korupcją.

„Wzmocnienie zwalczania korupcji” oznacza doskonalenie struktur antykorupcyjnych w organach Ğcigania oraz wspóádziaáania i koordynacji dziaáaĔ organów Ğcigania oraz wymiaru sprawiedliwoĞci, doskonalenie rozwiązaĔ prawnych w celu skuteczniejszego zwalczania przestĊpczoĞci korupcyjnej, realizacjĊ zobowiązaĔ miĊdzynarodowych RP w zakresie prawno-karnym oraz Ğcigania przestĊpczoĞci korupcyjnej.

Dla zapewnienia wiarygodnego miernika tego celu strategicznego analizowane bĊdą: liczba podejrzanych w sprawach korupcyjnych, liczba aktów oskarĪenia skierowanych do sądu wraz z liczbą postĊpowaĔ warunkowo umorzonych w sprawach korupcyjnych, a takĪe liczba prawomocnie skazanych za te przestĊpstwa. NaleĪy wskazaü, Īe niezbĊdne jest zachowanie odpowiedniej korelacji w odniesieniu do trendów liczby podejrzanych, liczby aktów oskarĪenia wraz z postĊpowaniami warunkowo umorzonymi i liczby prawomocnie skazanych za przestĊpstwa korupcyjne. Oznacza to, Īe ze wzrostem liczby podejrzanych poĪądany jest zarówno wzrost liczby aktów oskarĪenia wraz z postĊpowaniami warunkowo umorzonymi, jak i liczby prawomocnie skazanych. JednoczeĞnie róĪnice pomiĊdzy tymi miernikami powinny dąĪyü do zera. Takie ujĊcie zagadnienia winno zdyscyplinowaü sáuĪby Ğledcze, w tym prokuraturĊ, do rzetelniejszego przygotowywania materiaáów procesowych.

OkreĞlono równieĪ zadania i dziaáania do realizacji w ramach zaplanowanych powyĪszych celów.

Projekt Rządowego Programu po przeprowadzeniu uzgodnieĔ wewnątrzresortowych skierowany zostanie do konsultacji miĊdzyresortowych oraz spoáecznych (m.in. z Fundacją Batorego). W ramach konsultacji poszczególne organy centralne administracji rządowej bĊdą zobligowane do wskazania zadaĔ i dziaáaĔ z ich zakresu kompetencyjnego w obszarze przeciwdziaáania/zwalczania korupcji, które bĊdą realizowaáy w ramach Rządowego Programu.


35
PODSUMOWANIE

WdroĪenie Rządowego Programu Przeciwdziaáania Korupcji na lata 2011–2015, jako podstawowego dokumentu koordynującego krajową politykĊ antykorupcyjną i integrującego dziaáania wszystkich instytucji i sáuĪb zajmujących siĊ przeciwdziaáaniem i zwalczaniem korupcji jest odpowiedzią na wyraĪaną przez Polaków w badaniach spoáecznych potrzebĊ przeciwstawienia siĊ tej patologii na poziomie paĔstwowym. Rządowy Program bĊdzie wiĊc ponadresortową wizją przeciwdziaáania i walki z korupcją, a nie tylko zbiorem zadaĔ poszczególnych instytucji.

Brak skutecznych dziaáaĔ antykorupcyjnych moĪe nie tylko sprzyjaü dziaáalnoĞci przestĊpnej, uderzającej w paĔstwo i spoáeczeĔstwo, ale takĪe podwaĪaü zaufanie obywateli do wszelkich instytucji publicznych. Wszyscy chcemy Īyü w PaĔstwie, w którym normalnoĞcią jest brak korupcji.


36


Zbigniew Wrona


1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   20


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna