63. Doroczna Konferencja Amerykańskiego Stowarzyszenia Kryminologii, Washington D. C., 16–19 listopada 2011



Pobieranie 39.19 Kb.
Data02.05.2016
Rozmiar39.19 Kb.

63. Doroczna Konferencja Amerykańskiego Stowarzyszenia Kryminologii…

Emil W. Pływaczewski

63. Doroczna Konferencja Amerykańskiego Stowarzyszenia Kryminologii, Washington D.C., 16–19 listopada 2011 r.1

Konferencja Amerykańskiego Stowarzyszenia Kryminologii (ASC)2 w Waszyngtonie była wydarzeniem szczególnym w historii tej organizacji, powołanej do życia w 1941 r. w Berkeley. Zgromadziła ona bowiem 3363 uczestników z kilkudziesięciu (43) krajów, najwięcej w historii dotychczasowych konferencji ASC, potwierdzającym jego prymat wśród kryminologicznych stowarzyszeń na świecie. Liczba bowiem uczestników kolejnych konferencji ASC przekłada się jednocześnie na światowe rekordy uczestnictwa w konferencjach o charakterze kryminologicznym, łącznie z kongresami Międzynarodowego Stowarzyszenia Kryminologii. Przypomnijmy, że poprzedni taki rekord został osiągnięty na 62. Konferencji ASC w San Francisco i zamykał się liczbą 3163 uczestników3. Dodajmy, że blisko 25% uczestników konferencji ASC to kryminolodzy „zagraniczni”, reprezentujący kilkadziesiąt krajów ze wszystkich kontynentów, a od kilkunastu już lat liczba wszystkich uczestników znacznie przekraczała 2 tysiące, systematycznie zbliżając się do przekroczonego w 2010 r. progu 3 tysięcy.

Obrady 63. Konferencji ASC toczyły się w salach konferencyjnych Hotelu Washington Hilton w ramach ponad 750 sesji4 obejmujących szerokie spektrum problemów związanych z przestępstwem i przestępczością. Miejsce to jest niewątpliwie szczególne, zarówno ze względów prestiżowych (wielokrotnie gościli tu prezydenci USA i pierwsze Damy), ale także w wymiarze kryminologicznym. To właśnie przed tylnym wejściem do tego Hotelu w dniu 30 marca 1981 r. John Hinckley Jr. dokonał zamachu na życie prezydenta Ronalda Regana, w momencie gdy ten wraz towarzyszącą ekipą opuszczał hotel. Prezydent został ciężko ranny (kula o kilka centymetrów ominęła jego serce) i niemal „cudem” uniknął śmierci. Wybudowana przy wjeździe do Hotelu specjalna betonowa konstrukcja, służąca jako wjazd dla VIP-ów, połączona bezpiecznym przejściem z zapleczem hotelowym, jest dowodem na to, że Amerykanie z tego rodzaju wydarzeń wyciągają właściwe wnioski. Warto w tym kontekście nadmienić, że Prezydent Ronald Regan był orędownikiem wolnego dostępu do broni, a ta kontrowersyjna kwestia jest w USA przedmiotem wielu debat i dyskusji. Do dzisiaj w potocznym żargonie Washington Hilton określany jest jak „Hinckley Hotel”.

Opublikowany w dużym formacie książkowym program konferencji liczył tym razem aż 656 stron. Z wyliczeń statystycznych wynika, że na sesjach merytorycznych, zwłaszcza plenarnych, roboczych, dyskusji okrągłego stołu i plakatowych, zaprezentowanych zostało ponad 2500 referatów5, tj. o około 200 więcej niż na 62. Konferencji ASC w San Francisco.

W nawiązaniu do przytoczonej wyżej rekordowej liczby sesji wspomnieć też trzeba o tzw. poster session, czyli sesji plakatowej). W sesji tej zaprezentowanych zostało – indywidualnie lub zespołowo – aż 288 różnych tematów (na Konferencji ASC w San Francisco było ich 260)6. Każdy z nich był zilustrowany na wymiarowej przestrzeni plakatowej wykresami, zdjęciami bądź inną formą ilustracji graficznej, łącznie z syntetycznym opisem metodologii przeprowadzonych badań i uzyskanych wyników. Referencji poszczególnych tematów w czasie 2 godzin trwania sesji pozostawali do dyspozycji osób zainteresowanych prezentowaną tematyką.

Tradycyjnie już organizatorzy dokonali merytorycznego podziału programu Konferencji na 49 kategorii tematycznych. W tym zakresie hasłowo wyróżniono między innymi: teorie kryminologiczne, faktory biospołeczne (genetyczne), instytucje społeczne a przestępczość, kobiety, kryminologię międzynarodową i porównawczą, przemoc, nadużywanie narkotyków i substancji psychotropowych, przestępstwa z nienawiści, przestępczość zorganizowaną, gangi, broń, karę śmierci, więziennictwo, przestępczość nieletnich i sądownictwo w sprawach nieletnich, zapobieganie przestępczości, przestępczość „białych kołnierzyków” (korporacyjną), przestępczość związaną z zatrudnieniem, religię, rodziny, ekonomię, wiktymizację, politykę karną oraz kształcenie i szkolenie w sprawach karnych.

Podobnie jak na poprzednich konferencjach dużym, choć nieco mniejszym niż poprzednio, zainteresowaniem uczestników cieszyły się teorie kryminologiczne, którym w aspekcie ogólnym poświęcono 150 sesji (poprzednio 160). Do tego należy jednak doliczyć odrębnie klasyfikowane niektóre kierunki czy teorie kryminologiczne, zwłaszcza kierunek „krytycznej” (radykalnej) kryminologii – 85 sesji (78), teorię racjonalnego wyboru – 33 sesje (11), teorie feministyczne – 42 sesje (48), czy faktory biospołeczne i genetyczne przestępczości – 22 sesje. Przytoczone dane, podobnie jak poprzednio, wskazują, że problematyka teorii kryminologicznych, w szerokim tego słowa znaczeniu, podejmowana była na ponad jednej trzeciej ogólnej liczby sesji.

W tym kontekście zwraca uwagę wzrost zainteresowania kierunkiem „krytycznej” (radykalnej) kryminologii i teoriami feministycznymi. Niewątpliwie mogły się do tego też przyczynić nowe ruchy społeczne, szczególnie aktywne w USA, czego ostatnim charakterystycznym przykładem może być zwłaszcza „ruch oburzonych”. Niezależnie od tego trzeba pamiętać o tym, że największą z sekcji Amerykańskiego Stowarzyszenia Kryminologii jest właśnie Division of Women and Crime, a niezależnie od tego funkcjonuje też samodzielna sekcja krytycznej kryminologii (Division of Critical Criminology). Kierownictwo obu sekcji jest bardzo aktywne, co powoduje wzrost liczby ich członków, którzy uaktywniają się na konferencjach ASC, w szczególności poprzez prezentację referatów i organizowanie własnych sesji tematycznych. Każda z sekcji wydaje ponadto swoje własne merytoryczne czasopismo.

Charakterystyczny jest postępujący wzrost zainteresowania obszarem polityki wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych – 202 sesje (195) oraz zauważalny spadek w zakresie związanym z funkcjonowaniem więziennictwa – 145 sesji (151), gdzie dyskutowane są zwłaszcza problemy punitywności amerykańskiego wymiaru sprawiedliwości oraz – będącego tego konsekwencją – przeludnienia w zakładach karnych. Na tym szczególnie odcinku „przełożenie” ogromnego potencjału kryminologicznego na praktykę w dalszym ciągu jest odległe od oczekiwań. Mimo wszystko, zdaniem wielu kryminologów, zwłaszcza tych, którzy od ponad dwudziestu lat biorą udział w konferencjach ASC, można jednak mówić o dość głębokich zmianach w „ideologicznym” klimacie konferencji. Charakterystyczny jeszcze na początku lat 90. ubiegłego wieku pesymizm co do możliwości zwalczania i zapobiegania przestępczości i roli nauki w tym procesie zmienił się na zdecydowany optymizm.

Do kolejnych pięciu obszarów tematycznych, które także odnotowały większą niż zwykle liczbę referentów, weszła problematyka przemocy – 150 sesji (145), policing – nowe możliwości rozwiązywania problemów w relacji policja–społeczeństwo i inne instytucje – 134 sesje (125), przestępczość nieletnich – 125 sesji (63), wiktymizacja – 122 sesje (113), oraz szerokie spektrum problemów związanych z metodologią badań kryminologicznych –128 sesji (101). Spadek liczby sesji został natomiast odnotowany w takich obszarach, jak: rasa i aspekty etniczne – 125 sesji (141), aspekty międzynarodowe i porównawcze – 131 (137), oraz działalność sądów i związane z tym aspekty prawne – 96 sesji (107).

Warto również pokreślić, że społecznościom jako takim poświęcono kolejnych 136 sesji, tj. o 7 więcej niż poprzednio. Referenci wskazywali m.in. na konieczność zaangażowania społeczeństwa w proces opracowywania i wdrażania odpowiednich instrumentów ochrony bezpieczeństwa wewnętrznego. Wymaga to w konsekwencji stworzenia mechanizmów urealniających partycypację organizacji społecznych w tych procesach. W ten sposób minimalizacji ulegałyby sytuacje braku zgody obywateli na stosowanie niektórych instrumentów ingerujących w prawa i wolności obywatelskie.

Sporo miejsca zajmowały też problemy dotyczące zapobiegania przestępczości – 96 sesji (identyczna liczba na poprzedniej konferencji), mniej było sesji poświęconych nadużywaniu narkotyków i substancji psychotropowych – 76 (93), nieco więcej sesji dotyczących sądownictwa w sprawach nieletnich – 63 sesje (61) oraz klasyfikowanej odrębnie przemocy domowej (łącznie z przemocą wobec więźniów), której poświęcono 69 sesji, tj. o 13 więcej niż na poprzedniej konferencji.

Na zbliżonym, choć nieco wyższym niż na poprzednich konferencjach, poziomie występowało zainteresowanie problematyką przestępczości zorganizowanej – 30 sesji (29) i wyraźnie niższym karą śmierci – tylko 18 sesji (24). Warto przy tym nadmienić, że w zakresie zorganizowanych form działalności przestępczej odrębnej klasyfikacji podlega problematyka gangów, która była przedmiotem 35 sesji (33).

Cieszyć może wzrost zainteresowania problematyką sprawiedliwości naprawczej, która była przedmiotem referatów i dyskusji na 26 sesjach (tylko 19 sesji na poprzedniej konferencji). Nadal natomiast można mówić o zdecydowanie słabszym niż w poprzednich latach zainteresowaniu tematyką terroryzmu, chociaż 35 sesji poświęconych tej problematyce, to o trzy więcej niż na poprzedniej konferencji. Korespondujący z terroryzmem problem przestępstw z nienawiści, identycznie jak na ostatniej konferencji, podejmowany był na 13 sesjach.

W dalszym ciągu nie maleje wzrost zainteresowania wynikami badań kryminologicznych w rejonie azjatyckim7. Przygotowane w tym zakresie referaty prezentowali zarówno kryminolodzy z krajów azjatyckich przybyli wyłącznie na konferencję, jak i kryminolodzy przebywający czasowo lub na stałe (wcześniejsze imigracje) w USA i Kanadzie. Ci ostatni niejednokrotnie prezentowali wyniki swoich badań przeprowadzonych wspólnie z kryminologami amerykańskimi.

Duże zainteresowanie wzbudził swoim referatem M. Yokoyama (Kokugakuin Universrity, Tokio), zatytułowanym „Increase in Crimes by Old People in Japan”. Wykazał on m.in., że w Japonii ludzie starsi coraz częściej popełniają też przestępstwa po to, aby w warunkach izolacji penitencjarnej znaleźć przysłowiowy „wikt i opierunek”. Z kolei kryminolog chińskiego pochodzenia Liqun Cao (University of Ontario, Kanada), przedstawił współautorskie wyniki badań, przeprowadzonych wspólnie z Ruohui Zhao (University of Macau) i Hongwei Zhang (Guangxi University, Chiny), na temat opinii publicznej w Chinach odnośnie punitywności i poglądów na temat kary śmierci8.

Doroczne nagrody Amerykańskiego Stowarzyszenia Kryminologii (w dziesięciu kategoriach) tradycyjnie już wręczane były na uroczystej sesji (ASC Award Plenary). Główną z nich, „Edwin H. Sutherland Award”, otrzymała – z rąk prezydenta Stowarzyszenia Stevena Messnera – Ruth D. Peterson z Ohio Sate University. Laureatem innej bardzo prestiżowej nagrody, przyznawanej na ogół kryminologom spoza obszaru północnoamerykańskiego, tj. „Thorsten Sellin and Sheldon and Eleonor Glueck Award”, został Manuel Eisner z Uniwersytetu w Cambridge. Na posiedzeniu sekcji kryminologii międzynarodowej wręczono natomiast Distinguished International Scholar Award. Laureatem został były dyrektor HEUNI Kauko Aromaa.

Istotnym wydarzeniem była też sesja nr 247, na której – już po raz trzeci na forum Amerykańskiego Stowarzyszenia Kryminologii – ogłoszono nazwisko laureata Sztokholmskiej Nagrody Naukowej w Dziedzinie Kryminologii w roku 2011, określanej potocznie jako „kryminologiczny Nobel”. Sesją tą kierował współprzewodniczący jury L. W. Sherman (Cambridge University) z udziałem – jako dyskutanta – byłego prezesa Sądu Najwyższego Szwecji Bo Svenssona, aktualnie prezesa zarządu stowarzyszenia tej Nagrody. Jej laureatem został holenderski kryminolog z Uniwersytetu w Tilburgu Jan van Dijk, szczególnie zaangażowany od 1989 r. w prowadzenie Międzynarodowych Badań Ofiar Przestępstw (ICVS). Nagroda ta przyznawana jest od 2006 r. za nadzwyczajne osiągnięcia w badaniach kryminologicznych albo za wykorzystanie wyników badań w celu ograniczenia przestępczości i podniesienia rangi praw człowieka. Uroczyste wręczenie nagrody każdorazowo ma miejsce podczas dorocznej czerwcowej gali w sztokholmskim ratuszu w czasie trwania międzynarodowej konferencji, tj. the Stockholm Criminology Symposium. W roku 2010 laureatami zostali dwaj kryminolodzy z USA: Robert Sampson (Harvard University) oraz John Laub – były prezydent ASC i dyrektor National Institute of Justice. Wcześniej, w 2009 r., nagrodę tę odebrał David L. Weisburg, reprezentujący Uniwersytet Hebrajski w Jerozolimie oraz Uniwersytet im. Georga Masona w amerykańskiej Wirginii9. Jan van Dijk był już dwunastym laureatem Sztokholmskiej Nagrody Naukowej w Dziedzinie Kryminologii.

Ze strony polskiej jedynymi uczestnikiem konferencji byli profesorowie Krzysztof Krajewski (UJ) i piszący te słowa (UwB). K. Krajewski wystąpił jako referent w sesji zatytułowanej „Explaining Variation in Incarceration Rate”, z prezentacją pt. „Why Central and Eastern European Countries Hale Huge Prison Populations? Emil W. Pływaczewski wygłosił zaś referat pt. „Current Developments in Organized Crime in Central Europe” w sesji zatytułowanej “Organized Crime”, którą kierował Mahfuzul Khondaker (Kutztown University of Pennsylvania). W dyskusji, w której m.in. wzięło udział kilku kryminologów afrykańskich, koncentrowano się w szczególności na kwestii charakterystycznych cech przestępczości zorganizowanej w krajach podlegających procesowi transformacji w odmiennych warunkach geopolitycznych, społecznych i kulturowych.

Na Konferencji odbyło się też doroczne spotkanie seminaryjne Międzynarodowego Stowarzyszenia Badań nad Przestępczością Zorganizowaną (IASOC)10, którego zasadniczym celem jest prezentacja najnowszej wiedzy i badań w zakresie zarówno tradycyjnych, jak i nowych form przestępczości zorganizowanej. Pod nieobecność dotychczasowej prezydent Stowarzyszenia, Diny Singel z Uniwersytetu w Utrechcie, seminarium przewodniczył sekretarz Stowarzyszenia Klaus von Lampe (John Jay College of Criminal Justice, City University of New York), który zainicjował dyskusję na temat nowej formuły funkcjonowania Stowarzyszenia. Tradycyjnie już członkowie Stowarzyszenia zaprezentowali krótkie informacje na temat kierunków realizowanych aktualnie badań nad przestępczością zorganizowaną. IASOC oraz sekcja kryminologii międzynarodowej (Division of International Criminology) byli ponadto współorganizatorami szeregu sesji merytorycznych. Wypada zwłaszcza wspomnieć o sesji nr 447, zorganizowanej według formuły „Author Meets Critics”, na której wybitny znawca problematyki przestępczości zorganizowanej, Jay Albanese (Virginia Commonwealth University), prezentował główne tezy swojej najnowszej książki pt. „Transnational Crime and the 21st Century. Criminal Enterprise, Corruption and Opportunity”11, w charakterze zaś dyskutantów wystąpili Hedi Nasheri (Kent State University), Harry Dammer (University of Scaraton) oraz Jana Arsovska (John Jay College of Criminal Justice, City University of New York). Jest to pierwsze na świecie opracowanie podejmujące główne problemy transnarodowej (transgranicznej) przestępczości zorganizowanej z perspektywy kryminologicznej. Dyskutanci podkreślali zwłaszcza merytoryczne kompetencje Autora, który tak trudną i rozległą tematykę potrafił ująć w ramach koncepcji porządkująco-syntetyzującej.

Z sesji tematycznych dużym zainteresowaniem cieszyły się panele innowacyjne zorganizowane pod hasłem „Bridging the Gap between Research and Practice”, w których występowali zarówno przedstawiciele nauki kryminologii, jak i praktyki (najczęściej szefowie większych struktur policyjnych). Na sesjach tych wskazywano zarówno na sukcesy w zakresie prowadzenia wspólnych badań, jak i na problemy w podejmowaniu tego rodzaju inicjatyw. Prezentowane też były przykłady najlepszych praktyk w tym zakresie. Godnymi odnotowania były krytyczne uwagi na temat pojawiających się czasem publikacji będących wyrazem tzw. dzielenia włosa na czworo. Za najwyższy stopień niekompetencji ich autorów uznawano te – z oderwanych od realiów praktyki i niezrozumiałych opracowań – w których dywagacje autorów zdają się wskazywać, że najprawdopodobniej sami nie wiedzą, o czym piszą. Z problemów szczegółowych w tym względzie odnoszono się m.in. do roli badań kryminologicznych w kreowaniu polityki przeciwdziałania zorganizowanemu przestępstwu. Nawiązywano też do teorii i praktyki community policing i nowych płaszczyzn współdziałania administracji samorządowej i wspólnot lokalnych z policją.

Ważnym uzupełnieniem obrad największego forum kryminologicznego na świecie były też ekspozycje kilkudziesięciu wydawnictw i agencji rządowych, prezentujących swoje publikacje i inne materiały dotyczące szeroko rozumianych problemów przestępczości i wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych.

W czasie pobytu w Waszyngtonie piszący te słowa skorzystał z zaproszenia do złożenia wizyty i wygłoszenia wykładu w siedzibie International Association of Chiefs of Police w Alexandrii w stanie Virginia. Po wykładzie odbyło się spotkanie z kierownictwem tej – liczącej ponad 20 tys. członków – organizacji. Kolejna Konferencja ASC odbędzie się w dniach od 14 do 17 listopada 2012 r. w Chicago.


1 The American Society of Criminology, 63rd Annual Meeting: Breaking the Mold: Innovations and Bold Ventures in Criminology, November 16–19, 2011, Washington, D.C. Na dzień dzisiejszy organizacja ta liczy blisko 3500 członków, w tym około 500 spoza USA. W ASC reprezentowanych jest ponad 40 krajów.

2 Autor, będący od 1997 r. członkiem ASC, prezentował referaty na 15 kolejnych konferencjach tego Stowarzyszenia w San Diego, Waszyngtonie (dwukrotnie), Toronto (dwukrotnie), San Francisco (dwukrotnie), Chicago, Denver, Nashville, Atlancie (dwukrotnie), Los Angeles, St. Louis i Filadelfi.

3 Zob. E. W. Pływaczewski, 62. Doroczna Konferencja Amerykańskiego Stowarzyszenia Kryminologii (San Francisco, 17–20 listopada 2010 r.), Prokuratura i Prawo 2011, nr 78, s. 257.

4 Liczba ta obejmuje także różnego rodzaju spotkania towarzyszące konferencji. Na Konferencji ASC w San Francisco sklasyfikowano 676 sesji.

5 Zob. E. W. Pływaczewski. Sprawozdanie z 50. Dorocznej konferencji Amerykańskiego Stowarzyszenia Kryminologii, Przegląd Policyjny 1999, nr 3, s. 231 i nast.; tenże, Sprawozdanie z 53. Dorocznej Konferencji Amerykańskiego Stowarzyszenia Kryminologii (Atlanta, Georgia, 7–10 listopada 2001 r.), Przegląd Policyjny 2002, nr 3–4, s. 67 i nast.; tenże, Sprawozdanie z 52. Dorocznej konferencji Amerykańskiego Stowarzyszenia Kryminologii nt. „Przestępczość a kryminologia w roku 2000”, San Francisco, 15–18 listopada 2000 r., Państwo i Prawo 2001, nr 7, s. 108 i nast.; tenże, Wyzwanie praktyki – korzyści z teorii, 55. Doroczna Konferencja Amerykańskiego Stowarzyszenia kryminologii (Denver, 19–22 listopada 2003 r.), Państwo i Prawo 2004, nr 4, s. 115; tenże, Sprawozdanie z 57. Dorocznej Konferencji Amerykańskiego Stowarzyszenia Kryminologii (Toronto, 15–19 listopada 2005 r.), Prokuratura i Prawo 2006, nr 6; tenże, Sprawozdanie z 58. Dorocznej Konferencji Amerykańskiego Stowarzyszenia Kryminologii nt. „Demokracja, przestępczość i sprawiedliwość”, Los Angeles, 1–4 listopada 2006 r., Państwo i Prawo 2007, nr 7, s. 130 i nast.; K. Krajewski, E. W. Pływaczewski, Sprawozdanie z 59. Konferencji Amerykańskiego Stowarzyszenia Kryminologii nt. „Przestępczość i wymiar sprawiedliwości w skali lokalnej i globalnej”, Atlanta, 14–17 listopada 2007 r., Państwo i Prawo 2008, nr 6, s. 124 i nast.; E. W. Pływaczewski, 62. Doroczna Konferencja…, op. cit., s. 257 i nast.

6 Liczby podawane w nawiasach w dalszej części sprawozdania będą odnosiły się do tej właśnie Konferencji ASC.

7 Od 2006 r. Wydawnictwo Springer wydaje specjalne poświęconej tej problematyce czasopismo – „Asian Journal of Criminology”.

8 Referat nosił angielski tytuł „An Exploratory Study on Attitude toward Punitiveness and the Death Penalty in China”.

9 Szerzej zob. L. W. Sherman, J. Lee, The Stockholm Price in Criminology, The Criminologist, vol. 32, March/April 2007, s. 1 i 3 i nast.; M. Fajst, Kryminologiczne Noble 2009–2010 – zagrożenia dla wolności badań naukowych?, Biuletyn Polskiego Towarzystwa Kryminologicznego im. Profesora Stanislawa Batawii 2009, nr 18, s. 37 i nast.

10 International Association for the Study of Organized Crime.

11 Książka została wydana przez Oxford University Press, New York–Oxford 2011 i liczy 158 stron.


Prokuratura

i Prawo 7–8, 2012


Pobieranie 39.19 Kb.





©absta.pl 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna