Wyk środowisko życia mikroorganizmów (czynniki abiotyczne)



Pobieranie 63.15 Kb.
Data06.05.2016
Rozmiar63.15 Kb.
WYK 2. Środowisko życia mikroorganizmów (czynniki abiotyczne)
Środowisko życia bakterii

Pojęcia stosowane w mikrobiologii środowiskowej



Ekosystem wszystkie żywe organizmy w otoczeniu czynników abiotycznych ( np. jezioro las)

Ekosfera hydrosfera litosfera oraz atmosfera jako łącznika między środowiskami

Ekolodzy zajmujących się mikroorganizmami używają terminu mikrośrodowisko (mikcroenviroment), dla określenie miejsca w siedlisku gdzie żyje dany mikroorganizm.



Populacja grupa organizmów występujących na danym obszarze i należących do jednego gatunku

Zespół organizmów (community) mieszanin różnych populacji mikrorganizmów występujących na danym obszarze

E grupa fizjologiczna mikroorganizmów różnych taksonów prowadzące podobne procesy lub reakcje np. denitryfikacyjne



Pojęcią stosowane w mikrobiologii środowiskowej cd.

Konsorcjum naturalny związek fizyczny 2 lub większej liczby mikroorganizmów zwykle korzystny dla wszystkich partnerów którzy dopełniają swoje właściwości. Zwykle partnerzy są zbliżonej wielkości

Błona biologiczna – biofilm kolonie mikroorganizmów zagłębione w zewnątrzkomórkowych polimerach (najczęściej polisacharydach), które przytwierdzają je do podłoża stałego zwykle zanurzonego w wodzie lub poddawanego działaniu wody

Mata mikroorganizmów zespoły mikroorganizmów rosnące warstwowo; zwykle w górnej warstwie sinice, potem fototrofy, anoksygenowe i chemoorganoheterotrofy, następnie bakterie redukujące siarczany powstają np. w gorących źródła i w strefie pływów


Każde środowiska bytowania musi spełniać określone warunki aby mikroorganizmy mogły w nim rozwijać się:

Są to czynniki natury: fizycznej. chemicznej biologicznej

Określane inaczej jako czynniki abiotyczne i biotyczne

Wszystkie organizmy wykazują określony zakres tolerancji wobec zmienności czynników środowiskowych

Na zmienność tą składają się warunki zapewniające rozwój mikroorganizmów: minimalny, maksymalny, optymalny
Rozróżnia się 2 optima:


  1. fizjologiczne odnoszące się do reakcji fizjologicznych, które można zmierzy w warunkach laboratoryjnych w czystych kulturach

  2. ekologiczne odnosi się do naturalnych warunków występowanie mikroorganizmów (zależy od warunków abiotycznych i biotycznych)


Prawo minimum Liebiga

Całkowita liczba lub biomasa organizmów jest ograniczona przez czynnik których w środowisku występuje w najmniejszym stężeniu. Czynnikami limitującymi SA często azot i fosfor.



Prawo tolerancji Shelforda

Występowanie organizmów w środowisku jest ograniczone przez różne czynniki środowiskowe, które muszą pozostawać w zakresie tolerancji danego organizmu. Jeśli wartość danego czynnika przekroczy poziom minimalny lub maksymalny to organizm nie jest zdolny do wzrostu (przeżycia)

Zakres tolerancji

Eury szeroki np. eurytermiczny

Steno wąski np. stednotermiczny

File lubiący np. termofile, acidofile

Biont tolerujących np. acidobiont

Phobe nienawidzący np. barofob

Wyróżniamy organizmy:

Eurytopowe ( kosmopolityczne , wszędobylskie)

Stenotopowe ( wyspecjalizowane) np. stenotermiczne
Nisze ekologiczna obejmuje czynniki ( np. światło pokarm miejsce) o które dany gatunek konkuruje z innymi gatunkami w biocenozie. Nisza umożliwia przeżycie odżywanie się rozród stabilność populacji.

Hutchinson rozróżnia pojęcie:



Niszy potencjalnej, w której organizmy mogą egzystować w pewnym zakresie tolerancji

Niszy realnej, która jest wynikiem działania konkurencji i presji środowiskowej
Siedlisko to miejsce (habitat), w którym występuje i zawsze można spotkać odpowiedni: gatunek, grupę fizjologiczna, zespół mikroorganizmów (microbial community)
Czynniki abiotyczne:

  1. Temperatura

  2. Światło

  3. Promieniowanie

  4. Aktywność wody

  5. Ciśnienie

  6. Zasolenie

  7. Odczyn

  8. Potencjał redox

  9. Związki nieorganiczne

  10. Związki organiczne

Temperatura wpływa:



Bezpośrednio na:

  • szybkość wzrostu

  • aktywność enzymów

  • skład chemiczny komórek

  • Wymagania pokarmowe

Pośrednio na:

  • Regulacje rozpuszczalności związków wewnątrzkomórkowych

  • Transport jonów

  • Dyfuzje substancji chemicznych

  • Zmianę właściwości osmotycznych błon komórkowych

Temperatura 1

Bakterie mogą rosnąć i rozmnaża się w całym zakresie temp w którym woda występuje w stanie płynnym( tj. od nieco poniżej zera do > 100 C)

Odkryto jednak bakterie zdolne do wzrostu w temp -23 (Corynebacterium bakteria)

(Sporobolomyces grzyb) występujące w silnie zasolonych wodach na Antarktydzie oraz w – 121 (archeon szczep 121 a obecność nawet w + 250 C gorące źródła)

Ekstremofile

Środowiska, w których panują warunki niedogodne do życia dla ludzi i większości makroorganizmów, a w których mogą żyć niektóre mikroorganizmy w szczególności prokariotyczne, zwane są środowiskami ekstremalnymi

Organizmy, które tam żyją zwane są ekstremofilami

Do ekstromofili zaliczamy psychrofile, termofile, a w szczególności hipertermofile


Stenotermalne w wąskim zakresie temp

Eurotemalne w szerokim


Każdy organizm może rosnąć rozwijać się w pewnym zakresie temperatur

Temperatura minimalna to taka poniżej której organizm nie jest zdolny do wzrostu

Temperatura maksymalna to taka powyżej której nie jest o zdolny do wzrostu

Temperatura optymalna to temperatura, w której organizm rośnie najszybciej

Te trzy temperatury, zwane są temperaturami kardynalnymi
Temperatury kardynalne

TU JEST WYKRES, MOŻE MICHAŚ GO WSTAWI <ŁADNY UŚMIECH MAM> ;)

Tytuł wykresu: Wpływ temperatury na szybkość wzrostu

Różnica między temperaturą minimalna a optymalną wynosi od 10 do 38 ̊C (średnio 22,9̊ C)

Różnica miedzy temperaturą optymalną a maksymalną wynosi od 2 – 24̊C (średnio 9,4 ̊C)
Podział organizmów na podstawie wartości temperatur optymalnych


  • Psychrofile charakteryzuje niski zakres temperatur optymalnych

  • Mezofile mają optimum temperatury zlokalizowane między wartościami charakterystycznymi dla psychrofili i termofili

  • Termofile rosną optymalnie w temperaturach przekraczających 45 ̊C

  • Hipertermofile rosną optymalnie w temperaturach przekraczających 80 ̊C

Podział prokariotów na podstawie temperatur kardynalnych






Temperatury kardynalne ̊C




minimalna

optymalna

maksymalna

Psychrofile




15 lub mniej

~20

Micrococcus cryophilus

-4

10

24

Polaromonas vacualata

0

4

13

Mezofile

15-20

20-45

~45

E. coli

10

37

45

Staphylococcus aureus

6

30-37

46

Termofile




>45

-

Thermus aquaticus

40

70-72

79

Bacillus stearothermophilus

30

60-65

75

Hipertermofile

55 lub więcej

>80

??

Pyrococcus abyssi

67

96

102

Pyrolobus fumarii

90

106

113

„szczep 121”

85

116

121

Psychrofile z optimum 14 -15 ̊C i maksimum 20̊C

Mezofile z optimum 35 37 ̊C (20 – 45) i maksimum 40 – 41 ( ok. 45) ̊C

Termofile z optimum 55-60 ̊C (.>45) i nieokreślonym maximum

Hipertermofile z optimum >85 (>80) ̊C i nieokreślonym maximum
TUTAJ SZAŁOWY WYKRES, do którego komentarz jest następujący

Liczba generacji jest najmniejsza u psychrofili, a największa u hipertermofili


Bakterie można podzielić uwzględniając zdolność wzrostu w temperaturach kardynalnych(min, opt, max)

A TUTAJ MAŁO SZAŁOWE ALE CHYBA WAŻNE BO DŁUGO ROZKMINIANE
Tytuł wykresów: Podział bakterii na grupy w zależności od zdolności do wzrostu w różnych zakresach temperatur











t. min

t. opt.

t.max

1

PF

psychrofile







<20

2

PMF

psychromezofile




<18

>20

3

MPF

mezopsychorofie

<15

18-42

<45

4

MEF

mezoeurofile

<15

18-42

>45

5

MF

mezofile

>15

18-42

<45

6

MTF

mezotermofile

>15

>42




7

TMF

termomezofile

<40

>42




8

TF

termofile

>40







Zalety tego podziału

  • Podział ten uwzględnia więcej możliwości temperaturowych bakterii

  • Opiera się na jednolitych kryteriach

  • Obejmuje wszystkie znane gatunki bakterii w tym wciąż odkrywane

  • Można uważać go za naturalnych

Według nowego systemu np. w temperaturze 4 ̊C mogą żyć aktywnie:

  • Psychrofile (PF)

  • Psychromezofile (PMF)

  • Mezopsychrofile (MPF)

  • I wyjątkowo mezoeuryfile (MEF)

W ekologii mikroorganizmów i w mikrobiologii żywności często używany jest uproszczony schemat:



    1. Psychrotolerany zdolne do wzrostu < 15 ̊C pf, pmf, mpf, meuf

    2. Mezotoleranty zdolne do wzrostu w 15- 45 ̊C pmf, mpf , mf, meuf, tmf

    3. Termotolerancy zdone do wzrostu >45̊C tf, tmf, mtf, meuf


Psychrofile

      • optimum temp 15 ̊C lub mniej;

      • maksimum poniżej 20 ̊C

      • minimum 0̊C lub mniej

Psychrotoleranty ( temp minimalna ok. ) ̊C ,temp opt. > 20 (20-25) ̊C)

Znacznie szerzej rozpowszechnione niż psychrofile są tzw. Prychrotoleranty = psychrofile warunkowe rosną w temperaturach około 0 ̊C, ale są również zdolne do wzrostu w zakresie temperatur 20-40 ̊C


Psychofile warunkowe ( psychrotrofy mezopsychrofile)

  1. Można wyizolować z gleby i wody w klimacie umiarkowanym, występują także w produktach spożywczych przechowywanych w lodówce, takich jak przetwory mleczne, mięso, warzywa czy owoce

  2. Rosną one najlepiej w temperaturach 20 -25 ̊C , a ich wzrost w temp. Około 0 ̊C jest wolny

  3. Niektóre z nich mogą w przechowywanym w nieodpowiedni sposób jedzeniu namnożyć się w takim stopniu, ze stają się zagrożeniem dla zdrowia ludzi. Do takich bakterii należy np. Listeria monocytogenes, która wywołuje infekcje jelitowe zwane listeriozami ( temp. min – 1 ̊C; temp. opt. 30 -37 ̊C; temp. maks. 45 ̊C)

Psychrofile spotykane są w produktach żywnościowych pochodzenia morskiego

Psychrotrofy spotykane są w nabiale, wędlinach, warzywach i owocach np. Listeria monocytogenes, Yersinia enterolitica, Bacillus cereus
Enzymy mikroorganizmów psychrofilnych charakteryzuje termowrażliwość (już 20̊C działa na nie niekorzystnie)

Obniżenie temp powoduje:



  • zahamowanie wzrostu

  • syntezę białek tzw. Biała szoku zimna CSP (cold shock proteins) których zadaniem jest przystosowanie do niskich temperatur

Wzrost temperatury powoduje



  • zahamowanie wzrostu

  • Syntezę białek szoku termicznego HSP (heat shock proteins)

Maksymalna synteza HSP następuje na skutek wzrostu temperatury o 10 ̊C powyżej temperatury optymalnej

Ze środowisk naturalnych częściej niż psychrofile izolowane są psychrotrofy


Przystosowanie do niskich temperatur

  1. Enzymy maja w swojej strukturze drugorzędowej więcej struktur typu α - helisy daje im to większą plastyczność w niskich temperaturach

  2. Enzymy mają więcej aminokwasów polarnych, a mniej hydrofobowych, co też im daje większa plastyczność dzięki czemu mogą być aktywne w niskich temperaturach

  3. W lipidach błonowych większa zawartość nienasyconych kwasów tłuszczowych co umożliwia utrzymanie stanu półpłynnego błony a co za tym idzie nawet w niskich temperaturach zachodzi aktywny transport


Mezofile występują np. w ciałach zwierząt stałociepłnych oraz w glebie i wodach w tej grupie spotykamy organizmy saprofityczne jak i patogenne

Większość gatunków chorobotwórczych jest mezofilami, w tym bakterie wywołujące zatrucia pokarmowe

Typowym mezofilem jest E. coli

Optimum wzrostu na podłożu bogatym i ubogim to odpowiednio 39 i 37 ̊C

Temperatura maksymalna przypada na 48 i 45 ̊C

Temperatura minimalna to 8 i 10 ̊C

Na podłożu minimalny wartości temp maksymalnej i minimalnej mogą się nieco różnić tzn temp. maks. będzie nieco niższa , a temp. min. może być nieco wyższa.

Mezofile Cd

Mezofilami są wszystkie bakterie należące wraz z E.coli do rodziny Enterobacteriaceae, a także Bacillus subtilis

Bakterie mezofile są wykorzystywane w wielu procesach biotechnologicznych np. Saccharomyces cerevisiae – drożdże, bakterie fermentacji mlekowej (Lactobacillus sp.), bakterie fermentacji octowej
Termofile i hipertermofile

Organizmy, które rosną optymalnie w temperaturze przekraczającej 45̊C nazywamy termofilami, a te których optimum temperatury przekracza 80̊C hipertermofilami

Hipertermofilami są różnego rodzaju:


  • Archeony w tym wszystkie których nazwy zaczynają się przedrostkiem PYRO (Pyrococcus furiosus, Pyrolobus, Pyrobaculum)

  • Bakterie i archeony mające w nazwie: THERM (Thermus aquaticus, Bacillus stearothermophilus)

Termofile mogą występować:



  • W kompostach i kiszonkach (60- 65 ̊C)

  • W hałdach górniczych samonagrzewających się

  • W urządzeniach grzewczych (55 – 80 ̊C)

  • W gorącej wodzie technologicznej

  • W gorących źródłach na powierzchni Ziemi i na dnie oceanów


Przystosowanie do wysokich temperatur

Zwiększona stabilność białek w wysokich temperaturach wynika:

      • ze sposobu ich zwinięcia

      • zwiększonej liczby wiązań jonowych między różnymi aminokwasami

      • gęstego upakowania hydrofobowego wnętrza białek

      • obecności w cytoplazmie dużej ilości pewnych związków rozpuszczalnych, takich jak fosforan diinozytolu, fosforan diglicerolu które chronią białka przed denaturacją cieplną

    1. DNA (różne mechanizmy u różnych arechonów)

  • Odwrotna gyraza wprowadza dodatnie superskręty, które czynią DNA opornym na denaturację cieplna („normalna” gyraza wprowadza superskręty ujemne)

  • Cykliczny 2 3 difosfoglicerynian potasu zapobiega zmianom chemicznym np. depurynacji

  • Specyficzne białka niskocząsteczkowe wiążą się z DNA utrzymując jego strukturę dwuniciową

    1. Błony mają dużo nasyconych kwasów tłuszczowych co umożliwia ich funkcjonowanie w wysokich temperaturach

  • U hipertermofilnych archeonów błony składają się z pojedynczej warstwy lipidowej (dibifitanylotetraeter), która jest znacznie bardziej odporna na denaturacje termiczną

TUTAJ BIOMOLOWY WYKRES

Comment:Wraz ze wzrostem temperatury rośnie ilość nasyconych kwasów tuszowych


SZALONA TABELA KTÓREJ NIE MA SENSU WSTAWIAĆ

Najwyższe temperatury w których może żyć różne grupy organizmów

Zwierzęta skorupiaki 49- 50 ̊C; Rośliny Mchy 50 ̊C; Grzyby 60 -62 ̊C, Bakterie( sinice) 70- 74̊C; Archeony 121̊C
WYKRES

Liczba bakterii heterotroficznych występujących w gorących źródłach -Największa liczba gatunków przypada na 50 -70 ̊C, spada wraz ze wzrostem temperatury

WYKRES

Liczba gatunków rośnie wraz ze wzrostem temperatury (ARCHEA)


Przykłady wpływu temperatury na:

  1. różnorodność gatunków

  • W źródłach gorących największą różnorodność gatunków bakterii obserwuje się przy niskich temperaturach ( 50 – 70̊ C)

  • W temperaturach powyżej 90̊C obserwuje się spadek różnorodności gatunków

  • Gdy temperatura nadal rośnie następuje zmiana dominacji w populacji – przeważają przedstawiciele Archea

Przykłady wpływu temperatury na

  1. szybkość wzrostu

U zielenic temperaturowa zmiany tolerancji zależą od źródła izolacji np.

    • Szczepy Chlorella izolowane z zimnych wód lepiej rosną w niższych temperaturach; mają jednak niższą właściwą szybkość wzrostu

    • Szczepy termofilne rosną szybciej w wyższych temperaturach i ich właściwa szybkość wzrostu jest 3x większa niż mezofilnych laboratoryjnych szczepów oraz około 6x większa niż szczepów psychrofilnych

Przykłady wpływu temperatury na:

  1. aktywność metaboliczną – współczynnik Q19

Współczynnik Q10 to przyrost aktywności metabolicznej mikroorganizmów przy zmianie temperatury o 10 ̊C

Jeżeli Q10 = 2.0 to aktywność oddychania lub fotosyntezy lub redukcji siarczanów podwaja się przy każdej zmianie temperatury o 10̊C



Q10 = ( aktywność w temperaturze T+10̊C) / aktywność w temperaturze T


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna