Agenda 21 dla Regionu Morza Bałtyckiego



Pobieranie 246.7 Kb.
Strona6/6
Data10.05.2016
Rozmiar246.7 Kb.
1   2   3   4   5   6

9. Finansowanie

9.1 Deklaracja z Saltsjöbaden uznaje, że wydatki na ochronę środowiska powinny być finansowane zgodnie z zasadą “zanieczyszczający płaci“ (PPP). Ogólnie, realizację “Bałtyku 21” finansować będą kraje z środków sektora publicznego lub prywatnego. Finansowanie ze źródeł krajowych zarówno w gospodarkach tradycyjnie rynkowych jak i w okresie przejściowym ma decydujące znaczenie dla powodzenia inicjatywy. Niektóre ze współpracujących krajów nie mogą w obecnych warunkach ekonomicznych ze środków krajowych sfinansować wszystkich działań wymaganych dla rozwiązania poważnych problemów ekologicznych na poziomie krajowym i lokalnym. To oznacza, że zewnętrzne środki finansowe w dalszym ciągu będą wykorzystywane jako ważny katalizator do mobilizacji środków krajowych. Całe finansowanie musi dokonywać się w granicach istniejących środków. Jako część tego procesu, międzynarodowe instytucje finansowe powinny dostarczać kredytów na priorytetowe inwestycje w ochronę środowiska i pomagać w rozwoju krajowego sektora bankowego w celu wzmocnienia jego możliwości mobilizacji inwestycji ekologicznych, zgodnie z różnymi mandatami poszczególnych instytucji finansowych i zdrowymi zasadami finansowania projektów.


9.2 Ważną cechą procesu “Bałtyk 21” jest aktywny udział wielu organizacji, a wśród nich szeregu międzynarodowych instytucji finansowych (na grupę pięciu międzynarodowych instytucji finansowych (IFI) współpracujących z procesem “Bałtyk 21” składają się Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju (EBRD), Europejski Bank Inwestycyjny (EIB), Nordycki Bank Inwestycyjny (NIB), Nordycka Korporacja Finansowania Środowiska (NEFCO) i Bank Światowy). Zgodnie ze swymi mandatami, IFI mają ważną rolę w budowaniu partnerstwa dla poparcia celów “Bałtyku 21” poprzez ich specjalne związki z rządami współpracującymi w procesie “Bałtyk 21”. Ważną możliwość finansowania różnych części Programu Działań “Bałtyku 21”: stanowią różne instrumenty finansowe dostępne w Unii Europejskiej, takie jak programy Life, Phare (i nowe instrumenty, jakie mają być w ramach niego opracowane), Interreg IIA i IIC oraz Tacis. Program Działań stanowi wspólnie opracowany i uszeregowany według priorytetów zestaw działań stanowiących istotne połączenie między inicjatywą “Bałtyk 21” i mobilizacją zewnętrznych środków z Unii Europejskiej, IFI i innych źródeł. Wyjątkową cechą procesu “Bałtyk 21” jest zastosowanie uzgodnionych kryteriów dla zrównoważonego rozwoju w regionie Morza Bałtyckiego.
9.3 Przy opracowaniu “Bałtyku 21” określono szereg działań, jakie można podjąć w celu mobilizacji zasobów finansowych:

  • Partnerstwo publiczne/prywatne: partnerstwo sektora publicznego i prywatnego powinno być popierane, ponieważ może prowadzić do efektywniejszych procesów wdrażania, obejmujących na przykład kontrakty na usługi lub wynajem. Partnerstwo takie może obejmować również organizacje pozarządowe. Unia Europejska, IFI i inni potencjalni partnerzy powinni być zaangażowani na wczesnym etapie procesu planowania projektu, jeśli przewiduje się, że odegrają one rolę w wspieraniu proponowanego projektu.

  • Innowacyjne instrumenty finansowe: Uwzględniając rekomendacje z raportów dla procesu Środowisko dla Europy, JCP i innych Narodowych Planów Działania dla Ochrony Środowiska lub podobnych dokumentów, należy zwrócić szczególną uwagę na opracowanie innowacyjnych instrumentów finansowych wspierających inwestycje ekologiczne. W tym kontekście, należy rozpatrzyć rozwój narodowych funduszy ochrony środowiska dla wspierania inwestycji ekologicznych w krajach z gospodarką w okresie przejściowym.

  • Możliwość nabycia. Zagadnienie to wymaga starannego rozważenia w krajach z gospodarką w okresie przejściowym. Sporej grupy ludności o niskich lub stałych dochodach może nie być stać na zwiększony koszt usług komunalnych, technicznie i ze względu na środowisko możliwych do przyjęcia. Należy włączyć do “Bałtyku 21” i związanych procesów odpowiednie środki ułatwiające specjalne wsparcie dla tych stron w kontekście dobrze zaprojektowanej “sieci bezpieczeństwa społecznego”.

  • Kryteria zrównoważonego rozwoju: Kluczowym zadaniem dla współpracujących rządów w regionie Morza Bałtyckiego jest opracowanie dobrze sformułowanych kryteriów dla planowania, wdrażania i działania projektów wspierających koncepcję zrównoważonego rozwoju na poziomie lokalnym, krajowym i regionalnym. Kryteria te pozwoliłyby współpracującym krajom na przedstawienie jasnych wytycznych Unii Europejskiej, międzynarodowym instytucjom finansowym, bilateralnym dawcom pomocy i innym organizacjom finansującym aktywnym w regionie, by zwiększyć ich wkład w realizację zrównoważonego rozwoju w regionie Morza Bałtyckiego.

9.4 Realizacja długookresowych celów inicjatywy “Bałtyk 21” wymaga wydawania środków publicznych i prywatnych w sposób stopniowy, często na celowe inwestycje przyrostowe realizowane w ciągu szeregu lat. W tym kontekście duże znaczenie będzie miało opracowanie i wprowadzenie odpowiednich metod oceny i włączania kosztów zewnętrznych. Należy zauważyć, że daleka perspektywa oferuje możliwości nie tylko zmian technicznych, ale również głębokich zmian strukturalnych, opartych na postępie we wdrażaniu Programu Działań i dalszych inicjatywach, które mogą powstać. Takie możliwości strategiczne mogą mieć szczególne znaczenie w odniesieniu do zmniejszenia zanieczyszczenia ze źródeł rozproszonych. Kilka propozycji w ramach Programu Działań dotyczy zagadnień finansowych, a w kilku przypadkach podjęto już zobowiązania do dostarczenia środków finansowych i innych dla wybranych działań. Dla innych projektów, finansowanie i mobilizacja środków będzie podlegać dalszej dyskusji.


9.5 Jak wykazano w trwających programach ekologicznych w Europie jednym z najważniejszych czynników powodzenia jest zaangażowanie i kierowanie przez bezpośrednich beneficjentów. Na podstawie doświadczeń z projektów realizowanych w regionie Morza Bałtyckiego, należy jednak zauważyć, że kluczowym elementem dla powodzenia inicjatyw regionalnych takich jak “Bałtyk 21” jest mobilizacja i intensywna współpraca w wykorzystaniu zasobów finansowych przez rządy, miasta i krajowy sektor prywatny. W dalszym ciągu będzie bardzo ważna ścisła koordynacja planowania, finansowania i wdrażania procesu Programu Działań z trwającym procesem Bałtyckiego Wspólnego Kompleksowego Programu Działań HELCOM i wykorzystanie pełnego zakresu dostępnych możliwości kreowania synergii oraz korzystanie z wzajemnego wsparcia.


10. Wdrażanie “Bałtyku 21” i jego Programu działań

10.1 Uczestnicy i ich odpowiedzialność


10.1.1 Rządy i Unia Europejska
Odpowiedzialność rządów i Unii Europejskiej za realizację “Bałtyku 21” będzie zgodna z postanowieniami niniejszego dokumentu. Ponadto, rządy odegrają aktywną rolę w odniesieniu do promocji i ułatwiania prac nad wdrożeniem “Bałtyku 21” w swoich krajach. Jednakże, za zrównoważony rozwój nie są odpowiedzialne tylko rządy. Całe społeczeństwo, wszyscy odpowiedzialni uczestnicy, muszą być zaangażowani i przyjąć odpowiedzialność za swoją część. Bałtyk 21 nie przesądza decyzji, jakie Wspólnota Europejska może podjąć na podstawie stosownych artykułów traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską.
10.1.2 Sektory
W realizacji “Bałtyku 21” sektory są odpowiedzialne za wdrażanie programu działań. W tym przypadku uważa się, że sektory są reprezentowane nie tylko przez sektorowe ministerstwa, ale przez wszystkich uczestników w sektorze, z uwzględnieniem szczególnych warunków w sektorach i różnic między nimi. Każdy sektor organizuje się sam, ale koordynuje z innymi sektorami wdrażanie programu działań i mechanizmy monitoringu.
10.1.3 Międzynarodowe Organizacje Rządowe (IGO)
Międzynarodowe organizacje rządowe w regionie mają do odegrania decydującą rolę. Odnosi się to szczególnie do HELCOM, który będzie ściśle zaangażowany we wdrażanie części “Bałtyku 21” dotyczącej środowiska. Również VASAB, IBSFC, IFI i inni odegrają ważną rolę w tym procesie. Niniejszy dokument odnosi do większości z tych organizacji. “Bałtyk 21” zwraca się do tych organizacji o podjęcie specyficznych działań – spodziewane jest, że organy zarządzające tych organizacji podejmą formalne decyzje dotyczące realizacji poszczególnych zadań.
10.1.4 Inni uczestnicy
10.1.4.1 Wiele innych uczestników przyczyniło się do opracowania “Bałtyku 21” i mają oni ważną rolę do odegrania w jego wdrażaniu. Są to organizacje pozarządowe naukowe, ekologiczne i przemysłowe, ale również inne sieci oraz organizacje subregionalne i krajowe. Bardzo istotne jest by wszystkie te siły zostały zmobilizowane do realizacji “Bałtyku 21” na wszystkich poziomach we wszystkich krajach. Wszyscy uczestnicy są zaproszeni do udziału i wniesienia wkładu do realizacji “Bałtyku 21”. Rządy powinny popierać i promować takie uczestnictwo i podejmować starania w celu pełnego zaangażowania innych uczestników.
10.1.4.2 Duże znaczenie dla przyspieszenia transformacji doświadczeń i dobrych przykładów dla osiągnięcia zrównoważonego rozwoju ma aktywna współpraca między miastami i lokalnymi społecznościami regionu Morza Bałtyckiego. Bałtyckie Forum Lokalnej Agendy 21 (BLA21F) jest siecią utworzoną specjalnie dla wspierania tych prac. Proces da w ostatecznym wyniku kilka różnych podejść i rozwiązań obejmujących wymiary ekologiczny, społeczny i ekonomiczny. UBC i CCB proponują aktywowanie i koordynację procesów Lokalnej Agendy 21 w regionie Morza Bałtyckiego. BSSSC (Współpraca Subregionalna Państw Morza Bałtyckiego) ustanowiła Grupę Roboczą ds. Środowiska, której celem jest ustalenie priorytetów, organizowanie sieci, szukanie partnerów i wsparcie współpracy przy projektach w regionie Morza Bałtyckiego. BSSSC może w tych ramach znacznie przyczynić się do konkretyzacji i promocji aktywności z programu działań.
10.2 Sterowanie, koordynacja i następne działania
10.2.1 Poziom polityczny i ministerialny
10.2.1.1 Proces “Bałtyku 21” ma swoje korzenie w politycznym zobowiązaniu krajów regionu Morza Bałtyckiego podjętym na spotkaniu Premierów w Visby w 1996 roku. Dla całego procesu istotne jest, by postępy były przeglądane regularnie na najwyższym w regionie poziomie politycznym. Premierowie regionu Morza Bałtyckiego powinni otrzymać co mniej więcej pięć lat sprawozdanie z wdrażania, obejmujące postępy w osiąganiu wyznaczonych celów, do rozpatrzenia i w celu podjęcia decyzji o ewentualnie potrzebnych dodatkowych działaniach. Przegląd powinien opierać się na uzgodnionych wskaźnikach i systemie wdrażania procesu.
10.2.1.2 Ponieważ zrównoważony rozwój jest z natury przekrojowy, dla pomyślnego przebiegu procesu konieczne jest pełne zaangażowanie odpowiednich ministrów. Podobnie konieczne jest, by ministrowie środowiska dokładnie śledzili i przeglądali proces w odniesieniu do składnika środowiskowego zrównoważonego rozwoju w regionie Morza Bałtyckiego. Omówienie realizacji przez ministrów resortowych i ochrony środowiska powinno mieć miejsce na spotkaniu ministerialnym co 2 lub 3 lata i mogą w nim brać udział ministrowie spraw zagranicznych.
10.2.1.3 Grupa Wyższych Urzędników (SOG) powinna kontynuować pracę. Powinno zostać wybrane Biuro składające się z czterech osób spośród członków SOG, na taką samą kadencję co przewodniczący. Biuro, w imieniu SOG będzie pomagać przewodniczącemu i sekretariatowi w wykonywaniu obowiązków pomiędzy spotkaniami SOG. Sektory powinny składać raporty SOG.
Prace SOG powinny być zgodne z poniższymi warunkami:

  • SOG będzie odpowiedzialna za koordynację i sterowanie wdrażaniem “Bałtyku 21”.

  • SOG będzie składać się z przedstawicieli uczestniczących rządów, w tym Unii Europejskiej, wiodących stron oraz odpowiednich regionalnych IGO, NGO i IFI.

  • Przewodnictwo powinno przechodzić między krajami i Unią Europejską co 2 lata.

  • SOG może postanowić w sprawie swoich zasad proceduralnych.

  • SOG będzie podejmować decyzję jednogłośnie.

  • SOG powinna pilnować, by nie były dublowawane prace realizowane gdzie indziej i będzie starać się zapewnić by proces wdrażania koncentrował się na lukach i obszarach, w których prace prowadzone gdzie indziej są niedostatecznie.

  • SOG zapewni by proces “Bałtyku 21” był otwarty, przejrzysty, demokratyczny i umożliwiający uczestnictwo różnych uczestników.

  • SOG zapewni by zagadnienia takie jak podnoszenie świadomości społecznej i cele możliwe do zmierzenia były tematem działań.

  • SOG może ustanowić grupy robocze ad hoc dla szczególnych zadań. Zasady proceduralne tych grup będą określone przez SOG.

  • SOG w zasadzie będzie spotykać się co roku, w miarę możliwości po lub przed odpowiednimi spotkaniami międzynarodowymi.

  • SOG powinna ułatwiać koordynację prac i wymianę informacji z innymi międzynarodowymi organizacjami związanymi z pracami “Bałtyku 21”.

  • Co około 5 lat SOG przyjmie raport dla premierów do rozważenia i dla podjęcia decyzji o zmianach lub dodatkowych potrzebnych działaniach. Raporty te powinny obejmować przegląd postępów w osiąganiu ustalonych celów i wdrażaniu programu działań, na podstawie uzgodnionego systemu.

  • SOG w miarę potrzeby będzie podejmował decyzje jakie kraje lub organizacje mają zostać liderami sektorów “Bałtyku 21”

10.2.2 Poziom wykonawczy


10.2.2.1 Przez następne dwa lata istniejąca funkcja sekretariatu będzie kontynuowana na zasadzie tymczasowości. Sekretariat utrzyma obecną ilość personelu i będzie umiejscowiony w Sztokholmie.

Szwecja będzie finansować tymczasowy sekretariat przez jeden rok, kończący się 1 czerwca 1999 roku. Drugi rok kończący się 1 lipca 2000 roku będzie finansowany z dobrowolnych składek krajów regionu Morza Bałtyckiego i Unii Europejskiej.


10.2.2.2 Decyzja o ustanowieniu stałego sekretariatu “Bałtyku 21”, połączonego z sekretariatami HELCOM lub CBSS zostanie podjęta najpóźniej 1 lipca 2000 roku.
10.2.2.3 Tymczasowy sekretariat będzie wspierał proces wdrażania realizując następujące zadania:

  • Wspieranie SOG w realizacji “Bałtyku 21”.

  • Pomoc, w miarę potrzeby, w organizacji spotkań międzynarodowych w procesie realizacji “Bałtyku 21”, w tym również spotkań ministerialnych.

  • Dostarczanie informacji o procesie realizacji, utrzymywanie strony internetowej “Bałtyku 21”, i ogólna pomoc w rozpowszechnianiu informacji o “Bałtyku 21” oraz kompilacja raportów z realizacji.

  • Kontakty z odpowiednimi międzyrządowymi i pozarządowymi organizacjami jak HELCOM, IBSFC, VASAB i międzynarodowe instytucje finansowe.

10.2.3 Śledzenie realizacji


Śledzenie realizacji (monitoring) celów “Bałtyku 21” i programu działań będzie wymagać regularnych raportów każdego odpowiedzialnego uczestnika. Kryteria i wspólne elementy sprawozdań będą musiały być opracowane i uzgodnione przez SOG, najlepiej przed 1 lipca 1999 roku.
Załącznik
Wyjątek z Komunikatu z 7 Ministerialnej Sesji Rady Państw Morza Bałtyckiego (CBSS), 22-23 czerwca 1998 roku, Nyborg, Dania.

e. Rada przyjęła Agendę 21 dla regionu Morza Bałtyckiego (Bałtyk 21).


Rada przyjęła główne zobowiązania, cele i program działań w “Bałtyku 21” i zdecydowała się zapewnić efektywną realizację procesu Bałtyckiego wyrażając determinację do:

  • dążenia do ogólnego celu zrównoważonego rozwoju i szczegółowych celów zrównoważonego rozwoju w rolnictwie, energetyce, rybołówstwie, leśnictwie, przemyśle, turystyce, transporcie i planowaniu przestrzennym oraz do integracji zagadnień ochrony środowiska z politykami sektorowymi i planowania przestrzennego,

  • zapewnienia by proces realizacji koncentrował się na lukach i obszarach, w których działania prowadzone na innych forach są niewystarczające,

  • przekazania sektorom odpowiedzialności za realizację programu działań i

  • śledzenia postępu w osiąganiu celów zrównoważonego rozwoju.

Rada wyraziła wdzięczność za wkład wniesiony do procesu “Bałtyku 21” przez między innymi HELCOM, IBSFC, VASAB i międzynarodowe instytucje finansowe oraz organizacje pozarządowe i zaprosiła je do dalszego udziału w realizacji “Bałtyku 21”.


Rada zwróciła się do Grupy Wyższych Urzędników o kontynuację pracy w zakresie koordynacji i monitoringu procesu wdrażania. Rada przyjęła również zobowiązanie następujących liderów sektorowych: Polska i HELCOM w rolnictwie, Dania i Estonia w energetyce, Międzynarodowa Komisja Rybołówstwa Morza Bałtyckiego w rybołówstwie, Finlandia i Litwa w leśnictwie, Szwecja i Federacja Rosyjska w przemyśle, HELCOM i Bałtycka Komisja Turystyki w turystyce oraz Niemcy i Łotwa w transporcie.
Rada zwróciła się do Grupy Wyższych Urzędników o składanie w regularnych odstępach czasu raportów do odpowiednich organów współpracy bałtyckiej, w tym dla ministrów środowiska, ministerialnych sesji CBSS i spotkań Szefów Rządów. W szczególności ministrowie wyrazili pogląd, że realizacja “Bałtyku 21” powinna być omawiana, gdy ministrowie środowiska spotkają się w związku z innymi regionalnymi działaniami bałtyckimi, bezpośrednio związanymi z zakresem “Bałtyku 21”, na przykład przeglądem HELCOM, IBSFC, VASAB i w wymiarze Unii Europejskiej. Rada zwróciła się do Przewodniczącego o poinformowanie Konferencji “Środowisko dla Europy” w Arhus, Dania, 23- 25 czerwca 1998 roku o decyzji CBSS w sprawie “Bałtyku 21”.
“Bałtyk 21” jest to inicjatywa na rzecz zrównoważonego rozwoju w regionie Morza Bałtyckiego podjęta przez premierów regionu na szczycie w Visby w maju 1996 roku. Jest to długookresowe działanie krajów, które obecnie znacznie różnią się warunkami ekonomicznymi, społecznymi i ekologicznymi, ale podzielają długookresowe cele dla regionu. Bałtyk 21 kładzie nacisk na współpracę regionalną, środowisko i siedem sektorów o kluczowym znaczeniu dla zrównoważonego rozwoju regionu Morza Bałtyckiego; rolnictwo, energetykę, rybołówstwo, leśnictwo, przemysł, turystykę i transport. Nacisk położono również na planowanie przestrzenne. Agendę Bałtyk 21 przyjęli Ministrowie Spraw Zagranicznych na 7 sesji Rady Państw Morza Bałtyckiego w czerwcu 1998 roku. Treścią Agendy są uzgodnione cele i program działań dla zrównoważonego rozwoju w regionie. Sprawozdania z realizacji programu działań będą regularnie przedstawiane ministrom resortowym, ministrom ochrony środowiska i premierom.


“Bałtyk 21” jest to inicjatywa na rzecz zrównoważonego rozwoju w regionie Morza Bałtyckiego podjęta przez premierów regionu na szczycie w Visby w maju 1996 roku. Jest to długookresowe działanie krajów, które obecnie znacznie różnią się warunkami ekonomicznymi, społecznymi i ekologicznymi, ale podzielają długookresowe cele dla regionu. Bałtyk 21 kładzie nacisk na współpracę regionalną, środowisko i siedem sektorów o kluczowym znaczeniu dla zrównoważonego rozwoju regionu Morza Bałtyckiego; rolnictwo, energetykę, rybołówstwo, leśnictwo, przemysł, turystykę i transport. Nacisk położono również na planowanie przestrzenne. Agendę Bałtyk 21 przyjęli Ministrowie Spraw Zagranicznych na 7 sesji Rady Państw Morza Bałtyckiego w czerwcu 1998 roku. Treścią Agendy są uzgodnione cele i program działań dla zrównoważonego rozwoju w regionie. Sprawozdania z realizacji programu działań będą regularnie przedstawiane ministrom resortowym, ministrom ochrony środowiska i premierom.

W ramach Serii Bałtyk 21 ukazały się dotychczas następujące publikacje:
Nr 1/98 Agenda 21 dla Regionu Morza Bałtyckiego

Nr 2/98 Raport Sektora Agendy 21 dla Regionu Morza Bałtyckiego – rolnictwo 1

Nr 3/98 Zrównoważony rozwój energetyki w Regionie Morza Bałtyckiego

Nr 4/98 Raport Sektora Rybołówstwa, wkład w Bałtyk 21 2

Nr 5/98 Program Działań Bałtyku 21 na rzecz zrównoważonego rozwoju Regionu Morza Bałtyckiego – raport Sektora Leśnictwa 3

Nr 6/98 Zrównoważony rozwój Sektora Przemysłu w Regionie Morza Bałtyckiego

Nr 7/98 Agenda 21 – turystyka w Regionie Morza Bałtyckiego 4

Nr 8/98 Raport Sektora Transportu Bałtyku 21 5

Nr 9/98 Planowanie przestrzenne na rzecz zrównoważonego rozwoju w Regionie Morza Bałtyckiego

Nr 10/98 Finansowanie Bałtyku 21 – zarys

Nr 11/98 Raport Lokalnej Agendy 21

Nr 12/98 Wizja Agendy 21 dla Regionu Morza Bałtyckiego wg obywatelskich organizacji środowiskowych (ECO)

Nr 13/98 Wskaźniki zrównoważonego rozwoju w Regionie Morza Bałtyckiego – wstępny zestaw

Nr 14/98 Wizja zrównoważonego rozwoju w Regionie Morza Bałtyckiego – poza konwencjonalne pojmowanie rozwoju

Raport ten można pobrać z witryny internetowej Bałtyku 21 pod adresem www.baltic21.org. W witrynie tej można także znaleźć informacje jak zamówic wydrukowaną wersje tego i innych raportów.



1 Opublikowane również w ramach sprawozdań HELCOM BSEP.

2 Opublikowane również w ramach sprawozdań Międzynarodowej Komisji Rybołówstwa Morza Bałtyckiego.

3 Ujęte również w publikacjach fińskiego ministerstwa rolnictwa i leśnictwa.

4 Opublikowane również przez fińskie ministerstwo handlu i przemysłu, Dokumenty Robocze 6/1998.

5 Opublikowane również przez niemiecką Federalną Agencję Ochrony Środowiska w serii TEKSTY.

ISSN 1029–7790










1   2   3   4   5   6


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna