Aktualizacja zleceniodawca


Ochrona zasobów geologicznych



Pobieranie 1.56 Mb.
Strona14/23
Data07.05.2016
Rozmiar1.56 Mb.
1   ...   10   11   12   13   14   15   16   17   ...   23

4.5Ochrona zasobów geologicznych

      1. Osuwiska


Gmina Lipowa położona jest na terenach narażonych na powstawanie osuwisk. Przyczyna ich powstawania tkwi przede wszystkim w naprzemianległości masywnych piaskowców (ulegających najczęściej osuwaniu) i łupków, stanowiących płaszczyznę poślizgu dla piaskowca, dużej stromości stoków oraz długotrwałych i obfitych opadach letnich. Większość osuwisk to formy stare i nieaktywne.9

Aktualnie również na terenie gminy Lipowa realizowany jest II etap Systemu Osłony Przeciwosuwiskowej. System jest projektem o znaczeniu ogólnopaństwowym, który będzie realizowany w trzech etapach. Jego podstawowym celem jest rozpoznanie, udokumentowanie i zaznaczenie na mapie w skali 1 : 10.000 wszystkich osuwisk oraz terenów potencjalnie zagrożonych ruchami masowymi w Polsce oraz założenie systemu monitoringu wgłębnego i powierzchniowego na 100 wybranych osuwiskach. Cały Projekt ma za zadanie wspomaganie władz lokalnych w wypełnianiu obowiązków dotyczących problematyki ruchów masowych wynikających z odpowiednich ustaw i rozporządzeń.

Wyniki Projektu mają pomóc w zarządzaniu ryzykiem osuwiskowym, czyli w ograniczeniu w znacznym stopniu szkód i zniszczeń wywołanych rozwojem osuwisk poprzez zaniechanie budownictwa drogowego i mieszkaniowego w obrębie aktywnych i okresowo aktywnych osuwisk. Jest to obecnie jeden z najważniejszych projektów geologicznych realizowanych w Ministerstwie Środowiska, którego wyniki będą miały duży wpływ na gospodarkę i finanse państwa polskiego z jednej strony, a z drugiej - na aspekty społeczno - ekonomiczne.

Planowany czas realizacji projektu wynosi 9 lat. Zakończenie projektu jest przewidziane w 2016 r.

Aktualnie w bazie systemu wyszczególnionych jest 67 osuwisk, z czego:


  • Bugaj – 1 osuwisko,

  • Poddzielec – 1 osuwisko,

  • Słotwina - 3 osuwiska,

  • Lipowa – 16 osuwisk,

  • Podlas – 15 osuwisk,

  • Sienna – 1 osuwisko,

  • Ostre – 25 osuwisk,

  • Twardorzeczka – 5 osuwisk.

Osuwiska te są w trakcie badań i po ich zakończeniu aktywne osuwiska poddane zostaną monitoringowi.

Jakość terenów położonych na obszarze gminy w części zależy od warunków naturalnych i ukształtowania terenu, ogromy jednak wpływ na stan powierzchni ziemi ma człowiek i jego racjonalne bądź lekkomyślne i nierozważne postępowanie wynikające w dużej mierze z nieznajomości obowiązujących przepisów. Dlatego tak ważnym jest, aby korzystanie z warunków naturalnych takich jak w tym przypadku surowce mineralne odbywało się w zgodzie z przepisami i racjonalnym myśleniem, które nakazuje zostawić teren w takim stanie porównywalnym do tego przed eksploatacją. Zadanie to należy do firm, które prowadziły wydobycie złóż.

Natomiast organy samorządowe mają możliwość ochrony nieużytkowanych zasobów poprzez stosowne zapisy w planach zagospodarowania przestrzennego.

4.6Ochrona powierzchni ziemi i gleb

5.6.1 Użytkowanie terenu gminy Lipowa


Na powierzchni 5808 ha w gminie użytki rolne zajmują 2298 ha, co stanowi 39,57% powierzchni gminy, dużą powierzchnię o wysokich walorach przyrodniczych stanowią lasy i grunty leśne –około 2919 ha to ok 50% powierzchni.

Szczegółowe zestawienie struktury użytkowania terenów przedstawiono w tabeli.



Tabela 22 Struktura użytkowania gruntów w gminie

L.p.

Wyszczególnienie

Powierzchnia w ha

Udział procentowy

1

Powierzchnia całkowita gminy Lipowa

5808

100,00

2

Użytki rolne w tym:

2298

39,57

2.1

Grunty orne

1044

17,98

2.2

Łąki

867

14,93

2.3

Pastwiska

296

5,10

2.4

Sady

91

1,57

3

Lasy i grunty leśne

2919

50,26

4

Pozostałe

591

10,18

Źródło: opracowanie własne na postawie danych z statystycznych, 2007*

W 2010 roku został przeprowadzony Spis Rolny, niestety nie są jeszcze opracowane i podane do publicznej wiadomości jego wyniki. W związku z tym w trakcie opracowania niniejszego dokumentu posłużono się najnowszymi możliwymi danymi z 2007 roku.

Na obszarze gminy Lipowa na podłożu z piaskowców, zlepieńców, i fliszu karpackiego występują gleby bielicowe, płowe, brunatne. Na terenach fliszowych gleby są, kwaśne i silnie kwaśne o dużej ilości szkieletu. Na obszarze o dużej ilości osadów piaskowcowych z domieszkami łupków ilość substancji szkieletowej jest mniejsza i jest on drobniejszy.

Zdecydowanie dominującymi typami próchnic kwaśnych na terenie gminy są butwina typowa i moder butwinowy i murszowaty. Taki typ próchnicy jest wynikiem ciągłego zakwaszania gleby, co wpływa niekorzystnie na całokształt cech fizycznych i chemicznych podłoża. Dlatego można stwierdzić, że panujący tu bielicowy kierunek procesu glebotwórczego jest podstawowym czynnikiem kształtującym niekorzystne cechy środowiska glebowego na terenie gminy Lipowa.

Na terenie gminy występują gleby klasy IV,. V,. VI w niewielkiej ilości występują klasy II, i III.

Zdecydowana przewaga terenów rolniczych leży w zachodniej części gminy, w sołectwach Lipowa, Leśna, Sienna, i Twardorzeczka określając charakter tych miejscowości, jako rolniczy.

W rolnictwie dominują gospodarstwa indywidualne cechujące się dużym rozdrobnieniem gruntów i małą wielkością, średnia powierzchnia gospodarstwa rolnego wynosi około 2,0 ha. Ze względu na znaczenie krajobrazowe i przyrodnicze gminy celowa jest ochrona niezabudowanych terenów rolnych zwłaszcza trwałych użytków zielonych.

Niekorzystna struktura agrarna, niesprzyjające warunki przyrodnicze, rozdrobnienie gospodarstw, szachownica pól utrudniają rozwój rolnictwa, wynikiem, czego z roku na rok rolnictwo schodzi na dalszy plan rozwoju społeczno – gospodarczego gminy. Zlokalizowanych jest tu kilkanaście gospodarstw agroturystycznych, które dzięki atrakcyjnej lokalizacji blisko aglomeracji bielskiej i specyficznemu klimatowi mają dobre warunki do przyjmowania turystów chętnie odwiedzających gminę.

Na terenie gminy Lipowa istnieje zamurowany mogilnik budynkami dawnego SKR obecnie jest to własność prywatna. Według informacji zamieszczonej w Aktualizacji Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami dla Województwa Śląskiego szacunkowa ilość tych odpadów to około 0,5 Mg. W 2010 roku Ministerstwo Środowiska poleciło wykreślenie z rejestru tego mogilnika ze względu na brak możliwości jego lokalizacji, jest on pod zabudowaniami. Nie mniej jednak w momencie, kiedy pojawi się jakakolwiek możliwość zlokalizowana go Ministerstwo nakaże bezwzględne usunięcie mogilnika i zalegających w nim odpadów.


5.6.2 Działania doradcze dla rolników


Aktualnie prowadzone są dla rolników z terenu gminy Lipowa przez Powiatowy Zespół Doradztwa Rolniczego w Żywcu akcje doradcze i szkoleniowe polegające na:

  • wdrażaniu programu mającego na celu ograniczenie dawek nawożenia azotowego oraz zbilansowanie nawożenia pozostałymi mikroskładnikami - w 10 przodujących gospodarstwach gminy Lipowa,

  • wdrażane są pakiety rolnictwa ekologicznego - w 1 gospodarstwie produkującym aronię,

  • wdrażany jest Program „Ekstensywne użytkowanie łąk i pastwisk” - w 11 gospodarstwach,

  • prowadzone jest na szeroką skalę doradztwo i szkolenia dla rolników głównie nt.: Zasad Dobrych Praktyk Rolniczych, ochrony wód i gleb, rolnictwa ekologicznego, rolnictwa zrównoważonego, produkcji roślin energetycznych, biopaliw, a także doboru roślin o podwyższonej odporności na choroby i integrowaną uprawą i ochroną roślin rolniczych.


5.6.3 Owca Plus


W ramach realizowanego od 2007 roku „Programu Aktywizacji Gospodarczej oraz zachowania Dziedzictwa Kulturowego Beskidów i Jury Krakowsko – Częstochowskiej - Owca Plus”, którym na terenie gminy Lipowa zostały objęte hale Jaśkowa, Ostre i Skrzyczne nie są realizowane żadne działania programowe polegające na wypasie owiec ani działania promocyjne. Z informacji przekazanych przez pełnomocnika Spółdzielni Gazdowie, która realizuje program na terenie Beskidów nikt z rolników gminy Lipowa nie jest zainteresowany tymi działaniami. Z informacji Urzędu Marszałkowskiego wynika, iż w trakcie tworzenia Programu na lata 2010-2014 do gminy została wystosowania informacja o konsultacjach i możliwościach uczestnictwa w Programie. Dzięki tym działaniom takim jak propagowanie wzbogacania płodozmianów o rośliny motylkowe, strączkowe czy mieszanki strączkowo – zbożowe, a także popularyzację upraw poplonów śródplonów i międzyplonów następuje poprawa urodzajności gleby, a co za tym idzie opłacalności i nie następuje degradacja gleby.

5.6.4 Plany i zamierzenia


W 2011 roku w ramach pomocy rolnikom działania planowane ODR to:

  • dwudniowe szkolenie unijne dla rolników z zakresu Zasady wzajemnej zgodności Cross copliance,

  • w okresie sporządzania wniosków o dopłaty bezpośrednie udzielane będą porady i konsultacje,

  • szkolenia i konsultacje w punkcie konsultacyjnymi i podczas wizyt u rolników,

  • demonstracje i lustracje w formie przeglądu pól z udziałem rolników czy producentów, wyceny plonów, oceny zdrowotności plantacji, rozpoznawanie chorób, szkodników i chwastów.

Oceniając środowisko przyrodnicze gminy Lipowa można stwierdzić, że w ciągu ostatnich czterech lat pod względem, starań o jakość rolniczej przestrzeni produkcyjnej poprawił się, nie mniej jednak powinno się w dalszym ciągu podejmować środki przeciwdziałające chemicznym skażeniom gleb. W tym celu należy prowadzić ścisłą kontrolę stosowania środków ochrony roślin i nawożenia gruntów rolnych. Istotnym jest także przeprowadzenie badań gleb na zawartość metali ciężkich i kontrola odczynu pH.

Należy doprowadzić do odbudowy biologicznej terenu za pomocą zabiegów fitomelioracyjnych, przywracać rangę zabiegom agrotechnicznym, rozwijać biologiczne metody ochrony roślin, stosować metody integrowane, tj. łączące zabiegi agrotechniczne, biologiczne i chemiczne.

Właściwa polityka rolna powinna również uwzględniać działania zapobiegawcze polegające na odpowiednim zagospodarowaniu stoków wzniesień, stosowaniu odpowiednich płodozmianów, stosowanie zadrzewień i zakrzaczeń, a także stałe utrzymywanie gleby pod pokrywą roślinną, co zapobiega nadmiernym zjawiskom erozyjnym.

Ponadto nadal powinien być kontynuowany rozwój działalności agroturystycznej, na którą wciąż wzrasta zapotrzebowanie wśród konsumentów. Małe gospodarstwa rodzinne, bo głównie w takich prowadzona jest produkcja rolnicza metodą ekologiczną, są miejscem kultywowania rodzimych tradycji, edukacji ekologicznej młodzieży i miejscem wypoczynku turystów.

Rolnictwo wymaga stałego wspierania ze strony gminy, podaż produktów rolnych stale się zmienia i wymusza na rolnikach stałą dbałość, o jakość produktów rolnych. W modzie są ekologiczne warzywa i owoce.

Stan gleb wywiera bezpośredni wpływ na inne elementy środowiska jak stan wód, przydatność rolniczą, różnorodność florystyczną i architekturę krajobrazu, a także na zdrowotność jej mieszkańców, dlatego też, ochrona gruntów jest bardzo istotnym elementem ochrony środowiska.

W ramach pielęgnacji walorów glebowych należy:


  • Kształtować właściwy odczyn gleb. Istnieje potrzeba monitoringu stanu gleb pod względem kwasowości periodycznie, co 3-5 lat.

  • Chronić powierzchnię ziemi przed czynnikami erozyjnymi i powstawaniem osuwisk,

  • Zwiększyć udział upraw alternatywnych, która podczas spalania wnosi znacznie mniej zanieczyszczeń gazowych i pyłowych do atmosfery, w związku, z czym ograniczania zanieczyszczenie środowiska.

  • Promować restrukturyzację rolnictwa z uwzględnieniem kierunku ekologizacji.





1   ...   10   11   12   13   14   15   16   17   ...   23


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna