Wydawnictwo Centrum Szkolenia Policji w Legionowie Druk: Wyższa Szkoła Policji w Szczytnie. Nakład 500 egz



Pobieranie 0.84 Mb.
Strona7/20
Data28.04.2016
Rozmiar0.84 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   20

WYSTĄPIENIE KOMENDANTA GàÓWNEGO POLICJI




O autorze


gen. insp. Andrzej Matejuk — urodzony w 1953 roku. Wyksztaácenie wyĪsze pedagogiczne. W Policji od roku 1978. SáuĪbĊ rozpocząá w wydziale dochodzeniowym komisariatu Wrocáaw-Krzyki. Przebieg sáuĪby na stanowiskach kierowniczych: naczelnik wydziaáu operacyjno-rozpoznawczego komendy rejonowej Wrocáaw-Psie Pole, zastĊpca komendanta komendy Wrocáaw Psie Pole, zastĊpca komendanta rejonowego Policji Wrocáaw Fabryczna, komendant rejonowy Policji Wrocáaw-Fabryczna, komendant miejski Policji we Wrocáawiu, komendant wojewódzki Policji we Wrocáawiu, od marca 2008 roku Komendant Gáówny Policji.

MiĊdzynarodowy DzieĔ Przeciwdziaáania Korupcji jest okazją, by przybliĪyü rolĊ Policji w walce z tym zjawiskiem.

Podstawowym zadaniem Policji byáo i jest zwalczanie przestĊpczoĞci, takĪe przestĊpczoĞci korupcyjnej. Natomiast zrĊby wyspecjalizowanego do walki z tą patologią pionu w sáuĪbie kryminalnej powstaáy 30 wrzeĞnia 1997 roku, gdy ówczesny Komendant Gáówny Policji nadinsp. Marek Papaáa poleciá utworzyü w wydziaáach do spraw zwalczania przestĊpczoĞci gospodarczej komend wojewódzkich zespoáy do walki z korupcją. Zwalczaniem korupcji w Polsce zajmowaáo siĊ wówczas áącznie ok. 80 policjantów peániących sáuĪbĊ w strukturach PG. JuĪ 15 kwietnia 2000 roku utworzono pierwszy w Polsce Wydziaá do walki z Korupcją w Komendzie Wojewódzkiej Policji w Katowicach, liczący 16 etatów.

Od początku 2002 roku Komenda Gáówna Policji wspólnie z Ministerstwem Spraw WewnĊtrznych i Administracji podejmowaáa systematyczne dziaáania zmierzające do przeprowadzenia zmian legislacyjnych, których wdroĪenie umoĪliwiáo skuteczniejszą walkĊ z korupcją. W tym samym roku na wniosek Ministra Spraw WewnĊtrznych i Administracji, Rada Ministrów RP przyjĊáa dokument rządowy „Strategia Antykorupcyjna”, bĊdący zbiorem kierunkowych rozstrzygniĊü i zestawu dziaáaĔ, jakie administracja rządowa miaáa podjąü


46
w walce z korupcją. Do takich dziaáaĔ naleĪaáo utworzenie Wydziaáów do Walki z Korupcją we wszystkich Komendach Wojewódzkich Policji.

Obecnie w strukturach Policji zwalczaniem przestĊpczoĞci korupcyjnej zajmuje siĊ prawie 300 wyspecjalizowanych funkcjonariuszy. Policja prowadzi rocznie od 6 do 8 tysiĊcy spraw korupcyjnych. Tylko do paĨdziernika bieĪącego roku wszczĊto juĪ ponad 5000 postĊpowaĔ przygotowawczych, w toku których stwierdzono ponad 11 tysiĊcy przestĊpstw korupcyjnych.

Wspóáczesna przestĊpczoĞü korupcyjna to czĊsto rozbudowany i dobrze zakamuflowany system zachowaĔ i zaleĪnoĞci. Wielokrotnie mechanizmy korupcyjne przyjmują formĊ zorganizowanego dziaáania przestĊpczego z udziaáem wielu poĞredników, z których kaĪdy partycypuje w korzyĞciach osiąganych w związku z zaáatwieniem sprawy przez osobĊ peániącą funkcjĊ publiczną. CaáoĞü funkcjonuje jak sprawne przedsiĊbiorstwo usáugowe, w którym precyzyjnie rozdzielono poszczególne zadania i role.

Mimo tego, Īe sprawy korupcyjne są uznawane za postĊpowania trudne, wykrywalnoĞü ich jest dosyü wysoka, bowiem Ğrednio wynosi ona okoáo 98%.

Korupcja, prócz powodowania olbrzymich strat ekonomicznych i spoáecznych podwaĪa równieĪ skutecznoĞü egzekwowania prawa i powoduje utratĊ zaufania publicznego do organów Ğcigania i wymiaru sprawiedliwoĞci, dlatego bardzo istotną rolĊ przywiązujemy do zwalczania korupcji we wáasnych szeregach — zajmuje siĊ tym Biuro Spraw WewnĊtrznych, które w znacznym stopniu przyczynia siĊ do eliminowania tego zjawiska z Policji.

Obecnie z inicjatywy MSWiA trwają prace związane z przygotowaniem projektu Rządowego Planu Przeciwdziaáania Korupcji, w których Policja bierze aktywny udziaá. GáĊboko wierzĊ, iĪ podjĊte w związku z tym wielopáaszczyznowe dziaáania przyczynią siĊ nie tylko do usprawnienia walki z korupcją, ale i ugruntowania w naszym spoáeczeĔstwie aktywnych postaw sprzeciwu wobec tej patologii.


47
Jacek KoĞcielniak Alina Hussein


DOĝWIADCZENIA NAJWYĩSZEJ IZBY KONTROLI W PRZECIWDZIAàANIU KORUPCJI




O autorach


Jacek KoĞcielniak — urodziá siĊ 9 paĨdziernika 1963 roku. Absolwent Akademii Ekonomicznej w Katowicach. W 2005 roku wybrany do Sejmu V kadencji z list Prawa i SprawiedliwoĞci. Sekretarz Stanu, zastĊpca szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów do spraw spoáeczno-gospodarczych oraz wiceprzewodniczący staáego komitetu Rady Ministrów. Od listopada 2007 roku sprawuje funkcjĊ wiceprezesa NIK.

Autor artykuáów, które wkrótce ukaĪą siĊ w dwumiesiĊczniku „Kontrola PaĔstwowa”:

x „BezpieczeĔstwo systemu finansowego”,

x „InĪynieria finansowa a kreatywna ksiĊgowoĞü”.

Alina Hussein — urodzona w 1959 roku, mgr, Doradca Prezesa NajwyĪszej Izby Kontroli. Gáówne publikacje:

x Dziaáania antykorupcyjne NIK, rozdziaá corocznego „Sprawozdania z dziaáalnoĞci

NajwyĪszej Izby Kontroli” w latach 2000–2010,

x ZagroĪenie korupcją w Ğwietle kontroli NIK — mechanizmy korupcjogenne i sposoby przeciwdziaáania, luty 2008 roku [tom V],

x ZagroĪenie korupcją w Ğwietle badaĔ kontrolnych NajwyĪszej Izby Kontroli, przeprowadzonych w roku 2003, marzec 2004 roku [tom IV].


  1. SpoĞród trzech gáównych rodzajów dziaáaĔ antykorupcyjnych — edukacja, prewencja, Ğciganie — NajwyĪsza Izba Kontroli ma zdecydowanie najwiĊcej do powiedzenia w drugim z tych obszarów, to znaczy w obszarze prewencji.

ĝciganie przestĊpstw korupcyjnych jest bowiem domeną organów Ğledczych, w tym zwáaszcza CBA, edukacja to pole przede wszystkim dla organizacji pozarządowych,


48


natomiast prewencja to jest obszar, na którym szczególnie aktywnie, od wielu juĪ lat, dziaáa NajwyĪsza Izba Kontroli.

  1. PodejĞcie NIK do problemu korupcji wynika ĞciĞle z jej konstytucyjnych i ustawowych kompetencji. Trzeba wyraĨnie stwierdziü, Īe nie są to kompetencje Ğledcze, a zatem Izba nie skupia siĊ na wykrywaniu przestĊpstw korupcyjnych, lecz na ujawnianiu takich nieprawidáowoĞci w funkcjonowaniu kontrolowanych instytucji publicznych, z których korupcja moĪe wyniknąü.

  2. Wyniki wielu kontroli NIK, a takĪe prowadzone na ich podstawie w Izbie prace analityczne, pozwoliáy na doĞü dobre rozpoznanie gáównych obszarów zagroĪenia korupcją, a wiĊc tych miejsc czy rodzajów dziaáalnoĞci, które są szczególnie naraĪone na wystĊpowanie korupcji oraz pozwoliáy rozpoznaü gáówne mechanizmy korupcjogenne, czy te nieprawidáowoĞci, które zwiĊkszają ryzyko korupcji.

Wyniki tych wielu kontroli i dokonywanych na ich podstawie analiz pozwoliáy teĪ na sformuáowanie wniosków, wskazujących na potrzebĊ dziaáaĔ zmniejszających ryzyko korupcji w Polsce, minimalizujących zagroĪenie tą patologią.

  1. DoĞwiadczenia NIK w zakresie rozpoznania zagroĪenia korupcją oraz wnioski w zakresie zmniejszenia zagroĪenia zostaáy syntetycznie ujĊte w dokumencie sejmowym, to jest w opinii nr 3 Komisji do Spraw Kontroli PaĔstwowej z 7 maja 2008 roku w sprawie zwiĊkszenia skutecznoĞci ustawodawstwa antykorupcyjnego. Ten dokument Komisji zostaá niemal w caáoĞci oparty na materiaáach analitycznych NIK i dobrze oddaje treĞü doĞwiadczeĔ Izby. Trzeba niestety dodaü, Īe ten dokument sprzed ponad 2 lat niestety pozostaje aktualny, albowiem wiĊkszoĞü zawartych w nim wniosków NIK nadal oczekuje na realizacjĊ.

  2. JeĞli chodzi o obszary zagroĪenia korupcją, czyli rodzaje dziaáalnoĞci publicznej, gdzie ryzyko korupcji jest najwiĊksze, to są to nastĊpujące rodzaje dziaáalnoĞci:

    1. Wydawanie rozstrzygniĊü uznaniowych (ryzyko naduĪycia uznaniowoĞci i rozstrzyganie spraw w sposób dowolny),

    2. Kontrakty miĊdzy sektorem publicznym i prywatnym (ryzyko pokrzywdzenia majątku publicznego na rzecz majątku prywatnego),

    3. Realizacja funkcji nadzorczych i kontrolnych wáadz publicznych (ryzyko przekupstwa osób te funkcje wykonujących),

    4. Dystrybucja przez wáadze publiczne dóbr deficytowych (ryzyko nierzetelnego i niesprawiedliwego dysponowania tymi dobrami).


  3. 49
    JeĞli chodzi o mechanizmy korupcjogenne, czyli nieprawidáowoĞci w dziaáaniu instytucji publicznych, zwiĊkszające ryzyko korupcji, to gáówne znaczenie mają nastĊpujące z nich:

    1. dowolnoĞü postĊpowania,

    2. konflikt interesów,

    3. brak wymaganej jawnoĞci postĊpowania,

    4. brak lub sáaboĞü kontroli.

  4. Co powinno siĊ zmieniü, Īeby zagroĪenie korupcją siĊ zmniejszyáo, Īeby stĊpiáo siĊ ostrze mechanizmów korupcjogennych?

NaleĪy tak tworzyü prawo, Īeby nie byáo w nim mechanizmów korupcjogennych. W ustawach powinny byü zawsze jasno okreĞlone kryteria podejmowania decyzji, aby urzĊdnik nie mógá postĊpowaü w sposób dowolny.

NaleĪy stanowczo eliminowaü wszelkie konflikty interesów, miĊdzy innymi przez ustanawianie Ğcisáych zakazów wykonywania funkcji publicznych przez osoby, które mają jakieĞ kolidujące z tą funkcją interesy prywatne. Zakazy te powinny byü stanowczo egzekwowane. Nie moĪna, na przykáad, dopuszczaü do takich sytuacji, Īe pracownicy paĔstwowej administracji budowlanej są powiązani z prywatnymi pracowniami projektowymi i zajmują siĊ napĊdzaniem klientów do tych biur, a kto nie skorzysta z ich usáug, ten ma káopoty z uzyskaniem pozwolenia na budowĊ.

NaleĪy teĪ wzmacniaü kontrolĊ wewnĊtrzną, która w Polsce wciąĪ jest sáaba i nie jest wykonywana systematycznie.

NaleĪy wreszcie rozszerzaü zasadĊ jawnoĞci w Īyciu publicznym i stanowczo tĊ zasadĊ egzekwowaü od wszelkich wáadz publicznych. KaĪdy przypadek nieuzasadnionego utrudniania jawnoĞci powinien byü piĊtnowany i analizowany jako przejaw moĪliwego ukrywania zjawisk korupcyjnych.



  1. Przykáady zrealizowanych wniosków antykorupcyjnych NIK:

W kilku waĪnych kwestiach swoisty „alarm antykorupcyjny” NIK odniósá skutek, a wnioski Izby doczekaáy siĊ realizacji.

WymieniĊ przykáadowo sprawĊ przepisów dotyczących dziaáalnoĞci Policji. To w odpowiedzi na wnioski pokontrolne NIK wprowadzono na przykáad taryfikator mandatów, eliminujący moĪliwoĞü „targowania siĊ” o wysokoĞü mandatu. To pod wpáywem wniosków NIK wyeliminowano mandaty gotówkowe, a policjanci przestali byü kasjerami mandatów na drodze. Te proste rozwiązania w znacznej mierze ograniczyáy zjawisko korupcji w funkcjonowaniu policji drogowej.


50
Pod wpáywem postulatów NIK wprowadzono jawnoĞü umów o zamówienia publiczne, co pozwala na wiĊkszą kontrolĊ tych umów i utrudnia korupcjĊ przy przetargach.

Pod wpáywem wniosków NIK rozszerzono zakres skáadania oĞwiadczeĔ majątkowych przez osoby peániące funkcje publiczne, choü w dalszym ciągu zakres ten nie odpowiada w peáni postulatom NIK. Izba opowiada siĊ przede wszystkim za tym, aby wszystkie oĞwiadczenia majątkowe byáy jawne dla opinii publicznej, na przykáad oĞwiadczenia sĊdziów czy prokuratorów, które obecnie jawne nie są.



  1. NajwaĪniejsze postulaty antykorupcyjne NIK, oczekujące na speánienie:

Dáuga jest, niestety, lista antykorupcyjnych postulatów NIK, które od lat oczekują na speánienie. WymieniĊ tu kilka problemów, od lat sygnalizowanych przez NIK, wskazanych teĪ we wspomnianej opinii Komisji do Spraw Kontroli PaĔstwowej.

WciąĪ nie ma w Polsce mechanizmu zapobiegającego dowolnoĞci w podejmowaniu decyzji o wielkich skutkach gospodarczych. W dalszym ciągu jednoosobowo podejmowane są decyzje, dotyczące na przykáad wielkich prywatyzacji, czy takie decyzje, jak umorzenie prawie póámiliardowej kary za brak wymaganej rezerwy paliw. Powinien byü wypracowany w paĔstwie mechanizm uprzedniego sprawdzania takich decyzji, które po ich podjĊciu mogą przynosiü paĔstwu nieodwracalne straty.

Nie ma widocznego postĊpu w planowaniu przestrzennym, w dalszym ciągu wiĊkszoĞü polskich miast i gmin nie ma planów zagospodarowania przestrzennego, co sprzyja dowolnoĞci postĊpowania urzĊdników przy lokalizacji inwestycji.

WciąĪ mimo wielu alarmujących sygnaáów NIK z minionych lat, a takĪe z obecnego roku, nie zostaáa uregulowana kwestia zasad dostĊpu do deficytowych ĞwiadczeĔ medycznych, przez co utrzymują siĊ nadal korupcjogenne mechanizmy w dziaáalnoĞci publicznej sáuĪby zdrowia.

Nie ma postĊpu w kwestiach dotyczących konfliktu interesów, który wystĊpuje nazbyt czĊsto i jest doĞü powszechnie tolerowany.


  1. Jest takie powiedzenie — okazja czyni záodzieja. Podobnie okazja czyni áapownika. W dobrze zorganizowanych instytucjach paĔstwowych korupcji nie ma, bo po prostu nie ma na nią miejsca.

W Polsce okazji do korupcji jest wciąĪ nazbyt wiele, a ich ograniczanie idzie stanowczo nazbyt wolno.


51


Cezary Rzemek


1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   20


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna