Wydział Ekonomiczno-Handlowy



Pobieranie 402.83 Kb.
Strona1/5
Data01.05.2016
Rozmiar402.83 Kb.
  1   2   3   4   5
Wydział Ekonomiczno-Handlowy

Ambasady RP w Bernie
Szwajcaria - przewodnik po rynku

( praktyczne informacje dla polskich eksporterów)
I. Podstawowe informacje o kraju
II. Infrastruktura gospodarcza
III. Współpraca gospodarcza z Polską
IV. Eksport do Szwajcarii
V. Działalność gospodarcza w Szwajcarii
VI. Informacje praktyczne
VII. Instytucje i adresy


Berno, grudzień 2005

Broszura wydana ze środków funduszu promocyjnego Ministerstwa Gospodarki

Opracowanie tekstu: pracownicy Wydziału Handlu Ambasady RP w Bernie:

Jan Szustkiewicz, Jan Walkiewicz, Wojciech Rutkowski

Spis treści

I. Podstawowe informacje o kraju........................ str. 5


1. Położenie

2. Klimat

3. Ludność i języki urzędowe

4. Historia

5. System polityczny

6. Uprawnienia kantonów


II. Infrastruktura gospodarcza................................. . str. 8


1. Polityka gospodarcza

2. Struktura gospodarki

3. Aktywność gospodarcza

4. Przemysł

5. Budownictwo

6. Rolnictwo

7. Bankowość

8. Transport

9. Handel zagraniczny

10. Szwajcaria-Unia Europejska


III. Współpraca gospodarcza z Polską..................... str. 19


1. Ramy prawno-traktatowe

2. Wymiana handlowa

3. Inwestycje szwajcarskie

4. Dostęp do rynku

5. Swoboda ruchu osób

6. Serwis WEH

7. Polsko-Szwajcarska Izba Handlowa

8. Swiss Business Hub


IV. Eksport do Szwajcarii........................................... str. 27


1. Umowy sektorowe

2. Odprawy graniczne towarów

3. Cła i kontyngenty

4. Zawieranie umów

5. Wymagania techniczne

6. Wymagania sanitarne

7. Szwajcarska sieć handlowa

8. Zródła informacji o rynkach

9. Imprezy targowe

10. Współpraca regionalna


V. Działalność gospodarcza w Szwajcarii................ str. 36


1. Zakładanie firm i oddziałów

2. Otoczenie biznesu

3. System podatkowy

4. Eliminowanie podwójnego opodatkowania

5. Przetargi publiczne

6. Tajemnica bankowa

7. Rynek kredytowy

8. Zakup nieruchomości

9. Uprawnienia socjalne i pracownicze

VI. Informacje praktyczne......................................... str. 45


1. Przekraczanie granicy

2. Komunikacja i hotele

3. Poziom życia i cen

4. Srodki płatnicze

5. Dni wolne od pracy

6. Mentalność i kontakty osobiste

7. Handel i urzędy

8. Tranzyt przez Szwajcarię


VII. Instytucje i adresy................................................ str. 49


1. Administracja, izby handlowe, zrzeszenia

2. Organizacje firm i pracodawców

3. Polacy w Szwajcarii

I. Podstawowe informacje o kraju

1.Położenie


Konfederacja Szwajcarska (oficjalna nazwa Szwajcarii) jest krajem górzysto – wyżynnym, blisko 60% jej powierzchni zajmują Alpy. Najwyższe wzniesienie 4.634 m - Dufourspitze. Jest krajem 8-krotnie mniejszym od Polski, zajmuje powierzchnię 41.285 km kwadratowych. Najdłuższą granicę posiada z Włochami (734 km), następnie z Francją (572 km), Niemcami (346 km), Austrią (165 km) i Lichtensteinem (41 km). Na terenie Alp szwajcarskich znajdują się źródła wielkich rzek europejskich Renu, Rodanu oraz Innu. Położenie kraju na szlakach głównych przełęczy alpejskich i europejskiego tranzytu północ-południe, miało duże znaczenie dla kształtowania się państwa i społeczeństwa Szwajcarii. Charakterystycznym elementem krajobrazu są wielkie jeziora alpejskie: jez.Genewskie na granicy z Francją, Bodeńskie -na granicy z Niemcami i Austrią, oraz położone wewnątrz kraju jeziora Zurychskie, Neuenburskie, Biel i Thun.


Wyszczególnienie

Jednostka miary

Szwajcaria

Polska

Powierzchnia

km²

41 285

312 685

Ludność ogółem

tys. osób

7 456

38 626

Ludność na 1 km²

osoby

180

124

Ludność w miastach

tys. osób

4 966

24 335


2.Klimat

Mimo niewielkiej powierzchni kraju klimat jest bardzo zróżnicowany, z wyraźnymi wpływami ciepłego i wilgotnego powietrza atlantyckiego. W części północnej dominuje klimat umiarkowany o charakterze górskim, w części położonej na południe od Alp umiarkowany o cechach śródziemnomorskich. Najzimniejszym regionem kraju nie są wbrew pozorom Alpy, ale pasmo gór Jura na północy. Częstym zjawiskiem klimatycznym są ciepłe wiatry halne zwłaszcza w dolinach Alp Walijskich (Vallis), Tessynu (Ticino) i Gryzonii (Graubünden).



średnie temperatury w Cels. średnie opady w mm

styczeń lipiec

Bazylea 0,8 18,7 778

Berno -1,0 17,5 1.028

Genewa 1,0 19,3 822

Lugano 2,6 21,1 1.545

Zurych -0,5 17,6 1.080

Aktualne prognozy pogody można znaleźć na stronie www.meteoschweiz.ch
3.Ludność i języki urzędowe

Szwajcaria liczy obecnie 7,4 milionów mieszkańców, w tym 21% cudzoziemców, głównie z krajów sąsiedzkich i byłej Jugosławii. Gęstość zaludnienia -179 osób na 1 km2. Liczba mieszkających w Szwajcarii obywateli polskich wynosi, według danych szwajcarskich za 2004 rok - 4.897 osób. Na około 25.000 szacuje się liczbę Szwajcarów pochodzenia polskiego. Szwajcaria ma 4 języki urzędowe, w tym niemiecki używany przez 63,9% populacji), francuski (19,5%), włoski (6,6%) i retoromański (0,5%). Natomiast 9,5% używa innego języka jako ojczystego. W części niemieckiej kraju używane są powszechnie różne dialekty jęz.niemieckiego, znacznie różniące się zarówno między sobą jak i od języka literackiego. Największe miasta:

Zurych 340 tys. mieszkańców,

Genewa 176 tys.

Bazylea 166 tys

Berno 127 tys. (stolica państwa)

Lozanna 125 tys
Społeczeństwo szwajcarskie jest konserwatywne i bardzo zdyscyplinowane. Blisko 42% mieszkańców deklaruje wyznanie rzymsko-katolickie,35% ewangielicko-reformowane,15%

stanowią bezwyznaniowcy, pozostałe 8% wyznawcy innych religii.










Szwajcaria

Polska

Średni wiek

lata

39,5

36,2

Średnia dł. życia mężczyzn

lata

77,5

70,1

Średnia dł. Życia kobiet

lata

83,2

78,5

Lekarze na 1000 mieszk.

liczba

3,2

2,4

Studenci na 1000 mieszk.

liczba

21,7

32,4

Stopień urbanizacji

%

66,6

63,0

Rzeczywisty stopień zurbanizowania kraju jest wyższy i sięga 75%, ponieważ wiele miejscowości posiadających w istocie substancję miejską (gminy w aglomeracjach) woli pozostawać na statusie gmin, z uwagi na korzyści samodzielności podatkowej, silne tradycje samorządowe i spuściznę historyczną. Poważnym problemem demograficznym jest starzenie się społeczeństwa i rysujący się kryzysu systemu emerytalnego.


4.Historia

Dzisiejsza Szwajcaria wywodzi się z tzw. Wiecznego Związku, sprzysiężenia zawartego w 1291 roku przez 3 kantony alpejskie (Uri, Schwyz i Unterwalden), położonych wokół przełęczy Gottharda i ciągnących korzyści z kontroli tranzytu alpejskiego. Po ich zaskakującym zwycięstwie nad armią austriackich Habsburgów w 1315 roku do sprzysiężenia przystąpiły dalsze kantony, jak nazywano wówczas nie podlegające lokalnym feudałom związki gmin i miast, w tym Lucernę, Zurych, Glarus, Zug i Berno. W wyniku zwycięskich wojen z księstwami Burgundii i Sabaudii oraz sekularyzacji dóbr kościelnych, związek uzyskał nowe terytoria na zachodzie i południu. Głównym spoiwem państwowości szwajcarskiej pozostawało wówczas wspólne zarządzanie terytoriami zależnymi, obronność i podział korzyści z rekrutacji zaciężnych żołnierzy na terenie Szwajcarii przez prawie wszystkie największe armie i domy panujące w Europie. Ten proceder znacznie ograniczono w okresie reformacji, która zyskała tutaj wielu zwolenników i miała wybitnych reformatorów. W Zurychu działał Zwingli, w Genewie Kalwin, a w Bazylei Erasm z Rotterdamu.


W 1499 roku związek ogłosił swoje wystąpienie z Rzeszy Niemieckiej, a w ciągu kolejnych lat liczba kantonów wzrosła do 13. Ostateczne przekształcenie zdobytych terytoriów zależnych w pełnoprawne kantony nastąpiło w czasie wojen napoleońskich. Po kongresie wiedeńskim w 1815 roku Szwajcaria została powiększona o francuskojęzyczne kantony Genewa,Neuchatel i Valais. Dzisiejszy kształt polityczno-administracyjny uzyskała Szwajcaria po wojnie domowej w 1848 r. (przejęcie władzy przez kantony protestanckie). Uchwalona wówczas i ważna do dzisiaj konstytucja, przekształciła kraj z luźnego związku kantonów w państwo związkowe. W czasie II wojny światowej Szwajcaria pozostawała neutralna, utrzymując prawie do końca różnorakie (w niektórych ocenach bliskie kolaboracji) relacje z państwami osi. Dopiero po zakończeniu zimnej wojny związane z tym problemy stały się przedmiotem otwartej, publicznej dyskusji (prace komisji Bergera w latach 1996-2002) i wyjaśnień.
5.System polityczny

Szwajcaria jest republiką związkową, jedną z najstarszych demokracji w Europie, składającą się z 26 kantonów, regionów mających dużą samodzielność. Jest krajem neutralnym politycznie z tendencją do izolacjonizmu, nie uczestniczy w integracji europejskiej. Posiada dwuizbowy parlament składający się z 200-osobowego Zgromadzenia Narodowego (Nationalrat) i 46-osobowego Zgromadzenia Kantonów (Ständerat). Zgromadzenie Kantonów jest gwarancją równowagi interesów regionalnych, ponieważ kantony, niezależnie od ich wielkości, mają w nim taką samą liczbę głosów. Część uchwał parlamentarnych wymaga zgodnego głosowania w obu izbach.


Charakterystycznym elementem sprawowania władzy jest demokracja bezpośrednia, to jest szerokie korzystanie z formy referendum, którego wynik ma charakter nadrzędny wobec wszystkich aktów prawnych. Rząd federalny liczy tylko 7 członków i w jego skład wchodzą tradycyjnie przedstawiciele 4 największych partii w parlamencie. Formuła ta wymaga długotrwałych i żmudnych uzgodnień wewnętrznych dla prezentacji wspólnego stanowiska rządowego (konkordancja). Może to prowadzić do sytuacji, w której stanowiska partii mających swoich przedstawicieli w rządzie nie muszą być tożsame z przesłaniem rządowym. Nie ma stanowiska premiera, obradami rządu kieruje kolejno jeden z ministrów (przez 1 rok), pełniąc zarazem w tym czasie funkcję prezydenta. W Szwajcarii znajdują się siedziby wielu organizacji międzynarodowych. Kraj należy do ONZ, WTO, OECD i EFTA.
Prezydent w 2005 r Samuel Schmid

Prezydent w 2006 r. Moritz Leuenberger

Minister gospodarki od 2003r. Josef Deiss

Minister finansów od 2003r. Rudolf Merz

Minister spraw zagr. od 2002r. Michaline Calmy-Rey
6. Uprawnienia kantonów.

Kantony mają własne rządy, parlamenty i budżety uregulowane ustawami konstytucyjnymi. Administracja kantonalna nie podlega władzom federalnym. Kantony są uprawnione do wydawania ustaw i rozporządzeń dotyczących wielu obszarów leżących w ich kompetencjach, jak porządek publiczny, policja, nadawanie obywatelstwa (federacja je tylko potwierdza), nadzór właścicielski, finanse i podatki lokalne, zdrowie, opieka społeczna, szkolnictwo, uprawnienia zawodowe. W rezultacie Szwajcaria posiada 26 różnych systemów podatkowych o zróżnicowanej skali obciążeń. Suma przychodów podatkowych kantonów jest wyższa od przychodów federacji. Decentralizacja uprawnień powoduje różnice w uregulowaniach obowiązujących w poszczególnych kantonach. Rzemieślnik lub prawnik zarejstrowany w jednym kantonie nie może otworzyć praktyki w innym, mającym odrębne kryteria uznawania uprawnień. Kantony dysponują znacznym majątkiem publicznym składającym się z własnych przedsiębiorstw,w tym banków, elektrowni,dystrybucji energii,usług komunalnych,transportowych,szkół wyższych, szpitali, lasów i innych nieruchomości. Ta wywodząca się z czasów historycznych autonomia jest w wielu przypadkach barierą dla rozwiązywania problemów nowoczesnego państwa i jego udziału w integracji europejskiej.



II. Infrastruktura gospodarcza
1. Polityka gospodarcza

Główne cele polityki gospodarczej Szwajcarii wyznaczają: stabilizacja finansów publicznych, utrzymanie międzynarodowej konkurencyjności kraju, zwłaszcza banków, ochrona sektora publicznego oraz rolnictwa. Cechą charakterystyczną jest wysoki poziom protekcjonizmu i stopnia regulacji procesów gospodarczych. Dla Szwajcarii istotne znaczenie ma dostęp do rynków zbytu na towary przemysłowe, ochrona własności przemysłowej i patentów oraz swoboda dla sektora bankowego. Opowiada się ona za liberalizacją światowego handlu i orientuje się na pozycje prezentowane przez Unię Europejską, ale nie jest skłonna do takich ustępstw jak UE. Przewodzi grupie 10 krajów netto-importerów artykułów rolnych. Jakkolwiek Szwajcaria zaakceptowała ograniczanie subwencji rolnych,dąży do przesunięcia zmian w czasie i utrzymania innych form pomocy oraz wysokiego poziomu cen wewnętrznych. Około 70% dochodów rolników szwajcarskich pochodzi dzisiaj z pomocy publicznej. Silnie dotowany jest eksport rolny (sery, cukier, mięso).Aktywność zagraniczna Szwajcarii koncentruje się następujących priorytetach:




  • utrzymanie wysokiej konkurencyjności swojego rynku finansowego i

ochrona dotychczasowych zasad tajemnicy bankowej

  • wdrożenie w życie umów dwustronnych zawartych z UE i zakończenie procedur ratyfikacyjnych

  • ochrona rolnictwa i usług przed konkurencją zagraniczną, poprawa międzynarodowej ochrony inwestycji i własności intelektualnej

  • wspieranie ekspansji handlowej sektora firm małych i średnich na rynkach zagranicznych, doskonalenie systemu gwarancji kredytów eksportowych

Społeczeństwo szwajcarskie oczekuje utrzymania dotychczasowych reglamentacji w sektorze usług publicznych i na rynku pracy. Nie udzieliło przyzwolenia na otwarcie rynku energetycznego, ani na reformę podatków w 2004 roku. Godzi się ze znacznie szerszą niż w innych krajach ochroną szwajcarskich „marek” i technologii, co oznacza ograniczenie konkurencji oraz utrzymywanie zawyżonych cen wewnętrznych. Tutejsze prawo kartelowe sprzyja eliminowaniu konkurencji i utrzymywaniu wysokich cen wewnętrznych. Szwajcaria odmawia współpracy prawnej w zwalczaniu nadużyć podatkowych osób zagranicznych, czemu zawdzięcza napływ depozytów zagranicznych.










Szwajcaria

Polska

Eksport na 1 mieszkańca

USD

16.797

1 911

Zużycie energii elektr na osobę

KWh

7 171

3 076

Tel. komórkowe na 1000 osób

szt.

829

451

Łącza internet. na 1000 osób

szt.

517

233

Dł. linii kolejowej na 100 km²

km

11,0

7,6

Dł. dróg utwardz. na 100 km²

km

172,0

79,7

Dochody z kapitału osób mieszkających poza Szwajcarią podlegają korzystnym przepisom podatkowym. Sprzedaż cudzoziemcom domków i działek rekreacyjnych jest reglamentowana, podobnie jak dopływ pracowników cudzoziemskich. Szwajcaria jest członkiem-założycielem WTO, OECD oraz EFTA. Nie należy natomiast do Europejskiego Obszaru Gospodarczego ani do Unii Europejskiej. Strategicznym celem zagranicznej polityki gospodaczej Szwajcarii pozostaje poszerzanie uprzywilejowanych warunków współpracy z UE, umacnianie bezpieczeństwa międzynarodowego obrotu towarowego i usługowego, a zwłaszcza finansowego


2. Struktura gospodarki

Szwajcaria należy do najbardziej rozwiniętych i najbogatszych krajów na świecie. Jej gospodarka cechuje się równowagą wewnętrzną, przy wysokim poziomie oszczędności oraz zasobów majątkowych. Równowadze wewnętrznej sprzyja protekcyjna polityka gospodarcza, silna reglamentacja rynku pracy oraz tani kredyt. Podatki od przedsiębiorstw pozostają na relatywnie niskim poziomie (średnio 25%) z silnymi preferencjami dla holdingów międzynarodowych, których wiele posiada w Szwajcarii swoje „podatkowe” siedziby, produkując w rzeczywistości poza Szwajcarią. Ceny wewnętrzne należą do najwyższych w Europie, a ich utrzymanie, a tym samym rentowności przedsiębiorstw wymaga ograniczenia konkurencji zarówno krajowej jak i zagranicznej.


Swoje bogactwo i wysoki poziom dochodów Szwajcaria zawdzięcza w istocie wysokiemu dopływowi kapitałów zagranicznych oraz kilku sektorom o najwyższej produktywności i eksporcie, jak farmacja, chemia, przemysł maszynowy, precyzyjny oraz bankowość i turystyka. Kraj uzyskuje tradycyjnie wysoką nadwyżkę w obrotach zagranicznych. Obroty towarowe z zagranicą stanowią równowartość 60% PKB. Również eksport usług ma żywotne znaczenie. Wielkie koncerny szwajcarskie wypracowują gros swoich zysków w licznych filiach zagranicznych, utrzymując w Szwajcarii ośrodki badawczo-rozwojowe, działy usługowe i centrale. Rolnictwo, produkcja i dystrybucja energii elektrycznej, telekomunikacja, transport, usługi komunalne i pocztowe, częściowo handel wewnętrzny, rzemiosło, zachowują pozycje oligopolistyczne i są chronione przed konkurencją.
Dynamika wzrostu gospodarczego pozostaje od 20 lat strukturalnie niska i wynosi tylko 1,2 % średniorocznie ale przy bardzo niskim bezrobociu. Kraj posiada jeden z niższych w Europie wskaźników samowystarczalności w zaopatrzeniu w żywność tj. tylko 65 %, co powoduje konieczność znacznego importu artykułów rolno-spożywczych. Szwajcaria jest jednym z największych eksporterów kapitału (5-te miejsce na świecie), skumulowana wartość jej inwestycji za granicą przekracza 350 mld CHF. Inwestycje kierowane są głównie do UE (ponad 50%), do USA (20%), Azji (10%) i tylko w 2% do krajów Europy Srodkowej i Wschodniej. Szwajcaria jest jednym z najważniejszych światowych centrów finansowych. Ocenia się, że banki szwajcarskie zarządzają jedną trzecią światowych fortun prywatnych, to jest równowartością 2.300 miliardów USD.


Wyszczególnienie

Jednostka miary

Szwajcaria

Polska

PKB wg cen bieżących

mln USD

374 900

235 900

PKB nominalnie na 1 mieszkańca

USD

50.660

6 110

PKB wg siły nabywczej na 1mieszk.

USD

42 117

13 057

Udział w PKB










- rolnictwo

%

2,3

3,1

- przemysł i rzemiosło

%

27,7

31,0

- usługi

%

70,0

65,9

Szwajcarski PKB tworzą głównie usługi, których udział wynosi aż 70%, następnie przemysł 17,7%, budownictwo 10% i rolnictwo 2,3%. Liczba osób czynnych zawodowo - 4,2 miliona osób, to jest 56,8% ogółu mieszkańców. Szczególne znaczenia ma dla Szwajcarii sektor usług bankowo-ubezpieczeniowych, tworzący łącznie 12% PKB, następnie handel, transport, komunikacja. Ważną dla kraju dziedziną usług jest turystyka, na którą przypada 6% PKB. Sektor badawczo-rozwojowy należy do najlepiej rozwiniętych na świecie


3. Aktywność gospodarcza

Gospodarka Szwajcarii w 2005r. znajdowała się w fazie skromnego,nieco słabszego niż w roku poprzednim, wzrostu w granicach 1,3%. Motorem wzrostu pozostawał dynamiczny eksport i poprawa w budownictwie mieszkaniowym. Wartość PKB przekroczyła 451 miliardów CHF (50 tys. USD na 1 mieszkańca). Słabsze impulsy koniunkturalne generował sektor publiczny, handel detaliczny i pozostałe usługi.



2004 2005 zmiany

mld CHF mld CHF 2006

PKB nominalnie 445,9 451,6 1,7%

Wydatki publiczne 52,6 52,8 0,0%

Konsumpcja prywatna 267,3 270,2 1,4%

Inwestycje 95,0 96,9 6,5%

Eksport (ceny bieżące) 141,7 147,6 4,2%

Import (ceny bieżące) 132,4 138,0 4,6%

Inflacja 0,8% 1,2%

Bezrobocie średniorocznie 3,8% 3,8%

( 2005r. - dane wstępne, 2006r. -prognoza )
Skromny wzrost gospodarczy nie doprowadził do poprawy na rynku pracy. Po przejściowej poprawie stopa bezrobocia osiągnęła pod koniec 2005r. poziom 3,8%, co jak na tutejsze warunki było wielkością znaczącą. Główną przyczyną była racjonalizacja zatrudnienia w usługach, turystyce, bankowości i telekomunikacji. Zródłem wzrostu gospodarczego jest wyłącznie wzrost wydajności pracy i wysoka nadwyżka w wymianie handlowej z zagranicą. Wewnętrznej równowadze sprzyja protekcyjna polityka gospodarcza, silna reglamentacja rynku pracy oraz tani kredyt. Deficyt budżetu federalnego nie przekraczał 1% PKB, ale skumulowane zadłużenie publiczne (suma długów federacji, kantonów i gmin) znajdowało się jednak na wysokim poziomie 56% PKB. Dla opanowania rosnącego zadłużenia rząd opracował program zmniejszania wydatków o 3,5 mld franków w najbliższych 3 latach. Ograniczono nakłady na administrację, wydatki publiczne, obronność i cele socjalne.

2003 2004 2005 (w mld. CHF)

dochody budżetu 47,2 47,9 50,7

wydatki budżetu 50,0 51,4 52,5

saldo -2,3 -3,5 -1,8



(dane powyższe dotyczą federacji,bez budżetów kantonów)
Bank Narodowy Szwajcarii utrzymywał w 2005r. podstawowe stopy procentowe w paśmie 0,5%. Należą one do najniższych w Europie. Wzrost kurs dolara wobec franka wpłynął korzystnie na konkurencyjność eksportu do USA i krajów azjatyckich. Zwiększyła się rentowność sprzedaży sektora maszynowego na,które przypada znaczna część eksportu. Wielkość inwestycji nie przekracza 20% PKB, przy stagnacji nakładów w ostatnich latach.

Konsumpcja prywatna w 2005 roku osiągnęła wartość 267mld CHF, to jest 1,1%więcej niż w roku poprzednim. Niska dynamika gospodarcza, niepewność na rynku pracy, nie wpływały korzystnie na dynamikę konsumpcji prywatnej. Płaca minimalna wynosi w Szwajcarii około 3.000,- CHF, jakkolwiek takiej kategorii nie ma w dotychczasowych układach zbiorowych. Natomiast średnia płaca mieści się w granicach 5.600-6.000 franków szwajcarskich. Stopa bezrobocia należy do najniższych w Europie. Przewiduje się, że w latach 2006-2007 obniży się nawet do poziomu 3,7 - 3,6%. Stopa inflacji jest w Szwajcarii strukturalnie niska. Wynika to z rygorystycznej polityki banku centralnego dbającego o wartość franka jako warunku napływu depozytów zagranicznych. Poziom inflacji w ostatnich latach przedstawiał się następująco:


2003 0,7%

2004 0,8%

2005 1,2%
Największe banki krajowe, UBS i Credit Suisse, specjalizujące się w zarządzaniu majątkami wypracowywały w latach 2004-2005 doskonałe rezultaty, związane z poprawą notowań akcji szwajcarskich firm i funduszy inwestycyjnych. Mało dynamiczny popyt krajowy doprowadził jednak do zachwiania płynności finansowej mniejszych przedsiębiorstw uzależnionych od rynku wewnętrznego i budownictwa. Liczba bankructw kształtuje się na poziomie 5 tysięcy średniorocznie.

4. Przemysł

Jeszcze przed 40 laty udział przemysłu w tworzeniu dochodu narodowego wynosił 41 %, obecnie tylko 17,7%. Spadek udziału i zmiany wewnętrzne w poszczególnych branżach spowodowane były postępem technicznym, wysokim wzrostem wydajności pracy oraz przenoszeniem poza Szwajcarię produkcji o niskiej wartości dodanej. Największe znaczenie ma przemysł maszynowy, elektronika, chemia (farmacja) i precyzyjny, na które przypada łącznie 50% produkcji i zatrudnienia w tej gałęzi gospodarki.


Produkcja przemysłowa w 2005 r. osiągnęła 105 mld CHF przy niskiej 1,5% dynamice wzrostu wobec roku poprzedniego (dane szacunkowe). Przemysł farmaceutyczny, chemiczny oraz precyzyjny (zegarki) osiągają w ostatnich latach bardzo dobre wyniki, zwiększyły swój portfel zamówień i sprzedaże krajowe jak i zagraniczne. Posiadają one silne zaplecze naukowo-badawcze. Na przeciwległym biegunie leży kurczący się przemysł tekstylny, odzieżowy oraz papierniczy. Przeciętne wyniki notuje przemysł metalowy, spożywczy i maszynowy. Przemysł szwajcarski koncentruje się na branżach silnie innowacyjnych, ukierunkowanych na nisze rynkowe z wykorzystaniem zaawansowanych technologii, szybko dostosowujących się do potrzeb konsumentów. W szwajcarskim przemyśle (łącznie z rzemiosłem i budownictwem) zatrudnionych jest 990 tys. pracowników, co stanowi 23,7 % ogółu osób czynnych zawodowo.
Prognozowany rozwój produkcji przemysłowej na lata 2006-2007 zamyka się w granicach 3%. Najwyższy wzrost osiągną firmy w sektorze przemysłu farmaceutycznego, chemicznego, elektronicznego, precyzyjnego, metalowego i tworzyw sztucznych. Dalszy spadek wystąpi w branży tekstylnej, spożywczej i budowie pojazdów. Należy liczyć się z koncentracją nakładów w przemyśle na badania i rozwój, na consulting oraz wytwarzanie produktów według zindywidualizowanych potrzeb.

Przemysł

Zatrudnienie

Produkcja mld.CHF

Produkcja na 1 zatr.

Elektromaszynowy

101. 413

12,1

116 167 CHF

Chemiczny

61. 808

14,6

229 597 CHF

Precyzyjny

73.404

10,9

153 484 CHF

Energetyczny

21.275

9,6

507 177 CHF

Metalowy

79.137

7,9

99 341 CHF

Drukarski i wydawniczy

45.977

5,2

111 449 CHF

Mimo malejącej roli przemysłu w tworzeniu PKB są branże, które zyskują na znaczeniu. Do najbardziej dynamicznych należy zwłaszcza farmacja oraz produkcja zegarków, które po bankach i ubezpieczeniach są na trzecim miejscu wśród sektorów najbardziej produktywnych. Listę zamykają branże regulowane i zorientowane na rynek wewnętrzny: rolnictwo, handel i gastronomia. Z uwagi na proeksportowe i silne zaplecze badawcze największy potencjał rozwojowy posiada farmaceutyka, techniki medyczne, niektóre dziedziny branży maszynowej, elektrotechniki i elektroniki.



5. Budownictwo

Produkcja budowlana wyniosła w 2005r. blisko 50 mld CHF (dane szacunkowe). Ponad 35% przerobu budowlanego przypada na wydatki publiczne Konfederacji, kantonów i gmin. Po okresie załamania w latach nastąpił powrót do umiarkowanej dynamiki wzrostu w budownictwie. Od kilku lat Szwajcaria buduje dwa wielkie ponad 35 kilometrowe tunele pod Alpami dla ruchu kolejowego. Znaczenie budownictwa dla gospodarki Szwajcarii, podobnie jak przemysłu, zmalało. W 1990 r. sektor budowlany wytwarzał 16 % produktu krajowego brutto, aktualnie już tylko ok 10%.


Towarzyszyło temu zmniejszenie zatrudnienia o 1/3 do 270 tys. osób, co stanowi dzisiaj 8,8 % łącznego zatrudnienia w kraju. Ok. 53 % osób zatrudnionych jest w budownictwie kubaturowym (infrastruktura, mieszkania, obiekty przemysłowe). Pozostali realizują prace instalacyjne (elektryczne, sanitarne, ogrzewania, wietrzenia) oraz wykończeniowe (prace malarskie, gipsowe, stolarskie, układanie podłóg). W ostatnich latach miała miejsce swoista atomizacja przedsiębiorstw budowlanych. Przy malejącej liczbie zatrudnionych zwiększyła się liczba firm wykonawczych - przeciętne zatrudnienie w firmie budowlanej wynosi obecnie tylko 7 pracowników. W rezultacie wielkie i silniejsze przedsiębiorstwa zagraniczne stały się bardziej konkurencyjne, wypierając z rynku miejscowe.
Wydatki na budownictwo w Szwajcarii w latach 2000 - 2005 (w mln CHF, ceny stałe)

Wydatki / lata

2000

2001

2002

2003

2004

2005

Ogółem

43 708

43 859

44 211

44 633

47 037

50 638

Sektor publiczny

15 983

15 544

16 600

15 949

16275

16 601

Pozostali

27 725

28 315

27 612

28 684

30 762

34 038

Firmy szwajcarskie odkrywają dopiero teraz zalety koncentracji jako źródła obniżki kosztów. W listopadzie 2005r. powstała największa firma budowlana Szwajcarii z połączenia grup Zschoke i Bati, zatrudniająca 6.000 pracowników. W latach 2004-2005 rynek budowlany wyszedł z dekoniunktury,chociaż w dalszym ciągu mamy do czynienia z silnym naciskiem na ceny. Wzrastające nakłady na budownictwo nie dotyczą sektora publicznego, który przez dziesięciolecia był motorem branży. Inwestorzy prywatni koncentrują się na budownictwie mieszkaniowym. Silny wzrost liczby nowooddawanych mieszkań wystąpił zwłaszcza w 2004 r. Nadal jednak w dużch aglomeracjach miejskich (Zurych,Bazylea,Genewa) popyt na niedrogie mieszkania nie jest w pełni zaspokojony. W 2005 roku boom mieszkaniowy utrzymywał się.




Obiekty

2001

2002

2003

2004

Nowe budynki mieszkalne

14 667

14 185

15 202

17 306

-w tym domy jednorodzinne

11 507

10 840

11 469

12 957

Łącznie nowe mieszkania

28 873

28 644

32 096

36 935

Prognozy na lata 2006-2007 przewidują utrzymanie liczby oddawanych do użytku mieszkań. Wyższa dynamika może nastąpić, między innymi, w wyniku zapowiedzianej liberalizacji przepisów dotyczących zakupu nieruchomości przez cudzoziemców. Ożywienie w mieszkaniówce przekłada się na zapotrzebowanie m.in. na materiały wykończeniowe oraz meble. Dostawy tych towarów, także z Polski , dynamicznie rosną. Z uwagi na restrykcyjne wydawanie pozwoleń na pracę przez miejscowe władze (bardzo ograniczone kontyngenty zarezerwowane dla wysokiej klasy specjalistów), polskie firmy budowlane są praktycznie nieobecne w Szwajcarii. Sytuacja będzie ulegać stopniowej zmianie od 2006r. tj. po wejściu w życie protokółu obejmującego nowe kraje unijne umową o swobodzie ruchu osób.


6. Rolnictwo

Tylko 1/3 powierzchni kraju użytkowana jest rolniczo. Wartość produkcji rolnej osiąga rocznie 9,5 mld CHF. Udział rolników w zatrudnieniu ogółem wynosi 4,1% ludności czynnej zawodowo (około 70 tysięcy osób) wytwarzających 2,3% PKB. Rolnictwo jest praktycznie utrzymywane przez budżet państwa. Około 70% dochodów rolników pochodzi z pomocy państwowej w formie dopłat bezpośrednich, subwencji cenowych i kredytowych. Największe znaczenie ma hodowla bydła mlecznego i produkcja mleka oraz serów, ze względu na znaczny areał łąk i pastwisk. Rodzima produkcja natomiast nie w pełni pokrywa popyt na mięso i wyroby wędliniarskie, co wiąże się z koniecznością ich importu. Dotyczy to w szczególności drobiu, wieprzowiny i baraniny oraz ryb. W produkcji artykułów rolnych do najważniejszych pozycji należą (dane za 2003 rok):


buraki cukrowe 528,2 tys. ton

zboża 1,1 mln ton

mięso wieprzowe 235,7 tys. ton

mięso wołowe 104,8 tys. ton

drób 31,2 tys. ton

mleko 503,3 tys. ton

sery 160,4 tys. ton
Wartość produkcji zwierzęcej wynosi 4,9 mld CHF, w tym przede wszystkim mleka (2,4 mld CHF) oraz wysoko dotowanej przez państwo produkcji mięsa wołowego i wieprzowego (łącznie 2,1 mld CHF), chronionej przed tańszym importem systemem kontyngentów. Produkcjia roślinna osiągnęła w tym czasie poziom 4,1 mld CHF. Największy udział miały uprawy owoców i warzyw (1,4 mld CHF). Przychody z rolnictwa zwiększa dzierżawa obiektów gospodarczych, terenów rolnych i działalność uboczna. Od listopada 2005, w wyniku referendum, obowiązuje zakaz upraw roślin genetycznie modyfikowanych przez najbliższe 5 lat, tj. do 2010 roku.

Wysokie koszty produkcji, ograniczony popyt niewielkiego rynku wewnętrznego wymagają silnego subwencjonowania eksportu rolnego. Jednocześnie import większości artykułów rolno – spożywczych jest kontyngentowany, a stosowane poza kontyngentem zaporowe stawki celne (500% i więcej) praktycznie eliminują wolny import. Ceny detaliczne są kontrolowane przez producentów. Kontyngenty na import mięsa nie są dzielone na kraje i przydzielane tylko tym podmiotom, które zakupują na rynku wewnętrznym analogiczną ilość drogiego mięsa miejscowego. Przygotowywany przez administracje szwajcarską program „Agrarpolitik 2011” na najbliższe 5 lat ma w większym stopniu otworzyć gospodarkę rolną na konkurencję zagraniczną i spodziewane decyzje w ramach WTO, odpowiednio przygotowując do tego kroku rolników szwajcarskich. Szwajcaria postanowiła wprowadzić analogiczną reformę rynku cukru jak UE, polegającą na obniżce cen gwarantowanych stopniowym otwarciu rynku po 2007 roku.



7. Bankowość

Bankowość stanowi jedną z najważniejszych dziedzin gospodarki Szwajcarii. Cały sektor bankowo-ubezpieczeniowy Szwajcarii zatrudnia 160.000 osób i tworzy 12,5% dochodu narodowego kraju. Suma bilansowa banków szwajcarskich jest ponad czterokrotnie wyższa aniżeli produkt globalny tego kraju. Srednia wysokość wkładu bankowego (oszczędnościowego) wynosi 67.000 CHF na 1-go mieszkańca. Stopa oszczędności w Szwajcarii, jednego z najbogatszych krajów świata, jest wysoka i przekracza 20%. Najczęściej praktykowany jest podział na następujące instrumenty finansowe:


25% ubezpieczenia (na życie, emerytalne)

20% obligacje państwowe oraz korporacyjne

15% depozyt bankowy

40% giełda (fundusze inwestycyjne)
Specyficznym elementem szwajcarskiego systemu bankowego jest istnienie banków kantonalnych, należących do sektora publicznego. Drugą cechą jest wysoka koncentracja, bowiem aż 68% sumy bilansowej wszystkich banków przypada na 2 banki, UBS i Credit Suisse Group, należących do największych na świecie. Są to w istocie globalnie operujące międzynarodowe grupy finansowe z siedzibą w Szwajcarii. Struktura banków przedstawia się następująco:

liczba suma bilansowa (mln CHF)

wielkie korporacje bankowe 3 1.415.981

banki kantonalne 24 304.779

kasy oszczędnościowe 94 77.682

banki spółdzielcze 519 82.409

pozostałe 205 312.180

w tym zagraniczne 125 186.967

prywatne 17 17.374

razem 2.227.415
W bilansach nie uwzględnia się wartości majątkowych klientów zarówno krajowych jak i zagranicznych, którymi banki zarządzają. Dane te są chronione tajemnicą bankową. Według szacunków mieszczą się one w granicach 4.000 mld CHF.Banki szwajcarskie specjalizują się w zarządzaniu majątkowym („private banking”).

Na ten segment rynku przypada około 2/3 ich aktywności i przychodów, wspieranych ofertą wszystkich znanych produktów bankowych. Liczba dostępnych w Szwajcarii funduszów inwestycyjnych przekracza klika tysięcy. Mniejsze znaczenie dla całości przychodów ma działalność kredytowa i bankowość detaliczna. Portfel kredytów hipotecznych banków szwajcarskich wynosi obecnie około 490 milardów CHF tj. 74.000 CHF na 1 mieszkańca. W skali międzynarodowej jest to stosunkowo niewiele, ponieważ znaczna część Szwajcarów zamieszkuje tradycyjnie w obiektach czynszowych, pomimo wysokich dochodów własnych. Poważna część substacji mieszkaniowej stanowi dorobek poprzednich pokoleń i wymaga tylko renowacji.


Sektor bankowy w decydującym stopniu przyczynia się do utrzymania dodatniego salda rozliczeń bieżących. Ponad połowa dodatniego salda bieżącego Szwajcarii tworzona jest przez zagraniczne usługi bankowe. Tak szeroka skala aktywności banków szwajcarskich możliwa jest przede wszystkim dzięki stałemu napływowi pieniądza zagranicznego, który stąd jest zarządzany z wykorzystaniem wszystkich krajowych i międzynarodowych instrumentów bankowych. Informacje o bankowości kraju na stronie Zrzeszenia Banków Szwajcarskich www.swissbanking.org
8. Transport

Mimo niesprzyjającego ukształtowania terenu Szwajcaria posiada bardzo dobrze rozbudowaną sieć autostrad i tzw. dróg narodowych (1800 km) oraz linii kolejowych. Podobnie jak w transporcie samochodowym, tak i w kolejowym największe znaczenie mają kierunki północ -południe (Bazylea - Lucerna - Lugano) i wschód -zachód (St.Gallen – Zurych -Berno -Genewa). Koleje szwajcarskie (SBB) uważane są za jedne z najlepszych na świecie. Mają one własne elektrownie i sieć zasilania, są w 100% zelektryfikowane. Polityka państwa idzie w kierunku maksymalnego przeniesienia transportu „na szyny”. Temu służą realizowane kosztowne inwestycje w rozbudowę połączeń kolejowych, a zwłaszcza zwiększenia przepustowości szlaków przekraczających Alpy (nowe tunele). Rozwojowi transportu kolejowego sprzyja stosunkowo tania, dla wielkich odbiorców, energia elektryczna pochodząca w 60% z elektrowni wodnych.


Szwajcaria ma duże tradycje w transporcie lotniczym. Największy szwajcarski port lotniczy Zurych – Kloten obsługuje rocznie około 12 milionów pasażerów. W ostatnich latach został on znacząco rozbudowany. Rosnąca konkurencja ze strony portów lotniczych w Monachium i Bazylei powoduje, że ilość pasażerów korzystających z lotniska w Zurychu nie wzrasta. Innym ważnym portem lotniczym jest Genewa, mniejsze znaczenie mają Bazylea i Berno. Po upadku narodowego przewoźnika „SwissAir” jego następca „SWISS” związał się kapitałowo w 2004 roku z niemiecką „Lufthansą”.W transporcie towarowym liczy się zwłaszcza Bazylea, ważny węzeł komunikacyjny położony przy granicy z Niemcami i Francją. Dotyczy to nie tylko transportu samochodowego i kolejowego, bowiem z uwagi na swoje położenie nad Renem jest Bazylea wielkim portem śródlądowym i portem macierzystym dla kilkunastu szwajcarskich statków pełnomorskich. Przeładunki portu rzecznego w Bazylei wynoszą 9 mln ton rocznie.

Przewozy towarowe i osobowe uregulowane są w umowie Szwajcaria - Unia Europejska. W przewozach samochodami ciężarowymi do końca 2004 r. obowiązywały ograniczenia ciężaru dopuszczonych do ruchu pojazdów.Pojazdy o ciężarze 40 ton mogły poruszać się po uzyskaniu specjalnego pozwolenia. Od 2005 zliberalizowano ruch ciężarówek 40 tonowych i zlikwidowano konieczność zezwoleń. Jedocześnie podwyższono opłaty za przejazd. Wielkość bazowej stawki została ustalona w wysokości 292,50 CHF dla pojazdu o masie 40 ton na dystansie 300 km. W niedziele, dni świąteczne oraz w godzinach nocnych (między 22.00 a 05.00) zabroniony jest ruch pojazdów:




    • o łącznym ciężarze powyżej 3,5 t.,

    • siodłowych o dopuszczalnym ciężarze powyżej 5 t.,

    • ciągnących naczepy, których ciężar przekracza 3,5 t.

Dopuszczalna szybkość ciężarówek o masie powyżej 3,5t. wynosi w terenie zabudowanym 50 km/h, na autostradzie - 80 km/h (ale nie mniej niż 60 km/h).Przepisy szczegółowo określają największą dopuszczalną wagę i rozmiary dla różnych typów samochodów ciężarowych, przyczep i naczep zależnie od ilości ich osi. Przy przewozie 40 stopowych kontenerów jego rozmiary wraz z ciągnącym pojazdem nie mogą przekraczać: długość - 16,5 m., szerokość - 2,55 m. i wysokość - 4,00 m.


Przewozy wewnątrz Szwajcarii (kabotaż) mogą być świadczone wyłącznie przez pojazdy posiadające dowód rejestracyjny i tablice tego kraju. Szwajcarskie urządy celne rygorystycznie przestrzegają dopuszczalnej wagi pojazdów przy wjeździe na terytorium swojego kraju, w kontekście zarówno przepisów wewnętrznych jak i zapisów dokumentu rejestracyjnego. W razie przekroczeń pojazdy kierowane są do rozładowania, niekiedy informowane są służby celne kraju tranzytowego, co może oznaczać nałożenie dodatkowych opłat karnych. Aktualne informacje dotyczące opłat drogowych i przewozów do uzyskania na stronach urzędu celnego www.zoll.admin.ch/d/steuern i zrzeszenia przewoników www.astag.ch
9. Handel zagraniczny

Udział Szwajcarii w handlu światowym wynosi 1,4%, zajmuje ona 19 miejsce na liście największych eksporterów na świecie. Udział eksportu w tworzeniu dochodu narodowego Szwajcarii przekracza 45%. Szczególne znaczenia ma eksport dla sektora masznowego, blisko 80% produkowanych maszyn i sprzętu elektronicznego sprzedawanych jest na rynku międzynarodowym. Osiągnięte w latach 2004-2005 wyniki były szczególnie dobre dla szwajcarskiego handlu zagranicznego. Dodatnie saldo obrotów osiągnęło rekordowy poziom ponad 9 miliardów CHF. Wzrost wywozu dotyczył wszystkich kierunków geograficznych, najwyższy zanotowano w handlu z Chinami i nowymi krajami UE. Eksport jest głównym motorem szwajcarskiego wzrostu gospodarczego.



Eksport wzrost Import wzrost saldo

mld CHF % mld CHF % mld CHF

2003 130.661 0,2 123.778 0,5 6.883

2004 141.734 8,5 132.423 7,0 9.311

2005 147.600 5,2 138.000 4,5 9.600



( 2005 rok -dane wstępne)

Tradycyjnie wysoką nadwyżkę handlową wypracowuje Szwajcaria w obrotach z Japonią, USA oraz krajami rozwijającymi się, podczas gdy saldo handlu z Unią Europejską jest dla Szwajcarii ujemne. Również usługi zagraniczne, obejmujące spedycję,turystykę i usługi kapitałowe zamykają się wysokim saldem dodatnim. Blisko 2/3 obrotów przypada na kraje UE. Ich udział w imporcie jest jeszcze wyższy i zawiera się w granicach 80%.



Udział w eksporcie udział w imporcie

Niemcy 20,8% 32,3%

USA 11,0% 5,1%

Francja 8,7% 10,8%

Włochy 8,3% 10,7%

Wlk.Brytania 4,9% 4,0%

Japonia 4,0% 2,1%

Hiszpania 3,5% 2,3%


W latach 2004-2005 mniejszy popyt na towary inwestycyjne na rynkach europejskich, rekompensowany był wywozem do krajów azjatyckich.Na nowe kraje członkowskie Unii Europejskiej przypada tylko 2% obrotów handlu zagranicznego Szwajcarii. Obok Polski największymi partnerami handlowym Szwajcarii są w naszym regionie Czechy, Węgry i Słowacja. Główne towary w eksporcie szwajcarskim stanowią chemikalia, lekarstwa, maszyny i zegarki.

mln CHF mln CHF
  1   2   3   4   5


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna