Zaburzenia wczesnodziecięce podatnośĆ NA zaburzenia wczesnodziecięCE



Pobieranie 110.33 Kb.
Data01.05.2016
Rozmiar110.33 Kb.
ZABURZENIA

WCZESNODZIECIĘCE

PODATNOŚĆ NA ZABURZENIA WCZESNODZIECIĘCE

podatność na zaburzenia może wystąpić już w momencie narodzin i może być skutkiem struktur genetycznych lub powikłań, do jakich doszło w okresie prenatalnym

różna etiologia zaburzeń


  • m.in. środowisko

  • autyzm  wrodzone nieprawidłowości w funkcjonowaniu mózgu

większość zanurzeń  wynik podatności konstytucjonalnej i wpływów środowiska

wystąpienie zaburzenia u podatnego dziecka zależy od: czynników środowiska, posiadanych przez dziecko siły i czynniki elastyczności

model podatność – stres

różnice płciowe  skutek różnic płciowych rozwoju mózgu i doświadczeń socjalizacyjnych



  • chłopcy częściej  zaburzenia o tendencjach destrukcyjnych, np. zaburzenia zachowania, ADHD

  • dziewczynki częściej  zaburzenia odżywiania, depresje i lęki

SPECYFICZNE ASPEKTY ZABURZEŃ DZIECIĘCYCH

u różnych dzieci normalny rozwój postępuje w różnym tempie  trudno odróżnić zaburzenie

problemy psychiczne dzieci są trudniejsze do przewidywania niż u dorosłych

u dzieci często występuje regres

dzieci nie potrafią mówić o swoich problemach z taką łatwością jak dorośli, lecz niepokój z jakim maja do czynienia może się objawiać pośrednio w ich zachowaniach destrukcyjnych

zróżnicowanie w spostrzeganiu zachowań dzieci przez dorosłych

problemy dzieci często mają charakter konkretny i dotyczą szczególnej sytuacji lub kontekstu

TYPY ZABURZEŃ DZIECIĘCYCH


  • DSM-IV: zaburzenia dziecięce obejmują zachowania stanowiące odstępstwa od tego, czego oczekuje się od dziecka w określonym wieku i kontekście kulturowym; muszę mieś charakter trwały oraz wpływać na rozwój i codzienne funkcjonowanie dziecka = istotne jest cierpienie

  • różnica miedzy zaburzeniem a odmianą rozwojową – stopień uciążliwości

  • istotna jest faza rozwojowa, w której dziecko się akurat znajduje

  • DSM-IV: 4 grupy zaburzeń dziecięcych

zaburzenia emocjonalne

obejmują negatywne stany afektywne, zwłaszcza brak poczucia bezpieczeństwa, lęk, niepokój i smutek



  1. reaktywne zaburzenie przywiązania

niemowlę nie jest w stanie przywiązać się do opiekuna, co jest wynikiem wcześniejszego pozbawienia go takiej możliwości

  1. lęk separacyjny

  2. fobie

  3. depresja dziecięca

zaburzenia rozwojowe

objawiają się znaczącym niedoborem zdolności intelektualnych, komunikacyjnych i społecznych



autyzm

zespół Retta

dziecięce zaburzenie dezintegracyjne

zespół Aspergera

upośledzenie umysłowe

zaburzenia uczenia się

zaburzenia odżywiania i nawyków

dość szeroko zróżnicowane symptomy, do których należą zachowania nieprzystosowawcze



  1. bulimia

  2. anoreksja

  3. zaburzenia wydalania

  4. zaburzenia mowy

  5. zespół Tourette’a

destrukcyjne zaburzenia zachowania

brak samokontroli, obejmują takie tendencje jak nadmierna aktywność, nieuwaga, agresja, zapędy destrukcyjne i bunt



zaburzenie zachowania

zaburzenia opozycyjno – buntownicze

zespół deficytu uwagi z nadruchliwością ADHD

współwystępowanie zespołów chorobowych – dziecko spełnia kryteria więcej niż jednej diagnozy  wielokrotność diagnozy

ZABURZENIA EMOCJONALNE

  • obejmują subiektywny niepokój dziecka nie zakłócający jego postrzegania rzeczywistości

  • są to: stany lękowe, zaburzenia nastroju, natręctwa myślowe i czynności przymusowe, fobie

  • symptomy podobne do tych u dorosłych, np. poczucie niższości, skrępowanie, wycofanie społeczne, nieśmiałość, lęk, smutek

  • różnice z dorosłymi: depresja u dziewczynek i chłopców na takim samym poziomie

  • fobie prawie zawsze zaczynają się we wczesnym okresie przedszkolnym

  • lek przestrzeni rzadko spotykany przed późnym okresem dorastania

1. REAKTYWNE ZABURZENIE PRZYWIĄZANIA

  • główny symptom – widoczne zakłócenie zdolności dziecka da nawiązania relacji z innymi

  • przed piątym rokiem życia

  • 2 podtypy tego zaburzenia:

  1. zaburzenie z zahamowaniem

trwała niezdolność inicjowania i reagowania na sytuacje interpersonalne

dziecko  silne zahamowanie, stale obserwuje zachowania innych, przeciwstawia się fizycznemu kontaktowi



  1. podtyp odhamowany

dzieci są niezahamowane w swoich relacjach społecznych

na obcych reagują tak samo jak na osoby im znane

kryteria diagnostyczne obejmują wczesne doświadczenia dziecka i symptomy

dziecko musi być przez jakiś czas ofiarą poważnego zaniedbania lub bezpośrednich nadużyć

przyczyna – niewłaściwa opieka

2. LĘK SEPARACYJNY

dzieci wykazują nadmierną potrzebę kontaktu z opiekunami

martwią się, że coś strasznego może się przytrafić rodzicom, rodzeństwu

opierają się oddzieleniu od innych i wpadają w panikę

koszmary nocne na temat separacji

ciągłe fizyczne symptomy lęku, takie jak: bóle brzucha, bóle głowy

objawy muszą wystąpić nieprzerwanie co najmniej przez 2 dni

2 razy częściej u dziewczynek

wraz z wiekiem wzrasta u nich ryzyko wystąpienia ataków paniki

pierwszy epizod często – w wyniku traumatycznego przeżycia

wspólne uwarunkowania genetyczne

modelowanie lęków przez rodziców



3. FOBIE

różnice kulturowe w zakresie intensywności, np. dzieci nigeryjskie – wyższy poziom niż amerykańskie, australijskie czy chińskie

normalny strach przeradza się w fobię wówczas, gdy zachwiane zostają jego proporcje co do rzeczywistego zagrożenia, jakie stanowi dany obiekt

dwa razy częściej u dziewczynek

czasami rozwijają się w złożony i nieprzewidywalny sposób

FOBIE SZKOLNE

jedne z najczęstszych i najbardziej problematycznych fobii dziecięcych

gdy dzieci dorosną stanowią grupę ryzyka wystąpienia różnego rodzaju problemów psychicznych, jak: agorafobia, trudności w pracy, zaburzenia osobowości

dziecko dostarcz silnego strachu w momencie szykowania się do wyjścia do szkoły

dobrze radzi sobie w szkole i wyraża pragnienie chodzenia do szkoły

znaczna rola – zagrożenie poczucia własnej wartości i nierealistycznie wysoki poziom aspiracji



4. DEPRESJA DZIECIĘCA

najbardziej trwały charakter na przestrzeni cyklu życia

u dzieci mogą wystąpić objawy składające się na syndrom depresji

ciężkie formy depresji nie są częste

łagodniejsze formy depresji są jednakowo powszechne w dzieciństwie i w późniejszych okresach życia

wskaźnik depresji znacznie wzrasta w wieku dorastania (wzrost szczególnie wyraźny u dziewcząt)

wskaźnik depresji rośnie przy jednoczesnym spadku wieku pojawiania się pierwszych symptomów

czynniki ryzyka: przypadki depresji w rodzinie, stresujące wydarzenia życiowe, niskie poczucie własnej wartości, pesymistyczne nastawienie do życia

źródła: zaburzenia w funkcjonowaniu rodziny takie jak konflikty pomiędzy rodzicami

ZABURZENIA ROZWOJOWE

DSM-IV: zasadnicza cecha zaburzeń rozwojowych – trudności dominujące w nabywaniu umiejętności poznawczych, językowych, ruchowych i społecznych

przebieg często ma charakter chroniczny i niektóre oznaki widać nawet w wieku dorosłym

łagodniejsze przypadki  przystosowanie lub pełne wyleczenie

DSM-IV: kategoria – uogólnione zaburzenia rozwojowe:

autyzm


zespół Retta

dziecięce zaburzenie dezintegracyjne

zaburzenie Aspergera

charakteryzują się widocznymi nieprawidłowościami w przystosowaniu społecznym dziecka

obejmują problemy w wielu dziedzinach funkcjonowania: rozwoju języka, uwadze, wrażliwości społecznej, sposobie spostrzegania i umiejętnościach ruchowych

inne zaburzenia rozwojowe upośledzają funkcjonowanie poznawcze ale niekoniecznie zakłócają procesy przystosowania społecznego:



  1. opóźnienie umysłowe

  2. zaburzenie uczenia się i komunikowania

1. AUTYZM

obejmują problemy w wielu dziedzinach funkcjonowania: rozwoju języka, uwadze, wrażliwości społecznej, sposobie spostrzegania i umiejętnościach ruchowych

pierwsze symptomy autyzmu obserwowane są najwcześniej – zwykle w okresie niemowlęcym

przez pierwsze 3 lata życia zdolność dziecka do reagowania na inne osoby nie rozwija się prawidłowo

niedobory umiejętności społecznych, dziwne reakcje dziecka na otocznie

dzieci nie interesują się, nie reagują na innych

nie rozwija się normalne przywiązanie

w okresie niemowlęcym – brak przytulania, brak kontaktu wzrokowego, niechęć do okazywania uczucia

może się nie rozwinąć mowa

echolalia

echopraksja

odwrócenie zaimkowe

reagują negatywnie na zmiany w programie dnia i w otoczeniu

dzieci z reaktywnym zaburzeniem przywiązania: nie interesują ich kontakty społeczne, mają skłonność do ataków złości i są opóźnione w nauce (cechy autystyczne)

różnica: w przypadku autyzmu brak wyraźnych dowodów zaniedbania lub nadużyć względem dziecka w początkowym okresie życia

dzieci autystyczne: charakterystyczne nieprawidłowości w zakresie mowy i zachowań motorycznych

ciężkie zaburzenia zdarzają się rzadko

3 razy częściej u chłopców

brak związku ze statusem socjoekonomicznym



SYMPTOMY AUTYZMU

ROZWÓJ MOWY

słabe stosowanie i rozumienie języka mówionego

tu obserwacja stopnia opóźnienia – dobry predykator

faza entuzjastycznego gruchania nie występuje u większości dzieci autystycznych

w wieku 1 roku połowa tych dzieci nie używa nawet wyrazów jednosylabowych

bardzo osobliwe dźwięki i wyrazy w pierwszej fazie mowy, takie coś jak ptasie piski

tendencja do natychmiastowej lub opóźnionej echolalii


        • echolalia – tendencja do powtarzania, kopiowania tego, co zostało właśnie usłyszane

długotrwały i dość osobliwy charakter błędów gramatycznych

odwracanie zaimków „ja” i „ty”

i tendencja do odnoszenia się do siebie za pomocą swoich imion

błędy fleksyjne

niewłaściwe użycie końcówki –ing


        • często identyfikują przedmioty ze względu na ich zastosowanie np. czajnik to „zrób – filiżankę – herbaty”

        • brak kolokwializmów

        • konwersja jest sztywna i pompatyczna

        • dzieciom tym nie udaje się naśladować gestów lub inicjować zabaw „na niby”

        • wolniej przyswajają sobie gesty społeczne, takie jak kiwnięcie ręką „pa pa”

2) ROZWÓJ SPOŁECZNY

zwykle pierwsze symptomy – pewne aspekty zachowań społecznych

jedna z cech – daleko posunięta powściągliwość, fizyczny i emocjonalny dystans od innych

dzieci te mają ogromne problemy ze zrozumieniem emocji wyrażanych przez innych i z używaniem własnej twarzy, głosu i gestów do komunikowania własnych stanów emocjonalnych

dzieci te nie pojmują, że inni ludzie istnieją jako odrębne jednostki i że posiadają własne idee i uczucia  cierpią na „ślepotę umysłu”

3) NIECHĘĆ DO ZMIAN



  • zachowanie to przybiera skrajne formy

  • ciężkie napady złości

  • często układają z zabawek i innych przedmiotów długie ciągi oraz złożone struktury

  • stwierdza się stereotypie: powtarzanie zachowań lub czynności motorycznych

  • np. mogą poruszać palcami w określonej kolejności lub kołysać się w tył i w przód na krześle

  • mają skłonności do samookaleczenia

4) ROZWÓJ INTELEKTUALNY

iloraz inteligencji – główny czynni pozwalający przewidzieć późniejszy jego rozwój

Ok 25-40% osiąga w testach inteligencji wynik powyżej 70

towarzyszą autyzmowi zdolności noszące znamiona geniuszu

geniusz odnosi się do niezwykle wysokich zdolności, podczas gdy zdolności w innych sferach funkcjonowania są słabe lub umiarkowane

np. umiejętności plastyczne, uzdolnienia pamięciowe

kryteria diagnozy – przed ukończeniem 3 roku życia

PRZYCZYNY AUTYZMU

1. TEORIE PSYCHOGENETYCZNE


  • rodzice introwertycy, „chłód emocjonalny” itp.

  • większość dzieci autystycznych doświadcza normalnego podejścia i praktyk wychowawczych ze strony rodziców

2. TEORIE BIOLOGICZNE

  • Ok 10% rodzin z 1 dzieckiem autystycznym ma przynajmniej jeszcze jedno takie dziecko

  • podatność genetyczna na autyzm może skutkować problemami poznawczymi przyjmującymi subtelne lub bardziej skrajne formy

  • pewne nieprawidłowości w budowie mózgu

mózgi dzieci autystycznych maja ponadprzeciętne rozmiary

nieprawidłowości w budowie móżdżku – zmniejszenie niektórych jego obszarów

te nieprawidłowości towarzyszą także innym zaburzeniom rozwojowym m.in. zespołowi Retta


  • obszary mózgu, które maja istotną rolę w „odczytywaniu” informacji przekazywanych przez przedstawicieli tego samego gatunku – jądro migdałowate

uszkodzenie tych obszarów limnicznych – ogranicza zdolność rozpoznawania znajomych twarzy

dzieci autystyczne zachowują się tak, jakby nie były świadome myśli i intencji innych ludzi



  • dzieci miewają napady padaczki (u 30%)

wyższy poziom niewłaściwych fal mózgowych niż u zdrowych

tylko niektóre dzieci mają epizody epilepsji  wskazuje to na możliwość istnienia kilku typów autyzmu, z których każdy może mieć inne przyczyny



  • wadliwe funkcjonowanie neuroprzekaźników

mózg nie jest w stanie przekazywać informacji z jednego neuronu do drugiego

wzrost aktywności serotoniny

zachwianie równowagi aktywności serotoniny pomiędzy półkulami mózgu

niższy poziom serotoniny w lewej półkuli i we wzgórzu niż w prawej

często doświadczają poważnych zaburzeń biologicznych jak: syndrom X, fenyloketonuria, różyczka, zapalenie mózgu

wysoki poziom powikłań położniczych i noworodkowych, np. zarażenie matki różyczką podczas ciąży



2. ZESPÓŁ RETTA

różnica między autyzmem – inny przebieg i zespół symptomów



  • najczęściej ujawnia się pomiędzy 5 a 48 miesiącem życia

  • wg DSM-IV: od urodzenia do 4 lat

  • rzadkie zaburzenie, 1 na 10000 dzieci

  • dotyczy tylko dziewczynek

  • przyczyna - genetycznie uwarunkowanym zaburzeniem w obrębie chromosomu X i jest śmiertelny dla embrionu płci męskiej

  • jednostki nie mogą mieć potomstwa  podatność prawdopodobnie jest wynikiem mutacji genu, a nie dziedziczenia po rodzicach

  • przebieg zespołu:

  • z początku rozwój fizyczny i emocjonalny jest normalny

  • Ok 1 roku życia objawy: spowolnienie wzrostu główki i spadek umiejętności ruchowych i komunikacyjnych = widoczny regres rozwojowy;

  • zaczyna się wycofywanie z kontaktów społecznych, sztywne obstawanie przy nieużytecznych czynnościach ruchowych i zaczyna się okazywanie stereotypowych i powtarzających się ruchów palców, rąk lub całego ciała

  • większość cierpi na upośledzenie umysłowe

  • zaburzenie to ma trwały i postępujący charakter

  • spowodowany mutacją konkretnego genu w obrębie chromosomu X

  • przyczyna – pewne wydarzenie w okresie życia płodowego

3. DZIECIĘCE ZABURZENIE DEZINTEGRACYJNE

  • rozwój dziecka mieści się w granicach normy, do czasu gdy ukończy 2 rok życia

  • DSM-IV: typowy wiek ujawnienia – okres 3-4 lat

  • objawy: spadek umiejętności w przynajmniej 2 z 3 obszarów:

  1. językowym

  2. społecznym

  3. ruchowym

symptomy przypominają te u dzieci autystycznych, m.in. nieprawidłowości w komunikacji, stereotypowe zachowania ruchowe, niechęć do kontaktów społecznych

występuje częściej u chłopców

przyczyny – nieznane

4. ZESPÓŁ ASPERGERA

łagodna forma autyzmu



    • ujawnia się najpóźniej

    • wiążą się z nim dotkliwe problemy

    • główny objaw – upośledzenie kontaktów społecznych, któremu towarzyszą powtarzające się wzorce zachowania i ograniczenie zainteresowania

    • dzieciom nie udaje się nawiązać kontaktu wzrokowego, ich mimika rzadko ulega zmianie (w kontakcie z kimś)

    • ich postawa i ruchy ciała sprawiają wrażenie mechanicznych

    • mają niewiele przyjaciół

    • częściej u chłopców

    • nieporadność kontaktów społecznych

    • w niektórych dziedzinach są wybitnie uzdolnione

    • kryteria diagnostyczne:

nieczuły na wrażenia mimiczne lub gesty innych ludzi

ignoruje bodźce społeczne ze środowiska

aktywnie unika kontaktu wzrokowego

„zdaje się patrzeć przez ludzi”



UOGÓLNIONE ZABURZENIE ROZWOJU – NIESPECYFICZNE

PDD-NOS

  • dziecko wykazuje „podobne do autystycznych” nieprawidłowości zachowania i opóźnienie rozwojowe, chociaż nie spełnia kryteriów autyzmu ani żadnego innego zaburzenia

5. UPOŚLEDZENIE UMYSŁOWE

to symptom a nie schorzenie

AAMR: „Upośledzenie umysłowe odnosi się do poważnych ograniczeń obecnego funkcjonowania. Charakteryzuje się znacznie poniżej przeciętnego funkcjonowaniem intelektualnym, współistniejącym z pokrewnymi ograniczeniami w przynajmniej dwóch z następujących odpowiednich obszarów umiejętności przystosowawczych: komunikacji, samodzielności, prowadzenia domu, umiejętności społecznych, korzystania z zasobów społeczności, samostanowienia, zdrowia i bezpieczeństwa, praktycznych umiejętności edukacyjnych, wypoczynku i pracy. Upośledzenie umysłowe ujawnia się przed 18 rokiem życia.” – kryterium diagnostyczne (DSM-IV)

często obecne u dzieci z autyzmem i schizofrenią

Ok 1%

więcej mężczyzn



POMIAR UPOŚLEDZENIA UMYSŁOWEGO

  • diagnoza: niskiemu ilorazowi inteligencji towarzyszy niedobór zdolności radzenia sobie z wymaganiami życia codziennego

  • klasyfikacja uczniów oparta na pełnej ocenie a nie tylko wynikowi w teście inteligencji

  • kryterium – iloraz inteligencji poniżej 70

  • testy inteligencji stworzone dla niemowląt i przedszkolaków to testy osiągnięć  mierzą rozmaite umiejętności ruchowe, społeczne i poznawcze

testy dla niemowląt – ocena rozwoju sensomotorycznego, umiejętności komunikacyjne i wrażliwość społeczną

testy dla przedszkolaków – ocena m.in. umiejętności percepcyjnych i ruchowych, pamięć ultrakrótką, zdolność podążania w określonym kierunku, proste różnicowanie, rozpoznawanie niespójności, określenie części ciała, powszechnych przedmiotów i ich funkcji



  • skale zachowań adaptacyjnych oceniają stopień, w którym jednostka sprosta standardom osobistej niezależności i odpowiedzialności społecznej oczekiwanej dla wieku dziecka i grupy kulturowej

  • każda grupa kulturowa posiada ten sam średni potencjał

POZIOMY UPOŚLEDZENIA UMYSŁOWEGO

Poziomy upośledzenia umysłowego

Poziom

Procent osób upośledzonych

Iloraz inteligencji

Lekkie

85

50-55 do Ok 70

Umiarkowane

10

35-40 do 50-55

Ciężkie

4

20-25 do 35-40

Głębokie

>1

Poniżej 20 lub 25

LEKKIE UPOŚLEDZENIE UMYSŁOWE

dzieci rozwijają zdolności społeczne i komunikacyjne podobnie jak inne dzieci i w tym samym czasie

opóźnienie niezauważalne do czasu rozpoczęcia nauki

mogą potrzebować pokierowania w sytuacji stresu ekonomicznego

dobrze funkcjonują na stanowiskach niewymagających kwalifikacji

UMIARKOWANE UPOŚLEDZENIE UMYSŁOWE


  • potrafią w okresie przedszkolnym nauczyć się rozmawiać i komunikować

  • trudności z nauczeniem się konwencji społecznych

  • nie wychodzą poza zakres 2 klasy

  • niezgrabność ruchów

  • mogą podróżować samodzielnie po znanych terenach

  • częściowo zarabiać

CIĘŻKIE UPOŚLEDZENIE UMYSŁOWE

przed ukończeniem 5 roku życia  słaby rozwój ruchowy, mowa ograniczona lub nie wykształca się w gole

mogą się nauczyć mówić i zasady higieny

pod nadzorem – proste czynności



GŁĘBOKIE UPOŚLEDZENIE UMYSŁOWE

  • ciężkie upośledzenie pod względem zachowań dostosowawczych

  • nie są w stanie opanować poza najprostszymi zadań ruchowych

  • mogą się rozwinąć pewne zdolności ruchowe

  • poważna deformacja fizyczna, problemy z ośrodkowym układem nerwowym, opóźnienie wzrostu

  • słaba kondycja zdrowotna i odporność

  • krócej żyją

PRZYCZYNY UPOŚLEDZENIA UMYSŁOWEGO

wynik zaburzeń chromosomowych

wpływu określonych substancji i infekcji w okresie prenatalnym

komplikacje podczas porodu

fizyczne urazy mózgu po urodzeniu

problemy metaboliczne i żywieniowe

choroby mózgu

sytuacje psychospołeczne np. niedobory, nadużycia, zaniedbania



  • kulturowo rodzinne upośledzenie umysłowe

6. ZABURZENIA UCZENIA SIĘ

są to trudności, które odzwierciedlają opóźnienie rozwojowe, głównie w sferze mowy i umiejętności matematycznych

dzieci uważa się za niezdolne do nauki

DSM-IV: 3 podstawowe typy zaburzeń uczenia się:



  1. zaburzenie czytania

  2. zaburzenie umiejętności matematycznych

  3. zaburzenie pisania

    • różnica z upośledzeniem umysłowym  jednostki są opóźnione jedynie w zakresie specyficznych zdolności poznawczych, a nie we wszystkich sferach funkcjonowania umysłowego

    • nie mają poważnych problemów społecznych typowych dla uogólnionych zaburzeń rozwojowych

    • diagnoza: dziecko prezentuje poziom znacznie odbiegający od oczekiwanego, określonego dla rodzaju szkoły, wieku i poziomu inteligencji

    • dla dzieci w wieku 8-13 lat  problem – opóźnienie większe niż 2 lata względem ich wieku rzeczywistego

TRUDNOŚCI W CZYTANIU = DYSLEKSJA

  • wolniej przyswajają sobie umiejętności językowe, maja trudności z ortografią, często w rodzinie pojawił się problem z czytaniem

  • kłopoty w innych dziedzinach uczenia się

  • 3 razy więcej chłopców

  • przyczyny – opóźnienie rozwoju mózgu;

nienormalne funkcjonowanie połączeń w lewej półkuli

  • społeczny wymiar poważnych problemów z czytaniem – rzadko sięgają po książkę lub gazetę

  • często nie udaje im się ukończyć szkoły średniej

  • zaskakująca część wyrasta na dorosłych, którym się świetnie wiedzie w życiu

ZABURZENIA ODŻYWIANIA

I NAWYKÓW

  • podstawowe symptomy obejmują: zakłócenia indywidualnych wzorców odżywiania, wydalania, ruchu lub komunikacji

1. ZABURZENIA ODŻYWIANIA

  • mogą przybierać skrajne formy: od przyjmowania nadmiernych ilości pożywienia do drastycznego jego ograniczenia

  • są to anoreksja i bulimia

ANOREKSJA I BULIMIA

  • pojawiają się w okresie dorastania, trwają dłużej niż do końca wczesnej dorosłości

ANOREKSJA

  • objawy anoreksji:

  • silny lęk przed przybraniem na wadze

  • odmowa utrzymywania wagi na minimalnym poziomie odpowiednim dla wieku i wzrostu

  • zaburzony wizerunek własnego ciała

2 podtypy ludzi:

  1. powstrzymujący się – odmawiają przyjmowania pokarmu

  2. przeczyszczający się – odmawiają przyjmowania pokarmu, gdy już zjedzą prowokują wymioty lub środki przeczyszczające w celu pozbycia się jedzenia z organizmu

skutki anoreksji: spadek ciśnienia krwi, obniżenie temperatury ciała, zagrażająca życiu arytmia serca, opóźnienie wzrostu kości i anemia, zatrzymanie menstruacji

BULIMIA

odnoszą się do swoich zachowań/wyglądu fizycznego ze skrajnym krytycyzmem

po przejedzeniu – wypróżniają się, wywołując wymioty, nadużywając środków przeczyszczających i moczopędnych czy innych leków, głodząc się lub wykonując forsowne ćwiczenia fizyczne

często epizody objadania się i przeczyszczania  nawyk

poczucie wstydu, niepokoju i bezradności w następstwie tych epizodów zwykle ich przytłacza

chorują na ciężką depresję

skutki: rozległa próchnica zębów, problemy z cyklem miesiączkowym, poważna utrata płynów organicznych i zachwianie równowagi elektrolitów regulujących pracę serca (uszkodzenie serca)

PRZYCZYNY ANOREKSJI I BULIMII


  • stanowią odmianę zaburzeń nastroju

  • obniżenie nastroju i depresja – częste

  • więcej kobiet białych niż czarnych

  • normy kulturowe

  • kobiety, które są szczególnie czułe na przekazy społeczne dotyczące szczupłej sylwetki

  • wcześniej niż inne dziewczyny wchodzą w okres dojrzewania

  • modele bulimii – obniżenie poziomu stresu  przyjmowanie pokarmu w stresujących okolicznościach po to, by uciec od lęków i niepokoju (krótkotrwała gratyfikacja w jedzeniu); wypróżnienie jest sposobem obniżenia lęku spowodowanego objadaniem się

  • psychospołeczne teorie anoreksji  głęboka potrzeba niezależności spowodowanej nadmierną kontrolą za strony rodziny

  • część była wcześniej molestowana seksualnie przez członka rodziny

  • kultura masowa

  • „fetysz ciała” i rozwój zaburzeń odżywiania w kulturach zachodnich

2. ZABURZENIA NAWYKÓW

obejmują zaburzenia wydalania, ruchu i komunikacji

problemy dotyczące enurezy (mimowolnego oddawania moczu) oraz nieotrzymania kału mogą mieć istotne psychospołeczne przyczyny i konsekwencje

istotne dla funkcjonowania dziecka są również zdolności wyraźnego komunikowania się i utrzymanie świadomej kontroli nad własnym zachowaniem



1) ZABURZENIA WYDALANIA

  • trening czystości

  • ENUREZA – nietrzymanie moczu – mimowolne oddawanie moczu przynajmniej 2 razy w miesiącu u dzieci pomiędzy 5 a 6 rokiem życia i przynajmniej raz w miesiącu u starszych

wraz z wiekiem obserwuje się znaczny spadek moczenia nocnego

społeczne konsekwencje stwarzają warunki do pojawienia się poważnych zaburzeń psychicznych



  • ENKOPREZA – niezdolność do panowania nad oddawaniem stolca, rzadsza od enurezy

  • wiąże się z innymi problemami zdrowotnymi

PRZYCZYNY ENUREZY:

enureza pierwotna – dziecko nigdy nie nauczyło się panować nad oddawaniem moczu

enureza wtórna – występuje mimo że dziecko opanowało trening czystości

przyczyna – czynniki psychospołeczne jak stres

predyspozycje do moczenia się mogą być dziedziczone

schorzenia fizyczne

dzieci mogą być mniej wrażliwe na bodźce sygnalizujące przepełnienie pęcherza, zwłaszcza podczas snu

tendencja do pozostawania w fazie najgłębszego snu dłużej niż normalnie



2) JĄKANIE

  • jąkanie stanowi znaczne zaburzenie rytmu mowy

  • wahanie się nad pewnymi słowami  dysrytmia u jąkających się jest bardziej widoczna

  • zaczerwienienie lub ból widoczne na twarzy

  • zwykle pierwsze oznaki jąkania zauważane przed 3 rokiem życia

  • 4 razy częściej wśród chłopców

  • przyczyny – nieznane

  • podejrzenie – nieprawidłowości w obrębie lewej półkuli

  • czynniki genetyczne

  • skutki psychiczne  często są wyśmiewane i odtrącane przez kolegów, spadek zainteresowania nauką i obniżenie osiągnięć

  • wiele z nich popada w depresję

3) TIKI

tik stanowi pojawiający się nagle i powtarzający się mimowolny ruch lub wydawany dźwięk



tiki ruchowe:

mruganie


potrząsanie szyją

grymasy twarzy



tiki głosowe:

  • pochrząkiwanie

  • pociąganie nosem

  • szczekanie

osoby nie mają władzy nad ich występowaniem

nasilają się w warunkach stresu i rzadko podczas snu

z większa częstotliwością występują w czasie innych zaburzeń psychicznych

ZESPÓŁ TOURETTE’A


  • główne symptomy: mnogość tików ruchowych i przynajmniej jeden tik głosowy

  • występują wielokrotnie w ciągu dnia

  • kryteria DSM-IV:

musi ujawniać symptomy przynajmniej przez rok

muszą one być przyczyną niepokoju lub pewnego upośledzenia funkcjonowania

zaburzenie musi pojawić się przed 18 rokiem życia


  • wiele dzieci cierpi również na natręctwa myślowe i czynności przymusowe

  • częściej występuje u chłopców

  • najbardziej uciążliwy objaw zespołu Tourette’a – koprolalia – przymus wypowiadania wulgarnych słów

  • symptomy u większości dzieci z zaburzeniem Tourette’a słabną wraz z wiekiem

PRZYCZYNY

  • obszary podkorowe zwłaszcza zwoje podstawy mózgu, w których znajdują się skupiska receptorów dopaminy

  • pewne znaczenie wzgórza

  • obszary te pełnią role w kontrolowaniu ruchów kończyn i twarzy

  • czynniki genetyczne

  • czynniki niegenetyczne

DESTRUKCYJNE ZABURZENIA

ZACHOWANIA

objawy – w wieku przedszkolnym lub na początku szkoły podstawowej

wszystkie przypadki częściej dotyczą chłopców

3 typy destrukcyjnych zaburzeń zachowania:



  1. zaburzenia zachowania

charakteryzują się trwałym zachowaniem polegającym na pogwałceniu praw innych ludzi i podstawowych norm społecznych

często popadają w konflikt z prawem



  1. zaburzenie opozycyjno – buntownicze

    • obejmuje brak posłuszeństwa, lecz nie dochodzi do pogwałcenia praw innych

    • dzieci prezentują wzorzec zachowań negatywnych, wrogich i buntowniczych

  1. zespół deficytu uwagi z nadruchliwością (ADHD)

  • charakteryzuje się impulsywnością, brakiem uwagi i nadpobudliwością

1. ZABURZENIE ZACHOWANIA

dziecko łamie najistotniejsze reguły zachowania

wskaźnik nieuczciwości – wysoki

niejednokrotnie łamią najbardziej podstawowe normy relacji międzyludzkich

często okazują agresję fizyczną i okrucieństwo wobec innych

kłamstwo i oszustwo staje się nawykiem

zróżnicowanie płciowe


  • 3 razy częściej u chłopców

  • dziewczęta  częściej kłamią i chodzą na wagary

  • chłopacy  częściej agresja fizyczna

wzorzec zachowań z wiekiem ulega zmianom:

  • wczesny lub średni okres dzieciństwa  kłamstwa, bójki i agresja wobec zwierząt

  • okres dorastania  napady uliczne, z bronią w ręku, gwałty

PODTYPY ZABURZENIA ZACHOWANIA

    1. dzieci z trwałymi tendencjami antyspołecznymi i agresywnymi w okresie od dzieciństwa do wkroczenia w wiek dorosły

    2. osoby, które nie zostały sklasyfikowane jako młodociani przestępcy, lecz u których w okresie dzieciństwa obserwuje się problemy z zachowaniem i którzy nadal doświadczają chronicznych trudności w funkcjonowaniu społecznym, takich jak kłopoty z utrzymaniem stałego zatrudnienia, burzliwe problemy osobiste, objawiają agresję fizyczną lub znęcają się nad małżonkiem

    3. w dzieciństwie tych osób przypadków nie stwierdza się jakichkolwiek niepokojących zdarzeń, po czym w okresie dorastania pojawiają się problemy z zachowaniem

istnieje mała grupa dzieci posuwających się do śmiercionośnych aktów agresji

2. ZABURZENIA OPZYCYJO – BUNTOWNICZE ODD

    • tracą panowanie nad sobą, kłócą się z dorosłymi, aktywnie sprzeciwiają

    • obwiniają za swoje zachowanie innych

    • różnica miedzy zaburzeniem zachowania  pogwałcenie prawa lub podstawowych konwencji społecznych

dzieci z zaburzeniem opozycyjno- buntowniczym nie posuwają się do nagminnych aktów agresji fizycznej, niszczenia mienia, kradzieży lub oszustwa

problemy w zrozumieniu i rozwiązywaniu problemów międzyludzkich

przyczyny – podobne do tych w zaburzeniach zachowania

jeśli jedno dziecko cierpi na to, to drugie będzie cierpiało na to a nie na tamto



3. ZESPÓŁ DEFICYTU UWAGI Z NADWRAŻLIWOŚCIĄ - ADHD

  • DSM-IV rozróżnia 3 podtypy:

  1. typ łączony

  2. typ dominujący nieuważny

  3. typ dominujący nadpobudliwy – impulsywny

przypadki ADHD – dzieci cierpiące z powodu skrajnych problemów z koncentracją uwagi i nadpobudliwości w szkole i w domu

nie maja specyficznych problemów z przetwarzaniem informacji

problem tkwi w samokontroli

stosunek chłopców do dziewczynek – 4:1 do 9:1



obserwuje się zaburzenia zachowania, skłonności przestępcze, nadużywanie narkotyków

PRZYCZYNY:

  • czynniki genetyczne

  • potencjalne geny warunkujące ADHD – geny kodujące dwa podtypy receptorów dopaminy, czyli D2 i D4

  • czynniki środowiskowe

  • komplikacje w okresie rozwoju płodowego

  • toksyny pochodzące ze środowiska – m.in. ołów

  • niedostateczne pobudzenie co utrudnia koncentrację

  • otoczenie społeczne dziecka

  • zakłócenia w życiu rodzinnym, częste zmiany miejsca zamieszkania, rozwód







©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna