Ab imo pectore z całym sercem Juliusz Cezar



Pobieranie 125.91 Kb.
Strona3/3
Data07.05.2016
Rozmiar125.91 Kb.
1   2   3

poetae nascuntur, oratores fiunt - poeci rodzą się, mówcą można zostać

2004-07-29 post cenam non stare sed mille passusm meare - nie odpoczywaj po obiedzie, ale przejdź milę

post factum - po fakcie

post mortem est nulla voluptas - po śmierci nie ma już przyjemności

praeclarum est latinae scire - chwalebnie jest znać łacinę

praeterita mutare nemo potest - nikt nie może zmienić przeszłości

praevenire melius est quam praeveniri - lepiej jest uprzedzać, niż być uprzedzonym

presente medico nihil nocet - w obecności doktora nic nie może się stać

prima facie - na pierwszy rzut oka

primum non nocere - po pierwsze nie szkodzić

primum vivere, deinde philosophari - najpierw (móc) żyć, potem filozofować

primus inter pares - pierwszy wśród równych sobie

- czyli cesarz między senatorami principes mortales, res publica aeterna - pierwsi w państwie są śmiertelni, republika - wieczna

principiis obsta - przeciwwstawiaj się początkom (niszcz zło w zarodku) - Owidiusz, Remedia amoris

prior tempore, potior iure - pierwszy w czasie - silniejszy wobec prawa (pirerwszeństwo w czasie daje lepsze prawa) prius quam exaudias ne iudices - nie sądź zanim wysłuchasz

pro domo sua - w obronie mojego domu

probatio vincit praesumptionem - dowód obala domniemanie

propria manu - własnoręcznie

pulvis et umbra sumus - jesteśmy pyłem i cieniem

quae finxere, timent - co sobie uroili, tego się boją

quae nocent, docent - to, co szkodzi - uczy

quae non sunt prohibita permissa intelleguntur - to, co jawnie nie zakazane, uważa się za dozwolone

quae peccamus iuvenes, ea luimus senas - za grzech młodości płacimy na starość

quae potui, feci, faciant meliora potentes - co mogłem, zrobiłem, niechaj lepiej zrobią ci, którzy mogą

quae tua sunt, tibi habe; quae mea sunt, redde mihi - to, co twoje sobie zachowaj; to, co moje, oddaj mi

quaelibet vulpus caudem suam laudat - każdy lis swój ogon chwali

quaerite et invenietis - szukajcie a znajdziecie

qualis artifex pereo - jakiż artysta ginie w mojej osobie - ostatnie słowa Nerona powtarzane jakoby przed samobójstwem - Swetoniusz, Nero

qualis pater, talis filius - jaki ojciec, taki syn

qualis rex, talis grex - jaki król, taka trzoda (jaki pan, taki kram)

quandoque bonus dormitat Homerus - niekiedy i wielki Homer drzemie (nawet u Homera zdarzają się słabsze miejsca) - Horacy, O sztuce poetyckiej

qui habet commoda, ferre debet onera - kto ma korzyść, ten powinien ponosić ciężary

qui omnibus diffidit, is numquam amicos sibi comparabit - kto nikomu nie wierzy, ten nigdy nie zdobędzie przyjaciół

qui rogat, non errat - kto pyta nie błądzi

qui tacet, consentire videtur - kto milczy, zdaje się zgadzać

qui scribit, bis legit - kto pisze, czyta dwa razy

qui vult dare parva non debet magna rogare - ten kto daje niewiele nie powinien oczekiwać wiele

quid opus est verbis? - na co tu słowa

quid rei est? - w czym rzecz

quid stultius est quam incerta pro certis habere? - cóż jest głupsze niż uważać rzeczy niepewne za pewne

quid vesper ferat, incertum est - nie wiadomo, co przyniesie wieczór

quidquid agis, prudenter agas et respice finem - cokolwiek czynisz, czyń rozważnie i myśl o wyniku

quidquid discis, tibi discis - cokolwiek się uczysz, uczysz się dla siebie

quidquid latine dictum sit, altum viditur - cokolwiek powiedziane po łacinie wydaje się wzniosłe

quiescere iuventus nescit - młodzież nie może trwać w spokoju

quod discis, tibi discis - czego się uczysz, dla siebie się uczysz

quod homines, tot sententiae - ile ludzi, tyle zdań (co głowa to rozum)

quod licet Iovi, non licet bovi - co wolno Jowiszowi, tego nie wolno wołowi

quod medicina aliis, aliis est acre venenum - lekarstwo dla jednego może być trucizną dla innego

quod nullum est, nullum producit effectum - co jest nieważne, nie wywoła żadnych skutków

quod scimus, gutta est, ignoramus mare - co wiemy kroplą jest, czego nie wiemy - morzem

quod sine die debetur, statim debetur - co się należy bez oznaczenia terminu, należy się bezzwłocznie

quod tibi fieri non vis, alteri ne feceris - nie czyń drugiemu, co tobie niemiłe

quorum pars magna fui - w czym odgrywałem wielką rolę, w czym brałem duży udział - Wergiliusz, Eneida

quot homines, tot sententiae - ilu ludzi, tyle opinii

quo-usque tandem abutere, Catilina, patientia nostra? - jak długo jeszcze bedziesz nadużywać, Katylino, naszej cierpliwości? - początkowe słowa pierwszej mowy Cycerona Przeciw Katylinie

rapienda rebus in malis praeceps via est - w nieszczęściu należy obierać drogę ryzykowną

raptus puellae - porwanie dziewicy

requiescat in pace - niech spoczywa w pokoju

rara avis - rzadki ptak

raram fecit mixturam cum sapientia forma - piękno rzadko idzie w parze z mądrością

rara occasio - rzadka okazja

rata pars - odpowiednia część

rata portio - część proporcjonalna

ratio discessit - zdrowy rozsądek odszedł

ratio dubitandi - podstawa do wyrażenia wątpliwości

ratio (legis) est anima legis - uzasadnienie (ustawy) jest duszą ustawy

rationale animal es - jeste?ś istotą rozumną

ratio scripta - sens pisanego słowa

ratio sufficiens - racja wystarczająca

realiter - w rzeczywistości

re bena gesta - dobrze wykonawszy pracę

rebus in adversis melius sperare memento - w trudnych warunkach miej nadzieję na lepsze

rebus in angustis facile (e)st contemnere vitam - będąc w nieszczęściu, nietrudno pogardzać życiem

rebus in arduis - w trudnych okolicznościach

rebus sic stantibus - kiedy sprawy tak się przedstawiają; w takim stanie rzeczy

recenter paratum - świeżo przygotowane

redde legiones Vare - oddaj legiony Warusie - okrzyk Oktawiana Augusta na wieść o utracie armii rzymskiej w Lesie Teutoburskim ( Germania 9 AD) - Swetoniusz, Boski August

redde, quod debes - oddaj coś winien

rem tene, verba sequentur - opanuj treść (temat), a słowa sie znajdą - Katon Starszy

repetitio est mater studiorum - powtarzanie jest matką wiedzy

res gestae - dokonane czyny (czyny bohaterskie)

res publica mihi carior est quam vita mea - republika jest mi droższa od mojego życia

res sacra miser - nieszczęśliwy jest rzeczą świętą - Seneka, Epigramaty

ridentem dicere verum - śmiejąc się prawdę powiedzieć; z uśmiechem mówić prawdę - Horacy, Satyry

rixari de asini umbra - spierać się o cień osła - spierać się o rzecz błachą, głupstwa

Roma locuta, causa finita - Rzym przemówił, sprawa zamknięta

sacculus plenus aranearum - sakiewka pełna jest pająków

sacer nepotibus cruor - krew przeklęta dla potomnych

sacra celerius absolvenda - obrzędy trzeba szybciej kończyć

sacra populi lingua est - język ludu jest świętością

sacra profanis [secernere; discernere] - [oddzielić] sprawy święte od świeckich

saeculi, non hominis virtus - dostojność wieku, a nie człowieka

saeculi vitia, non hominis - ułomność epoki, a nie ludzi

saepe enim causa moriendi est timide mori - często przyczyną śmierci jest lęk przed śmiercią

saepe est etiam sub palliolo sordido sapientia - często pod brudnym płaszczem jest (skrywa się) mądrość

saepe morborum gravium exitus inceri sunt - skutki poważnej choroby są często nie do przewidzenia (nieznane)

saepe viri fallunt, tenerae non saepe puellae - często oszukują mężczyźni, rzadko delikatne dziewczęta - Owidiusz

salus polpuli suprema lex (esto) - dobro narodu (niech będzie) najwyższym prawem - Cycero, O prawach

salus rei publicae suprema lex (esto) - dobro rzeczpospolitej (niech będzie) najwyższym prawem

sapere aude - odważ się być mądrym - Horacy, Listy

satis verborum - dość słów

sed fugit interea, fugit irreparabile tempus - lecz tymczasem ucieka, ucieka niepowetowany czas

semper avarus eget - skąpcowi zawsze mało

semper fidelis - zawsze wierny

seniores priores - starsi pierwsi; starsi mają pierwszeństwo

sic transit gloria mundi - tak przemija chwała ?wiata

si decem habeas linguas, mutum esse addecet - nawet gdybyś miał dziesięć języków, powinnieneś je trzymać za zębami

si dis placet - jeśli bogom się podoba

si duo gusto, non est idem - gdy dwaj robią to samo, to nie jest to samo

si parva licet componere magnis - jeśli się godzi porównywać rzeczy małe z wielkimi - Wergiliusz, Georgiki

si tu vales, bene est, ego valeo - jeżeli ty jesteś zdrowy, to dobrze, i ja jestem zdrów

si vis pacem, para bellum - jeśli chcesz pokoju, gotuj się do wojny - Vegetius, Epitoma rei militaris

sic itur ad astra - tak się idzie do gwiazd (tak się dąży do sławy) - Wergilusz, Eneida

similis simili gaudet - podobny cieszy się podobnym

sine amicitia vita est nulla - bez przyjaźni życie jest niczym

sine ira est studio - bez gniewu i rzyczliwości (obiektywnie) - Tacyt, Roczniki

sine labore non erit panis in ore - bez pracy nie będzie co włożyć do ust

siste, viator! - zatrzymaj się wędrowcze!

sit vernia verbo - niech mi wolno będzie powiedzieć za pozwoleniem

sol lucet omnibus - słońce świeci dla każdego - Gaius Petronius Arbiter, Satyricon 100

stricte - dokładnie

suae quisque fortunae faber est - każdy jest kowalem własnego losu

sub conditione - pod warunkiem

sub Iove (frigido) - pod Jowiszem (zimnym) - pod gołym niebem - Horacy, Pieśni

summum ius, summa iniuria - najwyższe prawo, to najwyższa niesprawiedliwość - zbyt formalnie wymierzona sprawidliwość może stać się krzywdą - Cycero, De officiis I, 10, 33

sunt certi denique fines - są wreszcie określone granice (we wszystkim jest miara; są określone granice, których nie należy przekraczać)

sunt lacrimae rerum - są łzy rzeczy (nawet rzeczy płaczą) - Wergiliusz, Eneida

superbientem animus prosternet - pycha poprzedza upadek - Petroniusz

sus Minervam docet - świnia uczy Minerwę (uczy głupi mądrego)

suum cuiquae [placet] - każdemu [podoba się] swoje

tabula in naufragio - ostatnia deska ratunku (dosł. deska w katastrofie morskiej)

tabula rasa et plana et polita - czysta tablica, płaska i gładka

taceamus igitur - milczmy więc

tace, sed memento - milcz, ale pamiętaj

tacet, sed loquitur - milczy, ale mówi

tacito consensu - za milczącą zgodą

taedium vitae - wstręt do życia; znużenie życiem - Geliusz

tale quale (est) - takie, jakie jest

tam deest avaro quod habet, quam quod non habet - chciwemu tak samo mało jest tego, co ma, jak i tego, czego nie ma

tandem bono causa triumphat - wreszcie słuszna sprawa zwyciężyła

tam mulam est habere nummos, non habere quam malum est - równie źle jest, kiedy się ma pieniśdze, jak i kiedy się ich nie ma

tanta animorum imbecillitas est, ubi ratio discessit - tak wielka jest słabość umysłu, gdy ktoś utraci zdrowy rozsądek

tanta vis probitatis est, ut eam (...) in hoste etiam diligamus - taka jest siła uczciwości, że szanujemy ją nawet u przeciwnika

tanti est, quantum habet - tyle wart, ile ma

tantum doluerunt, quantum doloribus se inseruerunt - [ludzie] tyle doznają boleści, ile się im poddają

tantum possumus, quantum scimus - tyle możemy, ile umiemy

tempora labuntur (tacitisque senescimus annis) - czas upływa (a my starzejemy się wraz z cicho biegnšcymi latami) - Owidiusz, Fasti

tempora si fuerint nubila, solus eris - jeśli czasy będą chmurne, będziesz sam

terde venientibus ossa - dla spóźnionych - kości (kto późno przychodzi, sam sobie szkodzi)

tertius gaudens - trzeci radujący się (gdzie dwóch się kłóci tam trzeci korzysta)

testis unus, testis nullus - jeden świadek, żaden świadek

tibi et igni - dla ciebie i dla ognia (przeczytaj i natychmiast spal)

tibi persuade esse te mihi carissimum - przekonaj siebie, że ty jesteś mi najdroższy

timeo Danaos et dona ferentes - obawiam się Danaów nawet jeśli przynoszą dary - Wergiliusz, Eneida

trahit sua quemque voluptas - każdego ciągnie jego namiętność (każdy ulega swoim namiętnościom, skłonnościom) - Wergiliusz, Eklogi

trahimur omnes studio laudis - wszyscy pragniemy sławy

tres faciunt collegium - trzech tworzy kolegium - formuła prawa rzymskiego, wg. której potrzeba przynajmniej trzech osób dla utworzenia związku, rozpoczęcia obrad etc.)

tua res agitur - ciebie rzecz dotyczy; chodzi o ciebie - Horacy, Listy

tu ne cede malis, sed contra audentior ito - nie ulegaj nieszczęściom, lecz śmiało idź naprzód - Wergiliusz

tu quoque, mi fili? - ty także, mój synu

tu quoque, Brute? - ty także, Brutusie

tuta timens - bojąc się (nawet) rzeczy bezpiecznych - Wergiliusz, Eneida

uberrima fide - w najbardziej uczciwy sposób

ubi amici, ibi opes - gdzie przyjaciele, tam bogactwa

ubicumque dulce est, ibi et acidum invenies - wszędzie, gdzie jest słodkie, jest i kwaśne

ubi deest peplum, non est perfectum gaudium - gdzie brak kobiety, tam nie ma pełnej radości (dosł. gdzie brak stroju, radość niepełna)

ubi emolumentum, ibi onus - gdzie prawa (przywileje), tam i obowiązki

ubi fumus, ibi ignis - gdzie dym, tam i ogień

ubi ius, ibi onus - gdzie prawo, tam obowiązek

ubi ius, ibi societas - gdzie prawo, tam i społeczeństwo

ubi leones - [tam] gdzie [mieszkają] lwy - o krańcach świata

ubi lex, ibi poena - gdzie prawo, tam i kara

ubi mel, ibi apes - gdzie miód, tam pszczoły

ubi nihil est, Caesar iure suo excidit - gdzie nie ma niczego, tam cesarz traci swe prawa

ubi onus, ibi sonus - gdzie ciężar, tam jęk

ubi periculum, ibi lex - gdzie niebezpieczeństwo, tam prawo

ubi rerum testimonia adsunt, quid opus est verbis? - tam, gdzie sprawa sama za siebie mówi, po co słowa

ubi societas, ibi ius - gdzie społeczeństwo, tam prawo

ubi timor, ibi pudor - gdzie strach, tam i wsyd

ubi tu Gaius, ibi ego Gaia - gdzie ty Gajusie, tam i ja, Gaja - słowa wypowiadane przez pannę młodą podczas ceremonii zaślubin w Rzymie - Plutarch, Moralia, Kwestie rzymskie

ubi velis, nolunt; ubi nolis, volunt - kiedy chcesz, nie chcą; kiedy nie chcesz, chcą

ubi vita, ibi poesis - gdzie życie, tam i poezja

ultra posse nemo obligatur - nikt nie jest obowiązany uczynić więcej, niż może

unum castigabis, centum emendabis - potępiając jeden błąd naprawisz ich sto

unus pro multis - jeden za wszystkich

usus est tyrannus - zwyczaj tyranizuje, wywiera przymus

usus magister est optimus - doświadczenie jest najlepszym nauczycielem - Cycero, Pro Rabirio Postumo

ut ameris, amabilis esto - bądź miły, to będziesz kochany

ut fata trahunt - jak kierują losy, na los szczęścia

utile dulci miscere - łączyć przyjemne z pożytecznym

utinam falsus vates sim! - obym był fałszywym prorokiem! - Liwiusz

ut salutus, ita salutaris - jak pozdrowisz, tak zostaniesz pozdrowiony

ut sementem feceris, ita metes - jak posiejesz, tak zbierzesz

vade mecum - idź za mną

vade retro! - cofnij się! - Publius Terent, Formio I, 4, 203

vae misero mihi! - biada mi nieszczęsnemu! - Terencjusz, Heautontimorumenos

vae victis! - biada zwyciężonym! - Plaut, Pseudolus

variatio delectat - odmiana sprawia przyjemność

varium et mutabile semper femina - niestała i zmienna zawsze (jest) kobieta - Wergiliusz, Eneida

veni, vidi, vici - przyszedłem, zobaczyłem, zwyciężyłem - słowa Cezara zawiadamiające senat o swym zwycięstwie w 47 p.n.e. nad Farnacesem - królem Pontu

ventis verba das - puszczasz słowa na wiatr

vercundia omnium virtutum custos est - skromność jest strażnikiem wszystkich cnót

verba docent, exempla trahunt - słowa uczą, przykłady pociągają

verba et voces - słowa i głosy (i nic więcej); puste słowa

verba vana aut risui apta non loqui - słów próżnych lub śmiech wzbudzających nie wypowiadać

verba veritatis - słowa prawdy (bez ogródek)

verba volant, scripta manent - słowa ulatują, to co zostało napisane zostaje

verum gaudium res severa est - prawdziwa radość jest rzeczą poważną - Seneka, Listy

verbum nobile debet esse stabile - słowo szlacheckie powinno być pewnym

veritas odium parit, obsequium amicos - szczero?ć rodzi nienawi?ć, ustępliwo?ć - przyjaciół - Terencjusz

varium et mutabile semper femina - niestałą i zmienną jest zawsze kobieta - Wergiliusz

verbis parvam rem magnam facere - (dosł. słowa czynią z małej rzeczy wielką) robić z igły widły

verum dicere - powiedzieć prawdę

vestigia terrent - odstraszają (mnie) ślady (innych, którym się nie powiodło) - Horacy, Listy

via doloris - droga udręki

vice versa - na odwrót

video lupum - widzę wilka (o wilku mowa, a wilk tuż)

video meliora proboque, deteriora sequor - widzę rzeczy lepsze i pochwalam je, idę jednak za gorszymi - Owidiusz, Przemiany

videre nostra mala non possumus - nie możemy dostrzec własnego zła

vim vi repellere licet - siłę wolno odeprzeć siłą

vindica te tibi - uratuj siebie dla siebie

vinum incedit iras - wino zapala gniew

virtus sola homines beatos reddit - tylko cnota czyni ludzi szczęśliwymi

vis maior - siła wyższa

vis vim vi pellit - siła siłę siłą wypędzi

vita brevis, ars longa - życie krótkie, sztuka długa

vita sine libertate nihil est - życie bez wolności jest niczym

vita sine litteris mors est - życie bez wiedzy jest śmiercią

vivat, crescat, floreat! - niech żyje, niech wzrasta, niech kwitnie!

vive memor, quam sis aevi brevis - żyj, pamiętając, jak krótkowieczny jesteś

vivere est cogitare - żyć znaczy myśleć

vivere est militare - życie jest walką

vivitur parvo bene - małym żyje się dobrze

vixi et quem dederat carsum fortuna peregi - żyłem i doświadczyłem tego, co dał mi los

volenti nihil difficile - dla chcącego nic trudnego

vox populi (vox Dei) - głos ludu (głosem Boga)



vultus animi index - twarz odbiciem duszy

1   2   3


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna