1. Muzeum Guggenheima w Nowym Jorku (Muzeum Solomona R. Guggenheima) – muzeum



Pobieranie 137.17 Kb.
Data05.05.2016
Rozmiar137.17 Kb.
Materiały - „Budowle Ameryki Północnej”



1. Muzeum Guggenheima w Nowym Jorku (Muzeum Solomona R. Guggenheima) – muzeum sztuki współczesnej położone w Upper East Side na Manhattanie, dzielnicy Nowego Jorku, w Stanach Zjednoczonych. Mieści się tutaj sławna kolekcja malarstwa impresjonistycznego, postimpresjonistycznego, wczesnego modernizmu i sztuki współczesnej, ponadto odbywają się tutaj różnego rodzaju czasowe wystawy sztuki. Obecny budynek muzeum został zaprojektowany przez Franka Lloyda Wrighta i stanowi on jeden z ważniejszych obiektów XX-wiecznej architektury.

Muzeum zostało otwarte 21 października 1959, jako drugie muzeum utworzone przez Fundację Solomona R. Guggenheima. W pierwszym dziesięcioleciu XXI wieku budynek przeszedł szeroką, trwającą trzy lata renowację. Solomon Guggenheim rozpoczął kolekcjonować dzieła sztuki abstrakcyjnej w 1929. Jego doradczynią była niemiecka malarka Hilla von Rebay. Początkowo Guggenheim wystawiał kolekcję w swoim mieszkaniu, jednak ze względu na stale rosnącą ilość obiektów w 1937 założył Fundację Solomona R. Guggenheima, której celem było gromadzenie, przechowywanie i badanie sztuki współczesnej.

W 1939 powstało pierwsze muzeum utworzone przez fundację, noszące nazwę Muzeum Malarstwa Nieprzedstawiającego (The Museum of Non-Objective Painting), które mieściło się w wynajętych pomieszczeniach przy 24 East Fifty-Fourth Street w Nowym Jorku. W muzeum wystawiano prace artystów takich jak: Rudolf Bauer, Hilla von Rebay, Wassily Kandinsky i Piet Mondrian. Guggenheim nieprzerwanie gromadził prace kolejnych artystów (Marc Chagall, Robert Delaunay, Fernand Léger, Amedeo Modigliani, Pablo Picasso); kolekcja szybko rozrosła się do rozmiarów przekraczających możliwości muzeum, dlatego w 1944 Rebay i Guggenheim napisali list do Franka Lloyda Wrighta z prośbą o zaprojektowanie nowej siedziby muzeum. Zaprojektowanie muzeum zajęło Wrightowi 15 lat. W tym czasie Rebay szukała miejsca, w którym miał powstać budynek. Ostatecznie został on zbudowany na rogu 89th Street i Fifth Avenue. Muzeum otwarto jesienią 1959, dziesięć lat po śmierci Solomona Guggenheima i sześć miesięcy po śmierci Franka Lloyda Wrighta.

Gmach, będący ostatnim wielkim dziełem Wrighta, spolaryzował krytyków. Od strony ulicy przypomina cylindrycznie zwiniętą, białą wstęgę, nieco szerszą na górze, niż na dole. Spirala zwieńczona jest szklaną kopułą. Wygląd budynku różni się zasadniczo od większości typowej zabudowy Manhattanu, otaczającej muzeum. Było to zamierzeniem Wrighta, który chciał by pobliskie Metropolitan Museum of Art wyglądało w porównaniu z jego projektem jak "protestancka stodoła". Wnętrze muzeum ma kształt wznoszącej się spirali. Obrazy wystawiane są na ścianach spirali, a także na dodatkowych poziomach.

Krytyka dotyczyła słabego oświetlenia wewnątrz budynku i problemów z prawidłową ekspozycją dzieł, wystawianych w płytkich niszach bez okien, umieszczonych wokół tworzącego spiralę przejścia. Pomimo tego, że wnętrze oświetlone jest przez duży świetlik, nisze zacienione są przez przejście, co w dużej mierze powoduje konieczność oświetlania dzieł sztuki sztucznym światłem. Ściany nisz nie są idealnie pionowe i płaskie (większość jest nieco wklęsłych), co powoduje, że wiszące płótna odstają od ścian. Ograniczona ilość miejsca w niszach każe z kolei umieszczać większość rzeźb na cokołach pośrodku przejścia. Przed otwarciem muzeum dwudziestu jeden artystów (w tym Willem de Kooning i Robert Motherwell) podpisało listowny protest przeciwko wystawianiu ich dzieł w taki sposób.

W 1992 do budynku dobudowano wieżę w kształcie prostopadłościanu, wyższą od zaprojektowanej przez Wrighta spirali, autorstwa Gwathmey Siegel & Associates Architects. Do tego czasu gmach muzeum zyskał status ikony, tym samym zmiana oryginalnego projektu Wrighta była powodem wielu kontrowersji.

W październiku 2005 wieloletnia kustosz muzeum, Lisa Dennison, została mianowana jego dyrektorem. W lipcu 2007 Dennison zrezygnowała z tego stanowiska na rzecz pracy w domu aukcyjnym Sotheby's[4]. Obecnie dyrektorem muzeum jest Richard Armstrong, który wcześniej był dyrektorem Carnegie Museum of Art w Pittsburghu.

Jedynym polskim artystą, który miał wystawę w Muzeum Guggenheima, był Wojciech Fangor. Wystawa odbyła się w 1970 i pokazano na niej 37 nowatorskich płócien artysty[5].

W okresie od września 2005 do lipca 2008 Muzeum Guggenheima było poddane pracom renowacyjnym, dotyczącym zewnętrznej części budynku.

W pierwszej fazie projektu grupa ekspertów poddała ocenie generalny stan budynku, na co składało się:



  • usunięcie 11 warstw farby, co doprowadziło do ujawnienia wielu pęknięć powstałych na przełomie lat, spowodowanych głównie wahaniami temperatury,

  • szczegółowy monitoring wybranych pęknięć w ciągu 17 miesięcy,

  • badanie betonu za pomocą fal dźwiękowych, pozwalających na wykrycie pustych przestrzeni wewnątrz ścian,

  • laserowe pomiary wewnętrznych i zewnętrznych powierzchni,

  • wykonanie wierceń w celu zgromadzenia próbek użytego przy budowie betonu i innych materiałów konstrukcyjnych,

  • testowanie potencjalnych materiałów remontowych.

Duża część wnętrza budynku została odnowiona podczas rozbudowy muzeum wykonanej w 1992 przez Gwathmey Siegel and Associates Architects. Prace z lat 2005–2008 dotyczyły przede wszystkim zewnętrznej części budynku. Remont dotyczył również świetlików, okien, drzwi i fasad. Celem było wykonanie koniecznych napraw przy jednoczesnym zachowaniu gmachu w stanie jak najbardziej zbliżonym do oryginalnego.

22 września 2008 burmistrz Nowego Jorku Michael Bloomberg był gospodarzem uroczystości, które odprawiono z okazji zakończenia remontu. Punktem kulminacyjnym tych uroczystości było przedstawienie po zapadnięciu zmroku projektu zatytułowanego For the Guggenheim autorstwa Jenny Holzer, polegającego m.in. na projekcji świetlnej na nowo odrestaurowanej fasadzie muzeum.

Gmach muzeum pojawia się w filmach Matthew Barneya, takich jak Cremaster, Downtwon 81, czy przede wszystkim The International, w którym główna strzelanina ma miejsce w muzeum Guggenheima (w rzeczywistości na potrzeby filmu zbudowano replikę budynku). Budynek zaprojektowany przez Franka Lloyda Wrighta pojawiał się wielokrotnie na okładce "New Yorkera" czy w publikowanych przez niego komiksach. Główna bohaterka filmu Pewnego razu w Rzymie jest kustoszem muzeum Guggenheima.

2. Kapitol Stanów Zjednoczonych (ang. United States Capitol) – budynek położony na wzgórzu Kapitolińskim (ang. Capitol Hill) w Waszyngtonie, pełniący funkcję siedziby Kongresu Stanów Zjednoczonych (amerykańskiego parlamentu). Budynek w oryginale został zaprojektowany przez dr. Williama Thorntona, a następnie zmodyfikowany przez Benjamina Latrobe'a oraz Charlesa Bulfincha. Obecna kopuła oraz skrzydło Izby Reprezentantów i Senatu są autorstwa Thomasa U. Waltera pod nadzorem Edwarda Clarka. Budowano go w latach 1793-1865.

Kamień węgielny pod budowę położył Jerzy Waszyngton. Po pożarze w 1814 r. Kapitol został przebudowany, dodano dwa skrzydła oraz kopułę zwieńczoną posągiem Columbii. Kopułę rotundy budynku Kapitolu zdobi Apoteoza Waszyngtona, ogromny fresk pędzla włoskiego malarza Constantino Brumidiego namalowany w 1865 roku. W wielu stolicach amerykańskich stanów stoją budynki rządowe wzorowane na Kapitolu.

3. Pentagon (ang. Pięciokąt) – siedziba Departamentu Obrony Stanów Zjednoczonych, stąd też "Pentagonem" jest często określany sam Departament Obrony.

Zbudowany w pierwszych latach II wojny światowej, budynek otwarto 15 stycznia 1943. Jest to największy pod względem kubatury i liczby pomieszczeń budynek biurowy na świecie, niebędący wieżowcem. Stoi w Arlington w stanie Wirginia. Po drugiej stronie rzeki Potomak znajduje się główna dzielnica rządowa Waszyngtonu. W budynku pracują 23 tysiące pracowników wojskowych i cywilnych oraz 3 tysiące personelu pomocniczego. Budynek ma 5 pięter, a każde piętro ma pięć korytarzy okrążających cały budynek. Pomimo że wszystkie korytarze mają razem 28 km długości, przejście między dwoma punktami w budynku zajmuje najwyżej 7 minut. Centralny dziedziniec budynku liczący 5 akrów (20 000 m²) jest największym w siłach zbrojnych USA otwartym terenem, gdzie obowiązuje zakaz salutowania i noszenia na głowie czapek wojskowych. Normalnie w Siłach Zbrojnych USA istnieje obowiązek noszenia czapek i salutowania na terenach otwartych. Dziedziniec ten jest też często nazywany ground 0, która to nazwa pochodzi z czasów zimnej wojny, gdyż był to najbardziej oczywisty cel ataku radzieckiej rakiety balistycznej z głowicą atomową. Na samym środku dziedzińca znajduje się kawiarnia i bar przekąskowy o nazwie Ground Zero Caffe.
Na południe od Pentagonu znajdują się Pentagon City i Crystal City, dwie luksusowe dzielnice mieszkaniowo-handlowe. Arlington National Cemetery znajduje się na północ od budynku. Przy jednym z wejść do budynku znajduje się stacja "Pentagon" metra waszyngtońskiego, łączącego jego niebieską i żółtą linię.
Przed budową Pentagonu Departament Wojny USA (obecnie Departament Obrony) znajdował się w kilkunastu "tymczasowych" budynkach wybudowanych w czasie I wojny światowej znajdujących się na terenie obecnego parku National Mall w Waszyngtonie. Budowa Pentagonu rozpoczęła się 11 września 1941, trwała 16 miesięcy i kosztowała 83 miliony USD. Budowa konstrukcji była nadzorowana przez przyszłego szefa Projektu Manhattan, Leslie Grovesa. Użyto do niej 620 000 ton piasku i gruzu, który został wydobyty z dna rzeki Potomac, oraz 330 000 m³ betonu. Do budowy użyto minimalną ilość stali, głównie ze względu na wojenne oszczędności tego materiału.
Jego nietypowy kształt wynika głównie z układu drogowego w miejscu jego budowy. Arlington Ridge Road i dojazd do Arlington Memorial Bridge przecinają się pod kątem 108°, który jest akurat kątem boków regularnego pięciokąta. Lokalizacja i niska konstrukcja budynku została wybrana przez prezydenta Franklina D. Roosevelta, który chciał uniknąć zakłócenia przez nowy budynek panoramy z dzielnicy rządowej Waszyngtonu w kierunku malowniczych okolic Cmentarza Arlington.
Manifestacja pokojowa 21 października 1967 przed głównym wejściem do Pentagonu

W latach 60. XX w. budynek Pentagonu był częstym miejscem protestów pokojowych w związku z udziałem USA w wojnie wietnamskiej. Najbardziej znany tego rodzaju protest miał miejsce 21 października 1967 i przeszedł do historii jako Marsz na Pentagon. Był on zorganizowany przez Youth International Party ("Yippies"), która zebrała pod budynkiem 35 000 osób. Do obrony budynku użyto ok. 2500 żołnierzy Military Police Corps.

Protestujący zbudowali pod Pentagonem rodzaj tymczasowej wioski, którą ogłosili strefą zdemilitaryzowaną i w której odbywały się koncerty muzyczne, publiczne dyskusje polityczne, wykłady liderów ruchu itp. akcje, typowe dla ruchu hippisowskiego. Liderem protestu był Abbie Hoffman, który zasłynął z próby dokonania "egzorcyzmowania złego ducha Pentagonu" poprzez medytację mającą doprowadzić do lewitowania nad budynkiem.

Od 1998 Pentagon przechodzi gruntowną renowację. Program renowacji zakłada jej zakończenie w 2010 i jest prowadzony stopniowo bez wyłączania całego budynku z użytku. W jego ramach sektor po sektorze budynku jest poddawany całkowitej przebudowie od wewnątrz, tak aby spełniał on współczesne standardy nowoczesnych budowli biurowych i zapewniał odpowiedni poziom bezpieczeństwa i wygody dla pracujących tu ludzi.

Dokładnie w 60 lat od rozpoczęcia budowy Pentagonu, 11 września 2001 budynek został zaatakowany. Opanowany przez porywaczy odrzutowiec pasażerski Boeing 757 linii American Airlines, lot nr 77, uderzył w jedno ze skrzydeł budynku powodując jego zawalenie się i śmierć 125 osób wewnątrz budynku i 64 w samolocie. W trakcie konferencji prasowej[3], która miała miejsce kilka dni po incydencie przedstawiono zapis video dokonany kilka minut po ataku przez sierżanta sztabowego Roberta Stenberga.

Przed 11 września 2001 stacja metra pod Pentagonem była bezpośrednio połączona schodami ruchomymi z głównym holem budynku. Po ataku schody te zostały zablokowane, a następnie w ramach renowacji zlikwidowano je całkowicie.

W 1976 w ramach programu American Bicentennial zaczęto oprowadzać po Pentagonie wycieczki z przewodnikiem. Były one dostępne dla każdego chętnego[4]. Wycieczki te zostały wstrzymane po 11 września 2001 i przez długi czas były organizowane jedynie dla wybranych grup osób, takich jak weterani wojenni, po uprzednim uzgodnieniu tego z wyznaczonym urzędnikiem Pentagonu.

Budynek może zwiedzać każdy, także turyści nieposiadający obywatelstwa amerykańskiego. Jedynym krokiem przygotowawczym jest zapisanie się online na stronie Pentagonu na przynajmniej 5 dni przed planowaną wizytą.

Mimo że formalnie budynek znajduje się na terenie stanu Wirginia, ma on adres i kod pocztowy taki, jak gdyby był na terenie Waszyngtonu. Ma on 6 unikatowych kodów pocztowych dla każdego z departamentów, armii, marynarki, sił powietrznych, Korpusu Piechoty Morskiej, Połączonych Sztabów (Joint Staff) i Sekretariatu Obrony.

4. Rogers Centre (do 2005 SkyDome) – jeden z pierwszych na świecie stadionów z całkowicie odsłanianym dachem, znajdujący się w kanadyjskim mieście Toronto, zbudowany w 1989 roku. Miejsce spotkań baseballowej drużyny Blue Jays oraz futbolu kanadyjskiego drużyny Argonauts.

Oprócz imprez sportowych stadion służy jako arena na wielkie koncerty gwiazd muzyki czy inne masowe imprezy. W 2000 roku w obiekcie odbyło się największe w historii spotkanie literackie. Autorka Harry Pottera, Joanne K. Rowling, czytała fragmenty swojej powieści ponad 25-tysięcznemu tłumowi poprzebieranych za czarodziei dzieci i ich rodziców.

Ruchoma kopuła waży 11 tysięcy ton, ma możliwość całkowitego złożenia. Dach oprócz murawy, odsłania 91% wszystkich miejsc siedzących. Dach znajduje się na wysokości 93 metry nad powierzchnią murawy. Złożony jest z 4 części, z których jedna pozostaje zawsze na miejscu, druga obraca się o 180 stopni, a z pozostałymi dwoma składają się teleskopowo do przeciwległego końca. Proces złożenia lub rozłożenia dachu trwa ok. 20 minut. Poszczególne fragmenty usadowione są na 76 wózkach i są napędzane silnikami o mocy 10 KM każdy.

Stadion udostępnia specjalne loże z najlepszym widokiem na płytę stadionu, których wynajem kosztuje do 235 tysięcy dolarów rocznie. Stadion udostępnia ponadto sale konferencyjne, zaplecze odnowy biologicznej, pokój zabaw dla dzieci, kawiarnię Hard Rock Cafe, a także hotel Reinaissance Toronto, którego część apartamentów ma okna wychodzące na boisko, do wnętrza stadionu. Stadion udostępniony jest dla zwiedzających. Nietypowym wydarzeniem w historii obiektu były zorganizowane tutaj w 1993 roku halowe mistrzostwa świata w lekkoatletyce.

5. Statua Wolności (ang. Statue of Liberty), właściwie Wolność opromieniająca świat (ang. Liberty Enlightening the World, fr. La liberté éclairant le monde) – posąg na Liberty Island należącej administracyjnie do miasta Jersey City w stanie New Jersey u ujścia rzeki Hudson do Oceanu Atlantyckiego w regionie metropolitalnym Nowego Jorku. Symbol wolności, Nowego Jorku i Stanów Zjednoczonych.

Ten monumentalny, neoklasycystyczny obiekt, został wzniesiony w latach 1884–1886 według projektu Frédérica Auguste'a Bartholdiego, Gustawa Eiffla (konstrukcja) i Richarda Morrisa Hunta (postument).

Jest to dar narodu francuskiego upamiętniający przymierze obu narodów w czasie wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych. W 1924 uznany za narodowy pomnik USA, wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO w 1984. Figuruje również w rejestrze National Register of Historic Places.

Pomnik, utrzymany w stylu neoklasycyzmu realistycznego, jest dziełem francuskiego rzeźbiarza Frédérica Auguste'a Bartholdiego. Przedstawia postać kobiecą trzymającą w prawej dłoni pochodnię, a w lewej tablicę, na której umieszczona jest data uzyskania niepodległości przez Stany Zjednoczone. Wyryte jest dokładnie: JULY IV MDCCLXXVI (4 lipca 1776). Na koncepcję Statuy Wolności miał wpływ obraz Eugène DelacroixWolność wiodąca lud na barykady, a jej twarzy Bartholdi nadał rysy własnej matki, lecz ciało "odebrał" swojej kochance.

Pomnik był darem rządu francuskiego dla USA w stulecie uchwalenia Deklaracji niepodległości. Został wzniesiony we Francji i przekazany w 1884 roku ambasadorowi amerykańskiemu w Paryżu. Potem rozebrano go na części i wysłano statkiem do Nowego Jorku. Odsłonięcie miało miejsce 28 października 1886 i dokonał tego prezydent Grover Cleveland. Jest narodowym pomnikiem USA, zarządzanym przez National Park Service.

Statua Wolności znajduje się na Liberty Island, u ujścia rzeki Hudson. Podstawa pomnika stoi na XIX-wiecznym forcie Wood, o narysie gwiaździstym. Jest własnością federalną administrowaną przez National Park Service i znajduje się na terenie objętym jurysdykcją stanu Nowy Jork.

Dane


  • Wysokość: 46,5 m

  • Wysokość wraz z cokołem: 93 m

  • Waga: 229 ton

  • Szerokość w "talii": 11 m

  • Konstrukcja: ze stali i miedzi, wewnątrz znajdują się dwa ciągi spiralnych schodów prowadzących do punktu widokowego. Trzeci ciąg schodów do pochodni nie jest dostępny dla zwiedzających

  • Autorem konstrukcji stalowej i podstawy był Gustaw Eiffel

  • Piedestał (projektu amerykańskiego architekta Richarda Morrisa Hunta) wysokości 47 m.

Posąg stał się symbolem wolnej i bogatej Ameryki dla wielu emigrantów przybywających do Nowego Jorku. Statua stoi na zerwanym łańcuchu, dzierżąc w prawej ręce pochodnię, w lewej zaś tablicę z napisem 4 lipca 1776 r. Dzień Niepodległości Ameryki.

Posąg Statuy Wolności skonstruowany jest z miedzi, dlatego też pierwotnie Statua Wolności była koloru miedzianego. W wyniku korozji atmosferycznej miedzi, jej powłoka okryła się patyną, przez co uzyskała obecny kolor w odcieniu zielonego.


W wyniku zamachów z 11 września zamknięto wstęp dla turystów do tarasu widokowego w koronie statuy. 23 maja 2009 wnętrze statuy zostało przywrócone do zwiedzania, wraz z dwoma tarasami widokowymi i prowadzącymi do nich ciągami schodów. Wstęp na najwyższą część ramienia i znicza jest od blisko 100 lat niedostępny dla zwiedzających. W październiku 2012 roku ponownie otwarto koronę dla zwiedzających.

6. Zapora Hoovera (ang. Hoover Dam, oficjalna nazwa w latach 1933-1947 Boulder Dam) – betonowa zapora wodna typu grawitacyjno-łukowego, zbudowana w Czarnym Kanionie na rzece Kolorado w Stanach Zjednoczonych, na granicy stanów Arizona i Nevada. W chwili ukończenia w 1936 r. była zarówno największą na świecie elektrownią wodną, jak i największą na świecie konstrukcją betonową. Została pokonana pod oboma względami przez zaporę Grand Coulee w 1945 r. Obecnie jest to 38. elektrownia wodna pod względem wielkości na świecie.

Zapora mieści się 48 km na południowy wschód od Las Vegas. Tama ma wysokość 224,1 m i długość 379,2 m. Szerokość u podstawy wynosi 200 m, a na górze 15 m. Maksymalna moc elektrowni wodnej wynosi 2074 MW. Powyżej zapory znajduje się sztuczne jezioro Mead. Jezioro ma powierzchnię 639 km², objętość 35,2 km³ i sięga do 177 km w górę rzeki.

Zapora i elektrownia wodna są zarządzane przez Biuro ds. Melioracji (United States Bureau of Reclamation) podlegające Departamentowi Zasobów Wewnętrznych. W 1981 r. zapora została wpisana na Narodową Listę Miejsc Historycznych, a w 1985 r. stała się Narodowym Pomnikiem Historycznym USA.

Zapora została nazwana imieniem Herberta Hoovera, który odegrał kluczową rolę w jej powstaniu, początkowo jako sekretarz handlu, następnie jako prezydent USA. Budowa rozpoczęła się w 1931 r., a 30 września 1935 r. została uroczyście otwarta przez prezydenta USA Franklina D. Roosevelta. Prace zakończono w 1936 r., ponad dwa lata wcześniej niż planowano.
Zapora Hoovera jest miejscem końcowych wydarzeń w grze Fallout: New Vegas, oraz Raibow Six Vegas.

Zapora Hoovera została umieszczona w grze Grand Theft Auto: San Andreas , Duke Nukem Forever , Commandos: Za linią wroga.



7. Katedra św. Patryka – katedra na Manhattanie w Nowym Jorku, siedziba arcybiskupa Nowego Jorku. Największa neogotycka świątynia katolicka w Ameryce Północnej. Położona jest przy Piątej Alei, pomiędzy Pięćdziesiątą i Pięćdziesiątą Pierwszą Ulicą w centrum Midtown, naprzeciw Centrum Rockefellera.

W 1850 roku papież Pius IX podniósł diecezję nowojorską do rangi archidiecezji. W tym też roku abp John Joseph Hughes zaproponował wybudowanie nowej świątyni i przeniesienie swojej siedziby ze starej katedry św. Patryka na dolnym Manhattanie. 15 sierpnia 1858 roku uroczyście wmurowano kamień węgielny. Na skutek wojny secesyjnej prace nad budową kościoła zostały przerwane, wznowione je dopiero w 1865. Budowa katedry została zakończona w 1878 roku, a uroczyste udostępnienie kościoła wiernym miało miejsce 25 maja 1879 roku. W latach 1882-1884 dobudowano budynki kościelne – siedzibę arcybiskupa oraz rektora. W 1888 wzniesiono wieże oraz zachodnią fasadę, a w latach 1900-1908 kaplicę Najświętszej Maryi Panny (Lady chapel). 5 października 1911 abp Farley dokonał poświęcenia świątyni i ołtarza. W 1976 katedra została wpisana do oficjalnego rejestru zabytków.

Cechy architektoniczne


  • do budowy świątyni użyto białego marmuru z Nowego Jorku i Massachusetts,

  • w katedrze jest 2200 miejsc siedzących,

  • wysokość wież wynosi ok. 100 metrów,

  • z tyłu katedry znajduje się popiersie papieża Jana Pawła II, który odwiedził Nowy Jork w 1979 roku.

19 kwietnia 2008 w katedrze odbyła się uroczysta Msza święta pod przewodnictwem Ojca Świętego Benedykta XVI.


8. Mount Rushmore (Góra Rushmore) – góra leżąca w Black Hills w hrabstwie Pennington na zachodzie stanu Dakota Południowa, w której w latach 1927–1941 wykuto pomnik o nazwie Mount Rushmore National Memorial.

Pomnik składa się z czterech głów prezydentów USA, szczególnie znaczących dla historii tego kraju. Każde popiersie ma wysokość ok. 18 m. Przedstawieni tam prezydenci to (od lewej): George Washington (początek budowy 1930), Thomas Jefferson (1936), Theodore Roosevelt (1939) oraz Abraham Lincoln (1937).

Pomnik wykuwany był przez 14 lat (1927–1941), w głównej mierze przez rzeźbiarza Gutzona Borgluma (1867–1941), w granitowej skale Mount Rushmore, za pomocą ładunków wybuchowych, młotów i ciężkiego sprzętu. Do pomocy miał przydzielonych blisko 400 robotników i rzeźbiarzy, wśród których znajdował się także późniejszy twórca pomnika Szalonego KoniaKorczak Ziółkowski. Borglum zmarł na 7 miesięcy przed zakończeniem prac, a rzeźbę dokończył jego syn, Lincoln.

Indianie, w szczególności Dakotowie, postrzegają go jako bezczeszczenie ich miejsc świętych
Około 15 km na południowy zachód w linii prostej od Mount Rushmore znajduje się Pomnik Szalonego Konia.

Góra, niegdyś znana członkom indiańskiego plemienia Dakotów jako Sześciu Dziadków (ang. Six Grandfathers), została w 1885 roku przemianowana na Mount Rushmore – na cześć wybitnego nowojorskiego prawnika Charlesa E. Rushmore’a, pierwotnie związanego z miejscowymi poszukiwaczami złota. Początkowo projekt wykonania rzeźby na Mount Rushmore miał się przysłużyć zwiększeniu ruchu turystycznego w górach Black Hills, w Dakocie Południowej. Po długich negocjacjach prowadzonych pomiędzy przedstawicielami Kongresu, a prezydentem Calvinem Coolidgem, projekt został zatwierdzony przez Kongres. Podczas prowadzenia prac, które rozpoczęły się w 1927 roku i trwały 14 lat, zdarzały się wypadki, ale szczęśliwie obyło się bez ofiar śmiertelnych.

W czasach, gdy występowała jeszcze pod nazwą Six Grandfathers, góra znalazła się na trasie obranej w ramach duchowej podróży przez przywódcę plemienia Dakotów, Czarnego Łosia (ang. Black Elk), prowadzącej na szczyt Harney Peak. Na skutek kilku kampanii zbrojnych prowadzonych w latach 1876-1877, Stany Zjednoczone zyskały kontrolę nad tym obszarem, ale nadal kwestionuje się ich prawo do tych terenów w oparciu o Traktat podpisany w Fort Laramie w 1868 roku. Biali osadnicy amerykańscy znali górę pod różnymi nazwami, na przykład: Cougar Mountain, Sugarloaf Mountain, Slaughterhouse Mountain, czy Keystone Cliffs. Jej obecna nazwa została nadana podczas wyprawy poszukiwawczej Charlesa E. Rushmore’a, Davida Swanzey’a (szwagier pisarki Laury Ingalls Wilder, autorki powieści "Domek na prerii"), oraz Billa Challisa.

W 1923 roku historyk Doane Robinson, chcąc przyczynić się do rozwoju turystyki w Dakocie Południowej, zaproponował wykucie monumentu Mount Rushmore. W 1924 roku Robinson nakłonił rzeźbiarza Gutzona Borgluma do odwiedzenia rejonu Black Hills, by ten ocenił, czy wprowadzenie tego pomysłu w życie będzie możliwe do wykonania. Wcześniej Borgluma zatrudniono do wykonania Pomnika Konfederacji Stone Mountain w Stone Mountain w Georgii – olbrzymiej płaskorzeźby upamiętniającej przywódców Konfederacji – jednak projektu nie udało się zrealizować ze względu na brak porozumienia z władzami miasta[4]. Początkowo planowano wykuć pomnik w granitowych ostańcach zwanych Needles, jednak te, zdaniem Borgluma, powstałe w wyniku erozji, były zbyt cienkie by w nich rzeźbić. Wybrał więc większą Mount Rushmore, której południowo-wschodnia ekspozycja stoków gwarantowała duże nasłonecznienie. Na widok góry zareagował słowami "Cała Ameryka zobaczy ten horyzont". 3 marca 1925 Kongres zatwierdził projekt Mount Rushmore National Memorial. Prezydent Coolidge nalegał, by obok Washingtona uwieczniono dwóch prezydentów reprezentujących republikanów oraz jednego demokratę.

Między 4 października 1927, a 31 października 1941, Gutzon Borglum wraz z 400 pracownikami ukończył olbrzymi 18-metrowy monument przedstawiający prezydentów: George’a Washingtona, Thomasa Jeffersona, Theodore’a Roosevelta oraz Abrahama Lincolna. Ich oblicza symbolizują pierwsze 150 lat historii Stanów Zjednoczonych. Prezydentów wybrał Borglum, kierując się ich wkładem w utrzymanie Republiki oraz zasługami związanymi z poszerzeniem terytorium (narodziny kraju – Washington; ekspansjonizm terytorialny, zakup Luizjany – Jefferson; zachowanie jedności – Lincoln; dominacja, budowa kanału Panamskiego – Roosevelt. Początkowo na prawo od Washingtona miał znaleźć się Thomas Jefferson, ale po rozpoczęciu prac zadecydowano, że skała w tym miejscu nie jest dobrym materiałem pod rzeźbę; Jeffersona umieszczono więc po lewej, a pierwotne ślady pracy z prawej strony zatuszowano.

W 1933 roku pieczę nad Mount Rushmore przejęła Służba Parków Narodowych. Inżynier Julian Spotts pomagał przy realizacji projektu, poprawiając jego infrastrukturę. Dla wygody robotników usprawnił działanie kolei liniowej, co umożliwiło pracę na samym szczycie góry. 4 lipca 1934 ukończono wizerunek Washingtona, w 1936 Thomasa Jeffersona, a rok później, 17 września, Abrahama Lincolna. W 1937 roku do Kongresu trafił projekt, którego autorzy proponowali umieszczenie dodatkowo głowy przywódczyni ruchu na rzecz obrony praw obywatelskich – Susan B. Anthony. Uniemożliwiła to jednak poprawka do ustawy budżetowej, według której fundusze federalne mogły zostać przeznaczone wyłącznie na ukończenie pomników, których budowę już rozpoczęto. W 1939 roku skończono prace nad podobizną Roosevelta.

W tym samym roku pod nadzorem Borgluma utworzono Sculptor’s Studio — wystawę unikatowych modeli gipsowych oraz narzędzi związanych z rzeźbiarstwem. Borglum zmarł na zator w marcu 1941 roku. Kontynuacją prac nad projektem zajął się jego syn Lincoln Borglum. Początkowo planowano wyrzeźbienie postaci od głowy po pas, jednak nie pozwoliły na to ograniczone fundusze. Borglum zamierzał również umieścić ogromną płytę w kształcie Luizjany z czasów jej zakupu, ozdobioną pozłacanymi dwu i pół metrowymi literami, upamiętniającą Deklarację Niepodległości, amerykańską Konstytucję, zakup Luizjany oraz siedem innych nabytków terytorialnych, między innymi zakup Alaski, Teksasu i Strefy Kanału Panamskiego.

Całkowity koszt projektu wyniósł 98 999 232 $. Na szczególną uwagę zasługuje fakt, że w czasie trwania prac nad tym ogromnym przedsięwzięciem żaden robotnik nie zginął.

15 października 1966 Mount Rushmore została wpisana do amerykańskiego Narodowego Rejestru Miejsc Historycznych. W 1973 roku na tabliczce z brązu przymocowanej do belkowania umieszczono esej studenta z Nebraski, Williama Andrew Burketta, wyłonionego w 1934 roku, jako zwycięzcę w akademickiej kategorii wiekowej. W 1991 roku George H. W. Bush dokonał oficjalnego odsłonięcia Mount Rushmore.

Za wyrzeźbionymi twarzami znajduje się kanion z komnatą wykutą w skale na głębokość jedynie 21 m, zawierającą szesnaście emaliowanych porcelanowych płyt. Umieszczono na nich tekst Deklaracji Niepodległości, Konstytucji, biografie czterech prezydentów oraz Borgluma, a także historię Stanów Zjednoczonych. Komnatę stworzono w 1998 roku jako przedsionek do "Sali Pamiątkowych Wpisów", której budowa była w planach.

W 1998 roku dziesięć lat procesu przebudowy zostało zwieńczonych ukończeniem chodników oraz różnych obiektów dla zwiedzających, takich jak Centrum Zwiedzających, muzeum Lincolna Borgluma czy Szlaku Prezydenckiego. Co roku, w celu konserwacji zabytku, wspinacze górscy badają go pod kątem pęknięć i wypełniają te istniejące, jednak z monumentu nie usuwa się regularnie porostów – miało to miejsce tylko raz. 8 lipca 2005 roku Alfred Kärcher, niemiecki producent maszyn czyszczących, przeprowadził bezpłatne oczyszczanie za pomocą strumienia wody pod ciśnieniem o temperaturze 93 °C.

Turystyka znajduje się na drugim miejscu wśród najbardziej dochodowych gałęzi przemysłu Dakoty Południowej, a Mount Rushmore stanowi główną atrakcję turystyczną tego regionu. W 2004 roku pomnik zobaczyło ponad 2 miliony zwiedzających. Największą liczbę turystów Rushmore przyciąga podczas corocznego, tygodniowego wyścigu motocyklistów – Sturgis Motorcycle Rally; to tutaj także odbywają się koncerty finałowe organizowane przez Rushmore Music Camp.

9. Sears Towers



Obecna nazwa Willis Towers to wieżowiec w centrum Chicago, w stanie Illinois. Ma 108 pięter i 442,3 metry wysokości, co czyni go najwyższym budynkiem w Ameryce Północnej do linii dachu.

Budynek został wybudowany w latach 1970 - 1973 kosztem 150 milionów dolarów dla korporacji handlowodetalicznej Sears. Od momentu budowy do 15 lipca 2009 nosił nazwę Sears Tower. W marcu 2009 brytyjska firma Willis Group Holdings, Ltd. wykupiła prawa do nazwy budynku. Formalnie nowa nazwa zaczęła obowiązywać 16 lipca 2009, jednak zmiana spotkała się z pospolitą dezaprobatą mieszkańców Chicago, którzy masowo zamierzają używać oryginalnej nazwy. Przy jego budowie pracowało ponad 2400 robotników. Jego projektantami byli Bruce Graham i Fazlur Khan z firmy Skidmore, Owings and Merrill.

Willis/Sears Tower to budynek o unikatowej konstrukcji. Jego szkielet składa się z dziewięciu rur o kwadratowym przekroju, które tworzą kwadratową podstawę budynku. Cała konstrukcja opiera się na betonowych fundamentach wpuszczonych głęboko w skały znajdujące się pod ziemią. Dziewięć zespawanych razem rur wznosi się na wysokość 50 pięter, następnie budynek zaczyna się zwężać. Do 66 piętra dochodzi 7 rur, do 90 pietra - 5 rur. Ostatnie 20 pięter to już tylko 2 rury. Dwie anteny telewizyjne, ustawione na szczycie, sięgają 520 m.

W momencie ukończenia został najwyższym budynkiem świata (do linii dachu), odbierając ten tytuł World Trade Center. Stracił go w roku 1997, kiedy to ukończono główną budowę Petronas Twin Towers w Kuala Lumpur, w Malezji. Jednak nawet wtedy Sears Tower miał najwyższy dach, najwyżej położone używane piętro oraz najwyższą wysokość wliczając antenę (527 metrów). W momencie ukończenia Taipei 101 budynek utrzymał jedynie rekord najwyższej wysokości wraz z anteną. Taipei 101 przejął rekordy najwyżej położonego dachu (448 m) i najwyższego używanego piętra (438m). Sears Tower był najwyższym budynkiem w USA do 12 listopada 2013, gdy tytuł ten został przekazany One World Trade Center .

Na 103. piętrze znajduje się taras widokowy, z którego rozciąga się widok na miasto i jezioro Michigan. W 2009 zainstalowano szklane klatki poza obrębem tarasu, pozwalające na widok na panoramę miasta w zawieszeniu w przeźroczystym klocku.

W 1999 Francuz Alain Robert, "Człowiek-Pająk", wszedł bez żadnych zabezpieczeń i sprzętu na jego dach. 22 czerwca 2006 w Miami siedmiu mężczyzn, w wieku od 22 do 32 lat zostało aresztowanych, gdyż planowali zamach terrorystyczny jednocześnie na Sears Tower w Chicago oraz budynek FBI w Miami. Grupa była złożona z pięciu obywateli USA oraz dwóch imigrantów z Haiti. Jeden z nich posiadał zieloną kartę, a drugi przebywał na terenie USA nielegalnie.

Prawa firmy Sears do nazwy wygasły w 2009, jednak budynek powszechnie jest znany pod tą nazwą; cały budynek ma masę ponad 200 500 ton, w tym 76 000 ton stali; jest pokryty ogniotrwałym aluminium barwionym na czarno, wnętrza Willis Tower mają ponad 418 tys. metrów kwadratowych powierzchni, budynek obsługują 104 szybkie windy zgrupowane w 3 pionach oraz 18 ruchomych schodów, łącznie w budynku jest zainstalowanych około 16,1 tys. okien z przyciemnionymi szybami, które 8 razy w roku są myte przez sześć automatycznych zmywarek, co roku Willis Tower odwiedza ponad 1,5 miliona turystów, podczas silnych wiatrów, wierzchołek gmachu może odchylać się o 90 centymetrów od pionu, 19 czerwca 2010 podczas silnej burzy wiatr wiejący z prędkością ponad 110 km/h wytłukł szyby w pomieszczeniach biurowych na 25 piętrze i w pomieszczeniu obsługi klimatyzacji na 29 piętrze. Z kondygnacji widokowej znajdującej się na 103 piętrze, w pogodne dni, widoczność przekracza 80 km co sprawia, że poza Illinois w którym Willis Tower się znajduje, można oglądać trzy sąsiednie stany: Indianę, Michigan i Wisconsin, co spowodowane jest niedalekim położeniem tych stanów od wieżowca Willis Tower, rocznie w budynek uderza od 400 do 500 piorunów.
10. Most Brookliński

To jeden z najstarszych mostów wiszących na świecie o długości: 1834 m (przęsło główne znajdujące się nad wodą ma długość 486 m) szerokości: 26 m i wysokości: 84 m. Łączy nowojorskie dzielnice Brooklyn i Manhattan, które oddziela od siebie East River. Budowę mostu ukończono w 1883. Był wtedy jednym z największych stalowych mostów wiszących na świecie.

Most Brooklyński jest zaliczany do najsłynniejszych obiektów Nowego Jorku; jest znany m.in. z wielu filmów Hollywood.

Most zaczęto wznosić 3 stycznia 1870 r. a ukończono i otwarto dla ruchu 13 lat później 24 maja 1883 r. Budowa kosztowała około 15 milionów dolarów. Przy jego wznoszeniu zginęło 27 osób. Został wybudowany w stylu neogotyckim z charakterystycznymi wysokimi łukami.

Most został zaprojektowany przez firmę inżyniera budownictwa Johna Augustusa Roeblinga z Trenton, który miał na swym koncie kilka podobnych konstrukcji jednak na dużo mniejszą skalę. Już na samym początku Roebling zmarł w wyniku infekcji stopy, a prace musiał kontynuować jego syn - Washington. Także i on przypłacił zdrowiem budowę mostu, bo zapadł na chorobę kesonową (w wyniku pracy w sprężonym powietrzu).

Budowla nie została przetestowana w tunelu aerodynamicznym (pod względem odporności na wiatr), ale dzięki mocnej konstrukcji udało się jej przetrwać, podczas gdy wiele podobnych mostów padło ofiarą sił natury.

Na początku obsługiwał jedynie ruch konny i tramwajowy, obecnie ma sześć pasów ruchu (po trzy w każdym kierunku) dla samochodów i po środku (powyżej pasów ruchu dla samochodów) chodnik dla pieszych (zabroniony jest ruch ciężarówek i autobusów, powyżej 2,7 t). W 1977 r. most został umieszczony w rejestrze zabytków architektonicznych.

1 marca 1994 na moście doszło do tragicznego wydarzenia - Libańczyk Rashid Baz ostrzelał furgonetkę przewożącą członków ortodoksyjnej grupy żydowskiej - Chabad-Lubavitch, w której znajdował się 16-letni Ari Halberstam i kilku innych. Halberstam zmarł 5 dni później w wyniku odniesionych ran. Baz prawdopodobnie działał w akcie zemsty za masakrę 29 muzułmanów przez Barucha Goldsteina.

W 2003 r. kierowca ciężarówki został skazany na 20 lat więzienia za przewożenie materiałów dla Al Kaidy, które miały posłużyć do przecięcia stalowych lin podtrzymujących konstrukcję.


11. Most Golden Gate

Most wiszący łączący San Francisco z hrabstwem Marin, nad cieśniną Golden Gate. Został otwarty 27 maja 1937.

Golden Gate Bridge jest bardzo ważnym węzłem komunikacyjnym. Będąc także jednym z głównych celów wycieczek turystycznych jest uczęszczany rocznie przez miliony użytkowników. Miesięcznie przejeżdża po nim około 3,4 mln samochodów i liczba ta ciągle wzrasta. Szacuje się, że od momentu otwarcia mostu przejechało po nim około 1,6 mld pojazdów, a ponieważ jest on od tego momentu płatny, zarobił już na swoją konserwację około 1,0 mld $.

Zagrożenie trzęsieniem ziemi sprawia, że most musi zostać jak najszybciej wzmocniony. Prace przygotowujące go na przetrwanie kataklizmu o wielkości do 8,3 stopnia w skali Richtera oszacowano na 217,4 mln $. Jeśli jednak nie nastąpi inna nieprzewidziana katastrofa, okres eksploatacji przewidziano na 200 lat. Pierwszy raz z propozycją budowy mostu o ponad 1-kilometrowej długości wystąpił w 1918 główny inżynier miasta: Micheal M. O’Shaughessy. Jednak wszyscy konsultanci wyrażali się negatywnie o tym pomyśle pod kątem nieprzewidzianych problemów natury technicznej. Propozycją budowy mostu zainteresował się także Joseph Baermann Strauss, założyciel Strauss Bascule Bridge Company (1904), Autor blisko 400 projektów mostów w Europie, Ameryce i w Azji. Trzy lata po propozycji O’Shaughessy’ego wystąpił on z konkretną propozycją i preliminarzem budowy mostu. Była to pierwsza konkretna propozycja. Koszty oszacowano na 27 mln $. Zaproponowany most miał konstrukcję podparto-wiszącą, z wieżami po obu stronach. Przęsło główne miało wynosić 1222 m i składać się z dwóch 208-metrowych podparć oraz 806-metrowego, podwieszonego przęsła pomiędzy nimi. Liny zawieszone na dwóch 218-metrowych wieżach dźwigać miały kładkę o szerokości 24,4 m przeznaczoną na 4 pasy jezdne i 2 piesze. Propozycja została entuzjastycznie przyjęta przez władze miasta, choć miała też zdecydowanych przeciwników których trzon stanowili właściciele promów. Opór był tak duży, że przekonanie mieszkańców, przeprowadzenie procesu legislacyjnego, znalezienie inwestorów, uzyskanie zezwolenia od Ministerstwa Wojny na budowę obiektu na ich terenie trwało ponad 8 lat.

Budowa mostu Golden Gate rozpoczęła się w styczniu 1933 i trwała do 1937. Otwarcie dla ruchu nastąpiło 27 maja (rok przed śmiercią Straussa). Most budowany był przez ponad 4 lata i kosztował ponad 27 mln $, w tym 2 mln $ kosztował jego projekt. Golden Gate stał się na prawie 30 lat najdłuższym mostem wiszącym na świecie. Do tej pory jest jednak uznawany za szczytowe osiągnięcie inżynierskie i niezmiennie od daty jego otwarcia pozostaje najbardziej znanym mostem świata. Dziś nie można sobie wyobrazić panoramy San Francisco bez Golden Gate w tle.

15 sierpnia 1929 Joseph Strauss został mianowany głównym inżynierem budowy. Odpowiedzialny był za projekt inżynierski, architektoniczny, geologiczny, komunikacyjny oraz inspekcję i nadzór nad realizacją. Wśród współpracowników Straussa duży wpływ na wygląd i estetykę mostu miał architekt Irving Foster Morrow. Ostateczny projekt został zatwierdzony w lutym 1930. Do tego momentu przechodził wiele zmian, głównie za sprawą sugestii architektów Irvinga i Gertrudy Morrow. Zasadniczej zmianie uległa konstrukcja, z podparto-podwieszonego na prosty wiszący z przęsłem środkowym o długości 1280 m.

Budowa była niezwykle trudna i pochłonęła wiele ofiar. Most zaprojektował inż. Joseph Strauss. Choć dużą rolę odegrali inżynier Charles Ellis oraz projektant Leon Moissieff przy pomocy architekta-konsultanta Irvinga Morrowa, który wprowadził nieco detali w stylu art déco.

Każda z lin na których wisi most ma 93 cm średnicy i składa się z 27 572 oddzielnych drutów stalowych. Każda wieża wytrzymuje obciążenie 95 tys. t, a każda zamontowana na brzegu blokada wytrzymuje naciąg 28,5 tys. t. Od samego początku Golden Gate malowano na charakterystyczny kolor, znany jako międzynarodowy kolor pomarańczowy. W przypadku Złotych Wrót kolor ten sprawia, iż most jest lepiej widoczny podczas mgieł. Most zbudowano dzięki funduszom uzyskanym z emisji obligacji na łączną sumę 35 mln $. Most ma długość 2,7 km, a pomiędzy dwiema bliźniaczymi wieżami (wys. 218 m) 1280 m.

Most Golden Gate stał się wielkim sukcesem. Koszty budowy, które wynosiły 27 mln $, zwróciły się do 1971 – chociaż pobierano opłaty tylko od kierowców jadących w kierunku południowym do San Francisco. Przez 70 lat wytrzymał wiele trzęsień ziemi. Przetrwał nawet jedno z najbardziej tragicznych w 1989 o natężeniu 7,1 stopni w skali Richtera. Od chwili oddania do użytku most Golden Gate zamknięto zaledwie 3 razy z powodu bardzo silnych wiatrów.


12. Empire State Building


Wieżowiec w Nowym Jorku w Stanach Zjednoczonych. Jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli nie tylko miasta, ale także całego kraju. Oficjalne otwarcie poprowadził prezydent Herbert Hoover, który 1 maja 1931 w Waszyngtonie nacisnął przycisk zapalający światła budynku[1]. Od chwili wybudowania do 1973 ESB był najwyższym budynkiem w Nowym Jorku. Tytuł najwyższej budowli odzyskał 11 września 2001 po zamachach terrorystycznych na wieże World Trade Center, które były do tej pory na najwyższych pozycjach. W całym kraju jest obecnie na 3. miejscu po Willis Tower i Trump International Hotel and Tower w Chicago. Jego oficjalna wysokość wynosi 381 metrów. Jednak jeśli liczyć również antenę znajdującą się na dachu wysokość ta wzrasta aż do 443,2 metrów. Ma 102 piętra oraz jedno piętro podziemne. Został zaprojektowany w stylu art déco przez Shreve, Lamb & Harmon Associates. American Society of Civil Engineers (ASCE) zaliczyło go do 7 cudów współczesnego świata. Należy do World Federation of Great Towers. Jego nazwa pochodzi od przydomku stanu Nowy Jork, który brzmi właśnie Empire.

Odmiennie niż większość wysokościowców, Empire State ma klasyczną fasadę. Rozpoznawalna iglica budynku w stylu art déco, pierwotnie była zaprojektowana jako przystań i port dla Zeppelinów. Jednak wykonane testy ze sterowcami dowiodły, że jest on niepraktyczny i niebezpieczny ze względu na potężne podmuchy wiatru oraz z samej racji wielkości budynku. Pomimo tego przystań pozostała na swoim miejscu.

Zajmuje on powierzchnię 57 na 129 metrów. Pracuje w nim 15 tys. osób, natomiast stały personel liczy ok. 250 ludzi. Co miesiąc wywozi się z niego ok. 100 ton odpadów, a każdego roku zużywa ponad 40 mln kilowatogodzin prądu.

Relief przedstawiający Empire State Building w lobby budynku

Robotnicy zużyli 60 tysięcy ton stali, 200 tys. st3 (5663 m³) wapienia i granitu, 740 ton aluminium i stali nierdzewnej na ściany zewnętrzne, a także – 10 mln cegieł i 5600 metrów sześciennych kamieni na podłogi, ściany i podpiwniczenia. Przewody instalacji elektrycznej mają łączną długość ok. 692 km, 112 km rur wodociągowych, 80 rur centralnego ogrzewania i 6500 okien, ponad 3 mln żarówek, 5600 kilometrów kabli telefonicznych, 7450 ton urządzeń oziębiających.

Hall wejściowy ma wysokość 3 pięter. Znajduje się tu duży aluminiowy relief przedstawiający Empire State Building. Brakuje na nim jednak dodanej później wieżowcowi anteny. Północny pasaż zawiera osiem podświetlanych płyt stworzonych przez Roya Sparkia i Renée Nemorovą w 1963. Przedstawiają one budynek jako ósmy cud świata obok tradycyjnych 7.

Ze względu na różnorodne ograniczenia jakie nakłada na wysokie budynki w Nowym Jorku New York's Zoning Resolution z 1916 (między innymi ograniczenia dotyczące spraw w związku z dostępem światła na poziom ulicy), wieżowiec ten uzyskał swój charakterystyczny stożkowaty kształt.
Budynek posiada jeden z najbardziej popularnych zewnętrznych tarasów widokowych na świecie, który odwiedziło już ponad 110 milionów ludzi. Obserwatorium znajduje się na 86 piętrze i oferuje 360 stopniowy widok na miasto. Inny taras widokowy znajduje się na 102 piętrze budynku i jest on otwarty dla zwiedzających. Był zamknięty od 1999, jednak w listopadzie 2005 otwarto go ponownie dla zwiedzających. Wejście kosztuje o 15 dolarów więcej niż na taras 86 piętra. Co roku odwiedza go ok. 3,6 mln ludzi.

Wieżowiec przewyższający okoliczne budynki

Znajdują się tu pomieszczenia biurowe dla 15 tysięcy ludzi, a windy mogą przewozić 10 tysięcy osób na godzinę. Poza biurami znajdują tu także inne obiekty. Wśród nich banki, restauracje i sklepy. Większość z nich ulokowana jest na poziomie lobby.

Budynek wznosi się na 381 metrów, licząc razem z anteną na dachu jest to 443,2 metrów. Był to w chwili oddania do użytku najwyższy budynek w mieście i jedyny do tamtego czasu, który osiągnął ponad 100 pięter. Był to przez rekordowo długi czas (41 lat) najwyższy budynek, oraz najwyższa wzniesiona przez człowieka konstrukcja przez 23 lata. Szczycił się tym mianem do lat siedemdziesiątych, czyli ukończenia World Trade Center. Następnie tytuł ten przypadł chicagowskiemu Sears Tower. Tytuł najwyższego w mieście odzyskał po zamachach z 11 września 2001, w których zniszczone zostały bliźniacze wieże Światowego Centrum Handlu. Jest to także najwyższy budynek w stanie Nowy Jork. Wśród wieżowców na świecie zajmuje obecnie 9 pozycję, a w Stanach Zjednoczonych 2. Ze względu na swoją wysokość spełnia rolę piorunochronu. Każdego roku uderza w niego około 100 piorunów.

Empire State waży przeszło 360 tys. ton. Ma 73 windy i 1860 stopni na najwyższe piętro. Organizowane są zawody polegające na jak najszybszym przebiegnięciu tego dystansu. Rekord ustanowił w 2003 Paul Crake, a wynosi on 9 minut i 33 sekund. Całkowita jego powierzchnia wynosi ok. 200 tys. m² (ok. 2,200 mln stóp kwadratowych). Wybudowany został przy 350 Fifth Avenue, pomiędzy 33 i 34 ulicą na Manhattanie. Jego współrzędne geograficzne to 40°44′55″N, 73°59′11″W. Budowa kosztowała 24 mln dolarów chociaż wykonawcy spodziewali się nawet 50 mln. Do wykonania metalowej konstrukcji zużyto 57 tys. ton stali, a fundamenty budynku sięgają prawie 17 metrów pod ziemię.

W gmachu tym znajduje się 6500 okien połączonych pionowymi taśmami z aluminium i nierdzewnej stali. W czasach budowy nie było jeszcze sprawnie działających klimatyzacji, dlatego na każde 8,5 metra kwadratowego biura musiało przypadać jedno okno. Zainstalowano ją dopiero w latach pięćdziesiątych. Cały wieżowiec obłożony jest kamiennymi płytami z szarego wapienia z Indiany.

Bardzo często jest wykorzystywany jak tło dla wielu filmów, gier itp. Prawdopodobnie najbardziej znanym przykładem na wykorzystanie tego gmachu jako tła filmowego jest film King Kong z 1933. Tytułowy King Kong podczas ucieczki przed pogonią wspina się na budynek i toczy walkę z atakującymi go samolotami. W 50. rocznicę produkcji tego filmu, w 1983 na ścianie wieżowca umieszczono nadmuchiwaną małpę. Jednak pewnego dnia została ona nadgryziona przez mysz, co było powodem ujścia powietrza. Dmuchana małpa potrzebowała stałego dostarczania powietrza i nigdy nie została całkowicie napełniona. Czasami natomiast budynek ten zostaje nawet zniszczony, jak np. w filmie Dzień Niepodległości, kiedy to kosmici doprowadzają do jego eksplozji. Znany przedstawiciel pop-artu Andy Warhol w swoim filmie Empire utrwalił ośmiogodzinny obraz przedstawiający budynek nocą.

13. Biały Dom




Oficjalna rezydencja i miejsce pracy prezydentów USA położona w Waszyngtonie, Dystrykt Kolumbia. Nazwa ta została nadana budynkowi 14 września 1901 r. przez prezydenta Roosevelta. Wcześniej nazywany był Pałacem Prezydenckim, Domem Prezydenckim i Siedzibą Władz Wykonawczych. W grudniu 1790 r. prezydent Waszyngton podpisał Act of Congress, stanowiący, iż rząd federalny będzie rezydował w okręgu, którego powierzchnia nie będzie przekraczała dziesięciu mil kwadratowych u wybrzeży Potomaku. Prezydent Waszyngton wybrał, wraz z architektem miejskim Pierre'em L'Enfantem miejsce, w którym miał powstać budynek. Rozpisany konkurs wygrał projekt architektoniczny autorstwa Jamesa Hobana.

Budynek, położony w Waszyngtonie przy 1600 Pennsylvania Avenue, zaczął powstawać w październiku 1792 roku. Uroczyste oddanie do użytku nastąpiło w roku 1800. Pierwszym prezydentem, który w nim zamieszkał, był John Adams. Od czasu wprowadzenia się tam Adamsa, każda następna para prezydencka dokonywała własnych zmian w wystroju budynku.

W swojej historii budynek doświadczył dwóch pożarów. Pierwszego w 1814 r., gdy został podpalony przez Brytyjczyków podczas wojny brytyjsko-amerykańskiej. Drugi pożar wybuchł w zachodnim skrzydle w 1929 r. za prezydentury Hoovera.

Podczas rządów prezydenta Trumana przebudowano całe, z wyjątkiem trzeciego piętra, wnętrze budynku. Najstarszymi jego częściami są obecnie zewnętrzne ściany, niezmienione od 200 lat.


14. Fallingwater

Dom zaprojektowany przez amerykańskiego architekta Franka Lloyda Wrighta w 1935 roku w południowo-zachodniej Pensylwanii, 70 km od Pittsburgha. Dom zbudowany został nad wodospadem (ang. fallingwater lub waterfall).

Fallingwater stanowił dom letniskowy rodziny właściciela, Edgara Kaufmanna. W roku 1964 został przekazany na cele publiczne i przekształcony w muzeum. Odwiedza go 120 000 gości rocznie.


15. Flatiron

Budynek w Nowym Jorku. Wybudowany w 1902 r., nazywany był wówczas "Fuller Building" i był jednym z najwyższych budynków w Nowym Jorku. Wieżowiec zajmuje trójkątną działkę u zbiegu ulic Broadway, Ulicy 23 i Piątej Alei. Sąsiedztwo dookoła budynku jest często nazywane "Flatiron District".

Flatiron jest jednym z pięciu najbardziej rozpoznawalnych symboli Nowego Jorku. Nazwa "Flatiron" pochodzi od podobieństwa bryły budynku do żelazka.

Flatiron został zaprojektowany przez Daniela Burnhama z Chicago. Był jednym z pierwszych budynków o szkielecie stalowym.
16. Piramida Kukulkana

W kulturze Majów odpowiednik azteckiego boga Quetzalcoatla, a także inkaskiego Wirakoczy; Zielony Pierzasty Wąż, stworzyciel świata i krzewiciel cywilizacji - utożsamiany z twórcą kultury Majów Itzamną.

Kukulkan jako bóg i władca czterech elementów: ziemi, wiatru, wody oraz ognia - reprezentowanych kolejno przez jego atrybuty czyli kukurydzę, sępa, rybę i jaszczurkę uznawany był także za bóstwo odrodzenia i zmartwychwstania, natomiast w kulturze Tolteków za podniesionego do rangi bóstwa założyciela cywilizacji, twórcę medycyny i pierwszego systemu kalendarzowego, nauczyciela rolnictwa i rybołówstwa. Niekiedy nazywany także "Bogiem B".

Kukulkan według legend Majów odpłynął na wschód skąd powróci tuż przed końcem świata, przedstawiany jest zwykle jako postać z dużym nosem, czasami z atrybutami charakterystycznymi dla Itzamny czyli wężem i muszlami.
Kukulkanowi poświęcona jest świątynia-piramida El Castillo w starożytnym mieście Majów Chichén Itzá.
17. CN Tower

Do niedawna najwyższa wolnostojąca budowla na świecie (rekord został pobity przez budowany Burdż Chalifa 13 września 2007 roku), o wysokości 553,33 m, znajdująca się w Toronto, w Kanadzie. Otwarta w 1976. Nazwa pochodzi od przedsiębiorstwa kolejowego Canadian National (CN), które wybudowało wieżę, lecz następnie pozbyło się jej w latach 90., co spowodowało nieznaczną zmianę oficjalnej nazwy z zachowaniem skrótu.

Działa jako wieża telewizyjna, ma ogólnodostępne tarasy widokowe, obrotową restaurację i kompleks rozrywkowy. Położona jest w centrum miasta, na styku Entertainment District, Financial District i Harbourfront. Obok wieży stoi Rogers Centre – pierwszy na świecie stadion z całkowicie odsłanianą kopułą.

CN Tower to najbardziej widoczny symbol i atrakcja miasta. Wieżę widać z każdego punktu miasta i z bardzo daleka poza nim. CN Tower przez ponad 25 lat był najwyższą wolnostojącą budowlą, wpisaną oficjalnie do Księgi Guinnessa. W pogodny dzień ze szczytu można dostrzec wodospad Niagara oraz Stany Zjednoczone po drugiej stronie jeziora Ontario. Projekt CN Tower powstał w lokalnych firmach John Andrews Architects i Webb Zerafa Menkes Housden Architects, obiekt budowały firmy kanadyjskie, badania przeprowadzali naukowcy z Uniwersytetu Toronto.

Podczas projektowania budowli architekci nie mieli na celu bicia rekordów, stało się to niejako przy okazji, ze względu na kłopoty komunikacyjne. W Toronto, po rozbudowie Financial District, gdzie umiejscowiło się wiele drapaczy chmur, sygnały telewizyjne zaczęły odbijać się od ich powierzchni i znacznie pogorszył się odbiór programów. Telewizja kablowa oraz satelitarna nie była jeszcze popularna, a powszechnym rozwiązaniem było umieszczanie anten na odpowiednio wysokich budynkach. Po zbudowaniu wieży Toronto i okolica cieszy się najlepszym odbiorem sygnałów radiowych i TV w całej Ameryce.

W trakcie budowy architekci zaproponowali "dodanie" do projektu paru metrów, tak, aby przewyższyć wieżę telewizyjną Ostankino w Moskwie. Dodano także jedno piętro w kształcie obwarzanka, ponieważ pierwotny projekt nie mieścił przekaźników dla wszystkich chętnych.

Ta bardzo wysoka budowla, wbrew pozorom, nie jest głęboko zapuszczona w ziemię. Po badaniach okazało się, że do utrzymania konstrukcji wystarczy nieco ponad 15 m głębokości, bez kotwiczenia fundamentów.

Ponieważ struktura wieży to 3 wielkie betonowe nogi, układanie mieszanki betonowej musiało odbywać się w technologii ciągłej. Przez 24 godziny na dobę, 365 dni w roku struktura wznosiła się ku niebu. A ponieważ tamtejsze zimy potrafią być mroźne, dostarczany beton musiał być podgrzewany. CN Tower budowano przez 40 miesięcy. Zużyto 40 523,8 m³ betonu. Waga całego obiektu sięga 130 000 ton. Tak wielki obiekt kosztował 63 miliony ówczesnych dolarów (dziś to wartość ok. 300 milionów).

102-metrowy maszt na szczycie wieży był montowany po kawałku, przy pomocy potężnego latającego dźwigu – Sikorsky S64E Skycrane, nazwanego Olgą. Zajęło to kolejne 27 dni. Załoga – według różnych źródeł – wniosła od 40 do 44 segmentów masztu. Amerykańska załoga uczestnicząca w tej jedynej w swoim rodzaju operacji wspomina, że mieszkańcy Toronto uważali ich niemal za bohaterów. Oferowano darmowe bilety na mecze hokejowe, organizowano wycieczki turystyczne.




: konkursy
konkursy -> Kolędnicy misyjni 2012/2013 Propozycja Występują: Anioł (gra na instrumencie), Gwiazdor z gwiazdą misyjną, Maryja z Dzieciątkiem, 6 dzieci
konkursy -> V konkurs muzyczno-literacki w zakresie gry a vista I czytania prozy I poezji
konkursy -> Matematyczno przyrodnicze zmagania na renesansową nutę”, czyli obchody Dnia Patrona, Przedmiotów Ścisłych oraz Dnia Ziemi
konkursy -> Konkursy w pracy szkoły zestawienie bibliograficzne w wyborze za lata 2000-2006 w oparciu o zbiory Biblioteki Pedagogicznej w Ostrołęce Filia w Przasnyszu Konkursy czytelnicze
konkursy -> Nagrody stowarzyszenia dziennikarzy polskich
konkursy -> Wyniki I etapu
konkursy -> To be like a red rag to a bull działać na kogoś jak czerwona płachta na byka
konkursy -> Etap szkolny
konkursy -> Szpital specjalistyczny im. Sz. Starkiewicza 41-300 Dąbrowa Górnicza, ul. Szpitalna 13 tel/Fax 322623422
konkursy -> Edukacja wczesnoszkolna




©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna