Zarys rozwoju turystyki w Polsce



Pobieranie 228.29 Kb.
Strona1/3
Data09.05.2016
Rozmiar228.29 Kb.
  1   2   3
Zarys rozwoju turystyki w Polsce.
Historia turystyki jest nierozłącznym elementem historii ludzkości. Ludzie przemieszczali się zawsze w poszukiwaniu pożywienia i miejsca zamieszkania jednak za początek turystyki uznaje się moment, gdy człowiek zaczął podróżować w celach poznawczych. W Polsce, podobnie jak w innych krajach, rozwój turystyki został zapoczątkowany w pierwszej połowie XIX wieku. Jednakże proces ten w Polsce przebiegał inaczej niż w innych krajach europejskich. O ile w innych krajach, mających normalny rozwój życia narodowego, jednym z potężnych bodźców współdziałających w tworzeniu stowarzyszeń był bodziec materialny, o tyle w Polsce komercjalna strona zagadnienia była mniej istotna.

Na zachodzie Europy turystykę organizowali przede wszystkim ludzie wyczuwający potrzeby rynku i płynące stąd zyski, w Polsce zaś - przede wszystkim społecznicy ożywieni poczuciem misji kulturalno – narodowej. Etapy rozwojowe turystyki w Polsce zamykają się w następujących okresach:



  • Okres pierwszy obejmuje lata do 1873 r.: jest to okres prekursorski, poprzedzający właściwy rozwój form organizacyjnych

  • Okres drugi – od 1873 do 1918r. – jest okresem, w którym kształtowały się ideowe i organizacyjne podstawy polskiej turystyki i krajoznawstwa

  • Okres trzeci – od 1918 do 1939 r. – obejmuje lata działalności turystycznej w Polsce międzywojennej

  • Okres czwarty – od 1945r. – odnosi się do powstania i rozwoju turystyki w Polsce Ludowej1.

O turystyce do 1873 roku w dzisiejszym tego słowa znaczeniu

można mówić przede wszystkim na tle działalności Stanisława Staszica i Juliana Ursyna Niemcewicza. Obaj uczeni, politycy, krajoznawcy, pisarze wprowadzili do turystyki polskiej akcenty poznawcze.

Staszic – naukowiec, wybitny działacz, organizator, przyrodnik – był pierwszym badaczem, który w celach naukowych przewędrowała prawie całą Polskę. Stał się on wzorem dla innych działaczy krajoznawczych i turystycznych.

Działania Niemcewicza i Staszica kontynuowane są przez Wincentego Pola – geografa i poetę. On jako profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego kształcił zastępy młodych badaczy stwarzając teorię fizycznej odrębności ziemi Polskich od otaczających je państw.

Rozwój myśli geograficznej i historycznej, propagującej idee krajoznawcze, trafi na grunty społeczno – ekonomiczne. Typowe dla XIX wiecznej Europy przemiany społeczne również w Polsce rozszerzają krąg osób zainteresowanych uprawianiem turystyki na warstwy kupców, urzędników oraz przedstawicieli wolnych zawodów. Niestety warunki materialne nie pozwalały na dalekie podróże. Rodzi się więc potrzeba aby miejscowości wypoczynkowe, do których dojazd nie byłby zbyt kosztowny, były w bezpośrednim sąsiedztwie miejsca zamieszkania.

Z czasem uzdrowiska stają się miejscami skupiającymi czołowych intelektualistów kraju : pisarzy, naukowców, działaczy społecznych. Oprócz uzdrowisk powstają ośrodki kąpieliskowe, klimatyczne i letniskowe. W 1816 roku powstaje w Darłowie najstarsze kąpielisko nad Bałtykiem. W 1823 r. Dr Hafner odkrywa Sopot i zakłada nadmorskie kąpielisko.

Drugi okres to okres zaborów. W tym czasie społeczeństwo polskie odczuwało m.in. potrzebę organizowania się dla realizacji swych zamierzeń i celów zwiazanych z turystyką i krajoznawstwem2. Formowanie organizacji społecznych utrudniała sytuacja polityczna. Dopiero po stworzeniu pewnych form polskiej autonomii kulturalnej w Galicji powstają możliwości założenia organizacji turystycznej. W 1873 roku powstaje Galicyjskie Towarzystwo Tatrzańskie. Jego celem były badania geologiczne polskich gór i ich popularyzacja, a także ochrona przyrody i wspieranie przemysłu góralskiego. W 1874 roku zbudowano pierwsze schronisko górskie nad Morskim Okiem; w 1876 roku - schroniska w Roztoce i Pięciu Stawach, a w 1894 roku na Hali Gąsienicowej.

W 1906 roku powstaje PTK (Polskie Towarzystwo Krajoznawcze) jako druga organizacja na ziemiach polskich.

Na rewolucyjny zwrot w rozwoju turystyki dmiały wpływ wynalazek kolei i statku parowego. Podróże stały się tansze, szybsze, wygodniejsze i dostępne dla szerszych kręgów ludności.W literaturze przedmiotu przyjmuje się więc, że faza początkowa turystyki nowożytnej rozpoczyna się w XIX wieku i fazę tę cechuje:


  • rozbudowa infrastruktury informacyjnej, w szczególności sieci pocztowej

  • rozbudowa infrastruktury transportowej i zastosowanie nowych środków transportu, takich jak kolej i statek parowy, zwiększenie predkości poruszania się i zmniejszenie kosztów podróżowania,

  • większy dobrobyt dzięki industralizacji i pierwsze zdobycze socjalne w zakresie czasu wolnego, w szczególności możliwość ubiegania się o urlop, w prawdzie jeszcze bezpłatny i jeszcze nie jako prawo powszechne3

W środowisku robotniczym przed I wojną światową i w okresie międzywojennym zapoczątkowana została działalność turystyczna. Prowadziły ją organizacje młodzieżowe, sportowe i oświatowe.

Okres trzeci – wwarunkach odrodzonej państwowości polskiej po I wojnie światowej zaistniały możliwości rozwoju turystyki i krajoznawstwa. Zmieniły się warunki, zmieniła się znacznie rola i zakres działalności Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego (przed 1918 Galicyjskie Towarzystwo Tatrzańskie) i Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego. Działacze tam zgrupowani właczyli się w nowy okres rozwoju turystyki.

PTT nadal koncentrowało swoje wysiłki na zagospodarowaniu gór. Powstały nowe schroniska, zagospodarowano nowe szlaki. W 1935 roku z inicjatywy Ministerstwa Komunikacji powołana została Liga Popierania Turystyki jako stowarzyszenie, którego celem było organizowanie i krzewienie turytyki masowej.

W 1938 roku zostało powołane Centralne Biuro Wczasów przez Zrzeszenie Organizacji Oświatowo- Kulturalnych. Organizacja ta grupowała postępową, demokratyczną i lewicową inteligencję polską. CBW mimo, iż istniało tylko rok skierowało na tanie wczasy głównie na tereny Żywiecczyzny ponad 30 tys osób. Ta pierwsza próba organizowania turystyki socjalnej pozostawiła jako trwały ślad popularny dziś termin „wczasy”.4

Okres czwarty - po drugiej wojnie światowej nastąpiło zahamowanie rozwoju ruchu turystycznego, promowane były tylko niektóre jego formy - głównie turystyka masowa. Ówczesne władze ograniczały ruch międzynarodowy, czy chociażby wyjazdy nad morze. Preferowana była turystyka zdrowotna i walory kulturalne turystyki. Cały dorobek polskiej turystyki turystyki minonych lat był poważnie zniszczony. Zginęło wielu ludzi, którzy ją budowali, zpłonęło dziesiątki schronisk, zniszczone były szlaki turystyczne, uległy dalekiej dewastacji hotele, domy, pensjonaty.

Całokowite przekształcenie stosunków ekonomicznych i społecznych nie pozostawało bez wpływu na dalszy rozwój turystyki. Turystyka i wypoczynek przestały być domeną interesów poszczególnych ludzi. Zainteresownie państwa i organizacji znalazło swój wyraz w ustawie sejmowej o organizacji Funduszu Wczasów Pracowniczych (FWP)5. W ślad za tym rozpoczęła się działalność na szeroką skalę. Poszczególne zakłady pracy i związki zawodowe rozpoczęły przejmowanie obiektów przede wszystkim na ziemiach zachodnich oraz w tradycyjnych miejscowościach wypoczynkowych. Turystyka ta charakteryzowała się niskim wskaźnikiem intensywności wyjazdów turystycznych, ograniczeniem tych wyjazdów do obszaru własnego kraju, w najlepszym wypadku do obszrów krajów tego samego bloku politycznego , ograniczeniami w wyborze miejsca wypoczynku, niskim poziomem obsługi turystycznej, jednostajnością programu pobytu, niskim standardem bazy wypoczynkowej i turystycznej, brakiem rozwiązań systemowych, które zapewniałyby rozwój, modernizację i odtworzenie majątku trwałego turystyki. Brak odpowiednich mechanizmów finansowania w tym zakresie prowadził do dewastacji i stałego ubożenia bazy materialnej6.

Izolacja ścisła Polski, a właściwie całego bloku krajów demokracji ludowej, od krajów kapitalistycznych spowodowała całkowity prawie zanik wyjazdów zagranicznych do krajów Europy Zachodniej. Z drugiej strony traktowanie turystów zachodnich jako potencjalnych szpiegów sprowadziło prawie do zera przyjazdy do naszego kraju. Niewiele lepiej przedstawiała się sprawa wyjazdów do krajów obozu socjalistycznego7.Bardzo trudno było uzyskać paszport szczególnie osobom bezpartyjnym, nie zrzeszonym w żadnej organizacji, trudno było również o wizy, które obowiazywały Polaków do wszystkich krajów socjalistycznych. Sporadyczne były również przyjazdy z tych krajów do Polski. Względy politycznemiały więc znaczenie decydujące i nie liczyły się absolutnie z prawami ekonomii, odcinając skarb państwa od poważnych wpływów, jakie mogła przynieść zagraniczna turystyka przyjazdowa.

Lata 1945 – 1970 były okresem wzrostu zagospodarowania turystycznego, aczkolwiek jeszcze niedostatecznego, dla stale rozwijającego się dynamicznie ruchu turystycznego. Dzieki pomocy państwa odbudowano ze zniszczeń i wybudowano wiele obiektów. Od nowa zagospodarowano Tatry, pobudowano schroniska w Beskidach. Zagospodarowano wiele nowych szlaków wodnych na Mazurach, zakłady pracy i organizacje związkowe zbudowały setki domów wypoczynkowych i osrodków. Równolegle z zagospodarowaniem turystycznym, dzieki odbudowie m. in. Całych zaspołów zabytkowych i pojedynczych zabytków oraz budowie nowoczesnych zespołów miejskich, stworzono odpowiednie warunki dla rozwoju turystyki. Stwierdzenie, że turystyka jest fenomenem naszych czasów wynika z tego, że stała się ona bardzo szybko:



  • aktywnym czynnikiem rozwoju społecznego i ekonomicznego,

  • stałym elementem struktury potrzeb współczesnego człowieka i jego rodziny,

  • dynamiczną dziedziną gospodarkize stała tendencją wzrostową, zarówno po stronie podaży jak i popytu,

  • źródłem koniuktury dla innych dziedzin gospodarowania oraz aktywizacji miejscowości i całych regionów,

  • trwałym elementem polityki państwa i współpracy międzynarodowej8.

Kierunki i trendy rozwoju turystyki w Polsce i Europie.


Pojęcie i zakres turystyki w dzisiejszym znaczeniu przechodziło szereg ewolucji, które wynikały ze zmian, jakie wystepowały w praktyce turystycznej, co widać w pierwszym dziale dotyczącym historii turystyki w Polsce. Najwieksze jej zmiany przypadają na wiek XX, w zwiazku ze wzrostem czasu wolnego, zamożności i świadomości społeczeństw, rozwojem środków transportu oraz ułatwieniami w międzynarodowym ruchu osobowym, które są częścią składową szeroko rozumianego rozwoju cywilizacyjnego. Obecnie do turystyki zalicza się różnorodne motywacje spędzania czasu wolnego, takie jak poznawcze, kulturalne, rekreacyjne, religijne i biznesowe, z wyjątkiem podróży w celach zarobkowych. Światowa rewolucja techniczna i technologiczna, która bardzo szybko dokonuje się w naszych czasach, ma bezpośredni wpływ na rozwój turystyki i dziedzin ją wspierających. Z kolei turystyka i podróże są motorem wielu przemian dokonujących się w gospodarce światowej, co jest szczególnie widoczne w rozwoju środków transportu i telekomunikacji,oraz zastosowaniu wysoko zaawansowanych technik komputerowych, gromadzenia, przesyłania informacji.

W Polsce turystyka traktowana była jako bardziej element społeczny niż ekonomiczny. W oparciu o taki kierunek polityki zostały sformułowane programy szczegółowe, w tym rozwoju bazy materialnej, których skutki odczuwamy do dzisiaj. Na strukturę gospodarki turystycznej miały również wpływ mechanizmy pozaekonomiczne, takie jak przynależnośc do konkretnych branż przemysłowych, zaradność kadry zarządzajacej czy kondycja finansowa właściciela czy zakładu pracy. Z drugiej strony popyt był wspierany przez fundusze spożycia zbiorowego budżetowe i pozabudżetowe. Socjalny wariant rozwoju gospodarki turystyki – mający niewątpliwie negatywne reprekusje w sferze oceny ekonomicznej – miał pozytywne znaczenie w rozwoju społecznym, ponieważ spowodował:



  • wykształcenie nawyków uprawiania turystyki

  • zwiększenie dostępności wypoczynku znacznej części społeczeństwa

  • wzrost ilościowy podaży turystycznej9

Zmiany, jakie zachodzą obecnie w Polsce, spowodowały

daleko idące zmiany w wielkości , strukturze popytu turystycznego. Wzrost przyjazdów z zagranicy oraz zmiany w preferencjach krajowego poytu wymuszają zmiany w podaży usług turystycznych. W Gaworecki zauważa, że skutki rozwoju turystyki mogą być oczekiwane, postulowane i rzeczywiste10. Standard bazy noclegowej oraz infrastruktury nie zawsze odpowiada wymaganiom turystów i podróżnych. Niemniej jednak należy stwierdzić, że w polskim stracie do gospodarki rynkowej turystyka weszła z poważnie liczącymi się aktywami, do których można zaliczyć:



  1. różnorodne walory i atrakcje turystyczne oraz kulturowe o unikatowym,niekiedy międzynarodowym znaczeniu, o wysokim stopniu zorganizowania

  2. trwałe zmiany w potrzebach turystyczno – wypoczynkowych oraz w dą zeniu do ich zaspokajania. Jednocześnie wykształciła się świadomość, społeczna rola oraz znaczenie turystyki i rekreacji dla kultury, ochrony środowiska

  3. wykształcone kadry, które biorą udział w procesie organizacji i obsłudze ruchu turystycznego

  4. podaż turystyczną o różnorodnym standardzie – w szczególności bazy noclegowej i gastronomicznej

  5. dobra (na ogół) dostępność transportową do miejscowości regionów turystycznych

  6. rozwój i preferowanie aktywnych form turystyki, turystyki dzieci i młodzieży, osób niepełnosprawnych oraz usług sanatoryjnych i uzdrowiskowych.11

Ta część branży turystycznej, która działa dotychczas na warunkach komercyjnych decyduje dzisiaj o przyszłych kierunkach rozwoju, będąc jednocześnie aktywnym czynnikiem dostosowania polskiej gospodarki turystycznej do potrzeb turystów i podróznych, w oparciu o standardy powszechnie występujące w państwach Unii Europejskiej.

Turystyka należy do tych dziedzin aktywności człowieka, która jest bardzo mocno powiązana z wszelkimi trendami wystepujacymi w Europie i na swiecie. Zmiany dotyczące upodobań, motywacji, udogodnień są transferowane za granicą i stają się obowiązujące w całej branży turystycznej. Dlatego też wszystkie uwarunkowania międzynarodowe stają się dla nas koniecznym wzorem do naśladowania.

Polityka państwa jako uwarunkowanie turystyki ma zasadnicze znaczenie w jej rozwoju; stanowi punkt wyjścia w określeniu strategii rozwoju turystyki na szczeblu krajowym i regionalnym.

Odrębną grupę czynników kształtujących rozwój turystyki stanowią regulacje prawne oraz wymogi środowiskowe.12 W praktyce te dwa czynniki uzupełniaja się. Władze wykorzystują walory naturalne i atrakcje turystyczne do ogólnego rozwoju, określanego jako zrównoważony rozwój13 . Tak zwana ekopolityka społeczno – gospodarcza ma coraz więcej zwolenników.



Na rynku turystycznym występują ciągłe zmiany, tak po stronie popytu, jak i po stronie podaży. Od kilku lat w turystyce europejskiej sprzedaży obserwuje się nastepujace tendencje:

  • spada zainteresowanie trzema „s” (sun, sea, sand – słońce, morze, piasek) a wzrasta zainteresowanie aktywnymi formami spędzania czasu wolnego. Następuje stopniowe odchodzenie od turystyki masowej na rzecz turystyki indywidualnej, charakteryzuje się róznorodnymi, specyficznymi potrzebami, wynikającymi z dążenia do podtrzymywania kondycji fizycznej i psychicznej, uprawiania hobby, przeżywania przygód i mocnych wrażeń. Jednocześnie zauważa się wzrost znaczenia własnego bezpieczeństwa i dobrego samopoczucia w podróży. Współczesne tendencje w rozwoju turystyki wprowadzają zwiększone zapotrzebowanie na różnorodne formy turystyki kwalifikowanej i specjalistycznej. Właśnie chęć przezycia przygody o różnych motywacjach powoduje zmiany w strukturze oferowanego produktu turystycznego. Sport, rekreacja, atrakcje kutluralne, archeologiczne, historyczne miasta, stare zamki i pałace stanowią motywację w uprawianiu turystyki. Turystyka, jako motyw powrotu do korzeni stanowi bardzo ważny segment rynku turystycznego.

  • Wzrasta zainteresowanie „zieloną” turystyka (zdrowa żywnośc, recykling odpadków, zdrowe wyposażenie itp.). Rośnie znaczenie ekologii w turystyce co ma odzwierciedlenie w zainteresowaniu turystyką na obszarach wiejskich i leśnych. Turystyka wiejska, agroturystyka, są coraz bardziej popularne, zarówno wśród touroperatorów jak i turystów. Ekoturystyka już teraz stanowi poważny sektor uprawiania turystyki w Europie i na świecie. Fauna i flora stanowią atrakcyjny motyw do uprawiania turystyki i podróży, zapewniajac możliwość przeżycia niezapomnianej przygody. Zauważa się sentymentalny powrót do turystyki konnej i traperskiej organizowanej w naturalnych warunkach przyrodniczych.

  • Wzrasta zapotrzebowanie na zagraniczną turystykę weekendową, szczególnie w atrakcyjnych miastach oraz w dalszym ciągu utrzymywać się będzie zapotrzebowanie na drogie domy.

  • Rośnie popularnośc bazy pobytowej o rozbudowanych funkcjach o bardzo atrakcyjnych i różnorodnych programach. Atrakcje naturalne wzmiacniane przez atrakcjej specjalne w tym celu budowane, stanowią dzisiaj niezwykle dochodowy rodzaj przemysłu turystyczno – rozrywkowego.

  • Obserwuje się w dalszym ciagu wzrost wyjazdów służbowych i turystyki motywacyjnej. Rozszerza się zasięg i zakres podróży w różnych celach o bardzo róznych motywach zbiorowych i indywidualnych. Rozwój środków transportowych i telekomunikacyjnych stanowi w tym względzie czynnik sprzyjający podróżom i turystyce. Innowacje i nowinki techniczne i technologiczne będą miały wpływ na motywację wyjazdów turystycznych przy założeniu, że przestrzeń i czas nie będą stanowić bariery rozwoju.14

Analizę trendów rozwojowych turystyki przeprowadził m. in. Naisbitt. Wyróżnił on 10 podstawowych trendów15 uwidaczniających się we współczesnej gospodarce oraz życiu społecznym. Zaobserwowane i opisane przez Naisbitta przemiany to:

  • przesuwaniu się społeczeństwa uprzemysłowionego ku społeczeństwu opartemu na tworzeniu i dystrybucji informacji;

  • nieprzydatność technologii nie biorącej pod uwagę czynnika ludzkiego;

  • globalna ekspansja gospodarki – gospodarka krajowa staje się częścią gospodarki światowej;

  • przestawianie się z działań opartych na krótkofalowych rozwiązaniach na podejmowaniu problemu w szerszych ramach czasowych i przywiązywanie coraz wiekszego znaczenia do spraw perspektywicznych;

  • szybka decentralizacja organizacji i hierarchii, rosnąca zdolnosc do działania innowacyjnego i osiągania efektów poprzez inicjatywy oddolne;

  • poleganie na własnej zaradności we wszystkich dziedzinach życia, zamiast korzystania z pomocy instutucjonalizowanej;

  • narastajaca potrzeba ludzi do brania udziału w podejmowaniu decyzji; rozpadanie się sytuktur hierarchicznych i powstawanie sieci przetwarzania informacji, co staje się szczególnie ważne w odniesieniu do społeczności biznesu;

  • większe mozliwości samodzielności wyborówstojące przed ludzmi, tworzenie się społeczeństwa wolnego , wieloopcyjnego16

Opisywane przez Nisbitta zjawiska i procesy, wywierać będą istotny wpływ na tempo i kierunki rozwoju turystyki, który jest przecież konsekwencją przeobrażeń jakim podlega społeczeństwo. Coraz więcej ludzi podróżuje, coraz więcej miejsc i krajów utrzymuje się z turystów a podróże i związane z nimi wydatki stanowią coraz istotniejszy element życia współczesnego człowieka. Po pracy mieszkaniu i samochodzie turystyka jest uważana za czwarty w kolejności miernik jakości życia.17

Strategia rozwoju produktu turystycznego do roku 2004 zakłada wydzielenie pięciu stref zwiększonej aktywności (strefy obejmują po kilka województw) administracji rządowej i władz samorządowych w zakresie rozwoju bazy i infrastruktury przeznaczonej dla dominujacej w danym terenie form turystyki.18 Są to: wybrzeże, pojezierze, zachodnie pogranicze, góry, miasta – duże centra. Spodziewane efekty tej strategii to: rozbudowa bazy noclegowej z obiektami towarzyszacymi w tym nasycenie wsi i małych miast małymi obiektami i kwaterami (agroturystyka), uruchomienie rogramu funkcjonowania bazy noclegowej taniej w szczególności dla turystyki młodzieży, rozbudowa bazy w centrach turystycznych i restrukturyzacja bazy zakładowej i sanatoryjnej. Niezbędny jest równolegle postepujący harmonijny rozwój pozostałej infrastruktury gospodarczej w całym kraju, szczególnie w zakresie: dostępności komunikacyjnej Polski i regionów (przejscia graniczne, autostrady, drogi kołowe, wodne, porty lotnicze, rzeczne itp.), udostępniania i ochrony dóbr kultury i obiektów przyrodniczych.


Trendy w turystyce europejskiej
Rozwój społeczeństwa postindustrialnego prowadzi do zanikania zarówno starych, jak i nowo pojawiających się gałęzi przemysłu, co powoduje mniejszą stabilność społeczną. Długie okresy bezrobocia i wielokrotne zmiany miejsca pracy w ciągu całego życia są coraz powszechniejszym zjawiskiem. Niepewność jutra kształtuje wzory wydatkowania i oszczędzania, a większa różnorodność możliwych do nabycia dóbr i usług konkuruje z wydatkami na podróże19.
Dystrybucja dochodów staje się coraz bardziej nierównomierna. Z jednej strony ludzie o wysokich zarobkach dysponują mniejszą ilością wolnego czasu, z drugiej zaś rosnąca grupa ludzi biednych ma nadmiar przymusowego czasu wolnego.
Globalizacja w przemyśle, nadwyżki zdolności produkcyjnych w kluczowych sektorach produkcji i ogólny nadmiar kapitału stanowią nowe, wpływowe siły ekonomiczne, które ograniczają możliwość interwencjonizmu państwowego i prowadzą do ostrej konkurencji międzynarodowej. pomoc rządów dla sektora turystycznego maleje wraz ze wzrostem roli gospodarki rynkowej i prywatyzacji sektora. Jednocześnie, popyt w turystyce jest bardziej zależny od dobrej współpracy sektora publicznego i prywatnego niż inne dziedziny handlu. Rynek zjednoczonej Europy nie sprawdził się w sferze turystyki ze względu na brak konsekwentnej polityki Unii w tej dziedzinie. Wysokie i niejednolite podatki oraz nadmiar przepisów powodują stałe pogarszanie się warunków funkcjonowania branży, prowadząc do utraty konkurencyjności na światowym rynku.
Zaniechanie działalności sklepów typu duty free i wysokie koszty paliw spowodowały wzrost opłat na niektórych głównych liniach tranzytowych, zwłaszcza obsługiwanych przez transport powietrzny i morski. Malejąca pomoc państwa w finansowaniu promocji za granicą, zmiany w systemach dystrybucji, sprzedaży i rezerwacji, coraz większa liczba przepisów -wszystko to spowodowało rosnącą presję na małe przedsiębiorstwa i niekorzystnie wpłynęło na jakość usług.
Niższy poziom inflacji w długim okresie oferuje lepsze warunki do handlu, ale prowadzi także do ograniczenia dochodów z oszczędności oraz wydatków emerytów i osób starszych, których liczba gwałtownie wzrasta w ostatnich latach.
Zaawansowane technologie (szczególnie w dziedzinie informacji, rezerwacji i dystrybucji) przyspieszają i spowodują zmiany w przemyśle turystycznym, umożliwiając późniejsze rezerwacje, a także wzrost liczby podróży indywidualnych w formie all inclusive. Już dziś wielu doświadczonych turystów jest w stanie zorganizować sobie samodzielnie podróż i częściej wyjeżdżać, jeśli tylko wybór i kupno są łatwe. W miarę zwiększania się dostępności, będzie wzrastała liczba korzystających z nich osób.
Niekorzystnym zjawiskiem jest rosnące zanieczyszczenie środowiska naturalnego i koszty związane z jego ochroną Interwencjonizm państwa w tym zakresie, nowe przepisy i podatki mogą niekorzystnie wpłynąć na popyt. Może jeszcze upłynąć jakiś czas, nim opisane wyżej czynniki w pełni się ujawnią, ale zmiany zachodzą szybciej niż kiedykolwiek przedtem. Turystyka staje się bardziej zmienna; ulega ekonomicznej presji recesji, wpływa na nią brak poczucia bezpieczeństwa oraz liczne inne zagrożenia. Zakłócenia rozwoju będą raczej dotyczyły niektórych regionów, a nie całego świata. Pojawią się zatem zwycięzcy i przegrani
Korzystnym zjawiskiem będzie zainteresowanie podróżami zagranicznymi większości populacji krajów rozwiniętych. potencjał rozwoju jest bardzo duży. Szacuje się, że obecnie w podróżach międzynarodowych bierze udział około 3,5 % populacji świata. Zgodnie z danymi WTO, odsetek ten może wzrosnąć do 7 % w następnej dekadzie.

Na podstawie obserwacji zjawisk zachodzących w turystyce europejskiej i gospodarce światowej oraz raportów krajów członkowskich European Travel Commission (ETC), eksperci z European Travel & Tourism Action Group (ETAG) opracowali listę najważniejszych trendów, które można pogrupować ze względu na różne aspekty.20



Trendy ogólne
Rośnie ilość czasu wolnego. Wakacje przestały być dobrem luksusowym, gdyż pojawia się wiele możliwości konkurencyjnego sposobu spędzania wolnego czasu.
Liczba podróży na osobę ciągle wzrasta, lecz czas trwania tych wyjazdów jest coraz krótszy.
Liczba klasycznych wyjazdów z północy na południe rośnie wolniej niż wyjazdów z południa na północ, ze wschodu na zachód i z zachodu na wschód.
Wydatki
Całkowite wydatki turystyczne, zwłaszcza wydatki na transport rosną szybciej niż inne składniki kosztów podróży, przede wszystkim z powodu częstszych i trwających krócej wyjazdów. Dzienne wydatki zostały generalnie utrzymane, ale wydatki w przeliczeniu na jedną podróż spadły - właśnie z powodu skrócenia jej czasu. Niemniej usługi konkurencyjne (często w miejscu zamieszkania), oferujące szeroką gamę możliwości spędzenia wolnego czasu (np. parki tematyczne, kluby sportowe i odnowy biologicznej, imprezy kulturalne), będą wpływały na wydatki turystyczne, szczególnie w okresie recesji.
Kierunki podróży
Liczba podróży międzykontynentalnych z i do Europy wzrasta szybciej niż ruch turystyczny między krajami europejskimi.
Liczba podróży między krajami Europy rośnie szybciej niż turystyka krajowa. Wzrastający popyt na wyjazdy do nowych, nieznanych i unikatowych miejsc jest równoważony przez powtórne wyjazdy do tych samych regionów, w których turyści mieli pozytywne doświadczenia.
Wzrasta liczba podróży wakacyjnych, podczas których turyści odwiedzają kilka krajów. Coraz bardziej popularne będą się stawały regiony oferujące produkt typu "coś dla każdego".
Sezony turystyczne
Zainteresowanie zimowymi wakacjami w słońcu, turystyka kulturowa i podróże statkami rozwijają się szybciej niż tradycyjne wyjazdy związane z uprawianiem sportów zimowych.
Wyjazdy aktywne stają się tak samo popularne zimą i latem. Z wyjazdów poza sezonem najczęściej korzystają emeryci i osoby starsze.
Warunki podróżowania
Aspekty środowiskowe będą wywierały coraz większy wpływ na zachowania konsumentów i wybór kraju docelowego podróży. Potrzeba bezpieczeństwa podczas wakacji stale wzrasta. Społeczności lokalne stają się bardziej krytyczne wobec zjawiska turystyki.
Potrzeby i motywacje podróży
Rośnie popyt na wyjazdy zawierające elementy kultury, edukacji, historii, aktywności sportowej, a także zainteresowanie korzyściami zdrowotnymi wynikającymi z wyjazdu.
Odpoczynek i relaks (jako przeciwieństwo wypełniania wakacji różnymi formami aktywności) nadal pozostaje bardzo ważną cechą imprezy turystycznej.
Jakość, autentyczność i różnorodność stają się najistotniejszymi elementami postrzegania i wyboru kierunku podróży.
Rośnie potrzeba łączenia podczas podróży wakacyjnych wypoczynku i uczestnictwa w różnych wydarzeniach.
Wyjazdy, podczas których można połączyć wykonywany zawód z zainteresowaniem (hobby), cieszą się rosnącą popularnością.
Istotnymi  elementami postrzegania wakacji są takie cechy, jak: przygoda, fantazja, luksus i przyjemność, w połączeniu z atmosferą wyłączności.
Nowe aspekty segmentacji
Rynek czasu wolnego będzie bardziej ulegał modzie. Podróże służbowe staną się oszczędniejsze i większą uwagę będzie się zwracać na czas ich trwania. W krajach wysoko rozwiniętych kobiety samodzielne pod względem finansowym będą miały większy wpływ na wybór kierunków podróży i sposobu spędzania czasu niż obecnie.
Najlepsze perspektywy rozwoju przedstawiają następujące segmenty:
Za najbardziej dynamicznie rozwijający się segment rynku uważani są seniorzy. Przeciwieństwo stanowi turystyka młodzieży, zagrożona niedostatkiem odpowiednich usług - transportowych i innych, a także zmniejszaniem się dodatki od instytucji edukacyjnych.
Turystyka biznesowa - wzrost liczby tego rodzaju podróży zależy głównie od działań marketingowych. Powodzeniem będą się cieszyły wyjazdy grupowe z powodu specjalnych okazji: na konferencje, targi oraz podróże motywacyjne i wyjazdy łączące pracę z wypoczynkiem.
Największy potencjał wzrostu ujawniają odwiedziny u krewnych i przyjaciół oraz wszystkie formy wyjazdów specjalistycznych.
Będzie się rozwijać turystyka miejska, szczególnie z okazji wydarzeń kulturalnych czy sportowych, głównie w formie coraz krótszych wyjazdów.
Szybciej niż wyjazdy w okresie letnim czy też turystyka wypoczynkowa typu "słońce i plaża" i tradycyjne wyjazdy zimowe na narty będą się rozwijały wyjazdy zimowe do krajów południowych oraz rejsy statkami wycieczkowymi.
Nadal popularne będą wyjazdy jednodniowe w różnych celach.
Nowe produkty: istnieje zapotrzebowanie na nowy rodzaj produktów przeznaczonych dla ludzi o zróżnicowanych, specjalistycznych zainteresowaniach. Wyjazdy powinny umożliwiać łączenie pracy z wypoczynkiem.
Coraz większą liczbę klientów, także seniorów będą przyciągały wakacje związane z potrzebą przeżycia przygody oraz podróże do krajów bardzo odległych od miejsca zamieszkania, które stanowią dziś 18 % wszystkich zamorskich podróży (np. do dżungli) - w komforcie i poczuciu bezpieczeństwa.
Wyjazdy grupowe organizowane dla określonych społeczności lub grup zawodowych potrzebują wyspecjalizowanej obsługi. Znaczna większość tego typu podróży jest organizowana samodzielnie lub przez instytucje niekomercyjne.
Rośnie też zainteresowanie turystyką wiejską, powrotem do natury, a w mniejszym stopniu - dużym obecnie ruchem campingowym i caravaningowym.
Trendy w organizacji podróży
Obserwować się będzie większe zainteresowanie zorganizowanymi podróżami indywidualnymi, ze szkodą dla zorganizowanych wyjazdów grupowych.
Maleje liczba uczestników zorganizowanych wyjazdów grupowych, ale są one bardziej zróżnicowane. Rosnącym powodzeniem cieszą się imprezy, które zapewniają wszystkie rodzaje świadczeń (all inclusive).
Technologie informacyjne
Systemy informacji, lepsze i łatwiej dostępne, umożliwiają późniejsze rezerwacje, często też prowadzą do bardziej elastycznego traktowania programu podróży.
Wzrośnie znaczenie  systemów dystrybucji i lepszego świadczenia usług dla indywidualnego turysty.
Produktem stanie się dostarczanie informacji za pośrednictwem internetu. Kraje (regiony) będą konkurencyjne, jeśli umiejętnie wykorzystają nowe media.
Trendy związane z produktami
Konsumenci stają się bardziej krytyczni i pewni siebie: coraz bardziej zwracają uwagę na związek między ceną a jakością.
Wzrasta rola komfortu i dodatkowych korzyści. Turyści oczekują większego osobistego zainteresowania, nawet w drobnych sprawach.
Wzrasta grupa klientów poszukujących produktu "minimalnego".
Zainteresowanie produktami najwyższej jakości będzie wzrastało tylko nieznacznie lub wcale.
Wszelkie dodatkowe wyposażenie i udogodnienia w hotelach, wliczone w cenę noclegu, będą mile widziane.
Usługi transportowe
Zgodnie z prognozami, liczba przewozów lotniczych będzie wzrastać. Jednak większe koszty oraz natłok samochodów prywatnych doprowadzą w efekcie do ograniczenia wielu podróży. Transport publiczny powinien odnieść z tego tytułu korzyści, pod warunkiem, że zostaną zapewnione przez rządy podstawowe inwestycje infrastrukturalne, do których można zaliczyć rozwój lotnisk. Inwestycje te są konieczne; ich zaniechanie wpłynęłoby niekorzystnie na perspektywy rozwoju.
Istnieje rosnąca potrzeba przemieszczania się w miejscu pobytu na wakacjach.
Konsumenci są coraz bardziej zainteresowani używaniem alternatywnych środków lokomocji w celu dojechania do miejsca przeznaczenia.
Wzrośnie liczba przewozów lotniczych i udział podróży z wykorzystaniem samolotu i pociągu łącznie. Liczba przejazdów pociągiem między dużymi aglomeracjami będzie wzrastać.
Utrzymuje się duże zainteresowanie statkami wycieczkowymi.
Usługi noclegowe i gastronomiczne
Dotychczas były to największe obszary wzrostu. Prawdopodobnie będzie tak nadal, jednak towarzyszyć temu będą duże zmiany. Hotele najwyższej klasy mogą osiągnąć stan nasycenia, będzie rósł natomiast popyt na hotele trzygwiazdkowe i niższej klasy. Coraz częściej nocleg w hotelach będzie sprzedawany w formie pakietu, szczególnie przy wyjazdach na krótko.
Usługi gastronomiczne będą się rozwijać poprzez sieć wyspecjalizowanych restauracji. Największym popytem cieszyć się będą dobrej jakości małe restauracje i zajazdy. Kontynuowanym trendem będzie nie tylko poszukiwanie wysokiej jakości i nowości w kuchni, ale także uleganie zmiennym modom.
Przewiduje się zwiększone zapotrzebowanie na noclegi i wyżywienie w wynajętych mieszkaniach, szczególnie w pobliżu atrakcji turystycznych - takich jak parki tematyczne, obiekty sportowe i kultury, centra odnowy biologicznej oraz wioski wakacyjne. Nadal pozostaną popularne drugie domy.
Trzeba sobie zdawać sprawę, że opisane wyżej trendy mają częściowo charakter ogólny, a w części odnoszą się tylko do specyficznych grup. Próba ich zastosowania do wszystkich byłaby poważnym błędem.
Turystyka nie jest z pewnością zjawiskiem statycznym. Można oczekiwać, że zmiany te będą następowały w nadchodzących latach. Jest ważne, aby uwzględnić je we właściwym momencie.
Wydaje się, że najgłębsze zmiany są spowodowane przemianami w stylu życia. One prowadzą do rosnącej segmentacji, ponieważ popyt stał się bardziej zmienny, elastyczny.
W krajach rozwiniętych jest więcej obywateli w wieku emerytalnym, mniej ludzi młodych; więcej bogatych i wykształconych, ale także więcej biednych, bezrobotnych i odsuniętych poza główny nurt życia społecznego. Maleją stare więzi i lojalność wobec rodziny, nauczycieli, rodzinnego miasta i religii.
Regiony, kraje i małe miejscowości utracą swoją prawie monopolistyczną pozycję wobec stałych klientów. Rynek masowy, większa częstotliwość podróży w ciągu całego roku będą sprzyjać wzrostowi popytu, ale wzrośnie konkurencja oraz możliwości wyboru. Podróżni będą bardziej zorientowani na produkty, dlatego w promocji większego znaczenia nabierze koncentrowanie się na specyficznych segmentach rynku niż ogólna promocja kraju.

Prognozy krótkoterminowe są mniej korzystne. Dojrzałość niektórych rynków i niepewne perspektywy rozwoju gospodarki światowej, przewidujące tempo wzrostu gospodarczego na poziomie 3 % lub mniej, nie wyglądają obiecująco. W 2000 roku ujawniło się dalsze ograniczenie udziału turystyki europejskiej na świecie, a wiele krajów odnotowało zmniejszenie tempa wzrostu, stagnację, a nawet spadek liczby przyjazdów.


Turystyka wyjazdowa w większości krajów wzrastała, szczególnie na trasach odległych. WTO przewiduje, że jeżeli obecny trend się utrzyma, wyjazdy z Europy przewyższą ruch przyjazdowy w ciągu najbliższych dwudziestu lat.
Jednakże WTO prognozuje wielkie możliwości dla przyszłych podróży międzynarodowych. Warunek osiągnięcia sukcesu i odwrócenia negatywnych tendencji specjaliści upatrują w efektywnym marketingu i nowych produktach.
Europa potrzebuje lepszej polityki państwa i bardziej dogodnych warunków funkcjonowania branży turystycznej. Żeby osiągnąć zrównoważony wzrost, niezbędne jest ożywienie współpracy między sektorem publicznym i prywatnym.
Kierunki rozwoju infrastuktury transportowej i jej znaczenie dla rozwoju turystyki.
Światowa Organizacja Turystyki (WTO – ang. World Tourism Organisation) zdefiniowała m.in. główne pojęcia z zakresu turystyki miedzynarodowej oraz zbiera systematycznie dane dotyczące ruchu turystycznego oraz jego znaczenia gospodarczego21. Według definicji WTO „środek transportu” oznacza „środki użyte przez odwiedzającego w czasie podróży z miejsca stałego zamieszkania do miejsca przeznaczenia”22

Standardowa klasyfikacja środków transportu według WTO23

Grupy głowne Podgrupy


  1. Komunikacja powietrzna

    1. Loty regularne

    2. Loty poza rozkładem

    3. Inne przewozy lotnicze

  2. Komunikacja wodna

2.1 Linie pasażerskie

2.2 Rejsy wycieczkowe

2.3 Inne


  1. Komunikacja Lądowa

    1. Kolej

    2. Autokary, autobusy i inne środki publicznego transportu drogowego

    3. Pojazdy prywatne (do 8 miejsc)

    4. Pojazdy wynajęte

    5. Inne środki transportu lądowego

Współzależność miedzy sektorem transportu i turystyki
Wzajemne zalezności miedzy turystyką a transportem mają ogromne znaczenie dla rozwoju obydwu sektorów. Skalę tych powiązań ilustrować może fakt, że miedzynarodowy ruch pasażerski zdominowany jest przez przejazdy i podróże w celach turystycznych. Wzajemne uzależnienie tych dwóch sfer rośnie dodatkowo w wyniku rozszerzenia się form i rodzajów turystyki. Jej pojęcie rozumiane jest obecnie bardzo szeroko począwszy od pobytów lotniskowych, przez tzw. turystykę kulturalną (udział w kulturalnych imprezach, w uroczystościach religijnych , wyjazdy w celach naukowych itp.) tzw. turystykę zdrowotną (pobyt w sanatoriach, ośrodkach uzdowiskowych, rehabilitacyjnych itp.) aż do tzw. turystyki biznesowej (podróże służbowe, delegacje)

Wobec powszechności turystyki usługi transportowe uznawane są współcześnie za czynnik warunkujący i dynamizujący ruch turystyczny. Z jedej strony popyt na usługi turystyczne pobudza wzrost podaży usług transportowych a z drugiej strony podaż atrakcyjnych usług transportowych w spektakularny sposób wpływa na pobudzenie popytu na usługi turystyczne. Mamy tu do czynienia z klasycznym przykładem sprzężenia zwrotnego: dostępność transportu na atrakcyjnych turystycznie obszarach ożywia ruch turystyczny, który z kolei wpływa na rozwój transportu zarówno w zakresie infrastruktury, jak i zróżnicowania form działalności przewoźników pasażerskich.

Turysta wybierając środek transportu zwraca uwagę na pewne jego cechy jakościowe. Z punktu widzenia tej osoby naistotniejsze są takie postulaty trasportowe jak :


  • Bezpieczeństwo podróży

  • Komfort podróży

  • Bezpośredniość

  • Niezawodność

  • Szybkość 24

Do tej ostatniej cechy turyści przywiązuja coraz większe znaczenie. Promuje to szybkie środki transportu, takie jak pociagi dużej predkości i samoloty. Oczywiście rozważajac cechy jakościowe nie możemy zapomnieć o czynniku kosztowym. Każda poprawa żądanej jakości usługi transportowej związana jest z dodatkowymi wydatkami na jej wykonanie. Ponadto, obniżenie kosztów jednostkowych i cen usług transportowych stymuluje rozwój turystyki, bowiem przy tańszym można zwiększyć i wzbogacić ofertę czysto turystyczną w ramach tego samego budżetu osoby zainteresowanej usługą biura podrózy, organizatora wczasów czy imprezy kulturalnej.25

Z punktu widzenia turystyki, do atutów polskiej infrastruktury można zaliczyć:



  • Dużą gęstość linii kolejowych normalnotorowych (7,5 km / 100 km) – wyższą niż średnia gęstość linii w Unii Europejskiej (6,2 km/100km2) oraz wyskoki stopień jej zelektryfikowania(49,2% w 19993 roku; w UE średnio 37%)

  • Dobrą gęstość całkowitej sieci kołowych dróg publicznych (109,1 km/ 100km2), niewiele odbiegające od średniej gestości w UE (128,4 km/100km2)

  • Dysponowanie nowoczesnym miedzynarodowym portem lotniczym Okęcie II, stwarzającym mozliwość uczynienia z Warszawy ważnego portu tranzytowego w Europie.

Tak więc wydawałoby się, że stan polskiej infrastruktury powienien sprzyjać rozwojowi turystyki. Przed postawieniem takiej tezy należy jednak zwrócić uwagę na rozmaite mankamenty systemu transportowego, w tym też infrastruktury liniowej. W zakresie wyposażenia materialnego transportu głównymi jego wadami są:

  • W zakresie infrastruktury drogowej: niski udział autostrad w ogólnej sieci dróg o nawierzchni twardej (0,11%), podczas gdy w krajach Unii Europejskiej odsetek ten wynosi średnio 1,1%; duży udział dróg o nawierzchni gruntowej, zwłaszcza w przypadku dróg zamiejskich (ok. 40%); niedostateczna liczba obwodnic miast w ciagach dróg miedzyregionalnych i mała liczba skrzyzowań dwupoziomowych z liniami kolejowymi, ogromne zaległości w utrzymaniu sieci drogowej i budownictwie mostowym; brak dróg kołowych umożliwiajacych na całej długości bezkolizyjny ruch tranzytowy przez terytorium Polski z ominięciem miast, bez korzystania z jednopoziomowych przejazdów kolejowych; niedostateczna liczba i przepustowość przejść granicznych, szczególnie na granicy zachodniej;

  • W zakresie infrastruktury kolejowej: niski udział linii kolejowych w dwu – i wielotorowych w ogólnej długości sieci linii normalnotorowych (38,3%), podczas gdy w krajach Unii odsetek ten sięga 70%; przestarzały typ trakcji elektrycznej – niewiele państw Unii Europejskiej stosuje napięcie 3000 V pradu stałego (włochy, Belgia, Hiszpania – technika dużych prędkości na kolei wymaga stosowania napięcia 25 lub 15 KV); niewielki zakres specjalizacji linii w podziale na wyłącznie pasażerskie czy wyłącznie torowe, co ogranicza prędkość pociągów pasazerskich i oniża jakość oraz komfort podróżowania koleją; brak mozliwości przewozu podróżnych koleją dużej prędkości.

  • W zakresie infrastruktury trasportu lotniczego:niewielka siec portów lotniczych (pięciokrotnie mniejsza niż we Francji), słabe skomunikowanie lotniska na Okęciuz innymi lotniskami regionalnymiw kraju oraz z innymi srodkami transportu.Poważnym mankamentem jest brak nowoczesnego systemu kontroli ruchu lotniczego nad Polską;

  • W zakresie inrastruktury związanej z żegluga śródlądową:brak poważniejszych inwestycji zarówno infrastrukturalnych,jak i taborowych w tej gałezi doprowadził do wysokiej dekapitalizacji majątku;zaniedbania inwestycyjne sprawiają,że szlaki wodne są żeglowne na pewnych tylko odcinkach-z ogólnej liczby 3712 km tych szlaków do klasy IV i V zalicza się jedynie 370 km,a Odra jest żeglowna jedynie w dolnym nurcie i na kilku odcinkach nurtu górnego(prawie cały jej środkowy odcinek jest nieżeglowny);dla transportu turystycznego istotne znaczenie ma brak dobrze wyposażonych przystani rzecznych i jeziornych;

  • W zakresie infrastruktury transportu morskiego:jest ona w przewazającej mierze nastawiona na obsługę ruchu towarowego brak jest baz promowych odpowiadających liczebnie i pod względem przeputowości potencjalnym potrzebom promowego ruchu pasażerskiego na Bałtyku i miedzy portami polskimi a portami Morza Północnego

Powyższe dane wskazują na to, że zarówno intensywność jak i jakość infrastruktury transportu na obszarze kraju nie odpowiada potrzebom ruchu turystycznego.Wśród podróżujących polskimi kolejami,samolotami i poruszających się po polskich drogach kołowych odnotowuje się niezadowolenie z jakosci świadczonych usług transportowych i poziomu obługi użytkowników w obiektach transportowych (z wyjątkiem nowego terminalu na Okęciu).26

Środki transporowe wykorzystywane w turystyce europejskiej


Struktura transportu pasażerskiego w Europie
Statystyki transportu pasażerskiego w Europie nie są dokładne,zwłasza w zakresie liczby przejazdów samochodami osobowymi.Według danych CEMT27

Liczba pasażerokilometrów zarejestrowanych w obecnej UNII EUROPEJSKIEJ,w Szwajcarii,Turcji i byłej Jugosławii we wszystkich gałęziach wzrosła z 2922mld w 1980 roku do 3868 mld w 1990 roku i był to wzrost o 2,2% większy niż notowany w tym samym okresie w przewozach ładunków.W istotny sposób uległa zmianie w latach1970-1980 struktura gałęziowa przewozów.

Znaczenie transportu samochodowego

Rozwój transportu samochodowego w wielkiej mierze wpływa na wzrost ruchu turystycznego oraz sprzyja odkrywaniu nowych miejsc atrakcyjnych turystycznie nawet jeżeli położone są z dala od głównych dróg28. Główne czynniki wpływające na rozwój transportu indywidualnego to:



  • rozwiniety przemysł motoryzacyjny, o czym świadczy tempo parku samochodowego na świecie. W 1970 roku było na świecie 194 mln sztuk samochodów osobowych a już 20 lat póżniej dwa razy więcej. W Polsce wzrost ten jest większy: z 479 tys. sztuk w 1970 roku do 6,8 mln w 1993 roku (ponad 14 – krotny).29

  • Sieć dróg i autostrad pozwoliła w latach 70. na otwarcie obszarów Europy Południowej dla turystykimiedzynarodowej tak, że dziś basen Morza Sródziemnego to jeden z największych obszarów recepcji turystycznej na świecie;

  • Zalety motoryzacji indywidualnej tzn swoboda wyboru miejsca przeznaczenia, tras, etapów i przerw podróży.

  • Coraz większa rola wypożyczalni samochodów osobowych; poszerzanie galerii marek i dostepności wypożyczalni, ochrona ubezpieczeniowa i usługi dodatkowe jako elementy zachecajace i zdobywające nowych klientów30

Ściśle związane z funkcjonowaniem przewozów turystycznych są usługi taxi świadczone w takich punktach jak porty lotnicze, dworce kolejowe itp. Turyści korzystający z autokaru kierują się jego zaletami, na których czele można wymienić przyjemność podróżowania i duży komfort. Autokar podobnie jak samochód zapewnia klientom mozliwośc penetracji i mobilność, a jednocześnie może też świadczyć większy zakres usług. Nowoczesne autokary zapewniaja panoramiczny widok, usługi kuchni pokładowej, miejsca do leżenia, video, dostepnośc toalety, klimatyzację.31
Perspektywy transportu kolejowego
Transport kolejowy zajmuje znaczące miejsce w historii turystyki. I choć kolej utraciła w ostatnich kilkudziesieciu latach swoją czołową pozycję w tym zakresie, to jednak podejmuje wiele wysiłków, których celem jest nakłonienie wielu turystów do korzystania z jej usług. W tym celu podjęto następujące przedsięwzięcia:32 :

  • zwiększenie komfortu podróży i umocnienie usług dostępnych w pociagach (przykładem mogą być francuskie koleje oferujace odrębne miejsca dla rodzin, biznesmenów czy grup, posiada nowoczesne kuszetki, wagony sypialne z kabinami, restauracje i inne usługi jak np. kino czy dyskoteka)

Szczególnie niecodzienny zetsaw usług wprowadził angielski system „intercity Pullman”, gdzie można skorzystać z nastepujących udogodnień: salonu pullmanowsiego z napojami i przekąskami oraz stanowiskami biurowymi na głównych dworcach, śniadanie , obiad i kolacja podawane do zajmowanego fotela, telefon w pociagu, bezpłatne miejsce na parkingu stacji wyjazdowej przez 24h, 15% zniżki na samochód wynajety na dworcu, kupon upoważnijacy do gratisowej konsumpcji w barze znajdujacym się w składzie pociągu, bezpłatny całodzienny bilet do londyńskiego metra.33

  • zwiększenie prędkości

  • rozwijanie sieci połączeń międzynarodowych gwarantujących wysoką jakość i szybkość, np. TEE34 czy TEN35

  • rozwijanie usług „auto kuszetek” - czyli możliwość podróżowania pasażerów wraz z samochodami

  • ujednolicanie taryf oraz wprowadzanie specjalnych taryf dla turystów w ruchu miedzynarodowym (weekendowe, młodzieżowe, grupowe)

Tab. 1. Rozzwój sieci szybkich kolei w Europie w latach 1981 – 1998

rok

kraj

linia

Długość w km

Linie uruchomione do 1994 roku


1981

Francja

TGV Sud – Est (I część)

301

1981

Włochy

Direttissima (I część)

150

1983

Francja

TGV Sud – Est(II część)

116

1984

Włochy

Direttissima (II część)

74

1988

Niemcy

NBS Wurzburg – Hannover (I część)

90

1989

Francja

TGV Atlatique (I część)

176

1990

Francja

TGV Atlatique (II część)

106

1991

Niemcy

NBS Wurzburg – Hannover (II część)

237

1991

Niemcy

NBS Mannheim – Studdgart

100

1992

Hiszpania

Madryt – Sewilla

471

1992

Włochy

Direttissima (III część)

24

1992

Francja

TGV Rhone – Alpes (II część)

38

1993

Francja

TGC Nord (do Lille)

320

1994

Fracja / W. Brytania

Tunel pod Kanałem La Manche

50

1994

Francja

Połączenie Nord – Sud - Est

70

1994

Francja

TGV Rhone – Alpes (II część)

83

Linie planowane do uruchomienia do 1998 roku


1996

Francja

Połączenie Atlantykiem

32

1997

Francja / Belgia

Lille – Bruksela

84

1997

Niemcy

(Hannover) – Wolfsburg - Berlin

158

1997

Niemcy

Wolsburg - Braunschweig (Gottingen)

12

1997

Niency

(Hamburg) – Uelzen – Stendal – (Berlin)

15

1998

Belgia

Bruksela - Akwizgran

89



  1   2   3


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna