X60Prawo Administracyjne Pojęcie Sytuacji Administracyjnoprawnej



Pobieranie 40.73 Kb.
Data02.05.2016
Rozmiar40.73 Kb.
x60Prawo Administracyjne
Pojęcie Sytuacji Administracyjnoprawnej
Prawo administracyjne to zbiór norm prawnych regulujących administrację publiczną( działalność publiczną). Drugi z podstawowych sposobów definiowania prawa administracyjnego opiera się na uwzględnieniu szczególnej cechy tego prawa tj. władztwa. Cecha ta umożliwia jednostronne rozstrzyganie sytuacji indywidualnych, które jest trwałe i obowiązujące wszystkie podmioty prawne w państwie oraz zabezpieczone przymusem państwowym, w razie, gdy treścią rozstrzygnięcia jest nałożenie obowiązku. Czyli, prawem administracyjnym jest prawo, które zawiera element władztwa.
Przez sytuację prawną (administracyjnoprawną) rozumieć można każdą sytuację społeczną określonego podmiotu, której elementy składowe zostały ukształtowane prawnie w sposób bezpośredni lub pośredni, ze względu na konkretne zdarzenie faktyczne.

W podstawowym podziale sytuacji prawnych wyróżnić można:

* sytuacje prawne potencjalne – w tych sytuacjach znajdują się wszystkie podmioty prawne, wobec których nie zindywidualizowano jeszcze konkretnych praw i obowiązków określonych prawem materialnych, ale wobec których ze względu na ich dotychczasową sytuację faktyczną czy prawną zindywidualizowanie to może lub musi nastąpić, np. sytuacja starającego się o przyjęcie na wyższe studia.


  • Sytuacje prawne realne – oznacza, że w wyniku aktu administracyjnego wydanego w trybie określonego postępowania lub w innym prawem określony sposób nastąpiło odniesienie sformułowanych w prawie w sposób abstrakcyjny praw i obowiązków do oznaczonego konkretnie podmiotu prawnego (np. sytuacja prawna przyjętego na studia).

  • Drugi podział na:

  • * sytuacja proste – odpowiada treści określonego jednego stosunku prawnego (np. obowiązek uiszczenia opłaty rejestracyjnej za samochód, który to obowiązek może kwalifikowany także za pomocą stosunku prawnego).

  • * Sytuacja złożona – odpowiada treści wielu różnych stosunków prawnych, w które dany podmiot wchodzi. Będzie więc podmiot tej sytuacji podmiotem wielu praw i obowiązków o niejednolitym charakterze, formułowanych przez wypowiedzi administracji w różnych formach prawnych na podstawie różnych działów prawa administracyjnego (np. sytuacja budującego dom). Tę sytuację tworzy zbieg praw i obowiązków o jednolitym charakterze, występujących zazwyczaj we wzajemnym uwarunkowaniu, co oznacza, że wykonanie jednego jest warunkiem powstania drugiego.

  • Wreszcie sytuacje administracyjnoprawne mogą wynikać wprost z przepisów prawa – niezależnie od zachowania się podmiotu sytuacji złożonej – bądź w uzależnieniu od jego prawnego lub faktycznego zachowania się.

  • Z punktu widzenia wywoływania skutków prawnych można wyodrębnić sytuacje:

  • * zamknięte – jest ukształtowana ostatecznie (choćby na czas określony).

  • * Otwarte – to taka, która może być zmieniona lub modyfikowana, a także taka, która zobowiązuje bądź uprawnia do podjęcia czynności ocenianych w sferze prawa innego niż administracyjne (np. wywołuje skutki cywilnoprawne).



Czas trwania sytuacji prawnej daje podstawę podziału na:

· sytuacje jednorazowe – można zaliczyć tu sytuacje, w których uprawnienia bądź obowiązki realizowane są w sposób jednorazowy, choćby w dłuższym czasie (np. kilkukrotne częściowe uiszczenie opłaty rocznej).

· Sytuacje okresowe – to takie, w których uprawnienia bądź obowiązki realizowane są w sposób powtarzalny, w czasie określonym przez akt administracyjny lub przepis generalny. Początek i koniec sytuacji okresowej mogą być ustalone w sposób wyraźny terminem kalendarzowym (np. koncesja), mogą też być uzależnione od określonych warunków faktycznych (np. obowiązek szkolny).

· Sytuacje trwałe – trwałość sytuacji ma charakter względny, co oznacza, że prawa i obowiązki są ograniczone w czasie. Wyraża się to przez wiązanie praw czy obowiązków z określonym adresem (np. decyzja o przydziale mieszkania) albo przez możliwość zmiany sytuacji w określonych warunkach (cofnięcie posiadania broni). Niektóre sytuacje są trwałe bezwzględnie i nie mogą być zmienione (np. sytuacja wyznaczona dyplomem uniwersyteckim).

Stosowanie do podziału norm prawa administracyjnego na normy ustrojowo – organizacyjne, normy prawa materialnego i normy prawa formalnego wyróżnić można trzy zasadnicze rodzaje sytuacji prawnych:

· sytuacje organizacyjnoprawne – krąg podmiotów prawnych znajdujących się w tych sytuacjach jest ograniczony do bezpośrednich norm organizacyjnych, co oznacza, że podmioty prawne, dla których norma taka ma znaczenie pośrednie, ale do których nie jest bezpośrednio adresowana, nie znajdują się w sytuacjach organizacyjnych (np. obywatel, którego indywidualna sprawa z zakresu administracji publicznej z powodu zmian organizacji administracji będzie załatwiana przez nowy organ bardziej scentralizowany lub zdecentralizowany niż organ dotychczasowy).

· Sytuacje materialnoprawne – chodzi tu o przypadki, w których przydania lub wykonania (w sferze prawa administracyjnego) praw czy obowiązków adresowanych bezpośrednio do podmiotu x dotyczą praktycznie podmiotu y, np. lokalizacja, wybudowanie i uruchomienie w pobliżu mieszkania osoby y fabryki wiskozy wydzielającej szkodliwe dla zdrowia gazy. Przysługujące podmiotowi y roszczenia na zasadzie prawa sąsiedzkiego ma już, bowiem charakter cywilnoprawny. Sytuacje materialnoprawne dotyczą również podmiotów, które są organami administracyjnymi.

· Sytuacje procesowe – są to sytuacje przejściowe, nietrwałe, stanowią drogę prawną, na której konkretyzuje się czyjeś prawo czy obowiązek o charakterze materialnym, chociaż oczywiście nie każda wypowiedź administracji w sferze prawa materialnego doprowadza do powstania praw czy obowiązków określonego podmiotu sytuacji procesowej (np. decyzja administracyjna odmowna). Z sytuacją procesową spotykamy się rzadziej, jedynie w toku realizacji norm prawa materialnego, i to nie zawsze (np. brak sytuacji procesowej, gdy obowiązek powstaje wprost z ustawy). Sytuacje procesowe można podzielić na:

* sytuację w węższym znaczeniu, które mają miejsce w toku rozstrzygania w indywidualnych sprawach należących do właściwości organów administrujących i

* sytuacje w szerszym znaczeniu obejmujące także wszelkie regulowane toki postępowania, byleby zmierzały do rozstrzygania z zakresu administracji publicznej (podejmowanie decyzji o lokalizacji zakładów przemysłowych, tryb uchwalania planów zagospodarowania przestrzennego).


Szersze wprowadzenie w sferę pojęć nauki prawa administracyjnego pojęcia sytuacji prawnej (czy sytuacji administracyjnoprawnej) może być pewną propozycją metodologiczną mającą na celu urealnienie i uproszczenie związków między stanem faktycznym, w którym znajduje się określony podmiot, a poszczególnymi elementami tego stanu ze względu na regulację prawną, która ich dotyczy. Chodziłoby więc o pojęcie użyteczne w badaniu | jakiegoś stanu czy zjawiska z dwóch stron, to jest ze strony opisu faktycznego liże strony kwalifikacji prawnej (np. zamieszkiwanie można rozpatrywać; zarówno jako stan faktyczny, jak i stan prawny). Dla tych potrzeb korzysta się zazwyczaj z pojęcia stosunku prawnego. Korzystanie to w procesach poznawania, badania, stosowania i nauczania prawa jest dziś dość powszechne. '' Toteż ugruntowanie pojęcia stosunku administracyjnoprawnego w nauce stało się prawie niepodważalne, chociaż ta sama nauka zdaje sobie sprawę z jego fakultatywnej roli. „Sprawą wyboru jest jego uznanie w takim czy innym rozumieniu i w takim czy innym układzie myślowym, albo też jego pomi­nięcie. Można zbudować obraz życia prawnego z użyciem tego pojęcia, można i bez niego, spór o to pozostanie nierozstrzygnięty" - pisał F. Long-champs. Dlatego w istocie idzie o stopień użyteczności tego pojęcia.

Jeśli zatem w nauce prawa cywilnego stanowi ono jedno z podstawowych narzędzi badawczych, bez których trudno byłoby dziś w doktrynie przedstawić relacyjny charakter norm prawa cywilnego, to już w badaniu norm prawa państwowego czy karnego pojęcie to przestaje (w każdej gałęzi z innych powodów) pełnić rolę narzędzia niezbędnie użytecznego. Potrzeba szerszego spoj­rzenia na prawa i obowiązki podmiotów prawnych, określane prawem administracyjnym, mogłaby być zaspokojona lepiej, gdybyśmy obok pojęcia stosun­ku prawnego wprowadzili - dające dużo możliwości opisu - pojęcie sytuacji prawnej. Można by nawet pokusić się o wyeliminowanie pojęcia stosunku prawnego, ale zadanie to przerastałoby zamiary powzięte dla tego opraco­wania. I nie idzie tu wcale o powrót do niektórych koncepcji z początków naszego wieku, odrzucających użyteczność pojęcia stosunku prawnego.


Samo pojęcie sytuacji prawnej nie jest nowe. Nie wdając się tu w analiz;

Jego znaczeń w historii myśli prawniczej stwierdzić wypada, iż dziś używane jest ono często i w różnych kontekstach. Próba budowy podstaw tego pojęcia i wstępna systematyzacja owych kontekstów stanowią właśnie zadanie ni­niejszego rozdziału.


Przez sytuację prawną rozumieć można każdą sytuację spo­łeczną określonego podmiotu, której elementy składowe zostały ukształtowane prawnie w sposób bezpośredni lub pośredni, ze względu na konkretne zdarzenie faktyczne.
Po pierwsze, tak sformułowane określenie zakłada, iż sytuacja społeczna jest sytuacją prawną wtedy i o tyle tylko, gdy i o ile jest wyznaczona, określona przez prawo czy opartą na nim wypowiedź organu administracyjnego. Faktyczna sytuacja społeczna zatem, w której znalazł się dany| podmiot, może być sytuacją prawną jedynie w części (np. sytuacja prowadzącego pojazd po drodze publicznej jest prawna tylko w zakresie przestrzegania zasad ruchu drogowego).

Po drugie, ukształtowanie prawne nie przesądza jeszcze o tym, czy mamy do czynienia z sytuacją potencjalną, to jest określoną w prawie w sposób abstrakcyjny i nie odniesioną jeszcze do określonego podmiotu, czy też z sytuacją prawną realną, to jest związaną w sferze jej treści (praw i obowiązków) już z określonym konkretnie podmiotem.

Po trzecie wreszcie, przyjęcie założenia, iż sytuacja prawna kształtowana jest także w sposób pośredni, stanowi novum wobec stosunku administracyjnoprawnego, w wyniku którego kwalifikowany układ praw i obo­wiązków powstaje zawsze bezpośrednio. Rozpatrzmy to zagadnienie na przykładzie: nie widać żadnej różnicy w sferze kwalifikacji prawnej między korzystaniem z mieszkania i korzystaniem z wody w tym mieszkaniu oby­dwa, bowiem rodzaje korzystania poddane są tej samej regulacji administracyjnoprawnej, z tymże zamiana mieszkania (na lepsze lub gorsze wymaga decyzji administracyjnej adresowanej do najemcy, zmiana zaś jakości (lub ilości) wody odbywa się wprawdzie także na podstawie decyzji administra­cyjnej, ale jej adresatem nie jest korzystający z wody. Oznacza to, że sytuacja 'jednostki kształtowana jest w sposób, w którym administracja działa wobec przedsiębiorstwa (wodociągi), a przedsiębiorstwo wobec jednostki; brak tu bezpośrednich stosunków prawnych między jednostką a administracją. Mimo więc, że korzystający z wody nie uczestniczy w procesie prawnym zmierzającym do wydania decyzji o zmianie jakości lub ilości wody, jest jednak jej pośrednim adresatem.

Jeśli sytuacja społeczna regulowana jest przez prawo administracyjne, mamy do czynienia z sytuacją administracyjnoprawną. Sytuację tę będziemy wiązać wyłącznie z człowiekiem, nie zorganizowaną grupą ludzi, a także z zorganizowaną grupą ludzi, która ze względu na cele zorganizowania, podstawy prawne, przedmiot i sposób działania tworzy określoną przez porządek prawny jednostkę organizacyjną, (np. zakład administracyjny, organy administracyjne wraz z urzędami).


Do korzyści wynikających z używania pojęcia sytuacji prawnej zaliczyć można przede wszystkim:

a) uproszczenie związków pojęciowych między językiem prawa i języ­kiem nauki (pojęcie stosunku prawnego jest wyłącznym tworem doktryny);

b) uzyskanie adekwatności między stanem faktycznym i stanem pra­wnym określonego podmiotu prawnego;

.c) możliwość uwzględnienia w badaniu określonej sytuacji prawnej tych elementów, których ekspozycja byłaby niemożliwa za pomocą pojęcia stosunku prawnego. Chodzi tu o kwalifikowanie jako sytuacji prawnej również Stanu, w którym dany podmiot sytuacji nie jest bezpośrednim adresatem aktu normatywnego lub aktu administracyjnego i nie bierze jakiegokolwiek bez­pośredniego udziału w procesie prawnym, ale którego efekt dotyka jedno­cześnie jego samego, tworząc, modyfikując lub znosząc jego sytuację prawną » całości lub w części;

d) uzyskanie lepszej, niż za pomocą stosunku prawnego, możliwości Opisu praw i obowiązków określonego podmiotu, w razie gdy jest on adresatem działań typu organizatorskiego (nie jest ważne np. wobec kogo obywatel realizuje społeczny obowiązek odśnieżania);

e) ominięcie sporów co do tego, kto jest drugą stroną stosunku prawnego

•państwo, gmina, organ administracyjny (administrujący), czy też pracownik organu;

f) otwarcie możliwości opisu sytuacji tworzonej przez normę organizacyjną, która nie ma zazwyczaj charakteru relacyjnego (tworzy się Urząd Ministra);

g) uniknięcie trudności wynikających z podziału na prawo wewnętrzne i prawo dotyczące stosunków zewnętrznych;

h) ułatwienie budowania sytuacji prawnych na podstawie normy kompetencyjnej. Treścią sytuacji prawnej będzie tu obowiązek działania organu administracyjnego zgodnie z postanowieniem normy kompetencyjnej. Obowiązek ten nie zawsze prowadzi do nawiązania stosunku administracyjno-prawnego w sferze prawa administracyjnego;



i) danie możliwości kompleksowego ujmowania praw i obowiązków danego podmiotu bez wikłania się w erudycyjne związki z wynajdywaniem poszczególnych stosunków prawnych.

Zasadnicza trudność natomiast wynika z potrzeby wielorodzajowych podziałów sytuacji prawnych, co może być uznane za przeszkodę w prakty­cznym ich badaniu i opisie.


Korzystanie z pojęcia sytuacji prawnej i pojęcia stosunku administracyjnoprawnego może być:

1) jednoczesne, gdy korzystamy bądź z pojęcia sytuacji prawnej, bądź z pojęcia stosunku administracyjnoprawnego;

2) zamienne, gdy używamy tylko jednego z tych narzędzi badawczych;

3) uzupełniające, gdy korzystamy przemiennie z obydwu narzędzi.


Pojęcie stosunku administracyjnoprawnego

Stosunek administracyjnoprawny jest jednym ze stosunków prawnych. Pojęcie stosunku prawnego zostało szerzej wyjaśnione przez teorię państwa i prawa. Zgodnie z prezentowanymi tam definicjami, stosunek prawny jest konsekwencją regulacyjnego oddziaływania normy prawnej. Normy te charakteryzują się dużą konkretnością i jednoznacznością w porównaniu z innymi normami społecznymi. Stosunek prawny jest wiec wyrazem istnienia prawnego związku między jego uczestnikami. Prawny charakter tego związku powoduje, że elementem stosunku jest występowanie uprawnień i obowiązków. Istnieniu uprawnienia odpowiada istnienie roszczenia, które zabezpieczone jest możliwością zastosowania przymusu.

Warunkiem koniecznym do nawiązania, zmiany lub ustania stosunku prawnego jest zaistnienie faktu prawnego, który przybierać może postać zdarzenia prawnego lub też działania prawnego wywołującego skutki prawne w wyniku oświadczenia woli podmiotu.

Stosunki prawne powstawać mogą w oparciu o normy i przyjmować postać stosunków cywilnoprawnych, administracyjnoprawnych, stosunków pracy itp. Stosunki administracyjnoprawne stanowią tylko jeden z rodzajów stosunków prawnych, wykazują bowiem wiele cech odrębnych. Stosunek administracyjnoprawny jest odmianą stosunku prawnego i powstaje w wyniku poddania pewnej rzeczywistej działalności regulacji normami prawa administracyjnego. Ma więc charakter władczy, może jednostronnie zadecydować o treści danego stosunku. Nie oznacza to, że obywatel czy inny podmiot jest pozbawiony prawa zaskarżenia nakazów i zakazów administracji, gdyż może skorzystać z przysługujących mu środków prawnych (odwoławczych). Cechą charakterystyczną tego stosunku, różniącą go od stosunku cywilnoprawnego, jest nierównorzędność pozycji podmiotów, możność decydowania o treści stosunku przez podmiot administrujący.


Nawiązanie stosunku administracyjnoprawnego nastąpić może w sytuacji, gdy organy administracji jednostronnie nakładają na określone jednostki obowiązki albo ustalają ich uprawnienia bądź też jednostki różne od organów administracji domagają się od nich rozstrzygnięć, w których orzeka się o ich obowiązkach czy uprawnieniach. Stosunek istnieje tak długo, dopóki jeden z podmiotów ma ustanowione przez normę prawną uprawnienie bądź obowiązek prawny zachowania się w sposób pożądany dla drugiego podmiotu. Z chwilą wygaśnięcia uprawnienia bądź obowiązku dochodzi też do ustania stosunku prawnego. Można zatem uznać, że stosunki prawne są stosunkami czasowymi.
Cechy stosunku administracyjnoprawnego:

Stosunek administracyjnoprawny jako wzajemny układ między dwoma podmiotami-układ zachowań kwalifikowany przez prawo administracyjne-wyróżnia się spośród innych stosunków prawnych pewnymi cechami charakterystycznymi. W stosunkach tych prawo ustala w określonych ramach prawa i obowiązki stron. Strony nie mogą z reguły zrezygnować z nich ani ich zmienić. Cechami stosunku administracyjnoprawnego są więc:



  • charakter władczy, tzn. jedna z jego stron (organ administracyjny) może w razie konfliktu z pozostałymi uczestnikami stosunku zastosować środki przymusu;

  • powstaje na podstawie wyraźnie dopuszczających także rozwiązanie przepisów prawa administracyjnego;

  • charakter obowiązkowy, co oznacza ograniczoną swobodę lub całkowity jej brak przy określaniu współuczestników stosunku jak również przy formułowaniu jego treści;

  • rozstrzyganie konfliktów powstających na tle jego treści następuje w trybie procedury administracyjnej.

Wymienione cechy stosunku administracyjnoprawnego wskazują na dominację organów administracji nad pozostałymi uczestnikami stosunku. Z tego względu wzrasta rola sądownictwa administracyjnego, w postępowaniu którego organ administracyjny staje się jedną ze stron w sporze o prawo. Do środków łagodzących nierównorzędność podmiotów należy m.in.:



  • zasada dwuinstancyjności procesu administracyjnego;

  • możliwość zaskarżenia rozstrzygnięć administracyjnych do Naczelnego Sądu Administracyjnego;

  • obowiązek czynnego uczestnictwa stron w postępowaniu administracyjnym, niezbędny dla przestrzegania zasad prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów;

  • zasada jawności działań administracji;

  • dobrze zorganizowany system kontroli nad organami administracji.

Elementami stosunku administracyjnoprawnego są składniki tworzące jego konstrukcję. Należą do nich: przedmiot stosunku, podmioty stosunku oraz obowiązek prawny i uprawnienia zwane też układem prawnej sytuacji między podmiotami albo treścią stosunku.

Przedmiot stosunku administracyjnoprawnego leży zawsze w sferze prawem określonych zadań administracji publicznej. Jest on objęty kompetencją jednego z podmiotów administracji. Drugi podmiot, którym mogą być np. osoby fizyczne czy inne organy administracji, musi mieć co najmniej zdolność organizacyjno- prawną (osobowość prawa administracyjnego), czyli być wyodrębniony organizacyjnie i mieć własne interesy chronione przez prawo.

Podmiotem stosunku jest z jednej strony zawsze organ bądź inna jednostka wykonująca funkcję administracji (np. zakład) upoważniony do jego nawiązania lub organ upoważniony do żądania określonego zachowania się albo świadczenia (np. policjant wydający polecenie zatrzymania pojazdu) z drugiej zaś-strona, do której kierowany jest nakaz (zakaz) albo która żąda określonego zachowania się organu. Obok tego rodzaju stosunku administracyjnoprawnego mogą w toku administrowania występować sytuacje, w których podmiotami stosunków są wyłącznie organy administracyjne. Z uwagi na to, że wówczas całość spraw zamyka się wewnątrz administracji, tego rodzaju stosunki nazywają się wewnętrznymi stosunkami administracyjnoprawnymi.


Obowiązki i uprawnienia będące treścią stosunku polegają n działaniu, znoszeniu lub zaniechaniu. Wynikają one bezpośrednio z norm prawa administracyjnego bądź są określone w treści indywidualnych rozstrzygnięć administracyjnych i nie mogą być dowolnie interpretowane. Obowiązki i uprawnienia wynikają ze stosunków administracyjnoprawnych, mają charakter osobisty i nie mogą być przenoszone na inne osoby, wygasają z chwilą śmierci osoby obowiązanej lub uprawnionej. Uprawnienie obejmuje sferę zachowań nie nakazanych i nie zakazanych przez prawo. Obowiązek zaś przewiduje w określonej sytuacji pewne nakazy i zakazy dla konkretnego adresata, sposób zachowania się i w razie potrzeby uruchomienie sankcji prawnej.

W stosunku administracyjnoprawnym występuje zawsze ścisła więź (korelacja) między obowiązkami i uprawnieniami uczestniczących w tym podmiotów. Polega ona na tym, że danemu uprawnieniu jednego podmiotu odpowiada uprawnienie drugiego.


W procesie adminisrtrowania powstają różnorodne stosunki prawne. Ich klasyfikacja na poszczególne rodzaje oparta jest przede wszystkim na zmianie elementów składowych stosunku, a wiec na zmianie podmiotów, przedmiotu czy treści. Najbardziej stabilnym elementem stosunku jest jego przedmiot, najbardziej ruchomym-treść, która właśnie różnicuje wiele rodzajów stosunków. Wśród stosunków administracyjnoprawnych wyróżnić można: materialne, procesowe, egzekucyjne, nadzoru oraz występujące w układzie zależności organizacyjnej.
Stosunki materialne oparte są na przepisach prawa materialnego i mogą regulować sferę praw i obowiązków obywatela lub jednostek zrównanych z nim w obrocie prawnym. Ogólne przepisy mogą wprost ustalać prawa i obowiązki, ale najczęściej są one określane w aktach administracyjnych konkretyzujących określone sytuacje faktyczne podmiotów. Mogą one mieć charakter trwały (np. obowiązek szkolny) lub jednorazowego działania (np. kontrola paszportu na granicy).

Stosunki procesowe (proceduralne) powstają na tle stosunków materialnych i trwają przez okres postępowania administracyjnego. Nawiązywane są zatem z chwilą wszczęcia postępowania i kończą z momentem wydania ostatecznej decyzji. Stosunki te oparte są na przepisach procesowych.


Wśród stosunków procesowych wyróżnić można również stosunek sporno- procesowy, którego podstawą są przepisy dopuszczające zaskarżenie aktów administracyjnych do sądu. Jest to stosunek czasowy, trwający od chwili zaskarżenia aktu do czasu wydania rozstrzygnięcia przez sąd. Występuje więc w procesie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, który rozstrzyga o zgodności z prawem decyzji, postanowień, uchwał organów samorządu i rozstrzygnięć nadzorczych wojewody. Cechą znamienną tego stosunku jest względne zrównanie praw nierównych wcześniej przedmiotów, a więc organu administracyjnego, który wydał zaskarżone rozstrzygnięcie i skarżącego.
Stosunki egzekucyjne są następstwem zastosowania środków przymusu zmuszających do podporządkowania się aktom organu administracyjnego. Nawiązywane są między organem egzekucyjnym a zobowiązanym i wierzycielem.

Stosunki nadzoru powstają w związku ze sprawowaniem nadzoru nad organami i występują między organem sprawującym nadzór a organem nadzorowanym.


Stosunkami opartymi o układy zależności organizacyjnej są stosunki służbowe nawiązywane na podstawie nominacji i podporządkowania pracownika względem przełożonego. Są one bliżej określone w statutach, regulaminach czy pragmatykach służbowych.

W literaturze prawniczej spotkać można inną jeszcze klasyfikację stosunków administracyjnoprawnych, np. stosunki wewnętrzne i zewnętrzne, stosunki prawne w obrębie działań niewładczych, stosunki wywołujące bezpośrednie skutki cywilnoprawne i zobowiązujące do zawarcia umowy. Mogą one być związane z prawami osobistymi (np. obowiązek zasadniczej służby wojskowej), prawami majątkowymi (np. obowiązek podatkowy) czy też korzystaniem z zakładów użyteczności publicznej (np. korzystanie ze środków komunikacji publicznej, boisk sportowych).


W sferze refleksji naukowej całkowite wyeliminowanie pojęcia stosunku prawnego jest możliwe, ale ze względu na poważną rolę, jaką to pojęcie pełniło i pełni w nauce prawa, i dla zobrazowania dorobku myśli naukowej i utrzymanie go dla potrzeb doktrynalnych wydaje się niezbędne. W takimi jednak razie powstaje potrzeba ukazania relacji między tymi pojęciami. Ponieważ nie są one jednorodzajowe, nie można wielokrotnością stosunkowi prawnych wyrażać sytuacji prawnej. Jeśli bowiem istotą stosunku administracyjnoprawnego są zależne układy zachowań jednego podmiotu stosunku wobec drugiego podmiotu, to istotą sytuacji prawnej jest przysługujące lub nakazane przez prawo zachowanie się podmiotu w danej sytuacji. Opisywanie treści prawa za pomocą pojęcia sytuacji prawnej zmierza, zatem do zastąpienia relacyjnego układu zachowań dwóch podmiotów przez pokazanie stanu praw i obowiązków tylko jednego podmiotu.
Bibliografia:

  • Jan Boć, „Prawo Administracyjne” Wrocław 2000 Copyright by Kolonia Limitem

  • www.justitia.pl

  • Jan R. Zimmermann, :Prawo Administracyjne” Kraków 2005 Kantor wydawniczy ZAKAMYCZE


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna