Zbigniew Libera: to nie moja wina, że otarła się o mnie ta rzeźba Wystawa jubileuszowa w Muzeum Rzeźby im. Xawerego Dunikowskiego



Pobieranie 55.41 Kb.
Data09.05.2016
Rozmiar55.41 Kb.




Zbigniew Libera: to nie moja wina, że otarła się o mnie ta rzeźba
Wystawa jubileuszowa w Muzeum Rzeźby
im. Xawerego Dunikowskiego

22.11.2015 – 20.03.2016
Otwarcie: 22 listopada (niedziela), godz. 18.00
Artyści: Jerzy Bereś, Marian Bogusz, Albin Maria Bończa – Boniecki, Wanda Czełkowska, Xawery Dunikowski, Matthew Frere – Smith, Magdalena Gross, Władysław Hasior, Zuzanna Janin, Maria Jarema, Jerzy Jarnuszkiewicz, Anna Kamieńska – Łapińska, Alfons Karny, Kijewski/ Kocur (Marek Kijewski i Małgorzata Malinowska),Katarzyna Kobro, Edward Krasiński, Henryk Kuna, Leopold Lewicki, Zbigniew Libera, Ludwik Lille, Micka Mickun, Gaetano Motelli, Olga Niewska, Maria Papa Rostkowska, Theodore Roszak, Henryk Stażewski, Alina Szapocznikow, Alina Ślesińska, Iza Tarasewicz, Henryk Wiciński

Kuratorka: Joanna Turowicz
Architektura wystawy: Agnieszka Tarasiuk
Opracowanie graficzne: Full Metal Jacket

Patroni medialni:

Wystawa została objęta honorowym patronatem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego:








W Królikarni już od 50 lat mieści się oddział Muzeum Narodowego w Warszawie, obecnie opiekujący się największą w Polsce kolekcją rzeźby. Pałac wraz z otaczającym go parkiem stanowią jedno z ulubionych miejsc spotkań warszawiaków i turystów. Dzięki decyzji Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego od czerwca 2015 kolekcja Muzeum Rzeźby udostępniana jest publiczności nieodpłatnie.

W jaki sposób Muzeum Rzeźby im. Xawerego Dunikowskiego celebruje 50. rocznicę swojego istnienia? Nie bankietami i odznaczeniami, ale wzmożoną pracą badawczą, realizując problemowe wystawy na temat historii kolekcji i gmachu muzeum, a także zapraszając do współpracy Zbigniewa Liberę, jednego z najwybitniejszych i najbardziej radykalnych współczesnych artystów, który dokonał wyboru około 40 prac pochodzących ze zbiorów muzealnych. Efekty tej współpracy prezentujemy naszej publiczności w formie wystawy Zbigniew Libera: to nie moja wina, że otarła się o mnie ta rzeźba.

Agnieszka Morawińska

Dyrektor Muzeum Narodowego w Warszawie
Jubileusz 50-lecia Muzeum Rzeźby w Królikarni
Pod kierownictwem Agnieszki Tarasiuk Królikarnia realizuje program najbliższy koncepcji muzeum krytycznego przedstawionej przez Piotra Piotrowskiego. Teoria ta zakłada poddawanie kolekcji muzeum oglądowi z rożnych punktów widzenia, w rożnych kontekstach historycznych i społecznych, dzięki czemu dokonuje się proces analizy funkcji społecznej muzeum i następuje interakcja z publicznością. Muzeum powinno mieć udział w przepracowywaniu współczesnych zagadnień żywo angażujących widzów. Takie cele postawiła przed sobą Agnieszka Tarasiuk, obejmując w 2011 roku prowadzenie Muzeum Rzeźby w Królikarni — oddziału Muzeum Narodowego w Warszawie o wielokrotnie zmienianym profilu. W 1965 roku zostało powołane Muzeum im. Xawerego Dunikowskiego, w którym znalazła się spuścizna wielkiego rzeźbiarza i gromadzono zbiory związane z jego życiem oraz twórczością. Potem program Królikarni ewoluował w kierunku czasowych wystaw sztuki nowoczesnej, przy zachowaniu zmniejszonej stałej ekspozycji dzieł Dunikowskiego. Restrukturyzacja Muzeum Narodowego w Warszawie polegająca na usamodzielnieniu się Muzeum w Wilanowie i Muzeum w Łazienkach Królewskich doprowadziła do tego, że konieczne stało się znalezienie nowego miejsca dla muzealnej kolekcji rzeźby. Tak oto Królikarnia w 2001 roku stała się Muzeum Rzeźby im. Xawerego Dunikowskiego, stanowiącym oddział Muzeum Narodowego w Warszawie, który opiekuje się blisko 6000 najrozmaitszych dzieł, jednakże z przewagą prac powstałych w XX wieku. Kolekcja ta zainspirowała Agnieszkę Tarasiuk, kuratorkę Królikarni, do swego rodzaju obrachunku zastanego majątku, co stało się fundamentem spektakularnej wystawy pt. „SKONTRUM” z 2011 roku. Tak rozpoznane zasoby służą rozmaitym opowieściom, często nawiązującym do historii pałacu w Królikarni, poruszającym dzieje rzeźby architektonicznej w Warszawie, wskrzeszającym losy zapomnianych artystek takich jak Sara Lipska i Maria Papa Rostkowska, czy też poświęconym zagadnieniom dźwięku oraz przestrzeni. Większość wystaw-opowieści w Muzeum Rzeźby powstaje przy udziale współczesnych artystów.

Tym razem zaproszono Zbigniewa Liberę, którego zachęcono do krytycznego oglądu rzeźb znajdujących się w Królikarni i do stworzenia autorskiej narracji o tych zbiorach. Historyk sztuki może tylko pozazdrościć artyście swobody patrzenia, bezpośredniości, sprawności skojarzeń i komentarza. Twórca pogrupował dzieła według rozmaitych związków: formalnych między pracami albo pokrewieństw z wyboru między artystami. Przy czym Libera powiada, że to nie on dokonywał wyboru spośród rzeźb wchodzących w skład kolekcji Królikarni, przeciwnie — to one go atakowały. Współpraca artysty z dziełami, z zaproszoną kuratorką — Joanną Turowicz oraz z kierującą programem Muzeum Rzeźby Agnieszką Tarasiuk przyniosła bardzo interesujący rezultat — kolejną intrygującą odsłonę pracy z kolekcją.


Joanna Turowicz

Atlas rzeźb Zbigniewa Libery – dogmaty i herezje, tropy i skojarzenia
Wybór rzeźb dokonany przez Zbigniewa Liberę na zaproszenie Muzeum Narodowego w Warszawie to efekt wspólnych badawczych wędrówek artysty i kuratorki po labiryntach galerii i magazynów pałacu Muzeum Rzeźby w Królikarni i gmachu Muzeum Narodowego w Alejach Jerozolimskich (Muzeum Rzeźby opiekuje się blisko 6000 obiektów wpisanych do inwentarza muzealnego, z czego około 3500 to obiekty rzeźbiarskie powstałe od XVI wieku do dziś).

Zbigniew Libera wybrał około 40 rzeźb, obiektów i form przestrzennych, łącząc je w intrygujące grupy na podstawie kryterium, które za Ludwigiem Wittgensteinem można by nazwać „pokrewieństwem rodzinnym”. Prace artystów kluczowych dla polskiej sztuki, m.in. Xawerego Dunikowskiego, Katarzyny Kobro, Henryka Stażewskiego, Aliny Szapocznikow czy Władysława Hasiora, zostały zestawione z projektami twórców niemal zapomnianych, takich jak Mika Mickun, Theodore Roszak czy Albin Maria Bończa-Boniecki. Wybór rzeźb dopełnia autorski komentarz w postaci wielkoformatowych fotografii oraz rysunków wykonanych przez Liberę ołówkiem i kredkami specjalnie na wystawę. Razem z rzeźbami i obiektami przestrzennymi tworzą one niezwykle atrakcyjną wizualnie całość.

Ekspozycja może nasuwać skojarzenia z Atlasem Mnemosyne Aby’ego Warburga, wciąż inspirującym, bo znoszącym wyraźną granicę między działalnością artystyczną i naukową. Fragment muzealnej kolekcji w zestawieniu z planszami pełnymi rysunków wykonanych między innymi na podstawie fotografii z prasy, katalogów i albumów tworzy rodzaj autorskiego „atlasu rzeźb” Zbigniewa Libery, czy może raczej „atlasu idei”. Wędrując od centralnej rotundy przez kolejne sale, podążamy tropem skojarzeń i wizualnych rebusów, często heretycko podważających uznane autorytety i wykładnie sztuki.

Plansza zatytułowana Stawka większa niż życie, odcinek 51: Francuski łącznik w połączeniu z rzeźbami Aliny Szapocznikow, Aliny Ślesińskiej i Marii Papy Rostkowskiej przywodzi na myśl skojarzenia związane z przed- i powojennymi migracjami polskich artystów. W sali Henryk Wiciński i klan Jaremów znalazły się nie tyko prace twórców awangardowej Grupy Krakowskiej, ale również akt młodzieńca autorstwa Alfonsa Karnego w otoczeniu wspaniałych posągów dominujących kobiety wykonanych przez Xawerego Dunikowskiego. Burzliwe życiorysy artystów: przyjaźń i zdrada, miłość i nienawiść, wzajemne inspiracje, zależności i uwarunkowania społeczne – to kolejne fascynujące tropy podsuwane w trakcie wędrówki po salach tworzących osobne wizualne eseje.

Wystawę można także odczytywać jako oryginalną autonarrację opowiadającą o samym artyście. Co tak naprawdę wydarzyło się podczas długich wędrówek po magazynach i kto na kogo „zapolował”: Libera na rzeźby czy rzeźby na Liberę? Według słów artysty to „przedmioty starają się złapać nas za oko, a promienie ich błysków są haczykami, które nas usidlają”. A także: „nigdy nie koncentrujemy się na czymś, co nie jest połączone w jakiś sposób z naszymi własnymi pragnieniami i działaniami”. Stwierdzenia te współgrają z psychoanalityczną teorią spojrzenia Jacques’a Lacana. Według francuskiego badacza to przedmioty patrzą na nas światłem, które wysyłają w naszą stronę, a ich spojrzenia konstytuują nas jako podmioty uchwycone w tworzących się w ten sposób obrazach.
Wystawa jubileuszowa:
Od czasu wystawy SKONTRUM Ewolucje (kuratorka wystawy i Muzeum Rzeźby od 2011 – Agnieszka Tarasiuk) Muzeum Rzeźby konsekwentnie prowadzi politykę badań i artystycznych działań prowadzonych na własnych zbiorach. Dzięki tym działaniom, widzowie mogą zapoznawać się z kolejnymi fragmentami olbrzymich zbiorów, niedocenianymi przez kilkadziesiąt lat. Ważnym krokiem w upowszechnianiu wiedzy na temat dziedzictwa narodowego zebranego w Muzeum jest zniesienie opłat za wstęp na wystawy. Od czerwca 2015 roku nasi widzowie mogą odwiedzać Muzeum bezpłatnie.

Poza walorami edukacyjnymi, wystawa Zbigniewa Libery to przede wszystkim oryginalna autonarracja opowiadająca o samym artyście. Pomocny w zwiedzaniu wystawy będzie przewodnik zawierający słowo wstępne Agnieszki Morawińskiej, dyrektor Muzeum Narodowego w Warszawie, a także reprodukcje wybranych dzieł oraz esej Joanny Turowicz prowadzący widza przez poszczególne sale ekspozycji i interpretacyjne tropy.

„Bezgłowa modelka ekstatycznie zaciskająca ręce na łonie, jedyna na wystawie XIX-wieczna figura (Siedząca kobieta Gaetana Motellego), wraz z fotografią bezgłowego artysty (Dürer Zbigniewa Libery) tworzą dość nieoczekiwaną parę. Nieoczekiwaną i autoironiczną, bo przecież – jak zauważyli już w latach siedemdziesiątych XX wieku teoretycy obrazu (na przykład John Berger czy Laura Mulvey) – spojrzenie z władzą łączy zasada: kto patrzy, ten ma władzę! Dumny kubizujący akt Katarzyny Kobro z 1948 roku śmiało spogląda w stronę męskiej „testosteronowej” grupy. Pośrodku pręży się Zwid piękny Jerzego Beresia, przypominający jakiś prasłowiański obiekt pogańskiego kultu. Obok napinają muskuły nadzy – Siłacz Henryka Kuny i Atleta Albina Marii Bończy-Bonieckiego. Zwłaszcza ta druga rzeźba to prawdziwe odkrycie Libery – wcześniej nigdy niepokazywana figura barbarzyńcy, układająca się w schemat swastyki, o podtytule XX wiek i dacie 1939 wyrytej na postumencie.” - Opis pierwszej sali ekspozycyjnej spojrzenie i władza stanowiący fragment eseju z przewodnika po wystawie autorstwa Joanny Turowicz.






Leopold Lewicki (1908 – 1973), Kompozycja muzyczna



Zbigniew Libera (ur. 1959) – wybitny i radykalny artysta sztuk wizualnych, prekursor polskiej sztuki krytycznej. Jego prace (fotografie, filmy, instalacje, obiekty i rysunki) w przenikliwy i intelektualnie przewrotny sposób grają ze stereotypami współczesnej kultury.

Po wprowadzeniu stanu wojennego skazany na półtora roku więzienia za przygotowywanie i kolportaż antyreżimowych druków. Przetrwać ten okres pomogły mu zdolności plastyczne i wykonywane dla współwięźniów rysunki. Po wyjściu na wolność w 1983 roku zaczął realizować wstrząsające filmy wideo (m.in. Obrzędy intymne, Perseweracja mistyczna), które o dekadę wyprzedziły falę „sztuki ciała”. W połowie lat 90. zaczął się zajmować m.in. projektowaniem Urządzeń korekcyjnych – obiektów będących przetworzeniem przedmiotów masowej konsumpcji (m.in. zestaw Body master dla chłopców, Łóżeczka porodowe dla dziewczynek). Wiele jego prac weszło do kanonu sztuki światowej, zwłaszcza słynny i wzbudzający kontrowersje projekt Lego. Obóz koncentracyjny.

Od około dziesięciu lat zajmuje się przede wszystkim fotografią, m.in. specyfiką fotografii prasowej – tym, jak media kształtują naszą pamięć wizualną i manipulują obrazem historii (np. serie prac Pozytywy, Mistrzowie, Wyjście ludzi z miasta). Zdobywca wielu prestiżowych nagród, m.in. dwukrotnie Gwarancji Kultury przyznawanej przez TVP Kulturę oraz Nagrody Filmowej (Polski Instytut Sztuki Filmowej, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie we współpracy z Mistrzowską Szkołą Wajdy), która umożliwiła mu wyreżyserowanie pierwszego filmu fabularnego Walser (Filmpolis, 2015). Od trzech lat realizuje dla TVP Kultury autorski cykl programów Przewodnik po sztuce poświęcony polskim artystom.

Program wydarzeń towarzyszących wystawie

OPROWADZANIA KURATORSKIE
29 listopada / niedziela / 12:00

Spotkanie na wystawie z jej twórcami - Zbigniewem Liberą, Joanną Turowicz i Agnieszką Tarasiuk



22 stycznia / piątek / godz. 18:00

Performatywne zwiedzanie dla osób z dysfunkcją wzroku

 

24 stycznia / niedziela / 12:00
Oprowadzanie w języku angielskim
FILMOWE PORTRETY ARTYSTÓW

8 grudnia / wtorek / 19:00

Projekcja filmów Ślad w reż. Heleny Włodarczyk oraz Każde dotknięcie zostawia ślad. Alina Szapocznikow w reż. Anny Zakrzewskiej i Joanny Turowicz. Po projekcji odbędzie się dyskusja z udziałem twórczyń. Będziemy rozmawiać o bohaterce filmów – Alinie Szapocznikow.



19 stycznia / wtorek / 19:00

Projekcja filmów Polska Rzeźba Współczesna w reż. Konstantego Gordona oraz Hasior w reż. Jerzego Passendorfera.



Komentarz do projekcji wygłosi Ewa Tatar, historyczka i krytyczka sztuki.

16 luty / wtorek / 19:00

Projekcja filmu Spełnia się w reż. Gawła Kownackiego. Po projekcji odbędzie się dyskusja z udziałem twórców. Będziemy rozmawiać o bohaterze filmu – Jerzym Beresiu.

WARSZTATY RODZINNE

Koszt: 25 zł (dla 2–5 osób)

zapisy: edukrolikarnia@mnw.art.pl

13 grudnia / niedziela / 12:00

Drewniane klocki - warsztaty stolarskie

17 stycznia / niedziela / godz. 12:00

Rzeźbiarskie kolaże – tworzenie nowych obiektów na wystawę

21 luty / niedziela / 12:00

Co do powiedzenia mają rzeźby - warsztaty opowiadania historii

13 marca / niedziela / 12:00

Własny atlas – warsztaty inspirowane dziełem Aby’ego Warburga

SPOTKANIA PRZY RZEŹBIE

Cykl miniwykładów w przestrzeni wystawy, na które zapraszamy w czwartkowe wieczory. O pracach z kolekcji Muzeum Rzeźby opowiedzą wybitni specjaliści: kuratorzy, historycy i teoretycy sztuki, którzy mają szczególną wiedzę na temat prezentowanych na wystawie obiektów i ich autorów.

14 stycznia / czwartek / 18:00

Spotkanie z Anką Ptaszkowską przy pracach Henryka Stażewskiego



28 stycznia / czwartek / 18:00

Spotkanie z Andrzejem Przywarą przy Kompozycji 1966 (Przedmiot w przestrzeni) Edwarda Krasińskiego



11 luty / czwartek / 18:00
Spotkanie z prof. Agatą Jakubowską przy pracy Żagiew (1962) Aliny Szapocznikow

3 marca / czwartek / 18.00
Spotkanie z prof. Waldemarem Baraniewskim przy pracy Model formy przestrzennej na Biennale w Elblągu (1965) Jerzego Jarnuszkiewicza

WARSZTATY DLA DOROSŁYCH

Zapraszamy na warsztaty stolarskie, w ramach których stworzymy meble inspirowane dziełami Henryka Stażewskiego. Podczas serii trzech warsztatów każdy z uczestników (samodzielnie lub w grupie) zbuduje swój własny mebel, który potem zabierze ze sobą do domu. Warsztaty także dla osób bez doświadczenia w majsterkowaniu. Zapewniamy narzędzia i materiały.

Koszt wykonania mebla: 480 zł

zapisy: edukrolikarnia@mnw.art.pl

 

17 lutego, 24 lutego, 2 marca / środa / godz. 18:00



Warsztaty stolarskie dla dorosłych z grupą Wióry lecą

Szczegóły na www.krolikarnia.mnw.art.pl




Wanda Czełkowska (ur. 1930), Głowa




Albin Maria Bończa-Boniecki (1908 – 1995), Atleta




Henryk Kuna (1879-1945), Siłacz



Muzeum Rzeźby im. Xawerego Dunikowskiego

ul. Puławska 113a

02-707 Warszawa

mediakrolikarnia@mnw.art.pl

T +48 22 843 15 86



Facebook

Instagram


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna