Załącznik do Uchwały Nr X/60/07



Pobieranie 2.05 Mb.
Strona13/17
Data28.04.2016
Rozmiar2.05 Mb.
1   ...   9   10   11   12   13   14   15   16   17

V. Powiązanie projektów z innymi działaniami realizowanymi na terenie gminy, powiatu, województwa.


Plan Rozwoju Lokalnego to dokument strategiczno - wykonawczy, którego założenia powinnny wykazywać komplementarność z założeniami dokumentów programowych, stanowiących podstawy polityki regionalnej na poziomie krajowym i wojewódzkim (m. in. Strategia Rozwoju Województwa, Regionalny Program Operacyjny, Narodowa Strategia Spójności). Spójność celów Planu Rozwoju Lokalnego z celami tych programów jest bowiem warunkiem koniecznym jego skutecznej realizacji i wynika z zasady programowania, która jest jedną z najważniejszych zasad polityki regionalnej Unii Europejskiej. Dzięki zastosowaniu tej zasady możliwe jest właściwe dobranie instrumentów wsparcia do zidentyfikowanych problemów, co z kolei umożliwia efektywne wykorzystanie dostępnych środków60.

Ponadto, ubiegając się o dofinansowanie realizacji poszczególnych inwestycji ze środków strukturalnych należy wykazać zgodność inwestycji z ww. dokumentami, tak podczas oceny strategicznej (preslekcja) jak i merytorycznej61. Poniżej wykazano zgodność zakładanych kierunków rozwoju Gminy Mińsk Mazowiecki z założeniami niektórych dokumentów.



V. 1. Powiązanie z Narodową Strategią Spójności na lata 2007 – 2013


Plan Rozwoju Lokalnego Gminy Mińsk Mazowiecki jest tożsamy z Narodową Strategią Spójności (dokument z maja 2007, zaakceptowany przez Komisję Europejską)
w zakresie celów strategicznych oraz priorytetów. Ponadto, diagnoza aktualnego stanu gminy w dziedzinie gospodarczej i społecznej ujawniła problemy i negatywne tendencje jakie występują w całym kraju i zostały opisane w Narodowej Strategii Spójności62, są to m. in.

- Trudna sytuacja na rynku pracy – dość wysoka stopa bezrobocia szczególnie wśród młodzieży i kobiet oraz osób nisko wykwalifikowanych.

- Niski średni poziom wykształcenia na obszarach wiejskich.

- Nierówny dostęp do usług edukacyjnych uwarunkowany statusem materialnym


i miejscem zamieszkania.

- Duże zróżnicowanie w wyposażeniu w infrastrukturę wodno – ściekową.

- Rozproszona sieć osadnicza.

- Nieefektywna struktura sektorowa gospodarki – mimo zmian zbyt wysoki udział zatrudnienia w niskoefektywnym rolnictwie i sektorach tradycyjnych.

- Duże zróżnicowania w rozwoju infrastruktury technicznej, usługowej i społecznej pomiędzy większymi miastami, a niektórymi obszarami wiejskimi.

Tak określone problemy, wraz z innymi, charakterystycznymi dla całego obszaru kraju zostały uwzględnione przy określaniu celów Narodowej Strategii Spójności.



Komplementarność Narodowej Strategii Spójności i niniejszego Planu Rozwoju Lokalnego należy zauważyć także w odniesieniu do celów, jakie mają zostać osiągnięte
w wyniku realizacji założeń obu dokumentów. Przedstawia to poniższa tabela:

Tabela 38. Zgodność celów Planu Rozwoju Lokalnego Gminy Mińsk Mazowiecki z celami Narodowej Strategii Spójności.

Narodowa Strategia Spójności

Plan Rozwoju Lokalnego Gminy Mińsk Mazowiecki

Poprawa jakości kapitału ludzkiego i zwiększenie spójności społecznej:

  • Wzrost poziomu edukacji społeczeństwa oraz poprawa jakości kształcenia.

  • Tworzenie warunków sprzyjających przedsiębiorczości.

  • Przeciwdziałanie ubóstwu i zapobieganie wykluczeniu społecznemu.

  • Wzmocnienie potencjału zdrowotnego kapitału ludzkiego.

Rozwój potencjału ludzkiego, wiedzy, innowacji i zachowań obywatelskich mieszkańców gminy poprzez:

    • Dalszy rozwój funkcji edukacyjno – oświatowych w gminie.

    • Budowę i rozbudowę infrastruktury sportowej.

    • Wdrażanie nowoczesnych form edukacji, w tym kształcenia ustawicznego osób dorosłych.

Rozwój przedsiębiorczości z sektorem usług dla kreowania miejsc pracy i wpływów budżetowych gminy poprzez:

  • Kształtowanie w społeczności gminy przedsiębiorczych postaw.

  • Tworzenie dogodnych warunków i wsparcie dla nowo powstających przedsiębiorstw.

Budowa i modernizacja infrastruktury technicznej, mającej podstawowe znaczenie dla wzrostu konkurencyjności Polski i jej regionów, m. in. poprzez:

    • Zapewnienie i rozwój infrastruktury ochrony środowiska.

    • Wsparcie podstawowej infrastruktury społecznej.

Równoważenie rozwoju gminy przy zachowaniu norm ekorozwoju dla podniesienia poziomu życia mieszkańców poprzez:

  • Poprawę stanu otaczającego środowiska naturalnego.

  • Zachowanie unikalnych walorów środo-wiska naturalnego.

Podniesienie konkurencyjności i innowacyjności przedsiębiorstw, w tym szczególnie sektora wytwórczego o wysokiej wartości dodanej oraz rozwój sektora usług:

  • Wspieranie działalności wytwórczej przynoszącej wysoką wartość dodaną.

  • Rozwój sektora usług.

  • Poprawa otoczenia funkcjonowania przedsiębiorstw i ich dostępu do zewnętrznego finansowania.

  • Społeczeństwo informacyjne.

Rozwój przedsiębiorczości z sektorem usług dla kreowania miejsc pracy i wpływów budżetowych gminy poprzez:

  • Kształtowanie w społeczności gminy przedsiębiorczych postaw.

  • Tworzenie dogodnych warunków i wsparcie dla nowo powstających przedsiębiorstw.

  • Kształcenie ustawiczne osób bezrobotnych, chcących podjąć pracę w nowym zawodzie lub podjąć samodzielną działalność gospodarczą.

  • Udostępnienie terenów inwestycyjnych.

  • Rozwój infrastruktury informatycznej.

Wyrównywanie szans rozwojowych i wspomaganie zmian strukturalnych na obszarach wiejskich.

Zmiana charakteru gminy na osadniczo – rekreacyjną i turystyczną poprzez:

  • Dbanie o ład przestrzenny i jego funkcjonalność dla wszystkich mieszkańców gminy,

  • Ochronę zdrowia i bezpieczeństwa mieszkańców, w tym bezpieczeństwa socjalnego

  • Budowę i rozbudowę infrastruktury turystycznej w gminie,

  • Wspieranie i organizowanie przedsięwzięć w zakresie turystyki,

  • Zachowanie stanu dziedzictwa kultura-nego oraz jego promocja w skali ponadlokalnej.

Założenia Planu Rozwoju Lokalnego odnoszą się także, w dalszej perspektywie, do osiągnięcia celu głównego NSS, określonego jako: tworzenie warunków dla wzrostu konkurencyjności gospodarki opartej na wiedzy i przedsiębiorczości zapewniającej wzrost zatrudnienia oraz wzrost poziomu spójności społecznej, gospodarczej i przestrzennej63.
V.2. Powiązanie z Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Mazowieckiego

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego (RPO) jest głównym dokumentem programowym regionu Mazowsza, wynikającym z obowiązku planowania procesu wdrażania funduszy strukturalnych na poziomie regionalnym. RPO, dzięki diagnozie stanu aktualnego określa problemy województwa, cele jego rozwoju oraz priorytety,


w ramach których realizowane będą poszczególne działania rozwojowe. Uszczegółowienie RPO wskazuje zaś system, zasady i warunki ubiegania się o dofinansowanie projektów
w ramach poszczególnych priorytetów i działań.

Główny cel RPO zidentyfikowano w następujący sposób:



Poprawa konkurencyjności regionu i zwiększanie spójności społecznej, gospodarczej i przestrzennej województwa64.

Niniejszy Plan Rozwoju Lokalnego, w rozdziale IV „Realizacja zadań i projektów inwestycyjnych” zawiera bezpośrednie odniesienie do zapisów RPO, poprzez określenie które z wymienionych inwestycji i w jakim zakresie mogą podlegać dofinansowaniu w jego ramach. Wskazane inwestycje wpisują się w odpowiednie priorytety i działania RPO i w ich ramach będą zgłaszane do wsparcia, po uprzednim zapewnieniu ich poprawności formalnej


i merytorycznej w odniesieniu do Uszczegółowienia RPO. Gmina Mińsk Mazowiecki zabezpieczy wymagany wkład własny na realizację wspomnianych inwestycji oraz zapewni ich realizację zgodnie z przepisami UE i krajowymi. Efekty realizacji tych projektów wpłyną na osiągnięcie zakładanych przez RPO wskaźników rezultatów wdrażania środków UE.

Plan Rozwoju Lokalnego Gminy Mińsk Mazowiecki został opracowany


z uwzględnieniem założeń i celów Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego i jest z nimi w pełni spójny. Ponadto, dla każdej inwestycji, dla której Gmina Mińsk Mazowiecki będzie się ubiegała o dofinansowanie, zostanie wykazana zgodność
z celami RPO.
V. 3. Powiązanie ze Strategią Rozwoju Województwa Mazowieckiego

Plan Rozwoju Lokalnego Gminy Mińsk Mazowiecki wpisuje się w założenia Strategii Rozwoju Województwa Mazowieckiego.

„Mazowsze jako najbardziej rozwinięty gospodarczo region w Polsce podejmuje uczestnictwo w rywalizacji z innymi rozwiniętymi regionami, poprzez eliminowanie dysproporcji rozwojowych, rozwój nowoczesnej gospodarki opartej na wiedzy oraz zapewnienie mieszkańcom Mazowsza optymalnych warunków do rozwoju jednostki, rodziny, jak i całej społeczności, przy jednoczesnym zachowaniu spójnego i zrównoważonego rozwoju.”

Osiągnięcie celów Planu Rozwoju Lokalnego w Gminie Mińsk Mazowiecki pozytywnie wpłynie na sytuację społeczno – gospodarczą województwa, a przez to przyczyni się do osiągnięcia misji województwa. Cele przewidziane w niniejszym Planie są zbieżne z i celami Strategii Rozwoju Województwa Mazowieckiego65, co przedstawia poniższa tabela.

Tabela 39. Zgodność celów Planu Rozwoju Lokalnego Gminy Mińsk Mazowiecki i Strategii Rozwoju Województwa Mazowieckiego.

Cel Strategii Rozwoju Województwa Mazowieckiego


Nazwa


Zgodność z Planem Rozwoju Lokalnego

Cel nadrzędny: Wzrost konkurencyjności gospodarki i równoważenie rozwoju społeczno-gospodarczego w regionie jako podstawa poprawy jakości życia mieszkańców.

Cel strategiczny 1

Budowa społeczeństwa inform. oraz poprawa jakości życia mieszkańców województwa.


W ramach Planu przewiduje się podjęcie działań których celem jest poprawa jakości życia mieszkańców całego województwa (rozwój funkcji turystycznych i rekreacyjnych) m. in. Rozbudowa infrastruktury turystycznej nad zalewem „Marianka”, Budowa mini-centrów kultury, sportu i rekreacji.
W ramach zgodności z tym celem realizowane będą także przedsięwzięcia poprawiające jakość życia mieszkańców Gminy Mińsk Mazowiecki, będących przecież mieszkańcami województwa mazowieckiego m. in. budowa sieci wodociągowej, gazowej i kanalizacyjnej, budowa i modernizacja oświetlenia ulicznego.

Cel strategiczny 2

Zwiększanie konkurencyjności regionu w układzie międzynarodowym.


Plan Rozwoju Lokalnego przewiduje realizację przedsięwzięć infrastrukturalnych i społecznych służących podniesieniu konkurencyjności obszaru gminy w zakresie potencjału ludzkiego oraz potencjału gospodarczego (turystyka, zwiększenie atrakcyjności inwestycyjnej gminy dzięki inwestycjom w infrastrukturę techniczną).

Cel strategiczny 3


Poprawa spójności społecznej, gospodarczej i przestrzennej regionu w warunkach zrównoważonego rozwoju.


Założenia Planu dotyczą wyrównywania warunków życia mieszkańców gminy dzięki inwestycjom infrastrukturalnym i społecznym realizowanym z dbałością o ochronę środowiska naturalnego (sieć wodociągowa, sieć kanalizacyjna, oświetlenie).

Założenia Planu Rozwoju Lokalnego są także zgodne z następującymi celami pośrednimi Strategii Rozwoju Województwa Mazowieckiego
1. Rozwój kapitału społecznego

  • Wzrost poziomu wykształcenia (inwestycje w modernizację bazy oświatowej w gminie).

  • Wzrost zatrudnienia w regionie (inwestycje w zakresie podniesienia warunków i jakości nauczania).

  • Poprawa bezpieczeństwa publicznego (modernizacja oświetlenia ulicznego).


2. Aktywizacja i modernizacja obszarów pozametropolitalnych

  • Budowa i rozwój infrastruktury społecznej (inwestycje w infrastrukturę edukacyjną oraz sportowo-rekreacyjną).

  • Ochrona i rewaloryzacja środowiska przyrodniczego dla zapewnienia trwałego i zrównoważonego rozwoju (inwestycje mające na celu ochronę środowiska naturalnego przed zanieczyszczeniami – budowa sieci kanalizacyjnej).


3. Rozwój społeczeństwa obywatelskiego oraz kształtowanie wizerunku regionu

  • Promocja i zwiększanie atrakcyjności turystycznej i rekreacyjnej regionu w oparciu o walory środowiska przyrodniczego i dziedzictwa kulturowego (inwestycje dotyczące zwiększenia atrakcyjności turystycznej gminy – budowa centrów rekreacyjno-sportowych, promocja gminy).

Zgodność poszczególnych projektów ze Strategią Rozwoju Województwa Mazowieckiego będzie jednym z głównych kryteriów oceny strategicznej wniosku aplikacyjnego, dokonywanej w procedurze preselekcji. Przygotowując wnioski należy zatem zwrócić szczególną uwagę na wykazanie takiej spójności w jak największym zakresie.

VI. Oczekiwane wskaźniki osiągnięć Planu Rozwoju Lokalnego

Ścisły monitoring projektów finansowanych ze środków Unii Europejskiej, na każdym ich etapie, jest jednym z podstawowych warunków ich właściwej i efektywnej realizacji. Obowiązek ten wynika bezpośrednio z zapisów Tytułu IV „Skuteczność” Rozporządzenia Rady WE nr 1083/2006 z 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności66.

Biorąc pod uwagę wymogi rozporządzenia - nie tylko w dokumentach operacyjnych na szczeblu krajowym - ale również w Planie Rozwoju Lokalnego znaczny nacisk kładzie się na ocenę przewidywanych efektów realizacji zaplanowanych działań. Podstawą takiej oceny, ze względu na charakter PRL, który jest dokumentem planistycznym, będzie oszacowanie przewidywanych efektów realizacji proponowanych działań.

Zasadnicze znaczenie wśród metod oceny tych efektów, obok standardowych raportów i opisów poszczególnych projektów, mają tzw. ilościowe metody oceny. Stanowią one narzędzie stosowane w Unii Europejskiej, pozwalające na usystematyzowane oceny


i porównywanie realizacji działań na etapie ich planowania. Najważniejszym elementem prawidłowej oceny jest konieczność wyboru takich wskaźników i ich miar, do których będą miały łatwy dostęp osoby dokonujące takiej oceny tj. na poziomie gminy – pracownicy Urzędu Gminy, Rada Gminy i mieszkańcy.

Istotną rolą wskaźników monitoringu i ewaluacji jest ukazywanie odstępstw


w realizacji projektu od zakładanej sytuacji modelowej, a przez to - identyfikowanie jego słabych i mocnych punktów, co umożliwia podejmowanie działań zaradczych na każdym etapie jego realizacji. Wskaźniki monitoringu i ewaluacji, poprzez swój wymiar statystyczny, mają równocześnie za zadanie wskazanie stopnia skuteczności instytucji zarządzających projektem w rozwiązywaniu problemów rozwoju danego obszaru.

W ostatnich latach europejski system ocen ilościowych podlegał dynamicznemu rozwojowi, zmierzając w stronę zwiększenia przejrzystości i obiektywności procesu oceny.


W związku z powyższym, obecnie mniejszy nacisk kładzie się na dane finansowe - zamiast tego większą uwagę przywiązuje się do korzyści dla konsumentów/beneficjentów mierzone w jednostkach naturalnych.

Komisja Europejska począwszy od początku okresu programowania 1993 – 1999 zaleca konsekwentnie jednolity system czterech wskaźników służących ocenie


i monitorowaniu projektów współfinansowanych w ramach polityki strukturalnej Wspólnot. W zaleceniach opublikowanych w poradniku metodologicznym The New Programming Period 2007-2013 Indicative Guidelines On Evaluation Methods: Monitoring And Evaluation Indicators Working Document No. 2 czytamy:

Przepisy [Komisji Europejskiej; przyp. autora] przewidują zastosowanie logicznej struktury wskaźników [...] Sugerowana klasyfikacja odpowiada następującemu łańcuchowi wskaźników: Wkłady(inputs) > Produkty (outputs) > Rezultaty (results) > Oddziaływania (impacts)”67.



Wykres 4. Matryca logiczna struktury wskaźników służących ocenie programów i projektów.

Istotna jest więc logiczna kolejność prezentowania wskaźników. Według wytycznych zawartych w cytowanych publikacjach mówimy o czterech rodzajach wskaźników (odpowiednio do czterech faz cyklu interwencji): wskaźnikach wkładu (input indicators), wskaźnikach produktu (output indicators), wskaźnikach rezultatu (result indicators) i wskaźnikach oddziaływania (impact indicators), przy czym dwa ostatnie łącznie bywają określane jako wskaźniki celów projektu (objective indicators).

W poniższej tabeli zestawiono proponowane rodzaje wskaźników dla różnych rodzajów zadań oraz sposób ich pomiaru. Wskaźniki oddziaływania możemy podzielić na rozproszone i odroczone w czasie. Rozproszone to oddziaływanie na sfery nie objęte bezpośrednio projektem. Odroczone w czasie to te, które będą mierzalne za kilka lub kilkanaście lat. Zaleca się szczegółowy pomiar wskaźników oddziaływania, choć są one trudno mierzalne i zrezygnowano z ich wykazywania we wnioskach aplikacyjnych. Warto jednak zauważyć iż, to właśnie wskaźnik oddziaływania mierzony po kilku latach określa skuteczność projektu dla rozwoju lokalnego.

Realizacja Planu Rozwoju Lokalnego będzie poddawana sprawdzeniu na poszczególnych etapach oraz na koniec okresu programowania (rok 2015). Zaleca się również kontrolę wskaźników (adekwatnych do realizowanych zadań, wybranych z listy poniżej) co 2 lata. Kontroli podlegać będzie stopień realizacji poszczególnych celów, monitorowanie postępu wdrażania zaplanowanych działań, ich zgodności z harmonogramem rzeczowo-finansowym, sposób finansowania oraz rezultaty.

W wyniku wdrożenia działań zaplanowanych w Planie Rozwoju Lokalnego na lata 2007 – 2013 przewiduje się osiągnięcie w Gminie Mińsk Mazowiecki następujących wskaźników ogólnych:

- liczba utworzonych nowych miejsc pracy,

- zwiększenie ruchu turystycznego,

- wzrost liczby inwestorów,

- wzrost ilości terenów zurbanizowanych i wyposażonych w infrastrukturę techniczną,

- wzrost poziomu skanalizowania gminy,

- polepszenie stanu dróg na terenie gminy

- zwiększenie długości dróg o nawierzchni ulepszonej,

- poprawa dostępności i jakości obiektów oświatowo – kulturalnych,

- poprawa stanu środowiska przyrodniczego.

Każde, zaplanowane w ramach niniejszego Planu Rozwoju Lokalnego, działanie będzie podlegać kontroli i ocenie. Stopień realizacji poszczególnych działań zostanie określony przy pomocy wskaźników:

- produktu, który określa bezpośredni, materialny efekt realizacji przedsięwzięcia, dający się zmierzyć konkretnymi wielkościami (tabela nr 40),

- rezultatu, wskazującego korzyści, jakie wynikną dla beneficjenta bezpośrednio po zakończeniu projektu w związku ze zrealizowanymi działaniami, tj. dostarczonymi mu usługami/dostawami materialnymi/inwestycjami (tabela nr 41),

- oddziaływania - konsekwencje wynikające z realizacji projektu, które wystąpią jakiś czas po zakończeniu projektu (mogą być obserwowane lub zmierzone). Efekty te mogą dotyczyć nie tylko beneficjenta, ale również innych podmiotów, które odniosły jakieś korzyści lub poniosły straty w wyniku realizacji projektu (tabela nr 42).

Ponadto, zaleca się aby każdy projekt był oceniany wg dodatkowego wskaźnika jakim jest wskaźnik wkładu. Szczegółowe wskaźniki mogą być określane dopiero na poziomie poszczególnych projektów. Na poziomie Planu Rozwoju Lokalnego możemy podać jedynie listę przewidzianych do osiągnięcia w Gminie Mińsk Mazowiecki wskaźników spośród których będą wybierane konkretne wskaźniki dla każdego projektu (tabele: 40-42).

Tabela 40. Wykaz wskaźników produktów planowanych do osiągnięcia w Gminie Mińsk Mazowiecki

Produkty

Wskaźnik

Jednostka miary

Źródło

Długość sieci kanalizacyjnej

Km

Dane Urzędu Gminy

Liczba wybudowanych stacji uzdatniania wody

Szt.

Dane Urzędu Gminy

Długość wybudowanych/przebudowanych

/wyremontowanych dróg



Km

Dane Urzędu Gminy

Liczba przedsiębiorstw wspartych w wyniku realizacji Planu

Szt.

Dane Urzędu Gminy

Długość rozbudowanych/zbudowanych sieci teleinformatycznych

Km

Dane Urzędu Gminy

Liczba powstałych publicznych punktów dostępu do Internetu

Szt.

Dane Urzędu Gminy

Liczba stworzonych portali umożliwiających kontakt obywatela z instytucją publiczną

Szt.

Dane Urzędu Gminy

Liczba obiektów, które uzyskały nowe funkcje w wyniku odnowy wsi

Szt.

Dane Urzędu Gminy

Wartość nakładów na odnowę wsi

PLN

Dane Urzędu Gminy

Długość sieci wodociągowej

Km

Dane Urzędu Gminy

Liczba zbudowanych oczyszczalni ścieków

Szt.

Dane Urzędu Gminy

Liczba zrekultywowanych składowisk odpadów komunalnych

Szt.

Dane Urzędu Gminy

Odnowienia i zalesienia

Ha

Dane Urzędu Gminy

Efekty rzeczowe inwestycji gospodarki wodnej – zbiorniki wodne – obiekty

Szt.

Dane Urzędu Gminy

Liczba odrestaurowanych i odremontowanych obiektów zabytkowych (mających indywidualny wpis do rejestru zabytków)

Szt.

Dane Urzędu Gminy

Liczba obiektów kultury w regionie [teatry i instytucje muzyczne, muzea, kina, galerie]

Szt.

Dane Urzędu Gminy

Nowe miejsca noclegowe

Szt.

Dane Urzędu Gminy

Nowe placówki gastronomiczne

Szt.

Dane Urzędu Gminy

Liczba przedsiębiorstw z branży turystyczno-kulturalnej

Szt.

Dane Urzędu Gminy

Długość dróg gminnych

Km

Dane Urzędu Gminy

Długość wybudowanych ścieżek rowerowych

Km

Dane Urzędu Gminy

Długość sieci gazowej wybudowanej i zmodernizowanej

Km

Dane Urzędu Gminy

Ilość stacji transformatorowych

Szt.

Dane Urzędu Gminy

Liczba zakupionego wyposażenia:

- medycznego

- dydaktycznego


Szt.

Dane Urzędu Gminy

Liczba zmodernizowanych obiektów:

- ochrony zdrowia

- pomocy społecznej

- dydaktycznych



Szt.

Dane Urzędu Gminy

Liczba obiektów spełniających wymogi standaryzacyjne w :

- ochronie zdrowia

- pomocy społecznej


Szt.

Dane Urzędu Gminy

1   ...   9   10   11   12   13   14   15   16   17


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna