Agata Kołodziej Krzysztof Januszko Temat: Zmiana właściwości fizycznych ciała i kompensacja w arthrogrypozie



Pobieranie 16.32 Kb.
Data02.05.2016
Rozmiar16.32 Kb.
Agata Kołodziej

Krzysztof Januszko

Temat: Zmiana właściwości fizycznych ciała i kompensacja w arthrogrypozie.

Środowisko wodne z racji swojej specyfiki stwarza specjalne warunki działające na każde ciało w nim zanurzone, a zwłaszcza na analizowane tu ciało ludzkie.

Fizyczne właściwości środowiska jakim jest woda określają nam podstawowe parametry jak ciśnienie, które definiujemy jako siłę F działającą prostopadle do powierzchni q, oraz gęstość wody i ciężar właściwy, czyli masa i ciężar odniesione do jednostki objętości.
Ciężar właściwy wody i powietrza w warunkach normalnych wynosi: G wody – 1000 kG/m3, G powietrza– 1,22 kG/m3.

Pływalnością w warunkach statycznych będzie zdolność człowieka do utrzymania się na powierzchni wody przy wykorzystaniu jedynie siły wyporu, poziom tej specyficznej cechy zależy głównie od ciężaru właściwego jego ciała, a więc od budowy morfologicznej. Największy ciężar wła­ściwy mają kości (1.870 g/cm3}, najmniejszy - tkanka tłuszczowa (0.925 g/cm3). Istotny wpływ na wielkość ciężaru właściwego ciała ludzkiego ma również pojem­ność życiowa płuc.

Warto wspomnieć też o pływaniu dynamicznym, jakim jest ruch postępowy ciała ludzkiego w wodzie. Może on być spowodowany siłą zewnętrzną lub wewnętrzną- wyzwalaną dzięki umiejętności przełożenia wewnętrznej siły mięśniowej i techniki pływackiej na wprowadzenie ciała w ruch postępowy w wodzie. Występują tu reakcje hydrodynamiczne w postaci składowej poziomej, zmieniające charakter układu sił w stosunku do statyki. Na tak poruszające się ciało pływaka działa siła oporu wody skierowana w kierunku przeciwnym do kierunku jego płynięcia. Opór ten zależy od przekrój czołowego ciała, prędkości poruszającego się ciała i od kształtu.

Istotnym parametrem jest opór czołowy który zależy od kąta zawartego pomiędzy osią długa ciała pływaka a kierunkiem ruchu. Zmienia się on wprost proporcjonalnie do wielkości przekroju czołowego. Ważnym więc będzie minimalizacja przekroju czołowego przez optymalne ułożenie osi ciała, równoległe z kierunkiem poruszania się pływaka.

Ostatnimi parametrami fizycznymi określającymi położenie ciała w wodzie są położenie ogólnego środka ciężkości i środka wyporu. W warunkach prawidłowych OSC położony jest pomiędzy pępkiem i miednicą (z niewielką różnica u obu płci), a środek wyporu na wysokości klatki piersiowej.

Wszystkie wyżej wymienione elementy mają ścisły związek z fizyką pływaka w wodzie. Jednak integralną częścią techniki sportowej w połączeniu z fizycznymi parametrami tego środowiska i jego oddziaływaniem na ciało jest czucie wody oraz parametry kinestetyczne ściśle z nim związane. Niezwykle ważne dla działalności ruchowej człowieka w wodzie są wrażenia dotykowe, ciśnienie wody, wrażenia przedsionkowe, które informują o położeniu ciała, oraz wrażenie kinestetyczne, powstające w stawach i ścięgnach mięśniowych w poszczególnych sekwencjach sensomotorycznych faz ruchu,a zwłaszcza faz podwodnych. Obserwując pływaka często stwierdzamy, że posiada on naturalne czucie wody, które w dużej mierze przekłada się na łatwość, szybkość i jakość procesu nauki pływania i w dalszym etapie na wynik sportowy.

Arthrogrypoza z łac.arthrogryposis multiplex congenita (AMC), jest chorobą spowodowaną zaburzeniem rozwoju płodu między 8 a 11 tygodniem ciąży. Wadliwy rozwój neurologiczny upośledza prawidłowy rozwój mięśni. W efekcie tych zmian hamowany jest prawidłowy rozwój stawów. Zewnętrznym objawem choroby jest zesztywnienie stawów. Przykurcze o różnym stopniu nasilenia przeważnie dotyczące stawów dystalnych, potem proksymalnych, doprowadzają do znacznych ograniczeń w funkcjonowaniu aparatu ruchowego jako spójnej całości. Deformacje, powstające w wyniku przykurczy, są przeważnie symetryczne, a stawy rąk i stóp najbardziej zniekształcone. Może pojawić się przemieszczenie w stawach, szczególnie dotyczy to stawów biodrowych i kolanowych. Brak mobilności doprowadza wtórnie do zaników mięśni. Czucie jest zwykle zachowane, chociaż zmniejszeniu lub zanikowi ulegają głębokie odruchy ścięgniste(deep tendon reflex). Skóra jest zwykle napięta w obrębie deformacji. Zniekształcenia mogą również dotyczyć stawów twarzoczaszki i kręgosłupa (skolioza).

Z dokonanej analizy techniki pływania zawodnika sekcji sportowej postawiliśmy hipotezę dotyczącą położenia środka wyporu. Jest on nieco obniżony z racji głębszego położenia miednicy, które spowodowane jest przykurczem stawów biodrowych, w ustawieniu zgięciowym. Ogólny środek ciężkości pozostaje w tym samym miejscu lub może ulec nieznacznemu obniżeniu. Jeżeli ulega minimalnemu obniżeniu to z racji nieco większych ubytków masy mięśniowej w kończynach górnych.

Możemy zaryzykować stwierdzenie, że pływalność ulega poprawie z racji obniżenia gęstości tkanek. W wyniku przykurczy w kończynach dolnych i górnych dochodzi do zaniku lub niedorozwoju mięśni na skutek patologii ruchu w stawach. Niedorozwój elementów budowy szkieletu kostnego zmniejsza najwyższą masę kostną, możliwą do osiągnięcia w warunkach prawidłowego rozwoju fizycznego.

Próba analizy i możliwości kompensacji zmian w budowie anatomicznej wraz ze specyficznym dla danego zawodnika modelem ruchu, wygląda następująco w poszczególnych stylach. Jest ona zaledwie próbą zmierzenia się z problemem w warunkach problemu badawczego, które nie zawsze mogą znaleźć swoje rzeczywiste uzasadnienie w praktyce, z racji techniki indywidualnej, jaką opanowuje każda osoba.

Styl motylkowy charakteryzuje się brakiem pracy rąk charakterystycznej i prawidłowej dla tego stylu. Kompensacja pracy ramion ograniczona jest jedynie do utrzymywania balansu w wodzie. Możliwa jest ewentualna praca kończyn górnych jednak bez całościowej fazy przeniesienia ramion ponad wodą przed siebie z racji przykurczów stawach łokciowych. Stopień wykonania tego uzależniony jest jednak techniką indywidualną. W celu nabrania powietrza i co się z tym wiąże wynurzenia głowy ponad powierzchnie wody, pływak uprzednio musi zanurzyć się nieco głębiej, co ułatwia mu wyjście nad powierzchnię. Kompensacją dla przykurczu zgięcia i odwodzenia w stawie biodrowym są wzmożone ruchy w obrębie tułowia. Jest to również ułatwieniem ze względu na przykurcze w stawach kolanowych. Praca kończyn dolnych w dużej mierze pochodzi z wymuszonego ruchu tułowia, który to przenosi w sposób sprężysty ruch na części dystalne kończyn dolnych aż po stopę. W taki sposób kompensowana jest praca przykurczonych kończyn dolnych.

Styl grzbietowy wydaje się najefektywniejszym i w rzeczywistości tak jest. Praca ramion w znacznym stopniu kompensowana jest zwiększoną rotacją i niejako zamachem tułowia do przeniesienia k.g. nad wodą. Korzystne jest tu nauczanie elementów techniki total immersion. Praca nóg ustawionym w lekkim odwiedzeniu utrudniona ze względu na przykurcz w stawach biodrowych i kolanowych, przebiega niedokładnie w płaszczyźnie strzałkowej. Utrudniona praca kończyn górnych w fazie podwodnej. Chwyt wody i efektywna faza zarówno pociągnięcia jak i odepchnięcia występuje w niepełnym zakresie, ze względu na brak zgięcia i deformację dłoni. Zakres ruchomości kończyn górnych kompensowany jest przez zwiększoną pracę tułowia przy przenoszeniu ramion. Niższe ustawienie bioder- przykurcz zgięciowy w stawach biodrowych kompensowane jest przez wysokie ustawienie górnej części tułowia w wodzie.

Styl dowolny wydaje się być zbliżony do stylu grzbietowego, jednak mniej efektywny i wolniejszy. Dzieję się tak głównie przez ułożenia ciała w wodzie-przykurcz zgięciowy w stawach biodrowych. Podobnie jak w stylu motylkowym utrudnione jest przeniesienie ramienia nad wodą-wymaga to pomocy całego tułowia, co zwiększa ruch w sensie globalnym i co wiąże się rzecz jasna z dużym wydatkiem energetycznym. Utrudniona także wydaję się praca głowy w celu nabrania wdechu z racji dużych ruchów rotacyjnych tułowia, mających stymulować dodatkowo pracę ramion. Praca kończyn dolnych w tym przypadku nie wymaga znacznej kompensacji i jest poprawna.

Styl klasyczny jest prawdopodobnie stylem najtrudniejszym pod względem opanowania i czystej efektywności. Jest on zupełnie odmienny od pozostałych z racji ciągłej zmiany położenia środka ciężkości który w prawidłowej technice przesuwa się w postaci sinusoidy, wraz z ruchem pływaka. W tym przypadku przemieszczanie go góra- dół jest niezwykle trudne z racji słabszej siły napędowej kończyn dolnych, pozostających w przykurczu zgięciowym w stawach kolanowych oraz deformacji stóp, które maja kluczową rolę w fazie odepchnięcia. Paca kończyn górnych także jest utrudniona z racji przykurczów zgięciowych w stawach łokciowych i deformacji dłoni która nie ma pełnego otwarcia. Zmniejsza to powierzchnie wiosłującą. Styl ten oczywiście jest możliwy do opanowania ale z faktu mniejszej jego efektywności zarówno w kompensacji ciała pływaka w wodzie, jak i nastawienia na wynik sportowy rozwijany będzie w mniejszym stopniu lub w ogóle- aby nie pogłębiać towarzyszących wad.



Dokonanie dokładnej analizy techniki w takiej dysfunkcji od strony praktycznej wymaga szerszego materiału badawczego, który to pozwoli w sposób praktyczny stwierdzić prawidłowości sformułowanych wyżej przypuszczeń.




©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna