Zestaw pytań Pod herbami królów wpisz nazwy herbów oraz (dynastie) lub Imiona królów, którzy je używali



Pobieranie 222.16 Kb.
Strona1/3
Data08.05.2016
Rozmiar222.16 Kb.
  1   2   3
Nr kodowy ucznia ____________

Olimpiada Tematyczna



Losy żołnierza i dzieje oręża polskiego w latach 1531–1683. Od Obertyna do Wiednia.

Zawody II stopnia – wojewódzkie (okręgowe) – 11 marca 2011 r.



Zestaw pytań

1. Pod herbami królów wpisz nazwy herbów oraz (dynastie) lub Imiona królów, którzy je używali:

(Razem – 12 pkt.)














Nazwa herbu
1 pkt



1 pkt



1 pkt



1 pkt



1 pkt



1 pkt

dynastia/król
1 pkt



1 pkt



1 pkt



1 pkt



1 pkt



1 pkt


2. Do dat pełnienia urzędu dopisz hetmanów wielkich koronnych i litewskich (Razem – 23 pkt.)

Hetmani Wielcy Koronni: (Razem – 11 pkt.)

data pełnienia urzędu

Imię i nazwisko hetmana

(alfabetycznie)

1526–1561




Stanisław Jan Jabłonowski

Jerzy Jazłowiecki

Stanisław Koniecpolski

Mikołaj Mielnicki

Mikołaj Potocki

Stanisław Potocki

Mikołaj Sieniawski

Jan Tarnowski

Dymitr Jerzy Wiśniowiecki

Jan Zamoyski

Stanisław Żółkiewski

1561–1569




1569–1575




1575–1580




1580–1605




1607–1620




1632–1646




1646–1651




1654–1667




1674–1682




1682–1702







Hetmani Wielcy Litewscy: (Razem – 12 pkt.)

data pełnienia urzędu

Imię i nazwisko hetmana

(alfabetycznie)

1533–1541




Grzegorz Chodkiewicz

Jan Karol Chodkiewicz

Janusz Kiszka

Michał Kazimierz Pac

Janusz Radziwiłł

Jerzy Radziwiłł

Krzysztof Radziwiłł

Krzysztof Radziwiłł

Mikołaj Radziwiłł

Kazimierz Jan Sapieha

Lew Sapieha

Paweł Jan Sapieha

1544–1569




1569–1588




1588–1603




1605–1621




1625–1633




1635–1640




1640–1653




1654–1655




1655–1667




1667–1682




1682–1703




3. Wybrane reformy i przemiany w wojsku polskim w XVI – XVII w. W wolnych miejscach wpisz właściwą informację. (Każda informacja – 1 lub 2 pkt; Razem – 30 pkt.)

A) Na początku XVI wieku powstał z inicjatywy kanclerza Jana Łaskiego niezrealizowany projekt zniesienia podstawowej siły zbrojnej w Koronie i na Litwie czyli (nazwa – 1 pkt):

Dzięki temu projektowi ustaliła się zasada uchwalania przez sejm podatku, w sytuacji zagrożenia państwa, przeznaczonego na (jakie działania – 1 pkt):

B) Na sejmie w Piotrkowie w latach 1562–1563 przeprowadzono ostatecznie egzekucję dóbr (polegającą na – 1 pkt):

Król (który – 1 pkt):

przeznaczył (część – 1 pkt) dochodów z tych dóbr na utrzymanie wojska

zwanego od części dóbr przeznaczonych na jego utrzymanie (jako – 1 pkt):

C) W 1578 r. król Stefan Batory złożył projekt Utwo-rzenia w Polsce nowych jednostek piechoty zwanej (jak – 1 pkt):

uzbrojonej i zorganizowanej na wzór piechoty (jakich państw – 3 pkt):

Miano wybierać według zasady 1 chłop na (ile łanów – 1 pkt):

z dóbr (czyich – 1 pkt ):

D) Od 1569 r. do służby wojskowej powoływano też ludność mieszkającą na „dzikich polach”, czyli (nazwa 1 pkt):

Król Stefan Batory dwukrotnie powiększył ich liczbę tworząc instytucję (nazwa– 1 pkt):

E) W II połowie XVII w. zniesiono podział na wojska kwarciane i suplementowe (na czas wojny), tworząc jednolite wojska (nazwa – 1 pkt):

którego zmienny etat (nosił nazwę – 1 pkt): i zwiększany był na czas wojny.

Etat wojsk w II połowie XVII w. wynosił (ile tys. żołnierzy – z dokładnością do 2 tys.)

w Koronie w okresie pokoju (1 pkt):

w okresie wojny od: do: żołnierzy (2 pkt.)



– na Litwie w okresie pokoju (1 pkt):

w okresie wojny od: do: (2 pkt.)



F) Na początku XVII w. powstała lekka jazda. Obok sławy żołnierskiej przylgnęła do nich zła – rabusiów. Ze względu na niesforność król Zygmunt III Waza chętnie oddawał ich na służbę obcym monarchom, zwłaszcza zaprzyjaźnionego cesarza Niemiec w okresie europejskiego konfliktu zbrojnego zwanego (jak – 1 pkt):


Twórcą formacji był rtm (imię i nazwisko – 2 pkt.):

zwano ich (1 pkt)

Byli dobrze uzbrojeni – wymień 4 rodzaje broni, którą posiadali (4 pkt.):




4. Uzupełnij informacje dotyczące rodzajów wojsk; w wyznaczone miejsce wpisz odpowiednie dane.

PIECHOTA (Każda informacja – 1 lub 2 pkt; Razem – 24 pkt.)

A) W XVI w. jednostkami taktycznymi piechoty były (1 pkt): liczące od: do: żołnierzy (2 pkt.)

Wymień trzy rodzaje formacji tworzących piechotę w zależności od uzbrojenia (4 x 1 pkt = 4 pkt.):

a)

b)

c)

d)

B) Stefan Batory zreformował piechotę; żołnierze zostali uzbrojeni jednolicie w (4 x 1 pkt = 4 pkt.):

a)

b)

c)

d)

Piechota ta zwiększyła szybkostrzelność przez (jaki „wynalazek”): 1 pkt

C) Za panowania Zygmunta III Wazy pojawia się rodzaj piechoty dokonującej przemarszu w nowy sposób (jaki – 1 pkt): te oddziały to (nazwa – 1 pkt):

D) Od końca XVI w. zaciągano na służbę Rzeczypospolitej tzw. regimenty piechoty niemieckiej, które dzieliły się na:

a) 1 pkt

b) 1 pkt

Byli uzbrojeni w:

a) 1 pkt

b) 1 pkt

c) 1 pkt

E) Od XVI w. piechotę wspierali także walczący zarówno konno jak i pieszo: 1 pkt

uzbrojeni w:

a) 1 pkt

b) 1 pkt

c) 1 pkt

d) 1 pkt

JAZDA (Każda informacja – 1 lub 2 pkt; Razem: 12 pkt.)

A) Na początku XVI w. jazda (zaciężna i rycerskie pospolite ruszenie) składała się z 4 rodzajów zbrojnych:

a) 1 pkt

b) 1 pkt

c) i od połowy XVI w.: 2 pkt

B) Za panowania Stefana Batorego znaczenie ciężkozbrojnej jazdy kopijniczej zmalało a zastąpili ich (nazwa):

a) 1 pkt

b) 1 pkt

c) 1 pkt

C) W końcu XVI w. husaria przekształca się w ciężką jazdę uzbrojoną w: (5 x 1 pkt – razem 5 pkt.)

a)

b)

c)

d)

e)

ARTYLERIA I WOJSKA INŻYNIERYJNE (Każda informacja – 1 lub 2 pkt; Razem – 20 pkt.)

A) Artykuły artyleryjskie (puszkarskie), czyli regulamin jako pierwszy ogłosił król (który – 1 pkt):

Pierwsze działa artyleryjskie nazywały się (jak – 1 pkt): , a ośrodkami ich wytwarzania były dwa miasta (wymień jedno – 1 pkt):



B) Znaczące zasługi dla rozwoju artylerii miał król „artylerii”: (który – 1 pkt):

Z jego inicjatywy na sejmie w 1637 r. uchwalono nowy podatek na wojsko (tzw. – 1 pkt):

którą płacili (kto – 1 pkt): .


Z tych dochodów zbudowano nowe arsenały (wymień jedno miasto – 1 pkt):

i odnowiono pięć: (wymień dwa 2 pkt):



C) Artyleria była połączona z wojskami inżynieryjnymi. Pierwsi inżynierowie wznosili budowle (jakie – 2 pkt):

Wojska te zreorganizował król (który – 1 pkt): ; na ich czele postawił specjalistów włoskich m.in. (nazwisko jednego z nich – 1 pkt):

Jednym z najwybitniejszych inżynierów XVII wieku, który studiował w Holandii a doświadczenie wojskowe zdobywał walcząc o twierdzę La Rochelle był (stanowisko, imię i nazwisko – 3 pkt):

Inny artylerzysta (imię i nazwisko – 2 pkt):

prowadził studia i doświadczenia nad konstrukcją i zastosowaniem rakiet.


D) Kampanie Stefana Batorego były pierwszymi, które planowano przy pomocy uprzednio przygotowanych map; najwybitniejszy polski kartograf tej epoki to (imię i nazwisko – 2 pkt):

FLOTA (Każda informacja – 1 lub 2 pkt; Razem – 33 pkt.)

A) Po raz pierwszy kaprów zaczął werbować król (który – 1 pkt):

w roku (1 pkt) Monarcha wystawiał im dokumenty nazywając ich „naszymi żołnierzami morskimi”. Ich bazą był port (gdzie – 1 pkt): Celem ich było zablokowanie (jakich działań – 2 pkt):



B) Ponownie w tym samym celu zaczął werbować kaprów król (który – 1 pkt):

Początkowo flotą, która liczyła 10 okrętów dowodził (imię i nazwisko – 2 pkt.):

(zwany Sierpinkiem). W 1567 roku flota liczyła ponad 30 okrętów, a bazą tej floty stał się: (1 pkt)

Król ten utworzył organ władzy w sprawach floty (odpowiednik Admiralicji); była to:



(1 pkt), powstała w roku: (1 pkt). Jej przewodniczącym został rzecznik silnej floty i dominacji Polski na Bałtyku (imię i nazwisko – 2 pkt): Do zadań tego organu należało:

a) – 1 pkt

c) – 1 pkt

b) – 1 pkt

d) – 1 pkt

Pierwszy okręt – galeon zbudowany całkowicie w Polsce nosił nazwę: – 1 pkt

C) Od 1623 r. energiczną działalność w kierunku budowy regularnej floty podjął dworzanin Zygmunta III Wazy (imię i nazwisko – 2 pkt): W 1626 r. król Zygmunt III utworzył nowy urząd morski pod nazwą (2 pkt): W 1628 r. flota polska poniosła poważna stratę; Zygmunt III wysłał okręty do (1 pkt): , gdzie miały uczestniczyć w wojnie z (jakim państwem – 1 pkt):

Okręty nigdy nie wróciły do kraju, gdyż zostały zniszczone bądź zagarnięte przez (2 pkt):



D) Za panowania Władysława IV dla obrony wybrzeża wybudowano dwie nowe twierdze (2 pkt):

Współpracownikami Króla w planach rozbudowy floty byli: dowódca nowopowstałych twierdz na wybrzeżu (2 pkt): oraz kartograf pochodzący z Nadrenii (2 pkt):



który zaprojektował nową stocznię i bazę okrętów (gdzie – 1 pkt):

FORTYFIKACJE – Opisz w punktach (a, b, c, d) charakterystyczne cechy budowli obronnych wznoszonych wokół klasztorów, miast i siedzib magnackich od XVI do XVIII w. (12 x 2 pkt. = 24 pkt.)

A) systemu staro-włoskiego

B) systemu nowo-włoskiego

C) systemu holenderskiego

a) (2 pkt):


a) (2 pkt):


a) (2 pkt):


b) (2 pkt):

b) (2 pkt):



b) (2 pkt):



c) (2 pkt):

d) (2 pkt):



c) (2 pkt):

d) (2 pkt):

e) (2 pkt):

d) (2 pkt):




5. Uzupełnij informacje, odpowiedz na pytania: (Każda informacja – 1 lub 2 pkt; Razem – 40 pkt.)

A) Pierwszą w Polsce fortyfikację w systemie starowłoskim zbudował (kto – 2 pkt):

(gdzie – 1 pkt):

B) Siedziby magnackie z fortyfikacjami nowowłoskimi: (za każde poprawne dopasowanie 1 pkt; Razem10 pkt)

Birże




Książeta Koreccy

Stanisław Lubomirski

Krzysztof Ossoliński

książęta Ostrogscy

Krzysztof Radziwiłł

Jeremi Wiśniowiecki

książęta Zbarascy

Mikołaj Zebrzydowski

Stanisław Żółkiewski


Korzec




Ostróg




Pilica




Pieskowa Skała




Połonne




Ujazd-Krzyżtopór




Wiszniowiec




Wiśnicz




Żółkiew




C) Siedziby magnackie z fortyfikacjami holenderskimi: (za każde poprawne dopasowanie 1 pkt, razem – 6 pkt)

Baranów Sandomierski




Stanisław Koniecpolski

Andrzej Leszczyński

Stanisław Lubomirski

Janusz i Bogusław Radziwiłł

Jerzy Radziwiłł

Jeremi Wiśniowiecki

Brody




Łańcut




Nieśwież




Słuck




Zbaraż




D) Miasta Rzeczypospolitej z fortyfikacjami holenderskimi: (za każde popr. wpisanie 1 pkt, razem – 9 pkt)

a)

d)

g)

b)

e)

h)

c)

f)

i)
  1   2   3


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna