A dr n med. Janina Czuryszkiewicz-Cyrana



Pobieranie 110.04 Kb.
Data08.05.2016
Rozmiar110.04 Kb.
Biological aspect of Platelet-Rich Plasma concentrate application in healing soft and hard tissues of parodontium – a literature review.

Biologiczny aspekt stosowania koncentratu bogato płytkowego Platelet-RichPlasma w gojeniu tkanek miękkich i twardych przyzębia - przegląd piśmiennictwa.

AUTORZY:

a) dr n. med. Janina Czuryszkiewicz-Cyrana1

b) lek. stom. Patrycja Sobczyńska-Jakubowska2


  1. drhab.n.med. Elżbieta Dembowska (kierownik zakładu periodontologii)3

Miejsce zatrudnienia autorów:

1 , 3 Zakład Periodontologii i Chorób Błon Śluzowych Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie, Ul. Powstańców Wlkp 72/18, 70-111 Szczecin

2 Specjalistyczna Lecznica Stomatologiczna Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie, Ul. Powstańców Wlkp 72/18, 70-111 Szczecin.

Telefon : 91 4661768, 91 4661745

Fax : 91 4661744

Email: k.cyrana@poczta.onet.pl

Abstract: Tissue healing after surgical regeneration procedures is still a highly complex and unfathomable process in which the tissues present in the damaged place undergo complex interactions. Based on the reviewof the literatureit is knownthat the use ofPRP in surgical procedures plays an importantrole in thehealingof softandhard periodontal tissuesespeciallyduring the first week of treatment.

The significance behind its use refers to the abundance of growth factors present in a well-prepared autogenous PRP concentrate.

Polypeptide growth factors are bioactive mediators which occur naturally in tissues and are responsible for the migration, proliferation, differentiation and metabolism of cells within the wound area. Appreciation and cognition of the diversity of wound healing mechanisms can constitute a basis for a precise definition of the role that growth factors have on regenerative processes in the parodontium tissues.

Streszczenie: Gojenie tkanek przyzębia po chirurgicznych zabiegach regeneracyjnych jest wysoce złożonym i nie do końca poznanym procesem, w którym zachodzą skomplikowane reakcje pomiędzy komórkami obecnymi w miejscu uszkodzenia. Na podstawie przeglądu piśmiennictwa wiadomo, że zastosowanie w leczeniu chirurgicznym osocza bogatego w płytki krwi (PRP) odgrywa ważną rolę w procesie gojenia miękkich i twardych tkanek przyzębia szczególnie podczas pierwszego tygodnia. Znaczenie stosowania PRP w praktyce klinicznej odnosi się do obfitości czynników wzrostu obecnych w odpowiednio przygotowanym koncentracie autogennej masy płytkowej. Polipeptydowe czynniki wzrostu są bioaktywnymi mediatorami, występującymi naturalnie w tkankach i odpowiadają za migrację, proliferację, różnicowanie i metabolizm komórek w obrębie rany. Zrozumienie i poznanie różnorodności mechanizmów gojenia może dać podstawę do dokładnego określenia roli czynników wzrostu w procesach regeneracyjnych tkanek przyzębia.


Biologiczny aspekt stosowania koncentratu bogato płytkowego Platelet-RichPlasma w gojeniu tkanek miękkich i twardych przyzębia - przegląd piśmiennictwa.


Hasła indeksowe: gojenie tkanek przyzębia, czynniki wzrostu, osocze bogato płytkowe

Streszczenie: Gojenie tkanek przyzębia po chirurgicznych zabiegach regeneracyjnych jest wysoce złożonym i nie do końca poznanym procesem, w którym zachodzą skomplikowane reakcje pomiędzy komórkami obecnymi w miejscu uszkodzenia. Na podstawie przeglądu piśmiennictwa wiadomo, że zastosowanie w leczeniu chirurgicznym osocza bogatego w płytki krwi (PRP) odgrywa ważną rolę w procesie gojenia miękkich i twardych tkanek przyzębia szczególnie podczas pierwszego tygodnia. Znaczenie stosowania PRP w praktyce klinicznej odnosi się do obfitości czynników wzrostu obecnych w odpowiednio przygotowanym koncentracie autogennej masy płytkowej. Polipeptydowe czynniki wzrostu są bioaktywnymi mediatorami, występującymi naturalnie w tkankach i odpowiadają za migrację, proliferację, różnicowanie i metabolizm komórek w obrębie rany. Zrozumienie i poznanie różnorodności mechanizmów gojenia może dać podstawę do dokładnego określenia roli czynników wzrostu w procesach regeneracyjnych tkanek przyzębia.

Nie leczona choroba przyzębia powoduje w rezultacie destrukcję tkanek przyzębia. W przebiegu zapalenia przyzębia niszczony jest cement korzeniowy, ozębna, kość wyrostka zębodołowego. Rozpoznanie i stopień zaawansowania oraz morfologia ubytku kostnego determinuje wybór odpowiedniego zabiegu chirurgicznego przyzębia. Podstawowym założeniem leczenia chirurgicznego jest zapewnienie wypełnienia ubytków kostnych wyrostka zębodołowego oraz regeneracja wszystkich tkanek przyzębia. Proces regeneracji polega na rekonstrukcji kształtu i funkcji uszkodzonych tkanek i różni się od procesu reparacji, która najczęściej następuje w procesie naturalnego gojenia, odtwarzając ciągłość tkanek, bez przywracania im zróżnicowania budowy i funkcji1 .

Postęp inżynierii tkankowej wykorzystywany jest w medycynie, chemii, fizjologii oraz biologii komórki i biologii molekularnej, umożliwia uzyskanie regeneracji tkanek przyzębia restitutio ad integrum. W praktyce oznacza to rekonstrukcję tkanek na wzór procesów embrionalnych - tzn. jest repetycją ich tworzenia się i różnicowania 2.

Do prawidłowego i w pełni wydajnego procesu regeneracji tkanek potrzebne są 3 składowe wzajemnie od siebie zależne (tzw. Triada Lyncha ) cyt. wg 2:

1) syntetyczna lub naturalna, lecz procesowalna macierz tkankowa;

2) cząsteczki sygnałowe procesu gojenia czyli mediatory (są nimi np. czynniki wzrostu, białka morfogenetyczne kości , adhezyny, witaminy);

3) żywe komórki, na które oddziaływują powyższe mediatory.

Procesowalna macierz tkankowa (syntetyczna lub naturalna), jest stopniowo resorbowana i zastępowana tkankami występującymi fizjologicznie w danym miejscu 2,3 . W procesach gojenia tkanek dużą rolę odgrywają naturalne polipeptydowe czynniki wzrostu i różnicowania (Growth and DifferentiationFactors - GDF) oraz białka morfogenetyczne kości (BoneMorphogeneticProteins – BMPs ), które sterują kolejnością procesów tworzenia i różnicowania tkanek, także tkanek przyzębia.

Gojenie tkanek jest wysoce złożonym i nie do końca poznanym procesem, w którym zachodzą skomplikowane reakcje pomiędzy komórkami obecnymi w miejscu uszkodzenia. Wskazać można trzy główne fazy gojenia rany periodontologicznej, począwszy od fazy zapalenia, poprzez fazę proliferacji, aż po fazę maturacji czyli dojrzewania3. Przyznać należy, iż gojenie struktur przyzębia komplikuje fakt stałego narażenia na czynniki infekcyjne. Dlatego pełna regeneracja tkanek przyzębia jest tak trudna.

Jeżeli w obrębie tkanek przyzębia wykonany zostanie zabieg chirurgiczny, dochodzi do naruszenia ciągłości tkanek podnabłonkowych i do rozerwania naczyń krwionośnych. Prowadzi to do wytworzenia fibryny, agregacji trombocytów i powstania czopu płytkowego. Ponadto, zaktywowane na brzegach rany płytki uwalniają czynniki wzrostu: czynnik wzrostu pochodzenia płytkowego (Platelet - DerivedGrowthFactor - PDGF), przekształcający czynnik wzrostu beta (TransformingGrowthFactor beta - TGFβ1), naskórkowy czynnik wzrostu (EpidermalGrowthFactor – EGF - like-protein) i śródbłonkowy czynnik wzrostu pochodzenia płytkowego (Platelet-DerivedEndothelial Cell GrowthFactor - PDECGF). Uszkodzone komórki stają się też ważnym źródłem insulinopodobnego czynnika wzrostu (Insulin-likeGrowthFactor- IGF 1 i 2). Po kilku godzinach od zranienia, źródłem czynników wzrostu stają się komórki przylegające do miejsca uszkodzenia. Uwalniają one: IGF-1, PDGF, TGFα i TGFβ1. Następuje gromadzenie się neutrofilów, a po kilku dniach dochodzi do sterowanej migracji makrofagów w kierunku obszaru zranienia. Te ostatnie wywierają silny wpływ na mikrośrodowisko gojącej się rany, pomagają w usuwaniu uszkodzonych tkanek, uwalniają też kolejne czynników wzrostu: PDGF, TGFα i TGFβ1. Należy również wspomnieć, iż kość i cement korzeniowy są dodatkowym i bogatym źródłem czynników wzrostu (m.in. IGF-1, IGF-2, TGFβ1, PDGF), które biorą udział w gojeniu rany 3.

Zasadniczy wpływ poszczególnych czynników wzrostu na regenerację tkanek przyzębia jest związany z ich specyficznym oddziaływaniem na komórki fibroblastów. We wczesnej fazie gojenia, trwającej 1-2 tygodnie, powodują przyspieszonąrepopulację fibroblastów, co w znaczący sposób decyduje o uzyskaniu rzeczywistej regeneracji przyzębia. Aby była ona możliwa, konieczne staje się dokoronowe odtworzenie ozębnej, cementu korzeniowego oraz kości wyrostka zębodołowego. Nowo powstałe fibroblasty przemieszczają się zarówno wzdłuż powierzchni korzenia, jak i na powierzchni okolicznej kości. Dzięki takiej migracji tworzona jest cienka włóknista warstwa tkanki łącznej na powierzchni korzenia i kości. Kolejny tydzień gojenia rany to systematyczne zastępowanie tkanki łącznej tkankąnacieczoną. Pomiędzy nią, a pozostałą tkanką łączną są wytwarzane włókna kolagenowe. Ostatni etap to różnicowanie komórek w cementoblasty i osteoblasty 4.

Polipeptydowe czynniki wzrostu są bioaktywnymi mediatorami, występującymi naturalnie w tkankach i odpowiadają za migrację, proliferację, różnicowanie i metabolizm komórek w obrębie rany 4,5,6. Komórka daje odpowiedź na swoisty czynnik wzrostu jedynie wtedy, gdy wewnątrz błony komórki docelowej znajduje się odpowiedni dla niego receptor 5.

Ważnymi mediatorami pobudzającymi proliferację i przemieszczanie się fibroblastów ozębnej oraz tworzenie kolagenu są następujące czynniki wzrostu: PDGF-BB, TGF-β1, b-FGF, EGF, IGF-I, BMP-7. Sprzyjają one powstawaniu nowych więzadeł zębodołowo-zębowych7. Zatem gojenie twardych i miękkich tkanek odbywa się przy udziale szeregu złożonych zewnątrz i wewnątrzkomórkowych zdarzeń regulowanych przez białka znacznikowe 8 . Wpływ czynników wzrostu i białek morfogenetycznych kości na osteoblasty przedstawia rycina 1 cyt wg 9.

Wiele badań wykonanych na zwierzętach potwierdza, że najbardziej pozytywny wpływ na odnowę tkanek przyzębia mają czynniki wzrostu pochodzenia płytkowego 6, co staje się podstawą do klinicznego zastosowania koncentratu płytkowego w zabiegach regeneracyjnych na przyzębiu 1,5,6. Osocze bogate w płytki krwi (PlateletRichPlasma - PRP) to autologiczna koncentracja płytek krwi w stężonym osoczu. Znaczenie jego stosowania w praktyce klinicznej odnosi się do obfitości czynników wzrostu obecnych w odpowiednio przygotowanym koncentracie PRP.



Pozyskiwanie koncentratów krwinek płytkowych.


Od czasu, kiedy w 1976 r. ukazała się publikacja napisana przez Melcher’a10 na temat możliwości regeneracji tkanek przyzębia, pojawiło się wiele badań próbujących zidentyfikować czynniki pobudzające komórki do odnowy.

Jedne z pierwszych doniesień o stymulującym wpływie czynników wzrostu na metabolizm komórek u zwierząt zostały opublikowane w 1980r. przez Canalisa1. Kolejne badania przeprowadzone przez Terranova i Wikesjo11, określiły polipeptydowe czynniki wzrostu jako naturalne, biologiczne mediatory mogące odgrywać ważną rolę w naprawie tkanek miękkich i twardych. W 1987 i 1989 r. Lynch i wsp. 1wskazali wyniki pierwszych badań klinicznych na psach, które potwierdzały stymulujące działanie czynników wzrostu na gojenie tkanek.

Pierwsze zastosowania czynników wzrostu u ludzi w procesie regeneracji tkanek przyzębia, pochodzą z 1997 roku 12. W końcu lat dziewięćdziesiątych Marx i wsp.5 zaproponowali dla potrzeb regeneracji tkanek i kości wykorzystanie autogennej masy płytkowej uzyskanej przez zagęszczenie płytek krwi na drodze tzw. tromboferezy. Przez ponad trzy dekady rozwijały się badania nad metodami pozyskiwania i zastosowania osocza bogatopłytkowego w medycynie.

W chwili obecnej istnieje kilka sposobów selekcjowania PRP z krwi pacjenta, a różne metody dostarczają różnych stężeń płytek krwi i czynników wzrostu.

Amerykański Urząd ds. Żywności i Leków zatwierdził oficjalnie 2 systemy pozyskiwania PRP: SMARTPEP (SmartPREP, Harvest Technologies Corp. Norwell, MA) oraz PCCS (Platelet Concentrating Collection Systems, 3i/Implant Innovations, Palm Beach Gardens, FL).Standardowa próbka krwi zawiera 111.000-523.000 płytek krwi (średnio 232.000). Dwukrotne odwirowanie w/w systemami pozwala na uzyskanie liczby płytek krwi na poziomie 595.000-1.100.000 (średnio 785.000), co stanowi prawie 400% wzrost początkowej liczby płytek. Przeprowadzono badania określające stężenie wybranych czynników wzrostu w próbkach masy płytkowej. Stężenie PDGF - i -, wynosiło 100-130 ng/mL oraz dla TGF- 100-200 ng/ml 8. Pozostałesystemy: ACE surgical (Brockton, MA), AG Curasan (Kleinostheim, Niemcy), Clinaseal Sealed Technology Centrifuge (Salvin Dental Specialties, Inc. Charlotte, NC) zapewniają stężenia ok. 300.000-700.000 płytek krwi w PRP. Tak przygotowana próbka autologicznej masy płytkowej pozwala na uzyskanie stężenia PDGF- i PDGF- na poziomie 30-60 ng/mL zaś TGF - 40-80 ng/mL 13,14. Powyższe spostrzeżenia wskazują na to, że sposób preparacji PRP bezpośrednio wpływa na stężenie odpowiednich czynników wzrostu, a co za tym idzie na skuteczność ich działania w miejscu aplikacji.

Dostępny w Polsce system Curasan Pharma składa się ze specjalnego zestawu probówek PRP-Kit (ryc.2). Krew pobiera się do probówki zawierającej roztwór CPDA zapobiegający krzepnięciu krwi i poddaje się wirowaniu w wirówce laboratoryjnej MPW-221/MPW-223 (Curasan Pharma) (ryc.3,4). Objętość wypreparowanego osocza bogatopłytkowaego nie przekracza zwykle kilku mililitrów (ryc.5).

Zdaniem Kawasumi i wsp. skuteczność koncentratów płytkowych, zawierających czynniki wzrostu zależy od liczby płytek i stężeń czynników wzrostu 16, brak jednak szczegółowych danych co do optymalnych stężeń dla uzyskania efektuin vivo u ludzi. Autorzy zgodnie podkreślają natomiast bezpieczeństwo stosowania PRP. Fakt, że PRP jest autogenicznym preparatem wprowadzanym w czasie zabiegu, eliminuje ryzyko przeniesienia infekcji czy wzbudzenia reakcji immunologicznej. Autogenna masa płytkowa może być stosowana samodzielnie lub w połączeniu z preparatami kościozastępczymi aplikowanymi w miejsce defektu kostnego. Nośnikiem dla płytek krwi jest obecna w osoczu fibryna oraz cząstki adhezyjne - adhezyny i integryny warunkujące przyleganie komórek cyt wg 17.

Każda porcja żelu PRP przygotowywana jest tuż przed aplikacją. Umieszczenie jej na powierzchni przeszczepu działa jak klej tkankowy, spajając luźną gąbczastą tkankę kostną i szpik. Krwawienie pooperacyjne jest mniejsze, co wpływa na jakość gojenia, dochodzi do wczesnej stabilizacji i unaczynienia płatów oraz przeszczepów równocześnie zmniejszając pooperacyjny odczyn zapalny 18,19.

Pomimo udowodnionych w badaniach klinicznych zalet z zastosowania osocza bogatopłytkowego, w dostępnym piśmiennictwie brakuje jednoznacznych i rozstrzygających dowodów potwierdzających skuteczność zastosowania PRP z innymi chirurgicznymi metodami leczenia pionowych ubytków kostnych. Wiele prac donosi o pozytywnym wpływie PRP na odnowę przyczepu łącznotkankowo – nabłonkowego, redukcję głębokości kieszonek przyzębnych 20,21 oraz odbudowę kości wyrostka zębodołowego 22,23,24,25. W innych zaś odnotowano ograniczony wpływ PRP na kliniczne wyniki leczenia 26, 27, 28, 29, 30, 31.

Na podstawie przeglądu piśmiennictwa wiadomo jednak, że zastosowanie PRP odgrywa ważną rolę w procesie gojenia miękkich i twardych tkanek przyzębia szczególnie podczas pierwszego tygodnia. W ciągu pierwszych 20 dni następuje wzrost unaczynienia, a następnie wzrost aktywności osteoblastów, które formują niedojrzałą kość w ciągu 3 – 6 tygodni. Poprzez zwiększoną aktywność osteoblastów zachodzi ciągłe dojrzewanie osteoidu i wytworzenie dojrzałej kości8.

Osocze bogate w płytki krwi wykorzystywane jest również w innych dziedzinach medycyny. Pozytywny wpływ na regenerację tkanek wykorzystano w ortopedii - w leczeniu złamań kości, stawów rzekomych, przy rekonstrukcjach kostnych stawów biodrowych, stawów skokowych, stawów kolanowych, a także w leczeniu dysplazji włóknistej i zapaleniu kości 32. Ostatnio osocze bogato płytkowe (Regeneris PRP) jest stosowane w zabiegach dermatologii estetycznej, a także w leczeniu owrzodzeń skóry, uszkodzeń plamki żółtej, defektów śródbłonka rogówki, przeszczepów skóry 15,33 .

Dla potrzeb chirurgii periodontalnej najważniejsze są następujące czynniki wzrostu:



Płytkopochodny czynnik wzrostu - PlateletDerivedGrowthFactor (PDGF)

PDGF jest glikoproteiną o masie molekularnej 30,000 kDa, wytwarzaną przede wszystkim w płytkach (występuje w ziarnistościach płytek krwi), ale także syntezowaną i wydzielaną przez inne komórki jak makrofagi, komórki śródbłonka, nabłonka, komórki mięśni gładkich czy macierz kostną 34. Cząsteczka PDGF zbudowana jest z dwóch podjednostek (homodimerów - PDGF-AA i PDGF-BB), nazywanych łańcuchami A i B, o zbliżonym rozmiarze i masie molekularnej oraz występuje również w postaci heterodimeru PDGF-AB 1,5. Różne formy PDGF wynikają z różnych przypisanych im komórek odbiorczych, posiadających receptory błonowe PDGF- i PDGF-, na które wywiera on wpływ 5,7 . Dużą liczbę receptorów PDGF wykryto w osteoblastach 5,35 i w komórkach ozębnej 36. Trzeba jednak zaznaczyć iż PDGF-BB wywiera silniejszy efekt chemotaktyczny dla komórek tkanki łącznej niż PDGF-AA. PDGF-BB najsilniej stymuluje też mitogenezę. PDGF-AB natomiast nasila syntezę kolagenu fibroblastów ozębnej 1,5.

Dzięki obecności płytek w skrzepie krwi, PDGF jest pierwszym czynnikiem wzrostu w ranie, stymulującym rewaskularyzację, syntezę kolagenu i regenerację kości 2,8.

Po połączeniu PDGF ze swoistym receptorem komórkowym, jego aktywność biologiczna polega na pobudzaniu syntezy DNA i przyspieszaniu chemotaksji komórek takich jak: fibroblasty, monocyty oraz granulocyty obojętnochłonne. Wywołuje chemotaksję fibroblastów ozębnej, wywiera silny efekt mitogeniczny na fibroblasty ozębnej i jej proliferację na powierzchni korzenia 4,37. Ponadto, pobudzając chemotaksję i proliferację osteoblastów, a także pobudzając syntezę kolagenu 7,15,37,38 PDGF wywiera szeroki wpływ na regenerację tkanek układu zawieszeniowego zęba.

Inne mechanizmy do jakich konieczny jest udział czynnika PDGF to różnicowanie się komórek i wytwarzanie macierzy zewnątrzkomórkowej, pobudzenie angiogenezyoraz proliferacja komórek okołonaczyniowych takich jak perycyty, komórki przydanki oraz proliferacja komórek mięśni gładkich naczyń.

Transformujący czynnik wzrostu - TransformingGrowthFactor (TGF)

Są to glikoproteiny należące do nadrodziny czynników wzrostu i różnicowania, wśród których znajdują się także morfogenetyczne białka kostne (BoneMorphogeneticProteins - BMPs). Wyróżnia się 3 typy tego czynnika: alfa, beta i gamma. Do najbardziej poznanych zaliczamy jednak: TGF-β, TGF-β1 i TGF-β2, które posiadają masę cząsteczkową na poziomie ok. 25 kDa5. Odmiany takie jak: TGF-β1, -β2, -β3, -β1,2 są syntezowane w płytkach krwi, monocytach, makrofagach, komórkach śródbłonka i fibroblastach. Aktywność biologiczna tych czynników wzrostu jest uzależniona od rodzaju komórek docelowych i obecności innych czynników regulujących 5,35.

TGF powoduje pobudzenie wzrostu komórek mezenchymalnych (zwiększa produkcję tkanki łącznej, syntezę i dojrzewanie kolagenu). Ma wpływ na różnicowanie komórek, przyspiesza tworzenie naczyń krwionośnych, hamuje wzrost komórek ektodermalnych (nabłonka i przyczepu nabłonkowego) oraz moduluje odpowiedź immunologiczną 5 działając przeciwzapalnie (hamuje proliferację makrofagów i limfocytów). TGF i PDGF-BB działają synergistycznie i selektywnie pobudzają proliferację fibroblastów ozębnej 7,36 znacznie silniej niż fibroblastów dziąsła 3,7. Ponadto TGF-β może pobudzać fibronektynę, która odgrywa rolę w przymocowaniu fibroblastów do powierzchni korzenia zęba cyt wg 23.

TGF-β1 stymuluje biosyntezę kolagenu typu I, fibronektyny i osteonektyny, zwiększa odkładanie macierzy kostnej i chemotaksję (w zależności jednak od dawki zastosowanego czynnika, właściwości środowiska do jakiego został uwolniony oraz źródła pochodzenia komórki kości)39. TGF-β1 podwyższa ekspresję receptorów dla PDGF- β podczas gdyzmniejsza liczbę podjednostek dla PDGF-. Dodatkowo TGFβ1 hamuje powstawanie osteoklastów i resorpcję kości oraz inhibuje wzrost epiteliocytów. TGF - β1 i TGF - β2 uwolnione przez degranulację płytek lub aktywnie wydzielane przez makrofagi, działają jako parakrynny czynnik wzrostu na fibroblasty, niezróżnicowane komórki szpiku ipreosteoblasty. Ponadto komórki docelowe mają zdolność do syntezy i wydzielania własnych TGFβ, które mogą działać zarówno auto- jak i parakrynnie. Dzięki takim właściwościom czynnik ten inicjuje regenerację kości, jak i może podtrzymywać długotrwałe gojenie 1,8.



Nabłonkowy czynnik wzrostu - EpidermalGrowthFactor (EGF)

Wytwarzany przez płytki krwi, makrofagi, komórki nabłonka i eozynofile34. Stymuluje głównie syntezę DNA oraz proliferację i migrację komórek nabłonka kieszonki przyzębnej, uaktywniając gojenie uszkodzonych tkanek 4. Wykazuje on niewielkie działanie pobudzające proliferację i chemotaksję fibroblastów ozębnej i hamujące działanie na ich syntezę kolagenu. Stabilizuje również funkcjonalny fenotyp fibroblastów, dzięki czemu powstrzymuje ich różnicowanie w kierunku cementoblastów i osteoklastów, czyli komórek biorących udział w mineralizacji tkanek. Rola EGF opiera się głównie na zapobieganiu powstania ankylozy podczas procesu regeneracji tkanek przyzębia. Czynnik ten stymuluje również angiogenezę i tworzenie tkanki ziarninowej4.



Insulinopodobny czynnik wzrostu, somatomedyna C - Insulin-likeGrowthFactor (IGF)

Swoją strukturą podobny jest do proinsuliny. IGF- I to polipeptyd o masie molekularnej 7,600 kDa, jest ważnym anabolicznym czynnikiem wzrostu w kości. Wytwarzany jest przede wszystkim w wątrobie w odpowiedzi na hormon wzrostu. Występuje w dwóch postaciach, jako IGF- I i IGF-II. Receptory IGF-I zlokalizowane są na powierzchni fibroblastów ozębnej. W połączeniu z PDGF stymuluje proliferację i chemotaksję fibroblastów ozębnej 15. Ma zdolność różnicowania niedojrzałych komórek ozębnej w osteoblasty i cementoblasty. Stymuluje również komórki kości do wzrostu, ma działanie autokrynne i parakrynne . Wykazuje działanie chemotaktyczne na komórki wywodzące się z ozębnej i ma silny wpływ na syntezę białek w warunkach in vitro i mitogenezę fibroblastów ozębnej 38. Wysoki poziom IGF-1 w kościach jest wynikiem syntezowania i jego wydzielania przez osteoblasty. IGF-1 stymuluje tworzenie się kości poprzez indukowanie proliferacji komórek i ich różnicowanie, a także przez wpływ na biosyntezę kolagenu typu I. W badaniach in vivo IGF-2 ma podobne działanie do IGF-1, jednak jego działanie nie jest tak silne 23. Podsumowując, wykazuje on działanie mitogenne na fibroblasty, stymuluje syntezę DNA w fibroblastach ozębnej, wpływa również na różnicowanie fibroblastów w osteoblasty, wzrost poziomu kolagenu kostnego w osteoblastach. Wynikiem synergistycznego działania PDGF i IGF jako stymulatorów wzrostu syntezy DNA, białek kolagenowych i niekolagenowych jest dwukrotny wzrost objętości tkanki łącznej podczas pierwszego tygodnia gojenia 1,5. Ponadto pobudzają one angiogenezę poprzez zwiększenie podaży składników odżywczych w miejscu urazu i skrócenie czasu gojenia8



Zestawienie aktywności czynników wzrostu przedstawia tabela 1.

Podsumowując można stwierdzić, że czynniki wzrostu zawarte w odpowiednio przygotowanym koncentracie PRP zwiększają tempo i jakość gojenia się ran przy użyciu różnorodnych mechanizmów. Zrozumienie i poznanie ich złożoności może dać podstawę do dokładnego określenia roli czynników wzrostu w procesach regeneracyjnych tkanek przyzębia. Różne wyniki badań (zarówno pozytywne, jak i negatywne) odnośnie skuteczności zastosowanego PRP w procedurach chirurgicznych odzwierciedlają brak spójności dostępnych danych, a także różnice pod względem metodyki prac, doboru grup badanych i statystycznej analizy uzyskanych wyników.

Nieustanny rozwój nauki pozwala lekarzom praktykom na doskonalenie metod leczenia, których celem jest przyspieszenie regeneracji tkanek w obrębie pola zabiegowego. Najbardziej fizjologicznym sposobem jest spotęgowanie naturalnej odpowiedzi jaka zachodzi podczas gojenia się rany. Autogenna masa płytkowa pozwala w naturalny sposób wspomóc ten proces, bowiem w wielu badaniach opierających się na dowodach medycznych i biomedycznych wykazano bezpośredni udział czynników wzrostu w procesie gojenia się tkanek miękkich i twardych8. Wielu autorów zgodnie stwierdza, iż przyszłość leczenia ubytków tkanki kostnej zależeć będzie od miejscowego wykorzystania czynników wzrostu, komórek macierzystych i terapii genowej.

Biological aspect of Platelet-Rich Plasma concentrate application in healing soft and hard tissues of parodontium – a literature review.

Summary : Tissue healing after surgical regeneration procedures is still a highly complex and unfathomable process in which the tissues present in the damaged place undergo complex interactions. Based on the reviewof the literatureit is knownthat the use ofPRP in surgical procedures plays an importantrole in thehealingof softandhard periodontal tissuesespeciallyduring the first week of treatment.

The significance behind its use refers to the abundance of growth factors present in a well-prepared autogenous PRP concentrate.

Polypeptide growth factors are bioactive mediators which occur naturally in tissues and are responsible for the migration, proliferation, differentiation and metabolism of cells within the wound area. Appreciation and cognition of the diversity of wound healing mechanisms can constitute a basis for a precise definition of the role that growth factors have on regenerative processes in the parodontium tissues.

Key words: wound healing, growth factors, platelet-rich plasma
Untreated parodontopathy causes considerable destruction of the tissues of the tooth suspension apparatus. Root cement, periodontium as well as the bone of the alveolar process are destroyed. The extensiveness and severity of lesions determine the choice of proper periodontological surgical therapy. A basic assumption of surgical treatment is to ensure that bone defects are filled and all parodontium tissues are regenerated. The regeneration process consists in the reconstruction of shape and functions of damaged tissues. Therefore, it is a highly demanding task and differs markedly from a reparation process which follows most frequently in the process of natural healing, thus reconstructing tissue continuity without restoring their differentiation in structure and function11.

Tissue engineering developments which make use of medical, chemical, physiological achievements, as well as the achievements of cell and molecular biology make it possible to obtain restitutioadintegrum.In practical terms it means tissue reconstruction following the pattern of embryonic processes – which is a repetition of their formation and differentiation2. In order for a correct and fully efficient tissue regeneration process to be carried out, 3 interdependent components are required (the so-called LynchTriad) qtd. in 2:



  1. synthetic or natural but processible tissue matrix;

  2. signal particles of the healing process, or mediators (these include for example, growth factors, bone morphogenetic proteins, adhesins, vitamins);

  3. live cells to be exposed to the mediators.

The processible tissue matrix (synthetic or natural), is gradually resorbed and replaced with tissues which occur physiologically in a given place2,3.Tissue healing processes is greatly affected by natural polypeptide growth and differentiation factors (GDF) as well as bone morphogenetic proteins (BMPs), which determine the order of tissue formation and differentiation processes, including parodontium tissues.

Tissue healing is still a highly complex and unfathomable process in which the tissues present in the damaged place undergo complex interactions. There are three main stages of healing periodontological wound, ranging from inflammatory stage to proliferation and to maturation stages 3.It cannot be denied that healing parodontium structures is complicated by the fact that they are constantly exposed to infectious agents. Therefore, a full regeneration of parodontium tissues seems to be so difficult.

Blood vessels tend to delaminate if a deep wound embracing subepithelial tissues appears within the parodontium tissues. This leads to fibrin formation, thrombocyte aggregation and platelet plug formation. In addition, the activated thrombocytes on the edge of the wound release growth factors: Platelet-Derived Growth Factor (PDGF), Transforming Growth Factor beta- TGFβ1, Epidermal Growth Factor-EGF-like-protein and Platelet-Derived Endothelial Cell Growth Factor-PDECGF. Damaged cells also become a major source of insulin-like growth factor (IGF). The cells adjacent to the damaged location become a source of growth factors after several hours since the wound appeared. They release IGF-1,PDGF, TGFα and TGFβ1. Neutrophiles begin to accumulate and after several days a controlled migration of macrophages towards the wounded area occurs. These exert a more powerful impact on the micro-environment of the healing wound, help to remove damaged tissues and release other growth factors: PDGF, TGFα and TGFβ1. It is also worth mentioning that the bone and root cement are an additional and rich source of growth factors (like: IGF-1,IGF-2,TGFb1,PDGF), which play a role in wound healing processes 3.

A fundamental influence of particular growth factors on the regeneration of parodontium tissues is connected with their specific interaction with fibroblast cells. In an early stage of the healing process, lasting 1 to 2 weeks, the aforementioned factors cause a quickened repopulation of fibroblasts, which considerably determines the actual parodontium regeneration. In order for that regeneration to be possible it is necessary to regenerate the intra-coronal periodontium, root cement and the bones of the alveolar process. The newly-formed fibroblasts move both along the root surface and on the surface of a nearby bone. Such a migration enables formation of a thin fibrous layer of connective tissue on the root and bone surface. Another week of wound healing consists in systematic replacement of connective tissue with inflammatory one. Between the inflammatory tissue and the remaining part of the connective tissue collagen fibre is produced. Cell differentiation into cementoblasts and osteoblasts is the final stage of the healing process 4.

Polypeptide growth factors are bioactive mediators which occur naturally in tissues and are responsible for the migration, proliferation, differentiation and metabolism of cells within the wound area 4,5,6. A cell responds to a given growth factor only when there is a specific receptor inside the target cell membrane 5.

The following growth factors are essential mediators which stimulate proliferation and migration of periodontium fibroblasts and production of collagen: PDGF-BB,TGF-β1,b-FGF, EGF, IGF-I, BMP-7. These enhance production of new alveolo-dental and dental ligaments 7.Healing of hard and soft tissues is mediated by complex array of intracellular and extra-cellular events that are regulated by signaling proteins8.

Figure 1 shows the influence of growth factors and bone morphogenetic proteins on osteoblasts qtd. in 9.

Many studies conducted on animals confirm that platelet growth factors exert the most positive influence on parodontium tissue restoration6, which gives a clinical basis for platelet-rich plasma application in parodontium regenerative procedures1,5,6. Platelet Rich Plasma (PRP) is an autologous concentration of platelets in concentrated plasma.The significance behind its use refers to the abundance of growth factors present in a well-prepared PRP concentrate.




Acquisition of blood platelet concentrates.
Since the publication of a paper on the possibilities of parodontium tissue regeneration by Melcher10 in 1976 there have been many studies attempting to identify the factors stimulating cell restoration. One of the first reports on stimulating effect of growth factors on cell metabolism in animals was published in 1980 by Canalis1. Further studies by Terranov and Wikesjo11 defined polypeptide growth factors as natural, biological mediators which could play a vital role in soft and hard tissue restoration.

In 1987 and 1989 Lynch et Al. 1 produced the results of the first clinical research conducted on dogs that confirmed stimulating effect of growth factors in cell restoration.

The first applications of growth factors in humans with regard to the process of parodontium tissue restoration date back to 199712. In late 1990s Marx et coll.5 suggested the use of autogenous platelet mass obtained by means of the so-called thrombopheresis – which requires thrombocyte condensation – in bone and tissue regeneration. Research on methods of the acquisition and application of platelet-rich plasma in medicine has been developing for over three decades. At present there are several ways of selecting PRP from a patient’s blood, and different methods provide different blood platelet concentration and growth factors.

The U.S. Food and Drug Administration officially approved 2 systems of acquiring PRP: SMARTPEP (Smart PEP, Harvest Technologies Corp.Norwell, Massachusetts) and PCCS (Platelet Concentrating Collection Systems , 3i/Implant Innovations, Palm Beach Gardens, Florida). A standard blood sample contains from 111,000 to 523,000 blood platelets (232,000 on average). After centrifugation according to the discussed methods, the number of blood platelets ranges from 595,000 to 1,100,000 (785,000 on average), which constitutes a 400% increase in the number of blood platelets when compared to their initial number. The concentration of PDGF -i - in the analysed samples was 100-130 ng/ml, while that of TGF- was 100-200 ng/ml 8. The other systems: ACE surgical (Brochton, Massachusetts), AG Curasan (Kleinastheim, Germany), Clinaseal Sealed Technology Centrifuge (Salvin Dental Specialties, Inc Charlotte, New York) guarantee a concentration of about 300,000–700,000 blood platelets in PRP. The concentration of PDGF- was PDGF- was 30–60 ng/ml while that of TGF - was 40–80 ng/ml 13,14. The above observations indicate that PRP preparation method has a direct influence on concentration of the respective growth factors and as such it influences their efficiency in the place of application.

CurasanPharma system available in Poland consists of a special kit of tubes PRP-Kit (fig.2). Blood is taken into a sample containing CPDA solution which prevents blood from clotting and then it undergoes centrifugation in a cup-type centrifuge MPW-221/MPW-223 (CurasanPharma) (fig.3,4). The volume of the selected platelet-rich plasma does not normally exceed a few millilitres (fig.5).

According to Kawasumiet coll., the effectiveness of platelet concentrates containing growth factors depends on the number of platelets and growth factor concentration16, though there are no detailed data regarding optimal concentration for producing in vivo effect in people. However, the authors unanimously highlight safety of PRP application. The fact that PRP is an autogenous preparation applied while performing a (medical) procedure eliminates the risk of transmitting infection or triggering an immunological response. Autogenous platelet-rich plasma can be applied independently or in combination with bone-replaceable preparations which are applied in the place of a bone defect. Fibrin and adhesive molecules of adhesins and integrins, which are present in blood plasma and determine cell adherence, act as platelet carriersqtd. in 17 .

Each portion of PRP gel is prepared shortly before its application. When placed on the surface of the graft it acts as a tissue’s glue which joins a loose, spongy bone tissue with bone marrow. Postoperative bleeding is smaller, which influences the quality of healing. This, in turn, means that bone flaps and grafts get vascularised and stabilised early, thus lessening postoperative inflammatory reaction18,19.

Despite the advantages of using PRP confirmed in clinical trials there is very little unambiguous and conclusive evidence that would confirm efficiency of PRP application with other surgical treatment methods for vertical bone defects. Many studiesreported apositive effectof PRPon therestorationof attachment level, reduction of periodontal pockets 20,21 and restoration of alveolar bone 22,23,24,25. In other studies a limited effect of PRP on clinical trial results was reported 26,27,28,29,30,31.

Based on the reviewof the literatureit is knownthat the use ofPRPplays an importantrole in thehealingof softandhard periodontal tissues=especiallyduring the first week of treatment. There is evidence that show increase in vascularization in the first 20 days followed by increase osteoblast activity, which forms immature bone or osteoid tissue within 3-6 weeks. There is a constant maturation on going by increased osteoblast activity to form a harder and mature bone8.

Platelet-rich plasma (PRP) is also used in other fields of medicine. Its positive influence on tissue regeneration was applied in orthopedics – in healing bone fractures, false joints or in the reconstruction of femoral joints, tarsal joints, knee joints or even in treatment of fibrous dysplasia of bones and bone inflammation32. Recently platelet-rich plasma (Regeneris PRP) has been applied not only in cosmetic dermatology procedures but also in the treatment of skin ulceration, macular degeneration, endothelial cornea defects and skin grafts15,33.

For periodontal surgery purposes the following growth factors are of key importance:

PDGF(Platelet Derived Growth Factor) – a growth factor secreted by blood platelets

PDFG is a glycoprotein with a molecular weight of 30,000 kD and produced first and foremost in blood platelets (it is present in platelet granules) but it can also be synthesized and secreted by other cells such as macrophages, epithelial and endothelial cells, smooth muscles cells or bone matrix34. A PDGF molecule consists of two subunits (homodimers-PDGF-AA and PDGF-BB) called chains A and B which are of similar size and molecular weight; it also occurs in the form of heterodimer PDGF-AB 1,5. Various forms of PDGF are the result of various receptive cells ascribed to them and containing PDGF- and PDGF- membrane receptors which are influenced by the factor 5,7. A great number of PDFG receptors have been found in osteoblasts5,35 and in periodontium cells36. Homodimers A-A and B-B are present in blood platelets and produce the same effects when it comes to bone regeneration. It must be stressed, however, that PDGF-BB exerts a stronger chemotactic effect on cells of connective tissue than PDGF-AA does. PDGF-BB has also the strongest effect on mitogenesis while PDGF-AB enhances fibroblast collagen synthesis in periodontium1,5.

Thanks to the presence of platelets in a blood clot, PDGF is the first growth factor in the wound which stimulates the process of revascularization, collagen synthesis and bone regeneration2,8. The PDGF growth factor joins a given PDGF cell receptor. The biological activity of PDGF involves triggering DNA synthesis and increasing the pace of chemotaxis in such following as fibroblasts, monocytes and neutrophilic granulocytes. It also stimulates mitogenesis and angiogenesis, causes fibroblast chemotaxis in periodontium, exerts a strong mitogenic effect on fibroblasts in the periodontium and its proliferation on the root surface4,37.

Stimulating chemotaxis and the proliferation of osteoblasts as well as collagen synthesis 7,15,37,38PDGF exerts a significant effect on regeneration of tooth suspension unit tissues.

Other mechanisms which require PDGF factor participation include cell differentiation and the production of extracellular matrices, the stimulation of angiogenesis and the proliferation of perivascular cells such as pericytes, adventitia cells, and proliferation of cells in smooth muscles encircling blood vessels.



TGF-Transforming Growth Factor

The above-mentioned are glycoproteins which belong to a growth and differentiation factor family of higher order, which also encompasses bone morphogenetic proteins (BMPs). We can distinguish three types of this factor: alpha, beta and gamma. The most explored factors, however, include: TGF-β, TGF-β1 and TGF-β2 which have a molecule weight of approximately 25kDa5. The varieties such as TGF-β1, -β2, -β3, -β1,2 are synthesized in blood platelets, monocytes, macrophages, endothelial cells and fibroblasts. Biological activity of these growth factors depends on the sort of target cells and presence of other regulating factors 5,35.

TGF triggers stimulation of mesenchymal growth factors (increases production of connective tissue, synthesis and maturation of collagen). It has an influence on cell differentiation, speeds up the vascularisation process, inhibits the growth of ectodermic cells (of epithelium and of epithelium insertion) and modulates immunological response 5 owing to its anti-inflammatory effect (inhibits proliferation of macrophages and lymphocytes). TGF and PDGF-BB act synergistically and selectively stimulate proliferation of fibroblasts in the periodontium7,36 in a much stronger way than of those in the gums 3,7. Furthermore, TGF-β can stimulate fibronectin which plays an essential role in attaching fibroblasts to the root surface of a toothop.cit. 23.



TGF-β1 stimulates biosynthesis of type I collagen, of fibronectin and osteonectin, increases the deposition of bone matrix and chemotactic stimulation (dependently on the dosage of the applied factor, the properties of the environment where this factor has been released into, and on the bone cell source of origin) 39. TGF-β1 increases receptor expression for PDGF-b while decreasing the number of subunits for PDGF-a. Additionally, TGFβ1 inhibits production of osteoclasts and bone resorption along with the growth of epitheliocytes.Released in the process of platelet degranulation or actively secreted by macrophages TGF β1 and TGFβ2 act as a paracrine growth factor on fibroblasts, undifferentiated marrow cells and preosteoblasts. Besides, target cells have an ability to synthesize and secrete their own TGFβ factors, which can act both in an autocrine and paracrine way. Thanks to such properties this factor not only triggers bone regeneration but also sustain long-lasting healing 1,8.

EGF-Epidermal Growth Factor

This factor is produced by blood platelets, macrophages, epidermal cells and eozynophiles34. It mainly stimulates DNA synthesis along with the proliferation and migration of epithelial cells in the parodontal pocket, thus activating the healing of damaged tissues4. It shows a slightly stimulating effect on proliferation and chemotaxis of periodontal fibroblasts and an inhibiting effect on their synthesis of collagen. It also stabilizes a functional phenotype of fibroblasts thus containing their differentiation towards cementoblasts and osteoclasts – the cells which participate in tissue mineralization. Their major role is to prevent ankylosis in the process of tissue regeneration. This factor also stimulates angiogenesis and the development of granulation tissue 4.

IGF-1,IGF-2 - Insulin-like Growth Factor, somatomedin C

Its structure resembles proinsulin. IGF-I is a polypeptide with a molecular weight of 7.600 kDa and it is an important bone anabolic growth factor. It is produced mainly in the liver in response to a growth hormone. It occurs in two forms: as IGF and IGF-II. IGF-I receptors are located on the surface of the periodontium fibre. IGF-I exerts an influence on the mitogenesis of periodontal fibroblasts. In combination with PDGF it stimulates the proliferation and chemotaxis of periodontal fibroblasts 15. It has the abilityto differentiate immature periodontium cells into osteoblasts and cementoblasts. It also stimulates the growth of bone cells, and acts in an autocrine and paracrine way. It shows a chemotactic effect on periodontium-derived cells and has a strong influence on both protein synthesis in in vitro environment and mitogenesis of periodontal fibroblasts 38. On the surface of periodontal fibroblasts there are located receptors for IGF-1. A high level of IGF-1 in bones is the result of it being synthesized and secreted by osteoblasts. IGF-1 stimulates bone formation by inducing cell proliferation and their differentiation as well as by the effect it has on type I collagen biosynthesis. In vivo research shows that IGF-2 has a similar effect to that of IGF-1, though its effect is not so strong 23. In conclusion, not only does it produce a mitogenic effect on fibroblasts, stimulate DNA synthesis in periodontal fibroblasts, but also influences differentiation of fibroblasts into osteoblasts and growth of bone collagen level in osteoblasts. A twofold increase of connective tissue volume during the first week of healing is a result of synergistic interaction between PDGF and IGF which act as growth stimulators in DNA synthesis 1,5.In addition,they stimulateangiogenesisby increasing thesupply ofnutrients inthe site of injuryand shorten the healingtime 8.

Table 1 presents a summary of the activity of growth factors.

Growth factors contained in a properly prepared PRP concentrate increase the pace and quality of wound healing while employing various mechanisms. Appreciation and cognition of their complexity can constitute a basis for a precise definition of the role that growth factors have on regenerative processes in the parodontium tissues.

Differentresults (both positive and negative) on the effectiveness ofPRPusedinsurgical procedures reflect thelack of consistencyof available data, as well as differences inmethodologyof work,selection ofstudy groupsand statisticalanalysis ofthe results.



A continuous scientific development allows medical practitioners to improve methods of treatment which aim at speeding up tissue regeneration within the treatment area . The most physiological method of tissue regeneration is to enhance a natural response during wound healing. Autogenous Platelet-Rich Plasma (PRP) allows in the most natural way to support this process, as many studies based on medical and biomedical evidence have proved a direct participation of growth factors in soft and hard tissue healing processes 8 . Many authors unanimously agree that the future of healing bone tissue defects will depend on the local use of growth factors, matrix cells and genic therapy.

Literature:

1Lynch S.E., Williams R.C., Polson A.M., Howell T.H.,et al..: A combination of platelet-derived and insulin-like growth factors enhances periodontal regeneration. J ClinPeriodontol 1989; 16: 545-548.

2Pochwalski M. Urbanowska E., Wojtowicz A.: Inżynieria tkankowa :zastosowania w stomatologii: masa płytkowa , Cz. I. Nowa Stomatologia 2000; 1-2: 17-22.

3 Position paper: The potential role of growth and differentiation factors In periodontal regeneration. J Periodontol 1996; 67: 545-553.

4 Cho M., Lin W., Genco R.:Platelet- derived growth factor modulated guided tissue regenerative therapy. J Periodontol 1995; 66: 522- 530.

5 Marx R.E., Carlson E.R., Eichstaedt R.M., Schimmale S.R., Straus J.E., Georgeff K.R., Fla M.: Platelet-rich plasma . Growth factor enhancement for bone grafts. Oral Surg Oral Med Oral Pathol 1998; 85: 638-646.

9Wojtowicz A., Szostak D., Malejczyk J.: Inżynieria tkankowa w chirurgii stomatologicznej- przegląd nowych materiałów i technik. NowaStom 2002; 19: 41-45.

7Giannobile WV :The potential role of growth and differentiation factors in periodontal regeneration. J Periodontol 1996; 67:545-553.

8Arora NS, Ramanayake T, Ren Y-F,Romanos GE: Platelet Rich Plasma: A literature reviev. Implant Dentistry 2009; 18: 303-310.

9Lind M: Growth factor stimulation of bone healing. Effects on osteoblasts, osteomies, and implants fixation.ActaOrthopScand 1998; Suppl 283, 69: 1-37.

10Melcher A.H.: On the repair potential of periodontal tissues. J.Periodontol 1976; 47: 256-260.

11Terranova V.P., Wikesjö U.M.E.: Extracellular matrices and polypeptide growth factors as mediators of functions of cells of the periodontium. J Periodontol 1987; 58: 371-380.

12Howell T.H., Fiorellini J.P., Paquette D.W., Offenbacher S., Giannobile W.V., Lynch S.E.: A phase I/II clinical trial to evaluate a combination of recombinant human-derived growth factor-BB and recombinant human insulin-like growth factor-I in patiens with periodontal diseases. J Periodontol 1997; 68: 1186-1193.

13Landesberg R., Roy M., Glickman R.S.: Quantification of growth factor levels using a simplified method of platelet –rich plasma gel preparation. J Oral MaxillofacSurg 2000; 58: 291-300.

14Wiebrich G., Kleis W.K., Hafner G. : Growth factor levels in the platelet-rich plasma produced by 2 different methods: Curasan-type PRP kit versus PCCS PRP system. Int J Oral Maxillofac Implants 2002; 17: 184-190.

15Tözüm T., Demiralp B.: Platelet- Rich Plasma: a promising innovation in dentistry. J Can Dent Assoc 2003; 69, 10: 664- 664h.

16Kawasumi M., Kitoh H., Siwicka KA et al.: The effect of the platelet concentration in platelet-rich plasma gel on the regeneration of bone. J Bone Joint Surg 2008; 90: 966-972.

17Kacprzak M: Ocena skuteczności zastosowania autogennego przeszczepu koncentratu płytek krwi w leczeniu chirurgicznym choroby przyzębia. Stomatologia Współczesna 2007; 1: 8-13.

18Pochwalski M. , Urbanowska E., Wojtowicz A.: Inżynieria tkankowa : zastosowania w stomatologii: masa płytkowa. Cz.INowaStomat. 2000; 5, 1–2: 17–22

19Huang L-H, Neiva R.E.F., Soehren S.E., Giannobile W.V., Wang H.-L.: The effect of platelet-rich plasma on the coronally advanced flap root coverage procedure: a pilot human trial. J.Periodontol. 2005; 76: 1768-1777.

20Okuda, K., Tai, H., Tanabe, K., Suzuki, H., Sato, T., Kawase, T., Saito, Y., Wolff, L.F. &Yoshiex, H.:Platelet-rich plasma combined with a porous hydroxyapatite graft for the treatment of intrabony periodontal defects in humans: a comparative controlled clinical study. J Periodontol 2005; 76: 890–898.

21Piemontese M, Aspriello SD, Rubini C, Ferrante L, Procaccini M: Treatment of periodontal infrabony defects with demineralized freeze-dried bone allograft in combinationwith platelet-rich plasma J Periodontol 2008; 79: 802-810.

22Kassolis, J.D. & Reynolds, M.A.:Evaluation of the adjunctive benefits of platelet-rich plasma in subantial sinus augmentatioin. J CraniofacSurg 2005; 16: 280–287.

23Camargo P. M., Lekovic V., Weinlaender M., Vasilic N., Madzarevic, M., Kenney E. B.:Platelet-rich plasma and bovine porous bone mineral combined with guided tissue regeneration in the treatment of intrabony defects in humans. J Periodont Res2002; 37, 300- 306.

24Fennis, J.P.M, Stoelinga, P.J.W. & Jansen, J.A.: Mandibular reconstruction: a histological and histomorphometric study on the use of autogenous scaffolds, particulate cortico-cancellous bone grafts and platelet-rich plasma in goats. J Oral MaxillofacSurg 2004; 33: 48–55

25Nikolidakis, D., van den Dolder, J., Wolke, J.G., Stoelinga, P.J. & Jansen, J.A.:The effect of platelet-rich plasma on the bone healing around calcium phosphate-coated and non-coated oral implants in trabecular bone. Tissue Engineering 2006; 12: 2555–2563.

26Monov, G., Fuerst, G., Tepper, G., Watzak, G., Zechner, W. &Watzek, G.:The effect of platelet-rich plasma upon implant stability measured by resonance frequency analysis in the lower anterior mandibles. Clin Oral Implants Res 2005; 16: 461–465.

27Raghoebar, G.M., Schortinghuis, J., Liem, R.S., Ruben, J.L., van der Wal, J.E &Vissink, A.:

Does platelet-rich plasma promote remodeling of autologous bone grafts used for augmentation of the maxillary sinus floor? Clin Oral Implants Res 2005; 16: 349–356.



28Thor, A., Wannfors, K., Sennerby, L. &Rasmusson, L.:Reconstruction of the severely resorbed maxilla with autogenous bone, platelet-rich plasma, and implants: 1-year results of a controlled prospective 5-year study. Clin Oral Implants Res 2005; 7: 209– 220.

29Döri F, Huszár T, Nikolidakis D., Arweiler NB, Gera I, Sculean A: Effect of platelet-rich plasma on the healing of intrabony defects treated with a natural bone mineral and a collagen membrane J ClinPeriodontol 2007; 34: 254-261.

30Döri F, Nikolidakis D, Huszár T, Arweiler NB, Gera I, Sculean A: Effect of platelet-rich plasma on the healing of intrabony defects treated with an enamel matrix protein derivative and natural bone mineral J ClinPeriodontol 2008; 35: 44-50.

31Harnack L, Boedeker RH, Kurtulus I, Boehm S, Gonzales J, Meyle J: Use of platelet-rich plasma in periodontal surgery a prospective randomised double blind clinical trial Clin Oral Investig 2009;13, 2:179-87.

32Franchini M., Dupplicato P., Ferro I. et al.: Efficacy of platelet gel in reconstructive bone surgery. Orthopedics 2005; 28, 2:161-163.

33Crovetti G., Martinelli G., Issi M., et al. :Platelet gel for healing cutaneous chronic wounds. TransfusApherSci 2004; 30:145-151.

34Langer R. Et al.: Tissue engineering. Biomedical applications.TissueEng. 1995, 1, 151-161.

35Gonshor A.: Technika wytwarzania bogatopłytkowej plazmy i koncentratu płytkowego. Przygotowanie i uwarunkowania.Quintessence Periodontologia-Implanty 2003; 1: 29- 37.

36Oates T., Kose K., Xie J., Graves D., Collins J., Cochran D.: Receptor binding of PDGF- AA and PDGF- BB, and the modulation of PDGF receptors by TGF- beta, in human periodontal legament cells. J Cell Physiol 1995; 162, 3: 359- 366.

37 Camelo M., Nevins M.L., Schenk R.K., Lynch S.E., Nevins M.: Periodontal regeneration in human Class II furcations using purified recombinant human platelet- derived growth factor- BB (rhPDGF- BB) with bone allograft. Int J PeriodonticsRestorativeDent2003; 23, 3: 213- 225.

38Matsuda N., LinW.L., Kumar N.M., Cho M.I., Genco R.J.: Mitogenic, chemotactic, and synthetic responses of rat periodontal ligament cells to polypeptide growth factors in vitro. J Periodontol 1992; 63: 515-525.

39Wrana J.L., Macho M., Hawrylshyn B., Yao K. L., Domenicucci C., Sodek J.: Differential effects of transforming growth factor-β on the synthesis of extracellular matrix proteins by normal fetal rat calvarial bone cell populations. J Cell Biol 1988; 106: 915-924.

40Cochran D.L., WozneyJ.M. :Biological mediators for periodontal regeneration. Periodontology 2000 1999;19: 40-58.



Rycina 1. Stymulacja proliferacji i różnicowania osteoblastów wg Lind’ego9.

Figure 1.Stimulation of osteoblast proliferation and differentiation according to Lind9.
Rycina 2. Zestaw probówek PRP-Kit (Curasan Pharma) do uzyskiwania bogatopłytkowej plazmy PRP.

Figure 2. Set of tubes PRP-Kit (CurasanPharma) to obtain platelet-rich plasma PRP.
Rycina 3. Wirówka laboratoryjna MPW-221/MPW-223 (Curasan Pharma).

Figure 3. Centrifuge laboratory MPW-221/MPW-223 (CurasanPharma).
Rycina 4. Schematycznie przedstawiony sposób uzyskiwania autologicznej masy płytkowej (PRP) cyt 15.

Figure 4. A flowchart of the acquisition of autologous platelet-rich plasma (PRP)quote 15.
Rycina 5. Osocze bogatopłytkowe – PRP.

Figure 5. Platelet-richplasma – PRP.
Tabela 1. Aktywność czynników wzrostu i różnicowania wg Cochrana i Wozneya40 .

Table 1. Activity of growth and differentiation factors according to Cochran and Wozney40












: prace -> upload -> 2011
2011 -> Analiza zwarcia niezbędny element podstawowego badania stomatologicznego
2011 -> Powikłania kolczykowania jamy ustnej. Complications of oral piercing
2011 -> Małgorzata Wierzbicka, Tomasz Kopeć, Katarzyna Nowak, Joanna Jackowska, Witold Szyfter
2011 -> Staw skroniowo-żuchwowy u dzieci chorujących na młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów
2011 -> Relationships between varied clinical parameters of periodontium and acute myocardial infarction
2011 -> Kliniczne zastosowanie jva w diagnostyce układu stomatognatycznego
2011 -> Procesy odrzucania przeszczepów na podstawie piśmiennictwa i obserwacji własnych Streszczenie
2011 -> Związek chorób naczyń i chorób przyzębia przegląd piśmiennictwa
2011 -> Wpływ chemicznych środków do retrakcji dziąsła brzeżnego na czas polimeryzacji winylosiloksanoeterowego elastomeru wyciskowego w badaniach reometrycznych
2011 -> Evaluation of the radiopacity of root canal filling materials Summary Aim of the study




©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna