Wydawnictwo Centrum Szkolenia Policji w Legionowie Druk: Wyższa Szkoła Policji w Szczytnie. Nakład 500 egz



Pobieranie 0.84 Mb.
Strona9/20
Data28.04.2016
Rozmiar0.84 Mb.
1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   ...   20

WALKA Z KORUPCJĄ


W RESORCIE OBRONY NARODOWEJ

O autorach


Jacek Olbrycht — urodzony w 1957 roku, mgr ekonomiki Akademii Ekonomicznej w Krakowie, pracownik naukowy i wykáadowca m.in.: WyĪszej Szkoáy Zarządzania i Marketingu Politechniki Warszawskiej, Szkoáy Biznesu, International & Executive MBA, teoretyk i praktyk z zakresu zarządzania personelem, obecnie Dyrektor Generalny w Ministerstwie Obrony Narodowej.
Marcin SzaáadziĔski — urodzony w 1982 roku, mgr prawa Uniwersytetu ĝląskiego w Katowicach, praktyk w dziedzinie udzielania zamówieĔ publicznych dla takich instytucji, jak: Telewizja Polska S.A., Rządowe Centrum BezpieczeĔstwa oraz SáuĪba Kontrwywiadu Wojskowego, od 5 lat gáówny specjalista w Biurze ds. Procedur Antykorupcyjnych Ministerstwa Obrony Narodowej.

ĝledząc doniesienia medialne, którymi jesteĞmy „bombardowani” na co dzieĔ, moĪna wyciągnąü wniosek, iĪ resort obrony narodowej w Īaden sposób nie walczy z korupcją. Dlaczego powstaje takie wraĪenie? MoĪna próbowaü wyjaĞniü to zjawisko na kilka sposobów.

Po pierwsze — podejĞü do problemu z psychologicznego punktu widzenia. Jednym bowiem z podstawowych wymagaĔ i oczekiwaĔ w stosunku do paĔstwa jako instytucji jest to, by zapewniáo ono obywatelom poczucie bezpieczeĔstwa. Z tym wáaĞnie kojarzone jest wojsko. Nie bez kozery cieszy siĊ ono wielkim zaufaniem spoáecznym, osiągającym wskaĨnik 70%. Dlatego kaĪde podejrzenie nieprawidáowoĞci, w tym korupcji związanej ze strukturami wojskowymi, wpáywa na odczuwany stopieĔ bezpieczeĔstwa: tego w skali mikro indywidualnego, jak i w skali makro zbiorowego.

Problem jest tym bardziej dotkliwy, Īe wedáug rankingów organizacji miĊdzynarodowych (np. Transparency International) Polska nie znajduje siĊ w czoáówce krajów odpornych na


57
„przyswajanie” korupcji, a sfera obronnoĞci — z uwagi na swoje rozmiary i wysokoĞü Ğrodków wydatkowanych z budĪetu paĔstwa — jest podatna na tego typu dziaáania.

PrzypomnĊ, Īe na obronnoĞü przeznacza siĊ blisko 1,95 % PKB. BudĪet resortu obrony narodowej to kwota ok. 25 mld zá. Ponadto trzeba pamiĊtaü, Īe ryzyko korupcji moĪe tu dotyczyü róĪnych aspektów: zakupów uzbrojenia i sprzĊtu, rozdziaáu miejsc w radach nadzorczych Spóáek Skarbu PaĔstwa, zbywania atrakcyjnych nieruchomoĞci, realizacji inwestycji natowskich i wydatkowania duĪych sum w rejonach misji, w tym rozdysponowywania Ğrodków pomocowych.

Dodam, Īe w naszej armii są realizowane wieloletnie programy liczone w miliardach záotych; obecnie, do 2018 roku, realizujemy 14 programów operacyjnych wartych 30,6 mld zá. Poza tymi programami, na modernizacjĊ techniczną w najbliĪszej dekadzie planujemy wydaü 27,2 mld zá.

To sumy robiące wraĪenie, zwáaszcza Īe w naszym resorcie kontrakty opiewające na kwoty kilkumilionowe są rzadkoĞcią. Dodatkowe zagroĪenia niosą zakupy związane z zaspokajaniem tzw. „pilnych potrzeb operacyjnych”, gdzie szybkoĞü dziaáaĔ trzeba zgraü z racjonalną oceną przydatnoĞci sprzĊtu w rejonie misji oraz gospodarnoĞcią.

Wszystkie problemy, o których wspomniaáem, czynią sferĊ obronną obszarem wyjątkowo

„wraĪliwym” zarówno na dziaáania korupcyjne, jak i na ponoszenie spoáecznych skutków tego zjawiska.

W naszym wypadku efektem korupcji jest nie tylko marnotrawienie Ğrodków publicznych na gorszy sprzĊt i uzbrojenie, a przez to obniĪanie potencjaáu obronnego paĔstwa. Jest nim równieĪ zachwianie poczucia bezpieczeĔstwa obywateli i zniszczona reputacja wielu uczciwych osób, niezwiązanych z nielegalnymi dziaáaniami.

Dla nas korupcja oznacza przede wszystkim podwaĪenie dobrej marki resortu obrony, dobrej marki polskiego wojska. Nie da siĊ bowiem ukryü, iĪ samo podejrzenie korupcji wpáywa nie tylko na ocenĊ Siá Zbrojnych wewnątrz kraju, ale i na postrzeganie ich wĞród sojuszników. Przykáady Czech i Sáowenii dowodzą, Īe podejrzenia korupcyjne w stosunku do osób zajmujących kierownicze stanowiska padają cieniem na caáą armiĊ. Pokazują takĪe, iĪ korupcja moĪe dotyczyü kaĪdego szczebla, a jednoczeĞnie — Īe nie jest jedynie problemem polskim.

Kolejnym czynnikiem, który z pewnoĞcią wpáywa na skalĊ i skomplikowanie zjawiska korupcji, jest rozmiar sfery obronnej i struktur wojska przy jednoczesnym ich „rozbiciu terytorialnym”, wáączając w to kontyngenty zagraniczne. Wszystko to sprawia, Īe bieĪąca


58


kontrola nad kolejnymi elementami tych militarnych „puzzli” jest trudna, zwáaszcza Īe przestĊpstwa korupcyjne przyjmują coraz bardziej wyrafinowane formy.

Nie oznacza to jednak, Īe jako resort dajemy za wygraną. Do dziaáaĔ antykorupcyjnych obliguje nas zarówno prawo, jak i zakoĔczona wáaĞnie profesjonalizacja armii. Nie moĪemy pozwoliü, by sukces, na który pracowaliĞmy przez ostatnie dwa lata, zostaá zakáócony przez próby korupcyjnych dziaáaĔ.

Realizując rządowy program profesjonalizacji, zmieniliĞmy praktycznie wszystkie dziedziny funkcjonowania armii, w tym podstawy prawne jej dziaáalnoĞci, pragmatykĊ sáuĪby, systemy szkolenia, zakwaterowania i Īywienia. StworzyliĞmy warunki do tego, by dostosowaü nasze wojsko do najwyĪszych standardów. Konieczna jest zatem równieĪ zmiana podejĞcia do problemu korupcji. Mam tu na myĞli przede wszystkim potrzebĊ wdraĪania Ğwiatowych standardów zarówno w zakresie zakupów sprzĊtu i uzbrojenia, jak i polityki kadrowej. Profesjonalizacja musi dla nas oznaczaü nie tylko zawodowstwo w sensie sáuĪby ochotniczej, wyszkolenia i nowoczesnoĞci uzbrojenia, ale teĪ transparentnoĞü dziaáaĔ i konkurencyjnoĞü, które niwelują ryzyko korupcji. Profesjonalizacja musi teĪ przynosiü staáy wzrost wymagaĔ w stosunku do postawy etycznej Īoánierzy i odpornoĞci na wszechobecny w branĪy lobbing. I, co równie waĪne — powinna dawaü nam procedury, które te postawy bĊdą weryfikowaü.

Co to oznacza w praktyce?

Od 2006 roku dziaáa w Ministerstwie Obrony Narodowej Biuro do spraw Procedur Antykorupcyjnych, bezpoĞrednio podlegáe Ministrowi. Gáównym zadaniem Biura jest szeroko rozumiana prewencja. Dziaáa ono na zasadach quasi-audytowych, tzn. na podstawie doĞwiadczeĔ związanych z konkretną sprawą nie tylko proponuje rozwiązania ad hoc, ale takĪe tworzy rozwiązania systemowe. Biuro sprawuje nadzór nad kluczowymi zamówieniami publicznymi i ma moĪliwoĞü zgáaszania zaistniaáych nieprawidáowoĞci.

DziĊki jego pracy udaáo siĊ stworzyü wiele procedur eliminujących subiektywizm poczynaĔ komórek organizacyjnych MON (wynikający np. z nieprecyzyjnoĞci uregulowaĔ prawnych) i wprowadziü w ich miejsce obiektywne i wymierne kryteria dotyczące np. oceny oferty czy awansu sáuĪbowego. Biuro wprowadziáo równieĪ przepisy zapobiegające powstawaniu konfliktowi interesów i eliminujące sytuacje wątpliwe etycznie, które czĊsto prowadzą do „twardej” korupcji. Nie do przecenienia są takĪe organizowane przez nie szkolenia antykorupcyjne. Tylko w sierpniu i wrzeĞniu 2010 roku przeszkolono w MON ponad 400 osób. Na co dzieĔ zaĞ Biuro udziela dziesiątek porad oraz formuáuje propozycje w zakresie transparentnoĞci i rzetelnoĞci procedur przetargowych.


59
W przyszáoĞci Biuro bĊdzie równieĪ czuwaü nad przestrzeganiem nowych standardów nadzoru i kontroli, które bĊdą tworzone równolegle z organizowaniem w MON Inspektoratu Uzbrojenia.

Planujemy równieĪ wprowadzenie ochrony dla whistleblowerów, czyli osób które nie boją siĊ mówiü gáoĞno o dostrzeganych nieprawidáowoĞciach i proponowanych Ğrodkach zaradczych. Chcemy teĪ poszerzaü dziaáalnoĞü edukacyjną, w tym organizowaü warsztaty antykorupcyjne, np. dla studentów wyĪszych szkóá wojskowych. W planach mamy takĪe prace nad wdroĪeniem dyrektywy obronnej otwierającej polski rynek zbrojeniowy na EuropĊ.

Jako resort mamy spore osiągniĊcia w zwalczaniu korupcji, wiemy jednak, Īe ta walka nigdy siĊ nie koĔczy. Korupcja ciągle przybiera bowiem nowe formy i oblicza.

Podsumowując, utworzone cztery lata temu Biuro ds. Procedur Antykorupcyjnych sprawuje nadzór nad kluczowymi postĊpowaniami przetargowymi i organizuje szkolenia. Wprowadza teĪ w Īycie wytyczne „antylobbingowe”, o których mowa bĊdzie w oddzielnym artykule podsumowującym konferencjĊ.

TĊ dziaáalnoĞü chcemy jednak poszerzaü i wzbogacaü, bo profesjonalna armia nie moĪe pozwoliü sobie ani na marnotrawienie Ğrodków, ani tym bardziej na nepotyzm, kumoterstwo czy tworzenie grup interesów.

Liczymy, Īe spotkania, takie jak dzisiejsze, pozwolą nam doskonaliü metody przeciwdziaáania korupcji i prowadziü, wzorem wielkich korporacji, politykĊ otwartoĞci, która umoĪliwi nie tylko wykrywanie nieprawidáowoĞci, ale przede wszystkim zapobieganie im.

Takie są nasze priorytety na dziĞ. Liczymy, Īe dziĊki pomocy wszystkich instytucji áatwiej nam bĊdzie je zrealizowaü.


60


Stanisáaw Kluza


1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   ...   20


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna