Akademia medyczna w warszawie przewodnik dydaktyczny



Pobieranie 364.81 Kb.
Strona1/5
Data02.05.2016
Rozmiar364.81 Kb.
  1   2   3   4   5



AKADEMIA MEDYCZNA W WARSZAWIE
PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY
DLA STUDENTÓW I ROKU ODDZIAŁU
STOMATOLOGII
I WYDZIAŁU LEKARSKIEGO

85 LATA ISTNIENIA 1920 - 2005

WARSZAWA 2005/2006
I WYDZIAŁ LEKARSKI

ODDZIAŁ STOMATOLOGII
I ROK

AKADEMII MEDYCZNEJ

W WARSZAWIE

2005/2006

Na okładce przedstawiono Godło Akademii Medycznej w Warszawie.

Szanowni Państwo,

serdecznie witam w murach warszawskiej Alma Mater. Gratuluję wyboru studiów oraz uzyskania indeksu Akademii Medycznej w Warszawie - Uczelni chlubiącej się długą, bo już 85-letnią tradycją - znanej ze swojego poziomu naukowego nie tylko w kraju, ale także i poza jego granicami.


Indeks, którego zdobycie nie było łatwe, potwierdza przynależność do środowiska akademickiego oraz umożliwia współuczestnictwo w innym niż dotąd życiu społeczności uniwersyteckiej. Od tej chwili jesteście Państwo Studentami I roku Oddziału Stomatologii kierunku lekarsko-dentystycznego I Wydziału Lekarskiego AM w Warszawie, którą ukończycie Państwo za pięć lat i uzyskacie dyplom lekarza dentysty.
Pierwszy rok studiów w Oddziale Stomatologicznym poświęcono przedmiotom teoretycznym. Chociaż ich opanowanie wymaga pełnej mobilizacji oraz wewnętrznej dyscypliny, to jednak gruntowna znajomość teoretycznych podstaw jest niezbędna dla zrozumienia przedmiotów klinicznych.
Jedynie słuszna, dla opanowania rozległej wiedzy medycznej, wydaje się droga, która wiedzie od teorii do praktyki. A zatem tylko w ten sposób można zrealizować cel studiów medycznych. Jest nim zaś wykształcenie dobrego lekarza dentysty, który będzie z powołaniem niósł pomoc chorym.
W przewodniku dydaktycznym przeznaczonym dla Państwa, zamieszczono informacje o przedmiotach nauczania na I roku studiów stomatologicznych. Podano ramowy rozkład zajęć oraz programy nauczania realizowane w Katedrach, Zakładach i Klinikach. Istotną informacją zawartą w programie są adresy placówek, w których będą odbywały się wykłady i ćwiczenia oraz nazwiska nauczycieli akademickich odpowiedzialnych za nauczanie danego przedmiotu.
Mam nadzieję, iż przewodnik ten ułatwi pierwsze kontakty i orientację w nowym środowisku, a także szybką adaptację i zintegrowanie się z nim, a władze Uczelni zapewniają, że będą otwarte na wszelkie konstruktywne propozycje i uwagi studentów, dotyczące procesu dydaktycznego w Uczelni.
Życzę wytrwałości, wszelkiej pomyślności i sukcesów nie tylko na I roku, lecz przez całe studia oraz pełnej satysfakcji z obranego kierunku

Warszawa, dnia 26.IX.2005 r.

Prodziekan I Wydziału Lekarskiego

ds. Oddziału Stomatologii



Prof. dr hab. med. Renata Górska



SPIS TREŚCI


  1. Nauczanie stomatologii w Warszawie....................................................................... 6

  2. Władze Uczelni...................................................................................................... 12

  3. Anatomia prawidłowa............................................................................................... 13

  4. Histologia z embriologią i cytologią......................................................................... 18

  5. Chemia ogólna ......................................................................................................... 25

  6. Biologia..................................................................................................................... 30

  7. Biofizyka................................................................................................................... 34

  8. Normy okluzji........................................................................................................... 36

  9. Pierwsza pomoc medyczna....................................................................................... 38

  10. Informatyka i statystyka medyczna........................................................................... 39

  11. Język łaciński............................................................................................................ 41

  12. Wychowanie fizyczne .............................................................................................. 43

  13. Języki obce (francuski, niemiecki, rosyjski) ............................................................ 45

  14. Podstawy psychologii lekarskiej............................................................................... 47

  15. Filozofia.................................................................................................................... 48

  16. Historia stomatologii................................................................................................. 50

  17. Socjologia medycyny................................................................................................ 52

  18. Materiałoznawstwo i sprzęt stomatologiczny........................................................... 54

  19. Ergonomia w stomatologii........................................................................................57

  20. Przysposobienie biblioteczne ...................................................................................59

  21. Propedeutyka medycyny uzależnień......................................................................... 60

  22. Informacje socjalno bytowe...................................................................................... 63

  23. Inne informacje 63

  24. Samorząd Studencki................................................................................................ 64


NAUCZANIE STOMATOLOGII W WARSZAWIE
Pierwsze wzmianki o nauczaniu dentystyki w Królewskim Uniwersytecie Warszawskim pochodzą z 1818 roku. Wydział Lekarski tegoż Uniwersytetu kształcił obok lekarzy wyższych i niższych, również akuszerów, okulistów i dentystów. Prof. Klemens Nowicki prowadził wówczas pierwsze wykłady z zakresu chorób oczu, kości i zębów.

Obok działalności dydaktycznej i naukowej Królewskiego Uniwersytetu Warszawskiego, pracę naukową prowadziło równolegle powstałe w dniu 6 grudnia 1820 r. Warszawskie Towarzystwo Lekarskie. Skupiało ono w swych szeregach wielu przedstawicieli świata lekarskiego wykazujących zamiłowanie do pracy naukowej. Wśród nich znaleźli się również wybitniejsi dentyści warszawscy, jak Maciej Lewestamm i Jan Anns.

W 1857 r. Uniwersytet zmienił nazwę na Cesarsko-Królewską Medyko-Chirurgiczną Akademię. Akademia miała prawo przyznawania obok stopni lekarskich także stopnie specjalno-praktyczne, a wśród nich stopień dentysty.

Z chwilą powstania Szkoły Głównej, Warszawska Akademia Medyko-Chirurgiczna została przekształcona w Wydział Lekarski tej szkoły, a następnie w 1869 r. w Cesarski Uniwersytet Warszawski. Wychowankami tego Uniwersytetu byli m. in.: Bolesław Dzierżawski - założyciel i redaktor pierwszego zawodowego czasopisma pod nazwą „Przegląd Dentystyczny” i Maurycy Krakowski - redaktor „Kroniki Dentystycznej” ukazującej się od 1903 do 1939 r. - autor kalendarza dentystycznego na 1898 r.

W rozwoju szkolnictwa dentystycznego XIX w. pionierską rolę odegrał Petersburg. Tam bowiem Polacy w osobach Tadeusza Ważyńskiego w r. 1882 i Heleny Wougl-Świderskiej w latach dziewięćsetnych założyli pierwsze szkoły dentystyczne i lekarsko-dentystyczne. Stamtąd wyszło sporo polskich lekarzy dentystów posiadających wykształcenie ogólnolekarskie.

Na tych wzorach powstały w Warszawie w ostatnim dziesięcioleciu XIX w. pierwsze prywatne szkoły dentystyczne. Założycielami ich byli: J. Levy (1891 r.), L. Szymański (1897 r.), a następnie A. Tropp i J. Tumarkin. Nauka w szkołach prywatnych trwała 4-5 semestrów i obejmowała wykłady teoretyczne i ćwiczenia praktyczne. Po złożeniu egzaminów przed Komisją Szkolną, a następnie Uniwersytecką absolwenci uzyskiwali dyplom lekarza dentysty. Tytuł ten otrzymało łącznie około 3000 osób.

Duże znaczenie dla dalszego rozwoju szkolnictwa dentystycznego miała działalność Warszawskiego Towarzystwa Odontologicznego, które równolegle z działalnością szkoleniowo-naukową i organizacyjną wnioskowało do Rektora Uniwersytetu Warszawskiego w sprawie reformy studiów dentystycznych. Postulowało m. in. potrzebę powołania państwowych szkół dentystycznych. Szkołom prywatnym zarzucano zbyt niski poziom nauczania i dominację celów merkantylnych.

W 1920 roku otwarto w Warszawie Państwowy Instytut Dentystyczny (PID). Pierwszym dyrektorem PID został prof. Franciszek Zwierzchowski.

Trudności finansowe i lokalowe pozwoliły na uruchomienie początkowo tylko trzech katedr. Kierownictwo Katedry Dentystyki Zachowawczej powierzono prof. F. Zwierzchowskiemu, Chirurgii Stomatologicznej dr med. A. Meissnerowi i Techniki Dentystycznej dr med. L. Brennejsenowi. Klinika Ortodontyczna powstała dopiero w 1926 roku pod kierunkiem prof. M. Zeńczaka (ryc. 1).

Nauka w PID była płatna i trwała 4 lata. W latach 1920-1933 Instytut ukończyło 1467 osób otrzymując dyplom lekarza dentysty. PID nie był jednak w pełni szkołą akademicką i nie miał uprawnień do nadawania tytułów naukowych.

15 marca 1933 r. na podstawie Ustawy o szkołach akademickich PID zaliczony został do rzędu Wyższych Szkół Państwowych uzyskując nazwę Akademii Stomatologicznej. Pierwszym Rektorem Akademii został prof. R. Nitsch a prorektorem prof. H. Wilga. W skład Rady Profesorów i kadry nauczającej wchodzili m. in. profesorowie: S. Pieńkowski - późniejszy rektor UW, E. Loth, L. Paszkiewicz, J. Modrakowski, H. Wilga, W. Cybulski, A. Meissner, M. Zeńczak, F. Czubalski, T. Janiszewski, M. Konopacki, K. Kaczyński, M. Grzybowski, C. Pawłowski, K. Szepelski, J. Grzybowski.

Wybuch wojny w 1939 r. doprowadził do zniszczenia całego wieloletniego dorobku Akademii Stomatologicznej. W okresie okupacji hitlerowskiej wszystkie wyższe uczelnie zostały zlikwidowane. Pomimo oficjalnego zakazu władz powołano w Warszawie konspiracyjną Akademię Stomatologiczną, której rektorem mianowano prof. W. Cybulskiego. W Akademii studiowało około 80 studentów. W nauczaniu zaangażowanych było blisko 30 profesorów i asystentów. Spośród stomatologów wymienić należy m. in. M. Zeńczaka, F. Bohdanowicza, W. Nowaka, J. Zemłową, A. Grzybowską, H. Kozłowską-Morawską i M. Świderskiego.

Dzięki ogromnemu patriotyzmowi, odwadze i poczuciu odpowiedzialności grupy warszawskich lekarzy - w większości byłych nauczycieli - nauczanie młodzieży akademickiej nie zostało przerwane.

W 1945 roku rozpoczęła działalność jako jedna z pierwszych szkół wyższych Akademia Stomatologiczna w Warszawie. Rektorem uczelni został wybrany 27 grudnia 1945 r. prof. dr wszechnauk lekarskich Marian Zeńczak. Po jego śmierci (1948 r.) obowiązki rektora przejął dotychczasowy prorektor prof. Cezary Pawłowski i pełnił je do 1.09.1949 r.

Uruchomienie uczelni było szczególnie utrudnione z powodu braku kadry, odpowiedniego lokalu oraz sprzętu, materiałów i leków. W budynku przy ul. Narbutta 33 znalazły tymczasową siedzibę cztery katedry stomatologii wraz z sekretariatem uczelni. W organizowaniu szkoły znaczące zasługi wnieśli prof. M. Zeńczak i Z. Groszewski przy wydatnej pomocy i wsparciu ówczesnego dziekana Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Warszawskiego prof. F. Czubalskiego.

Najwyższym organem Kolegialnym Uczelni była Rada Profesorów. W jej skład wchodzili profesorowie: Franciszek Czubalski, Roman Poplewski, Juliusz Zweibaum; docenci: Janina Dąbrowska, Kazimierz Kaczyński, dr Franciszek Borusiewicz oraz lek. dent.: Aleksander Ujejski i Janusz Krzywicki jako sekretarz Rady. Funkcję kierownika sekretariatu objął Zygmunt Groszewski (zatrudniony na tym stanowisku od roku 1922).

Rada Profesorów na pierwszym posiedzeniu w dniu 9.02.1946 r. powołała na stanowisko Kierownika Katedry Dentystyki Zachowawczej lek. J. Krzywickiego, Chirurgii Szczękowej doc. dr med. F. Borusiewicza, Protetyki Dentystycznej lek. dent. A. Ujejskiego i Ortodoncji prof. M. Zeńczaka.

Nauczanie przedmiotów ogólnolekarskich odbywało się w katedrach Wydziału Lekarskiego na zasadach zleconych wykładów i ćwiczeń.

Władze państwowe postawiły Akademii Stomatologicznej niezwykle trudne i ambitne zadanie wyrównania w pierwszym dziesięcioleciu powojennym ubytku kadr lekarskich spowodowanych II wojną Światową.

Studia w Akademii trwały 4 lata. O przyjęcie mogli ubiegać się kandydaci posiadający świadectwo dojrzałości liceów ogólnokształcących. Podstawą przyjęcia na studia były: wynik egzaminu wstępnego, zaangażowanie społeczno-polityczne oraz pochodzenie społeczne kandydatów. Preferencje miała młodzież pochodzenia robotniczego i chłopskiego. Równocześnie przeprowadzano rekrutację studentów na lata następne po przedstawieniu dowodów zaliczeń uzyskanych przed wojną i w czasie okupacji. W latach 1946 - 1949 dyplom lekarza dentysty w Akademii Stomatologicznej uzyskało 314 osób.

W roku 1946 studenci reaktywowali działalność organizacji „Bratnia Pomoc Studentów Akademii Stomatologicznej w Warszawie”. Głównym celem „Bratniaka” powstałego na tradycjach Państwowego Instytutu Dentystycznego było współdziałanie z władzami uczelni w organizowaniu studiów, niesienie pomocy materialnej młodzieży studenckiej, zaopatrywanie w pomoce naukowe i materiały do ćwiczeń, wydawanie skryptów, organizowanie wypoczynku dla studentów. W roku 1949 „Bratnia Pomoc” została zlikwidowana i dalszą działalność wśród młodzieży przejęło Zrzeszenie Studentów Polskich.

Dnia 1.09.1949 r. Akademia Stomatologiczna została wcielona jako Oddział Stomatologiczny do Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Warszawskiego, a następnie w ramach tego Wydziału przeszła do Akademii Lekarskiej. Dnia 3 marca 1950 r. zmieniono nazwę Akademii Lekarskiej na Akademię Medyczną.

Początkowo funkcję kierownika Oddziału Stomatologicznego pełnił z-ca prof. dr med. stom. Mieczysław Jarosz. Minister Zdrowia nie zatwierdził jednak tej nominacji i Senat powołał na to stanowisko kierownika Kliniki i Katedry Chirurgii Szczękowej z-cę prof. dr med. stm. Mariana Górskiego. W związku z przejściem na emeryturę kierownika sekretariatu Z. Groszewskiego funkcję tę z dniem 1 stycznia 1950 r. objęła Jadwiga Wexowa.

Nauczaniem przedmiotów stomatologicznych w Oddziale zajmowało się wówczas: 4 zastępców profesorów, 4 adiunktów, 38 starszych i 14 młodszych asystentów. Wykłady zlecone prowadziło nadal 15 osób: 6 profesorów i 6 docentów, 2 doktorów medycyny i 1 artysta rzeźbiarz.

Warunki lokalowe znacznie się poprawiły ponieważ w ostatnich miesiącach 1949 roku przekazano Akademii dom przy ul. Miodowej 18 przystosowany do nauczania stomatologii. W budynku tym znalazły pomieszczenia Katedry i Kliniki Chirurgii Stomatologicznej i Dentystyki Zachowawczej. Zwolnione pomieszczenia przy ul. Narbutta zostały zagospodarowane przez pozostałe tam Katedry Protetyki i Ortodoncji, które następnie w roku 1952 przeniesiono tymczasowo do zaadaptowanej części budynku mieszkalnego przy ul. Filtrowej 30, gdzie znajdują się do chwili obecnej.

W roku akademickim 1952/53 zmieniono program nauczania dla studentów Oddziału Stomatologicznego. Wprowadzono pięcioletnie studia rozszerzając zakres nauczania przedmiotów ogólnolekarskich.

O przyjęciu na studia stomatologiczne decydował nadal wynik egzaminu wstępnego z biologii, fizyki i chemii poszerzony o naukę o Polsce i świecie współczesnym. Młodzież ze środowiska robotniczo-chłopskiego uzyskiwała preferencje z tytułu swego pochodzenia.

Na czele Oddziału Stomatologicznego stał Kierownik, który początkowo jako jedyny był członkiem Rady Wydziału Lekarskiego. Natomiast od 1953 r. w skład Rady Wydziału Lekarskiego wchodzili wszyscy kierownicy katedr i klinik stomatologicznych.

W latach 1950 - 1970 Oddział prowadzili: prof. M. Górski (1950-1957), prof. J. Krzywicki (1957-1966), prof. J. Galasińska-Landsbergerowa (1966-1969). W tym okresie kierownictwo Klinik sprawowali: Chirurgia Szczękowa - prof. M. Górski, Stomatologia Zachowawcza - prof. J. Krzywicki, Protetyka Stomatologiczna - doc. A. Ujejski, od 1957 r. dr J. Morawski, od 1958 r. i prof. J. Galasińska-Landsbergerowa, Ortodoncji - prof. A. Orlik-Grzybowska.

W 1970 roku utworzony został Instytut Stomatologii. Na stanowisko Dyrektora rektor mianował prof. dr hab. Janinę Galasińską-Landsbergerową.

Powołanie Instytutu nawiązywało do tradycji pierwszej polskiej uczelni stomatologicznej - Państwowego Instytutu Stomatologicznego.

Instytut został zorganizowany na bazie klinicznej, kadrowej i lokalowej Oddziału. Z czterech podstawowych katedr powstało osiem jednostek dydaktycznych:



  1. Klinika Chirurgii Szczękowej i Stomatologii (kierownik prof. dr Marian Górski, od r. 1974 doc. dr Leszek Kryst, a od 1999 r. prof. dr Hubert Wanyura,

  2. Zakład Stomatologii Zachowawczej (kierownik prof. dr Janusz Krzywicki,
    od r. 1977 dr n. med. Irena Kozłowska i od r. 1979 doc. dr Maria Wierzbicka),

  3. Zakład Protetyki Stomatologicznej (kierownik prof. dr Janina Galasińska-Landsbergerowa, a od r. 1973 doc. dr Eugeniusz Spiechowicz),

  1. Zakład Ortodoncji (kierownik prof. dr Antonina Orlik-Grzybowska, od r. 1970 doc. dr Irena Szczepańska, od r. 1986 doc. dr Krystyna Szlachetko i od r. 1989 dr Barbara Siemińska - Piekarczyk),

  2. Zakład Stomatologii Dziecięcej (kierownik doc. Katarzyna Grodzka, od r. 1980 doc. dr Maria Szpringer-Nodzak),

  3. Zakład Chorób Błony Śluzowej i Przyzębia (kierownik doc. dr Halina Smosarska, od r. 1980 doc. dr Maria Wierzbicka i od r. 1994 dr Renata Górska,

  4. Zakład Propedeutyki i Profilaktyki Stomatologicznej (kierownik doc. dr Eugeniusz Spiechowicz, a od r. 1973 dr n. med. Tadeusz Bączkowski),

  5. Samodzielna Pracownia Radiologii i Fizykoterapii Stomatologicznej (kierownik dr n. med. Jan Kozłowski i od 1973 dr n. med Krzysztof Mlosek i od 1995 r. dr Hanna Markiewicz).

Powołana została Rada Instytutu, której przewodniczył Dyrektor. W jej skład weszli samodzielni pracownicy naukowi, przedstawiciele organizacji politycznych, związków zawodowych, pomocniczych pracowników naukowo-dydaktycznych i organizacji studentów. W 1972 roku Rada Instytutu została przekształcona w Radę Naukową o rozszerzonych funkcjach i kompetencjach. Jako jedyna w Polsce uzyskała uprawnienia do przeprowadzania przewodów i nadawania stopni doktora nauk medycznych. W historii polskiej stomatologii został spełniony ambitny postulat nobilitujący warszawski Instytut. Pierwsza publiczna obrona pracy doktorskiej odbyła się w Instytucie w roku 1974, a do chwili obecnej stopień doktora nauk medycznych otrzymało 47 lekarzy.

W analogicznym okresie w Radzie I Wydziału Lekarskiego stopień doktora habilitowanego i stanowisko docenta uzyskało 12 pracowników naukowych. Na wniosek uczelni Rada Państwa a później Kancelaria Prezydenta R. P. nadała tytuł profesora 6 osobom.

Stopniowo wzrastała liczba nauczycieli akademickich z 84 w roku 1970 do 125 w roku 1994.

W latach 1970-2005 władze Instytutu przedstawiały się następująco:


Okres

Dyrektor

Zastępca Dyrektora

1970 - 1973

prof. dr
Janina Galasińska - Landsbergerowa

dr n. med. Leszek Kryst

1973 - 1978

doc. dr hab. Leszek Kryst

doc. dr hab. Katarzyna Grodzka

1978 - 1981

prof. dr Leszek Kryst

dr n. med. Tadeusz Bączkowski

1981 - 1993

doc. dr hab. Tadeusz Bączkowski

dr n. med. Michał Sołtan

1993 -1994

prof. dr hab. Krzysztof Mlosek

prof. dr hab. Maria Szpringer - Nodzak

1994 -1999

vacat

prof. dr hab. Maria Szpringer - Nodzak

1999 - 2002

prof. dr hab. Tadeusz Bączkowski

-

2002 - 2005

prof. dr hab. Renata Górska

-

2005 -

prof. dr hab. Janusz Piekarczyk

-

Od 1970 roku kompetencje i obowiązki dotychczasowych Kierowników Oddziału przejęli w Instytucie prodziekani Wydziału Lekarskiego d/s stomatologii: doc.dr Irena Szczepańska 1969-1972, doc.dr Leszek Kryst 1972-1975, doc.dr Janusz Komender 1975-1981, doc.dr Maria Wierzbicka 1981-1986, doc.dr Janusz Piekarczyk 1986-1992, prof. dr hab. Tadeusz Bączkowski 1992-1999, prof. dr hab. Hubert Wanyura 1999-2005, prof. dr hab. Renata Górska 2005-

Średnio około 20% studentów bierze udział w pracach Studenckich Kół Naukowych istniejących przy Klinikach Chirurgii Szczękowo-Twarzowej, Protetyki, Stomatologii Zachowawczej i Ortodoncji. Wielu z nich uzyskało nagrody i wyróżnienia za prace prezentowane na konferencjach krajowych i zagranicznych.

W latach 1950-1994 dyplom lekarza dentysty a od roku 1992 dyplom lekarza stomatologa w Warszawskiej Akademii Medycznej uzyskało 3808 osób.

W Oddziale Stomatologii leczonych jest przeciętnie 95-100 tys. chorych rocznie z ogólną liczbą około 130 tys. różnego rodzaju zabiegów oraz ponad 40 tys. badań radiologicznych.

WŁADZE UCZELNI i I WYDZIAŁU LEKARSKIEGO

W ROKU AKADEMICKIM 2005/2006

Rektor - prof. Leszek Pączek
Prorektorzy - ds. Klinicznych i Inwestycji prof. Wiesław Gliński

- ds. Nauki i Współpracy z Zagranicą prof. Ryszarda Chazan

- ds. Kadr prof. Jerzy Stelmachów

- ds. Dydaktyczno-Wychowawczych prof. Piotr Zaborowski



Dziekan I Wydziału Lekarskiego - prof. Marek Krawczyk

Prodziekan I Wydziału Lekarskiego ds. Oddziału Stomatologii - prof. Renata Górska

Prodziekan I Wydziału Lekarskiego d/s. I/II r. - prof. Marek Kulus

Prodziekan I Wydziału Lekarskiego d/s. III/IV r. – prof. Kazimierz Wardyn

Prodziekan I Wydziału Lekarskiego d/s. V/VI r. – prof. Ireneusz Krasnodębski

Prodziekan I Wydziału Lekarskiego ds. przewodów doktorskich – prof. Piotr Pruszczyk

Pełnomocnik Rektora ds. nauczania elektrokardiologii – prof. Marek Gołębiowski


Sekretariat Oddziału Stomatologii

Z-ca Kierownika Dziekanatu Jadwiga Szyperek

Urszula Gierałtowska

Magda Zawada


- czynny codziennie w godz. 1030 ÷ 1500

- tel sekretariatu 5720 213, 5720 245

- fax 5720 273
Władze Uczelni urzędują w budynku przy ul. Żwirki i Wigury 61, 02-091 Warszawa


Podział roku akademickiego 2005/2006

SEMESTR ZIMOWY

od dnia do dnia

28.08.2005

17.12.2005

okres zajęć dydaktycznych

19.12.2005

31.12.2005

wakacje zimowe

02.01.2006

21.01.2006

okres zajęć dydaktycznych

23.01.2006

28.01.2006

sesja egzaminacyjna zimowa

30.01.2006

04.02.2006

przerwa semestralna

06.02.2006

11.02.2006

sesja poprawkowa

SEMESTR LETNI

od dnia do dnia



13.02.2006

15.04.2006

okres zajęć dydaktycznych

17.04.2006

22.04.2006

wakacje wiosenne

24.04.2006

03.06.2006

okres zajęć dydaktycznych

05.06.2006

01.07.2006

sesja egzaminacyjna letnia

01.09.2006

09.09.2006

sesja poprawkowa

ANATOMIA PRAWIDŁOWA

Zakład Anatomii Prawidłowej Centrum Biostruktury

02-004 Warszawa, ul. Chałubińskiego 5, tel. 628-10-41, bezp. tel. i fax 629-52-83

e-mail : bciszek@embryo.ib.amwaw.edu.pl.

www.anatomy.ib.amwaw.edu.pl

(projektowany adres: www.anatomia.pl)

Kierownik Zakładu: Prof. dr hab. Bogdan Ciszek
Odpowiedzialny za dydaktykę:

Adiunkt ds. studenckich dla Oddziału Stomatologii dr Helena Deszczyńska – godziny przyjęć zostaną podane na tablicy inf. Zakładu na początku roku akademickiego.


Roczny wymiar wykładów i ćwiczeń - 150 godz., w tym wykłady - 25 godz., ćwiczenia - 105 godz., seminaria – 20 godz.

Wykłady odbywają się w I i II semestrze w gmachu Centrum Biostruktury w sali wykładowej im. Prof. dr Ludwika Paszkiewicza.

Ćwiczenia odbywają się w Zakładzie Anatomii Prawidłowej w salach do ćwiczeń prosektoryjnych.
PROGRAM NAUCZANIA
Po zakończonym kursie anatomii prawidłowej student powinien:


  • znać mianownictwo anatomiczne polskie i łacińskie,

  • nazwać, opisać topografię i rozwój wszystkich struktur wypreparowanych w prosektorium,

  • znać czynność tkanek i narządów w warunkach prawidłowych oraz zależność pomiędzy budową i czynnością narządu,

  • umieć zidentyfikować i określić właściwą nazwę prawidłowej struktury anatomicznej na zdjęciach rentgenowskich, obrazach USG, TK, MR i endoskopowych,

  • przeprowadzić analizę ruchów wykonywanych w poszczególnych stawach,

  • opisać podstawy anatomiczne uszkodzenia nerwów i ośrodków nerwowych,

  • znać stosunki topograficzne narządów, zmienność ich budowy, odmiany i wyciągać z tego własne wnioski,

  • umieć określić granice narządów i rzuty ważnych elementów (np. zastawek serca) na powierzchnię ciała,

  • ocenić różnicę między obrazem prawidłowym i patologicznym posługując się różnymi poznanymi metodami, głównie badaniami przyżyciowymi.

Podane niżej programy ćwiczeń i wykładów zostały określone w ogólnym i krótkim brzmieniu. Przed każdym ćwiczeniem Zakład podaje szczegółowy program zajęć, do których student powinien się przygotować.


Tematy wykładów i ćwiczeń:

1. Osteologia i artrologia.

2. Ośrodkowy układ nerwowy.

3. Głowa i szyja.

4. Klatka piersiowa.

5. Jama brzuszna.

6. Narządy moczowo - płciowe męskie i żeńskie, krocze.

7. Kończyna górna i dolna.


W drugim semestrze roku akademickiego rozpoczną się fakultatywne wykłady poświęcone Anatomii Klinicznej (wtorek 1700 ÷ 1830). Będą to monograficzne wykłady przeznaczone dla studentów wszystkich lat studiów, oraz specjalizujących się lekarzy.

Zachęcamy studentów do odwiedzania strony WWW Zakładu na której znajdują się informacje dotyczące wykładów i ćwiczeń - ich tematyki oraz stale poszerzany i uaktualniany dział dydaktyczny zawierający m.in. materiał fotograficzny preparatów ze sprawdzianów praktycznych oraz odsyłacze do wielu interesujących zasobów dydaktycznych internetu na całym świecie.

W drugim semestrze rozgrywany jest turniej anatomiczny Scapula Aurea dla studentów I roku wydziałów lekarskich i oddziału stomatologicznego. Troje zwycięzców zostaje zwolnionych z egzaminu z anatomii z oceną bardzo dobrą.
ORGANIZACJA ZAJĘĆ
Tryb zajęć określa regulamin zakładu, który każdy student otrzyma wraz z książeczką prosektoryjną.

Ćwiczenia anatomiczne odbywają się w prosektorium oraz pracowni komputerowej. Praca w prosektorium ma swoisty charakter i polega na preparowaniu poszczególnych elementów organizmu człowieka, zaznajamianiu się z ich kształtem, budową, położeniem oraz zrozumieniu ich wzajemnej zależności. Na drodze analizy dochodzimy do syntezy ciała ludzkiego, szczególnie do znajomości budowy ciała człowieka żywego poprzez antropometrię i zaznajomienie z metodami badań przyżyciowych jak: endoskopowe badania przewodu pokarmowego (ezofagoskopia, gastrofiberoskopia itp.), dróg oddechowych (rynoskopia, laryngoskopia, bronchoskopia), dróg moczowych (cystoskopia), gałki ocznej (oftalmoskopia) itp. Uzyskujemy to również poprzez badania radiologiczne (bronchografia, arteriografia, flebografia, limfografia) oraz przez stosowanie takich metod jak: ultrsonografia, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny.

Wykłady i ćwiczenia są wzbogacone obrazami radiologicznymi, obrazami CT oraz obrazami uzyskanymi za pomocą niektórych technik endoskopowych. W tym celu Zakład prowadzi współpracę z wieloma Zakładami i Klinikami. Wykłady i ćwiczenia są również wzbogacone metodami wizualnymi przez wykorzystanie filmów i nagrań video.

W pracy prosektoryjnej posługujemy się skalpelem (najczęściej brzuszkowatym) nożem, pęsetą, szczypczykami anatomicznymi, haczykami, zgłębnikami i nożyczkami.

Szczegółowe wiadomości o narzędziach podane są w podręczniku „Wskazówki do ćwiczeń prosektoryjnych” pod red. W. Sylwanowicza.

W prosektorium obowiązuje następujący ubiór: fartuch chirurgiczny, płócienny, zapinany z tyłu. Pożądane jest noszenie na fartuchu chirurgicznym nieprzemakalnego fartucha ochronnego. Na głowę zakładamy: mężczyźni - białe czapki chirurgiczne, kobiety - białe chustki, które powinny dokładnie nakrywać włosy. Względy higieny wymagają, aby paznokcie rąk były krótko obcięte, a do badania preparatów obowiązują rękawiczki jednorazowe.

Ze względu na bezpieczeństwo należy używać skalpela tylko w chwilach preparowania. W razie skaleczenia należy zwrócić się do asystenta prowadzącego ćwiczenia.

ZASADY I FORMY OCENY WYNIKÓW NAUCZANIA


Szczegółowy program ćwiczeń jest podzielony na tzw. preparaty: po przerobieniu każdego, student jest zobowiązany przystąpić do sprawdzianu praktycznego i teoretycznego. Sprawdzian praktyczny odbywa się przy preparacie, sprawdzian teoretyczny może być ustny lub testowy.

Warunkiem zaliczenia części teoretycznej preparatu jest znajomość materiału podawanego na wykładach, których treść jest integrowana z programem ćwiczeń.

Zgodnie z regulaminem studiów każdy preparat można zdać w dwóch terminach wyznaczonych przez Zakład. W przypadku niepowodzenia trzeci termin - komisyjny dla wszystkich nie zaliczonych kolokwiów wyznaczany jest pod koniec maja.

Po zakończeniu I i II semestru odbywają się praktyczne sprawdziany semestralne, które mają charakter informacyjny i treningowy i nie mają wpływu dla zaliczenia semestru.

Do egzaminu dopuszczone są jedynie osoby, które zaliczyły wszystkie kolokwia. Egzamin odbywa się w czerwcu podczas sesji egzaminacyjnej i składa się z części praktycznej i teoretycznej. Część praktyczna jest sprawdzianem stopnia opanowania preparatów, a odbywa się na kilka dni przed częścią teoretyczną egzaminu. Jej nie zaliczenie jest jednoznaczne z nie zdaniem egzaminu.

W przypadku uzyskania na egzaminie oceny niedostatecznej studentowi przysługuje prawo składania egzaminu poprawkowego. Egzamin poprawkowy odbywa się we wrześniu i również składa się z części praktycznej oraz teoretycznej.

Zgodnie z regulaminem, nie zgłoszenie się na egzamin w ustalonym terminie bez usprawiedliwienia jest równoznaczne z uzyskaniem oceny niedostatecznej, którą wpisuje się do indeksu.

PIŚMIENNICTWO ZALECANE



  1. Anatomia Człowieka podręcznik dla studentów W. Woźniak, Wrocław 2001, Urban & Partner

  2. Mianownictwo Anatomiczne R. Aleksandrowicz, PZWL 1989

  3. Słownik Mian Anatomicznych R. Aleksandrowicz, J. Gielecki, W. Gacek, PZWL 1997

  4. Anatomia Człowieka W. Sylwanowicz (red. Sokołowska Pituchowa) PZWL

  5. Zarys Anatomii Człowieka A. Krechowiecki, F. Czerwiński PZWL 1987

  6. Anatomia Ośrodkowego Układu Nerwowego H. Dobaczewska, Wydawnictwo AM 1997

  7. Anatomia Głowy dla Stomatologów W. Łasiński PZWL

PIŚMIENNICTWO UZUPEŁNIAJĄCE



  1. Anatomia Topograficzna i Stosowana W. Łasiński T I-III PZWL

  2. Anatomia Prawidłowa Człowieka T. Marciniak RU ZSP AM Wrocław 1991

  3. Anatomia Człowieka A. Bochenek, M. Reicher T I-V PZWL

  4. Anatomia Czynnościowa Ośrodkowego Układu Nerwowego B. Gołąb, PZWL 1990

  5. Oksfordzki podręcznik anatomii czynnościowej MacKinnon-Morris, PZWL 1997.

  6. Anatomia Topograficzna - Przewodnik Anatomiczny do Ćwiczeń Prosektoryjnych Polsko - Łaciński PZWL 1998.

  7. Anatomia tom I i II – Lipert, Urban & Partner 1998.

ATLASY KLASYCZNE



  1. Sobotta Atlas Anatomii Człowieka T I-II Urban & Partner lub inne dowolne wydanie

  2. Kiss Atlas Anatomii PZWL dowolne wydanie

  3. Bertollini Atlas Anatomii PZWL dowolne wydanie

  4. Sinielnikow Atlas Anatomii dowolne wydanie

ATLASY FOTOGRAFICZNE



  1. Kolorowy Atlas Anatomii Człowieka Mc.Minn i wsp. Vydavatelstvo Slovart- Solis 1994

  2. Anatomia Człowieka Rohen, Yokochi Kalliope 1995

  3. Atlas Anatomii Vajda PZWL

REGULAMIN ZAJĘĆ DLA STUDENTÓW MEDYCYNY


W ZAKŁADZIE ANATOMII PRAWIDŁOWEJ.


  1. Warunkiem zaliczenia semestru, roku i dopuszczenia do egzaminu z Anatomii jest czynny udział w wykładach i ćwiczeniach oraz uzyskanie zaliczenia z każdego tematu ćwiczeń oraz kolokwiów.

UWAGA ! - na każdym ćwiczeniu obowiązuje znajomość materiału ze wszystkich poprzednio odbytych ćwiczeń.

  1. Materiał podzielony jest na 8 cykli tematycznych :

  • Osteologia i arthrologia.

  • Ośrodkowy układ nerwowy.

  • Głowa i szyja.

  • Klatka piersiowa, jama piersiowa

  • Brzuch i jama brzuszna.

  • Narządy moczowo - płciowe.

  • Kończyna górna i dolna.

Cykl tematyczny kończy się kolokwium. Ewentualny drugi termin - poprawkowy - może mieć miejsce w ciągu jednego z kolejnych dwóch ćwiczeń (zdaje się go u asystenta). Termin trzeci (w przypadku nie zaliczenia dwóch poprzednich terminów) może mieć miejsce w drugiej połowie maja przed sesją letnią po zakończeniu kursu anatomii. (Zdaje się go przed dwuosobową komisją bez udziału asystenta prowadzącego).

  1. Po zakończeniu semestru odbywa się praktyczny sprawdzian semestralny. Jego zaliczenie nie jest obowiązkowe, stanowi on przygotowanie do egzaminu praktycznego. Jedynie osoby ubiegające się o egzamin w terminie zerowym muszą uzyskać 100 lub więcej punktów na 120 możliwych.

  2. Dopuszczalna jest usprawiedliwiona nieobecność na nie więcej niż dwóch ćwiczeniach z danego cyklu tematycznego. Ćwiczenia te należy odrobić z inną grupą. Brak odrobienia lub większa liczba nieobecności uniemożliwia przystąpienie do kolokwium. Osoby te zdają kolokwium w trybie komisyjnym w drugiej połowie maja.

Osoby odrabiające zajęcia z powodu nieobecności zgłaszają się do kierownika rzutu, który przydziela je do grup ćwiczeniowych.

  1. Usprawiedliwiona nieobecność na kolokwium pozwala na przesunięcie terminu zaliczenia na najbliższe ćwiczenia po ustaniu powodu nieobecności.

  2. Egzamin z Anatomii odbywa się w sesji letniej i składa się z części praktycznej i teoretycznej. Warunkiem zdania egzaminu jest pozytywne zaliczenie obu części.

  3. Termin poprawkowy jest wyznaczony w sesji jesiennej.

Osoby, które w I terminie zaliczyły część praktyczną zdają jedynie część teoretyczną.

  1. Osoby, które zaliczyły wszystkie kolokwia z oceną co najmniej dobrą, a także uzyskały co najmniej 100 na 120 pkt. z obu sprawdzianów mogą zdawać egzamin w tzw. terminie zerowym u Kierownika Zakładu.

  2. Studenci winni pamiętać, że znajdują się na salach gdzie mają do czynienia ze szczątkami ludzkimi, wobec których obowiązuje zachowanie nacechowane powagą, szacunkiem i spokojem.

  3. Wstęp do sal prosektoryjnych mają tylko studenci akademii medycznej, legitymujący się książeczką prosektoryjną (lub legitymacją studencką), ubrani w stroje ochronne: biały fartuch chirurgiczny (zapinany z tyłu), biała chusteczka lub czepek chirurgiczny, rękawy zawinięte do łokci. Strój ochronny wkładamy i zdejmujemy poza salą prosektoryjną. Obowiązuje noszenie identyfikatora. W czasie trwania ćwiczeń studenci nie opuszczają sal prosektoryjnych. Osoby nie spełniające powyższych warunków nie mają wstępu do prosektorium.

Wstęp do sal prosektoryjnych możliwy jest jedynie w godzinach ćwiczeń własnych lub w innych określonych oddzielnymi ogłoszeniami.

  1. Wprowadzanie osób postronnych oraz wykonywanie zdjęć lub filmów jest niedozwolone.

  2. We wszystkich pomieszczeniach Zakładu obowiązuje bezwzględne przestrzeganie zasad higieny ( czystość !! ) oraz zasad BHP.

  3. W szczególności :

a) ręce czyste o krótkich, nie lakierowanych paznokciach, bez biżuterii.

b) przed przystąpieniem do badania preparatów należy ręce umyć i nasmarować wazeliną lub kremem ( zalecane są rękawiczki ).

c) o każdym przypadku skaleczenia lub wprowadzenia formaliny do spojówki należy bezwzględnie poinformować asystenta.


  1. W czasie korzystania z preparatów należy wykazać maksymalną troskę o to, aby nie uległy one zniszczeniu lub zaginięciu.

  2. Za zniszczenie lub zaginięcie preparatu odpowiedzialny jest starosta grupy.

  3. Przypomina się, że na terenie Zakładu i całego gmachu obowiązuje zakaz palenia tytoniu.

  4. W salach ćwiczeń panuje bezwzględny zakaz spożywania pokarmów.

  5. Można, a nawet należy przynosić ze sobą pęsety (anatomiczne), książki i atlasy anatomiczne.

  6. Aby w pełni wykorzystać czas ćwiczeń student obowiązany jest przychodzić na zajęcia przygotowany teoretycznie z aktualnego materiału.

  7. Po zakończeniu ćwiczeń (korzystania z preparatów) studenci zobowiązani są zabezpieczyć je osobiście (aby nie uległy zniszczeniu) wg wskazówek asystenta.

HISTOLOGIA Z EMBRIOLOGIĄ I CYTOLOGIĄ

Katedra i Zakład Histologii i Embriologii



Centrum Biostruktury

02-004 Warszawa, ul. Chałubińskiego 5 (Anatomicum)


Strona internetowa http://www.ib.amwaw.edu.pl
Odpowiedzialny za dydaktykę: - prof. dr hab. n. med. Jacek Malejczyk
Nauczanie histologii i embriologii prowadzi:

Zakład Histologii i Embriologii - kierownik: prof. dr hab. n. med. Jacek Malejczyk

Sekretariat załatwia sprawy studenckie w godz. od 930 do 1400 i w razie potrzeby kontaktuje zainteresowanych z Kierownikiem Zakładu (tel/fax 629-52-82).

W zajęciach uczestniczą nauczyciele akademiccy z:

Zakładu Transplantologii i Centralnego Banku Tkanek - kierownik:

prof. dr hab. med. Anna Dziedzic-Gocławska

Pracą zespołu dydaktycznego kieruje prof. dr hab. med. Jacek Malejczyk.

Wymiar zajęć:

- w I semestrze: 5 godzin seminariów, 35 godzin ćwiczeń, 15 godz. wykładów;

- w II semestrze: 5 godzin seminariów, 35 godzin ćwiczeń, 10 godz. wykładów;

ogółem: 10 godz. seminariów, 70 godz. ćwiczeń, 25 godz. wykładów.

razem: 105 godzin

Ćwiczenia odbywają się w salach mikroskopowych na I piętrze Anatomicum,

ul. Chałubińskiego 5. Wykłady z histologii i embriologii odbywają się w sali im. prof. Ludwika Paszkiewicza w gmachu Anatomicum, ul. Chałubińskigo 5.


FORMY KONTROLI I OCENY WYNIKÓW NAUCZANIA

Asystenci kontrolują na każdym ćwiczeniu znajomość obowiązującego materiału. Przy końcu pierwszego semestru odbywa się kolokwium zaliczeniowe z histologii ogólnej, na początku II semestru kolokwium z embriologii i na końcu II semestru kolokwium zaliczeniowe z histologii szczegółowej. Egzamin z histologii i embriologii odbywa się po II semestrze (sesja letnia). Egzamin składa się z części praktycznej i części teoretycznej. Na egzaminie praktycznym student otrzymuje 10 zakodowanych preparatów i ma 10 minut na ich rozpoznanie i podanie wyniku na karcie egzaminacyjnej. Aby zdać egzamin należy rozpoznać minimum 6 preparatów. Egzamin teoretyczny obejmuje 100 pytań testowych i trwa 2 godz. zegarowe. Za każdą dobrą odpowiedź otrzymuje się 1 punkt, za odpowiedź błędną lub jej brak 0 punktów. Pytania ułożone są według 5 różnych schematów. Ocena ustalana jest na podstawie krzywej Gaussa.


Wzory pytań egzaminacyjnych:
I. Należy zaznaczyć jedną z czterech proponowanych odpowiedzi (a, b, c, lub d):

Limfocyty we krwi obwodowej pochodzą z: a. grasicy

b. węzłów limfatycznych

c. śledziony

d. wszystkich wyżej wspomnianych
II. Oceń poniższe twierdzenia jako prawidłowe lub fałszywe i zaznacz odpowiednią literę (a, b, c, d, lub e) oznaczającą jedną z poniżej podanych kombinacji twierdzeń prawdziwych lub fałszywych:

a - jeżeli 1, 2 i 3 są prawdziwe,

b - jeżeli 1 i 3 są prawdziwe,

c - jeżeli 2 i 4 są prawdziwe,

d - jeżeli wszystkie są prawdziwe,

e - jeżeli wszystkie są fałszywe lub jeżeli zachodzi inna niż wyżej podane

kombinacja.

Przejawem wzmożonych procesów degradacji kolagenu w ustroju jest wzrost stężenia w płynach ustrojowych:

a b c d e

III. Zakreśl odpowiednią literę (a, b, c, d lub e) jeżeli:

a - oba twierdzenia są prawdziwe i pozostają do siebie w stosunku przyczyna-skutek;

b - oba twierdzenia są prawdziwe ale nie pozostają w stosunku do siebie w zależności

przyczyna-skutek;

c - pierwsze twierdzenie jest prawdziwe, a drugie fałszywe;

d - pierwsze twierdzenie jest fałszywe, a drugie prawdziwe;

e - oba twierdzenia są fałszywe.

W czasie cyklu miesiączkowego nabłonek macicy odbudowuje się ze śródbłonka naczyń krwionośnych, ponieważ warstwa podstawowa błony śluzowej macicy ulega złuszczeniu.

a b c d e


IV. Wybierz jedną pozycję z kolumny lewej (a, b, c, d lub e), która nie pozostaje w wyraźnym związku z pozostałymi czterema pozycjami tej kolumny; zaznacz tę pozycję. W kolumnie prawej zaznacz jedną pozycję (1, 2 lub 3), w stosunku do której cztery pozycje z kolumny lewej pozostają w ścisłym związku.
kolumna lewa kolumna prawa

a. miazga 1. enamelina

b. zębina 2. amelogenina

c. szkliwo 3. hydroxyapatyt

d. cement

e. wyrostek zębodołowy


V. Dobierz właściwe pozycje oznaczone literami (A, B, C, D lub E) do właściwych pozycji oznaczonych cyframi (1, 2, 3, 4 lub 5). Wpisz litery (duże) w miejscu wielokropków. Każdy dobór może być dokonany tylko raz.

A. kolagen typu I 1. chrząstka szklista ..........

B. kolagen typu II 2. błona podstawna ...........

C. kolagen typu IV 3. włókienka kotwiczące ....

D. kolagen typu VII 4. skóra .............................

E. kolagen typu VIII 5. śródbłonek ....................


CEL NAUCZANIA I ZAKRES PRZEDMIOTU

Celem nauczania histologii jest poznanie przez studentów budowy komórek, organizacji komórek w tkankach i budowy mikroskopowej narządów. Ponadto w programie przewidziane jest omówienie funkcji poszczególnych struktur komórkowych widocznych w mikroskopie świetlnym i mikroskopie elektronowym oraz powiązania budowy z funkcjami komórek i tkanek. Program stanowi podstawę do późniejszego nauczania biochemii, fizjologii, cytofizjologii i histopatologii. W czasie zajęć z embriologii omawiane są wczesne stadia rozwojowe zarodka ludzkiego oraz proces formowania się listków zarodkowych i powstawania pierwotnych tkanek i narządów.

Cel nauczania zostanie spełniony jeśli studenci:

a) poznają budowę i czynności komórek i tkanek w zakresie podstawowych podręczników,

b) poznają rozwój wczesnych stadiów zarodka ludzkiego oraz budowę i czynność błon

płodowych,

c) będą umieli rozpoznać pod mikroskopem podstawowe elementy strukturalne tworzące

komórki i tkanki oraz główne narządy wchodzące w skład organizmu.


PROGRAM NAUCZANIA

Tematy wykładów i przewidywani wykładowcy:



SEMESTR I (zimowy)

Budowa


Podział komórki, chromosomy

Tkanka nabłonkowa, gruczoły

Tkanka łączna właściwa

Tkanka chrzęstna i kostna, powstawanie kości

Tkanka nerwowa

Tkanka mięśniowa

Krew i hematopoeza

Układ krążenia

Przysadka, układ płciowy żeński

Układ płciowy męski

Embriologia: zapłodnienie, zaplemnienie, rozwój przedimplantacyjny

Błony płodowe, łożysko

Gruczoły dokrewne

SEMESTR II (letni)

Układ chłonny - budowa i funkcja

Kształtowanie się listków zarodkowych

Podsumowanie wykładów z embriologii

Budowa histologiczna jamy ustnej

Rozwój struktur związanych z jamą ustną

Układ nerwowy

Układ receptorów: ucho wewnętrzne

Układ receptorów: oko

Konserwacja tkanek i narządów dla celu przeszczepiania

Hodowla tkanek – konstrukcja wszczepów – inżynieria tkankowa

Tematy ćwiczeń:

Do ćwiczeń należy zapoznać się z właściwym tekstem z podręcznika(ów) histologii, oraz ze wskazanymi przy programie ćwiczenia rozdziałami ze skryptu: „Histologia z elementami biologii molekularnej” - skrót HEBM.

SEMESTR I (zimowy)

Mikroskop, technika histologiczna, różne formy komórek:

izolowane komórki mięśni gładkich (preparat 19), fibroblasty (preparat 97), srebrzone komórki nerwowe (preparat 112)

Mikroskop elektronowy, budowa komórki: mitochondria (EM 42, 51), układ Golgiego i mikrotubule ( tekst i EM 12), lizosomy (EM 54), mikrotubule (EM 33), peroksysomy (EM 8), tratwy lipidowe (tekst 9), model mikrotubuli utworzonej przez 13 protofilamentów tubulinowych (schemat 1), tworzenie protofilamentów tubulinowych (schemat 5), model heterodimeru tubuliny (schemat 10), glikosomy (EM i tekst 34), spis aminokwasów (tekst 27), kaweole (tekst i EM 143).(HEBM rozdział nr 2 i nr 6-9).

Budowa chromatyny, podział komórki: mitoza w komórkach nabłonka hodowanych in vitro (preparat 1), podział mejotyczny (preparat 69L), podziały mitotyczne w zawiązku kończyny płodu myszy (preparat 4), chromosomy w płytkach metafazowych (preparat 98), jądro i jąderko (EM 52), chromatyna płciowa (EM 30), hipotetyczny mechanizm ruchu chromosomów w czasie anafazy (schemat 3), ruch chromosomów w czasie podziału mitotycznego (schemat 4), kinezyna i cytoplazmatyczna dyneina - enzymy przesuwające organelle wzdłuż mikrotubuli (schemat 11), centromer i kinetochor chromosomu metafazowego (schemat i EM 29), chromosomy homologiczne w profazie I podziału mejotycznego (schemat 45), kompleks synaptonemalny (SK) (schemat 46), przechodzenie chromosomów z profazy do metafazy I i rozdział chromosomów w I i II podziale mejotycznym (schemat 47), niektóre wady wrodzone wywołane niepra-widłowościami liczby lub struktury chromosomów (tekst 89 i zdjęcie 89a). (HEBM rozdział nr 4 i 5).

Tkanka nabłonkowa, gruczoły: nabłonek jednowarstwowy płaski - rogówka (preparat 3a), nabłonek jednowarstwowy sześcienny - tarczyca (preparat nr 8), nabłonek jednowarstwowy walcowaty - jelito (preparat 51a), nabłonek wielowarstwowy płaski - rogówka (preparat 3a), nabłonek wielorzędowy walcowaty - tchawica (preparat 60), nabłonek wielowarstwowy sześcienny (nabłonek przejściowy) - pęcherz moczowy (preparat 67), połączenia między komórkami nabłonka (schemat 36), różne sposoby wydzielania przez komórki gruczołowe (schemat 31), (HEBM rozdział nr 14 i 15).

Tkanka łączna właściwa: tkanka łączna wiotka - krezka (preparat 9), tkanka łączna zwarta - ścięgno (preparat 7), komórki tłuszczowe - skóra (preparat 85), makrofagi otrzewnowe (preparat 38), tkanka tłuszczowa brunatna (preparat 110), makrofagi w węźle chłonnym (preparat 21), włókna siateczkowe - śledziona (preparat 113), budowa włókna kolagenowego (schemat 94), budowa tropokolagenu (schemat 76), zespół Ehlersa-Danlosa typ IV (tekst, schemat i zdjęcia nr 144). (HEBM rozdział nr 11, 13 i 16).

Tkanka chrzęstna i tkanka kostna: chrząstka szklista (preparat 10), chrząstka sprężysta - nagłośnia (preparat 12), torebka stawowa (preparat 15), szlif kostny (preparat 14), kość odwapniona (preparat 16), błona maziowa torebki stawowej (preparat 59), budowa agregatu proteoglikanów (schemat 49), proteoglikany chrząstki (schemat 97), proteoglikany kości (schemat 55), molekularne podłoże achondroplazji, hypochondrolpazji i dysplazji tanatofotycznej (tekst, schemat, zdjęcia i Rtg 23), rekonstrukcja ubytków w chrząstce powierzchni stawowej za pomocą przeszczpów izolowanych hondrocytów (tekst i zdjęcie 48).

Tkanka kostna: powstawanie kości na podłożu chrzęstnym - wczesne stadium kostnienia (preparat 18a), powstawanie kości na podłożu chrzęstnym - późne stadium kostnienia (preparat 18), powstawanie kości na podłożu mezenchymatycznym (preparat 17), unaczynienie kości i szpiku (schemat 63), rola oddziaływań typu komórka/komórka w osteoklastogenezie (tekst i schemat 56), osteoporoza - zasady diagnostyki i oceny densytometrycznej (tekst 38 z rycinami od A do F), schemat zmian zachodzących w kości w przebiegu osteoporozy (schemat 86), rowek kostnienia i pierścień okołochrzęstny (tekst 28 z foto. a i b).

Tkanka nerwowa, układ nerwowy obwodowy: włókno nerwowe izolowane (preparat 25), nerw - przekrój poprzeczny (preparat 27), nerw osmowany (preparat 26), zwój rdzeniowy (preparat 76), komórki nerwowe w rdzeniu kręgowym - tigroid (preparat 75), włókno nerwowe (EM 79), ciałko Nissla (EM 18), białka Tau (EM 37), struktura molekularna białek Tau i białek MAP 2 (schemat 77), schemat budowy aksonu i jego osłonek widoczny w mikroskopie świetlnym (schemat 64), schemat budowy aksonu i jego osłonek (schemat 65), schemat "rozwiniętej" komórki Schwanna wytwarzającej osłonki wokół jednego aksonu (schemat 66).HEBM rozdział nr 12).

Tkanka mięśniowa: tkanka mięśniowa gładka - jelito (preparat 13), mięsień poprzecznie prążkowany szkieletowy - język (preparat 20), mięsień poprzecznie prążkowany sercowy (preparat 23), prążkowanie w mięśniu poprzecznie prążkowanym - skrawek półcienki (preparat 22), wstawka mięśnia (EM 16 i 39), komórka satelitarna mięśnia (EM 7), cysterny siateczki endoplazmatycznej (EM 40), sarkomer (EM 75), rozmieszczenie dystrofiny i urofiny w hipotetycznej komórce (schemat 84). (HEBM rozdział nr 17).

Krew i szpik: rozmaz krwi obwodowej (preparat 104), rozmaz szpiku (preparat 35a), preparat histologiczny szpiku czerwonego (preparat 35), limfocyty utrwalone w zawiesinie i na rozmazie (EMS 59), analiza morfologii krwi metodą cytofotometryczną (tekst i schemat 67).

Układ krążenia: serce (preparat 33), aorta barwiona na włókna sprężyste rezorcyną - fuksyną (preparat 31), aorta barwiona hematoksyliną - eozyną (preparat 30), żyła i tętnica średniego kalibru (preparat 29), naczynia włosowate - krezka (preparat 28), żyła nasienna, komórki epitelioidalne (preparat 24), ciałka Weibel-Palade'a (EM 58), komórki epitelioidalne w anastomozach tętniczo-żylnych (tekst 90), czynnik wzrostu śródbłonka (tekst 80), troponiny – znaczenie diagnostyczne (tekst i schemat 35). (HEBM rozdział nr 11).

Układ płciowy żeński: jajnik (preparat 72), ciałko żółte (preparat 94), jajowód (preparat 73), macica (preparat 74), wyskrobiny ze ściany macicy (preparat 105 - faza wzrostu i 105a - faza wydzielnicza).

Przedkolokwialne pokazy preparatów i seminarium z histologii ogólnej.

Kolokwium.

Kolokwium II termin.
SEMESTR II (letni)

Układ płciowy męski: jądro (preparat 69), najądrze (preparat 70), nasieniowód (preparat 71), plemniki ludzkie - rozmaz (preparat 69a), gruczoł krokowy (preparat 92), gruczoł krokowy utrwalony aldehydem glutarowym (preparat 92a), komórki Leydiga (EM 24), budowa gruczołu krokowego (tekst i ryciny 96).

Układ limfatyczny: węzeł chłonny (preparat 36), śledziona (preparat 34), grasica (preparat 37), migdałek podniebienny (preparat 46), budowa miazgi czerwonej śledziony (schemat 102), lokalizacja stref grasiczozależnych i grasiczoniezależnych - w węźle chłonnym (schemat 103), w śledzionie (schemat 104) i w wyrostku robaczkowym (schemat 105), wysokośródbłonkowa żyłka postkapilarna (EM 106) i typowe naczynie żylne postka-pilarne (EM 107), schemat unaczynienia śledziony (schemat 108), przekrój przez wysokośródbłonkową żyłkę wybarwioną immuno-cytochemicznie przeciwciałem przeciwko E-selektynie znakowanym peroksydazą (EM 122), komórki M w migdałkach podniebiennych (tekst i EM 115, zdjęcie 116 i 117)

Gruczoły dokrewne: przysadka (preparat 40), tarczyca (preparat 8), przytarczyce (preparat 90), nadnercze (preparat 39), reakcja chromaffinowa w nadnerczach (preparat 5), szyszynka (preparat 49), adrenomedulina (tekst 26), pierwotna nadczynność przytarczyc (tekst 85 i zdjęcia a – d), torbiel tarczowo-językowa (fot. 87), rezystyna - nowy hormon tkanki tłuszczowej (tekst i schemat 145), preparat nr 32 (x) – należy odpowiedzieć na następujące pytania: czy w oglądanym preparacie można rozpoznać: 1) nabłonek, jeśli tak to jaki?; 2) gruczoły, jeśli tak to jakie?; 3) fibroblasty?; 4) komórki tłuszczowe?; 5) włókna kolagenowe?; 6) włókna sprężyste?; 7) włókna mięśniowe poprzecznie prążkowane?; 8) włókna mięśniowe gładkie?; 9) naczynia krwionośne, tętnice, żyły?; 10) naczynia włosowate?; 11) nerwy? (HEBM rozdział nr 19 i 20).

Kolokwium z embriologii. (T. W. Sadler – „Embriologia lekarska”, oraz HEBM rozdz. 22 - 27). Literatura uzupełniająca: Bartel H.: „Embriologia”.

Układ pokarmowy cz. I: brodawki nitkowate - język (preparat 41), brodawki okolone - język (preparat 42), ślinianka przyuszna (preparat 44) ślinianka podjęzykowa (preparat 45), rozwój zęba (preparat 103), szlif zębiny (preparat 100), składniki organicznej macierzy zębiny i szkliwa (tekst i schemat 70), preparat nr 74 (x).

Układ pokarmowy cz. II: przełyk (preparat 47), żołądek (preparat 48), jelito cienkie - dwunastnica (preparat 50), jelito cienkie - czcze (preparat 51), jelito grube - okrężnica (preparat 52), mikrokosmki komórki resorpcyjnej jelita cienkiego (EM 83), komórki okładzinowe żołądka. Mechanizm pobudzania wydzielania kwasu solnego, działanie popularnych leków hamujących to wydzielanie (tekst i schemat 91), preparat nr 43 (x).

Układ pokarmowy cz. III: jelito kręte - kępki Peyera (preparat 55), jelito grube - wyrostek robaczkowy (preparat 53), wątroba (preparat 54), wątroba płodowa (preparat 54a), trzustka (preparat 58), przestrzeń Dissego wątroby (EM 72), kapilar żółciowy (EM 20 i 73), komórki Browicza-Kupffera oraz komórki Ito (EM nr 61), choroba Hirschsprunga (tekst i zdjęcia nr 142), biomarkery nadużywania alkoholu (tekst i ryciny 19), grelina (tekst 99), preparat nr 57 (x)

Układ oddechowy: tchawica (preparat 60), płuco (preparat 61), płuco płodowe z końca ciąży (preparat 61a), ściany pęcherzyków płucnych (EM 6), surfaktant pokrywający nabłonek pęcherzyka (EM 74), kurczliwa komórka śródmiąższowa (EM 123), przypadek zespołu nieruchomych rzęsek (tekst i schemat 92), eotaksyna – chemokina działająca na eozynofile (tekst 137), preparat nr 6 (x).

Układ moczowy: nerka (preparat 63), pęcherz moczowy (preparat 67), moczowód (preparat 66), unaczynienie nerki - naczynia proste (schemat 125), budowa kłębuszka nerkowego (schemat 124), filtr kłębuszka nerkowego (schemat 127), przekrój poprzeczny przez pętlę Henlego i naczynia proste (EM 126), urodylatyna (tekst 133), uroguanylina i guanylina (tekst i schemat 88), elementy szczeliny filtracyjnej nerek (tekst i zdjęcia 93), wrodzony zespół nerczycowy (tekst 95), preparat 96 (x).

Skóra i przydatki skórne, gruczoł mlekowy: skóra nieowłosiona (preparat 83), skóra owłosiona (preparat 85), gruczoł mlekowy nieczynny (preparat 87), gruczoł mlekowy czynny (preparat 86), półdesmosomy w naskórku, granica naskórka i skóry właściwej, włókna kolagenowe (EM 131), preparat 107 (x).

Układ nerwowy: mózg (preparat 77), móżdżek (preparat 79), rdzeń kręgowy (preparat 75), oko (preparat 81), siatkówka (preparat 82), rogówka (preparat 3), gruczoł łzowy (preparat 80), komórki glejowe (preparat 2: a, b i c oraz tekst 135).

Przedkolokwialne pokazy preparatów.

Kolokwium z histologii szczegółowej.

Kolokwium II termin i pokazy przedegzaminacyjne preparatów.

Przedegzaminacyjne pokazy preparatów.


METODY I ORGANIZACJA PRACY

Ćwiczenia z histologii polegają na oglądaniu przez studentów preparatów mikroskopowych i elektronogramów. Na podstawie oglądanych preparatów studenci wykonują rysunki. Rysunki należy sporządzać w zeszytach gładkich kolorowymi kredkami.


OBOWIĄZUJĄCE PODRĘCZNIKI

1. Sawicki W. – „Histologia”, PZWL, Warszawa 2003, wyd. IV

2. Stevens A., Lowe J. – „Histologia człowieka”, Slotwinki – Verlag 1999, wydanie II polskie.

3. Sadler T. W. „Embriologia lekarska”, Med Tour Press International, 1993.

4. Moskalewski S., Sawicki W.: „Histologia z elementami biologii molekulekularnej”, (skrypt)

Akademia Medyczna, Warszawa 1995. (do nabycia w Dziale Wydawnictw Akademii

Medycznej w Warszawie ul. Pawińskiego 1).
PIŚMIENNICTWO ZALECANE

1. Junqueira L. C., Carneiro J., Kelley R. O.: "Basic Histology", international edition, ostatnie

wydanie. Podręcznik można nabyć w kiosku w budynku Anatomicum.

2. Ostrowski K.: „Histologia”, PZWL, Warszawa 1995, wydanie II.

3. Sobotta/Hammersen: „Histologia”. Atlas cytologii i histologii Frithjofa Hammersena.

Tłumaczenie i opracowanie Maciej Zabel. Wydawnictwo Urban & Partner, Wrocław 1998,

Wydanie III polskie.

4. Myśliwski A., Trzonkowski P., Okrój M., Dobrzańska Z.: „Atlas Histologiczny”,

Wydawnictwo Pedagogiczne Operon, Gdańsk 2002.

5. Bartel H.: Embriologia. PZWL. Warszawa 2002, wyd. III. Podręcznik można nabyć w kiosku

w budynku Anatomicum.
STUDENCKIE KOŁO NAUKOWE

Opiekun koła : dr Maciej Łazarczyk

Formy działania: członkowie Koła zostają przydzieleni do poszczególnych zespołów tematycznych i biorą udział w pracach doświadczalnych. Ponadto członkowie Koła pomagają prowadzić ćwiczenia i są obowiązani regularnie uczestniczyć w zebraniach naukowych Zakładu.
STUDIOWANIE PREPARATÓW HISTOLOGICZNYCH

W bibliotece Centrum Biostruktury i w czytelni biblioteki uczelnianej (ul. Oczki 5) znajdują się mikroskopy przekazane przez Zakład Histologii do użytku studentów. W okresie między zakończeniem ćwiczeń mikroskopowych i kolokwium lub egzaminem, studenci mogą wypożyczać pewną liczbę kompletów preparatów do nauki w wyżej wymienionych bibliotekach w godzinach między 900 a 1400.



CHEMIA OGÓLNA
Katedra i Zakład Chemii Medycznej

02-007 Warszawa, ul. Oczki 3, tel./fax: 628-06-79



Kierownik Zakładu: prof. dr hab. Jerzy Kossakowski

Godziny przyjęć w sprawach studenckich: poniedziałki, piątki 1200 ÷ 1400

Odpowiedzialny za dydaktykę: Kierownik Zakładu

Wymiar wykładów i ćwiczeń: 60



  • Semestr I

  • Wykłady – godz. 20

  • Ćwiczenia – godz. 35

  • Seminaria – godz. 5

Forma zakończenia przedmiotu: test zaliczeniowy



Cel nauczania: Celem nauczania chemii medycznej jest poznanie niektórych metod laboratoryjnych wykorzystywanych w analityce klinicznej, w diagnostyce medycznej, a także w pracowniach biochemicznych jednostek służby zdrowia. Zakres przedmiotu obejmuje podstawowe zagadnienia z chemii ogólnej, organicznej i biochemii stanowiące przygotowanie do dalszych studiów; w szczególności do zajęć z biochemii, farmakologii, toksykologii i analizy klinicznej.
Program nauczania:
TEMATY WYKŁADÓW


  1. Woda w organizmie człowieka – obszary wodne organizmu, główne jony płynów ustrojowych, dyfuzja, osmoza , ciśnienie osmotyczne, równowaga Donnana.

  2. Teorie kwasów i zasad, pH, pOH, mieszaniny buforowe, bufory w organizmie człowieka.

  3. Biochemicznie ważne kompleksy.

  4. Lipidy proste, mydła, detergenty.

  5. Lipidy złożone.

  6. Węglowodany (monosacharydy ).

  7. Węglowodany (disacharydy i polisacharydy).

  8. Aminokwasy.

  9. Peptydy i białka

  10. Związki heterocykliczne i kwasy nukleinowe.

TEMATY SEMINARIÓW




  1. Pierwiastki główne i śladowe – podaż, wchłanianie.

  2. Wstęp do budowy materiałów i preparatów stosowanych w stomatologii.

  3. Dieta – wpływ na trwałość szkliwa.

  4. Koloidy.

  5. Leki stosowane w stomatologii.

CZĘŚĆ TEORETYCZNA
- Podstawowe zagadnienia analizy nieorganicznej

Sprawy organizacyjne i BHP


- Analiza jakościowa płynów ustrojowych. Gospodarka wodno-elektrolitowa (pierwiastki występujące w płynach ustrojowych). Makro- i mikroelementy. Podział jonów na grupy analityczne. Wykrywanie niektórych kationów: Hg22+, Pb2+, Ag+, Fe2+, Fe3+, Ca2+, Ba2+, Mg2+, NH4+ oraz anionów: Cl, SO42–, PO43–, CO32–, NO3 . Biochemicznie ważne kompleksy .
- Lek
Definicja leku, klasyfikacja środków leczniczych, otrzymywanie leków, rodzaje działania leku, mechanizmy działania leku, budowa chemiczna a własności farmakologiczne, trwałość leku, drogi wprowadzania leku do ustroju, dawki, współczynnik leczniczy, wiązanie się leku w ustroju, metabolizm i drogi wydalania leku, biodegradacja leku, toksyczność leku.

- Analiza ilościowa płynów ustrojowych
Objętościowa analiza ilościowa: alkacymetria, precypitometria (argentometria), redoksymetria, kompleksometria. Krzywe miareczkowania, zasada działania i dobór wskaźników, równoważniki miareczkowe, przykłady oznaczeń.
- Równowaga kwasowo-zasadowa
Metody instrumentalne w analizie ilościowej. Potencjometria – ogniwa, elektroda szklana i kalomelowa. Wpływ pH na wartość potencjału. Roztwory buforowe – mechanizm działania na przykładzie buforu octanowego, amonowego, węglanowego i fosforanowego. Pojemność buforowa. Obliczanie pH buforów i pojemności buforowej. Ciśnienie osmotyczne, prawa osmozy , hipo- , hiper- , izotonia , współczynnik van`t Hoffa. Zadania.
- Węglowodany
Cukry proste i dwucukry: klasyfikacja, własności, konformacja, anomery, mutarotacja, epimeryzacja. Reakcje charakterystyczne: z kwasami, zasadami, własności redukcyjne, utlenianie aldoz, osazony.

O- i N-glikozydy. Wielocukry: homoglikany,( glikogen, skrobia, dekstran, agar, pektyny, inulina);

heteroglikany ( kwas hialuronowy, heparyna, siarczan chondroityny ).
- Aminokwasy
Aminokwasy: podział i synteza, reakcje charakterystyczne, analiza jakościowa i ilościowa. Laktamy (penicylina). Aminokwasy nie występujące w białkach. Izomeria optyczna aminokwasów.

- Białka

Własności białek - metody określania sekwencji aminokwasów w peptydach (N-końcowych


i C-końcowych). Izomeria geometryczna i wykrywanie wiązania peptydowego. Biochemicznie ważne peptydy: glutation, oksytocyna, wazopresyna.
- Koloidy

Charakterystyka koloidów, właściwości. Koloidy: podział ze względu na kształt cząsteczek, ze względu na fazę rozproszoną i rozpraszającą. Metody otrzymywania i oczyszczania koloidów. Właściwości ochronne, sensybilacja. Elektroforeza.


- Związki heterocykliczne. Kwasy nukleinowe. Chromatografia.
Związki heterocykliczne pochodzenia naturalnego:

• pochodne pirolu: hem, chlorofil, wit. B12

• pochodne indolu: tryptofan, serotonina

• pochodne pirydyny

• pochodne pirymidyny: kwas barbiturowy, pochodne

• pochodne puryny: kofeina, teofilina, teobromina, kwas moczowy.

• budowa i właściwości nukleotydów oraz DNA i RNA.

CZĘŚĆ PRAKTYCZNA





  1   2   3   4   5


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna