Analiza zwarcia niezbędny element podstawowego badania stomatologicznego



Pobieranie 56.83 Kb.
Data04.05.2016
Rozmiar56.83 Kb.
Analiza zwarcia – niezbędny element podstawowego badania stomatologicznego
Occlusal analysis – a necessary part of routine dental examination
Ewa Gawor

Z Katedry Protetyki Stomatologicznej IS Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Kierownik: Prof. dr hab. E. Mierzwińska Nastalska

Hasła indeksowe: okluzja centryczna, zaburzenia zwarcia, prowadzenie kłowe, schemat optymalnej okluzji

Key words: centric occlusion, occlusal interferencje, canine guidance, optimal occlusal patern

Adres autora: 02-006 Warszawa, ul. Nowogrodzka 59.


Streszczenie:


Celem pracy było wskazanie konieczności włączenia analizy zwarcia w rutynowe badanie stomatologiczne. Stosowanie nowych materiałów i technologii bez zrozumienia konieczności wykonywania analizy i korekty zwarcia może prowadzić do jatrogennych powikłań. Artykuł przedstawia kolejne etapy przeprowadzania analizy zwarcia, tj. ustalenie relacji centralnej oraz analizę okluzji centrycznej i pozycji ekscentrycznych. Zgodnie ze schematem optymalnej okluzji według Okesona, w ruchu protruzyjnym polecane jest prowadzenie na zębach siecznych oraz prowadzenie kłowe w ruchach bocznych z natychmiastową dyskluzją pozostałych zębów.
Summary:
The aim of this paper is to emphasize the importance of occlusal analysis during routine dental examination. The lack of knowledge about occlusion, when using modern technologies and materials can cause iatrogenic complications. Step by step occlusal examination consist of obtaining centric relation and assessment of teeth contacts in centric and eccentric position is described. According to Okeson’s pattern of occlusion in excursive movements, an anterior guidance and canine guidance in lateral movement with immediate disclusion of other teeth are recommended.

Analiza zwarcia-niezbędny element podstawowego badania stomatologicznego


Occlusal analysis-a necessary part of routine dental examination
Hasła indeksowe: okluzja centryczna, zaburzenia zwarcia, prowadzenie kłowe, schemat optymalnej okluzji

Key words: centric occlusion, occlusal interference, canine guidance, optimal occlusal patern


Streszczenie:
Celem pracy było wskazanie konieczności włączenia analizy zwarcia w rutynowe badanie stomatologiczne. Stosowanie nowych materiałów i technologii bez zrozumienia konieczności wykonywania analizy i korekty zwarcia może prowadzić do jatrogennych powikłań. Artykuł przedstawia kolejne etapy przeprowadzania analizy zwarcia, tj. ustalenie relacji centralnej oraz analizę okluzji centrycznej i pozycji ekscentrycznych. Zgodnie ze schematem optymalnej okluzji według Okesona, w ruchu protruzyjnym polecane jest prowadzenie na zębach siecznych oraz prowadzenie kłowe w ruchach bocznych z natychmiastową dyskluzją pozostałych zębów.

Współczesny rozwój technik stomatologicznych i pojawianie się nowych materiałów niesie za sobą konieczność precyzyjnego zaplanowania leczenia zachowawczego, ortodontycznego i protetycznego. Dążąc do utrzymania prawidłowej funkcji całego układu stomatognatycznego, u każdego pacjenta przed ustaleniem planu leczenia należy skontrolować stabilność kontaktów okluzyjnych w zwarciu centrycznym (statycznym) oraz najkorzystniejsze kontakty zwarciowe w okluzji ekscentrycznej (dynamicznej) 1.

Nieprawidłowe kontakty zwarciowe mogą prowadzić do wielu patologii wynikających z niekorzystnego obciążenia zębów i przyzębia, np. rozchwiania zębów, starcia brzegów siecznych i guzków zębów bocznych 2, 3. Brak obciążenia osiowego w zwarciu statycznym może prowadzić do powstawania ubytków tkanek twardych niepróchnicowego pochodzenia ( NCL) 4. Kontakty zębów bocznych przy prowadzeniu przednim żuchwy (brak dyskluzji) mogą powodować nadmierne napięcie mięśni żucia (zwiększoną aktywność) prowadząc do zaburzeń w stawach skroniowo-żuchwowych 5, 6. Nieosiowe obciążenie zębów oraz działanie dużych sił bocznych mogą prowadzić do złamania korony, korzenia lub uszkodzenia uzupełnień protetycznych. Szczególną uwagę należy zwrócić przy wykonywaniu uzupełnień wspartych na implantach, gdyż osteopercepcja wszczepów jest zredukowana w stosunku do percepcji zębów naturalnych 7, 8.

Równomierne rozłożenie kontaktów zębowych w pozycji maksymalnego zaguzkowania zębów (MZZ) pozwala na osiągnięcie największej stabilności kontaktów okluzyjnych oraz najkorzystniejszy rozkład sił. Stabilne kontakty zwarciowe w maksymalnym zaguzkowaniu pozwalają na jednoczesne i równomiernie rozłożone obciążenia zębów bocznych. Przed zaplanowaniem leczenia protetycznego należy ustalić pozycję centralnej relacji (RC) żuchwy w stawach skroniowo-żuchwowych 9, 10, 2, 5. Podczas analizy zwarcia pacjent powinien nauczyć się wykonywać poprawnie poszczególne ruchy żuchwy niezbędne do zbadania kontaktów okluzyjnych, co jest bardzo przydatne podczas dalszego leczenia. Dobra współpraca pacjenta pozwala łatwiej osiągnąć sukces w skomplikowanych i zaawansowanych technologicznie przebudowach zwarcia oraz wykonywaniu rozległych uzupełnień protetycznych.

Przeprowadzając analizę zwarcia należy przyjąć optymalny model okluzji jako punkt odniesienia. Jednym z powszechnie stosowanych schematów jest proponowany przez Okesona 9 wzorzec okluzji optymalnej, pozwalającej na utrzymanie przez wiele lat w dobrej kondycji zębów, przyzębia i stawów skroniowo-żuchwowych. Model ten zakłada:

1. Przy złączonych łukach zębowych (MZZ) głowy żuchwy znajdują się w najbardziej górno-przednim położeniu spoczywając na stokach tylnych guzków stawowych.

2. W pozycji maksymalnego zaguzkowania (MZZ) kontaktują równocześnie i równomiernie wszystkie zęby boczne. Zęby przednie kontaktują znacznie słabiej niż boczne. Kontakty zębów antagonistycznych umożliwiają obciążenie wzdłuż ich długiej osi dla najkorzystniejszego rozkładu sił w zębodołach.

3. Podczas ruchu protruzyjnego występuje prowadzenie jedynie na zębach przednich z natychmiastową dyskluzją zębów w odcinku bocznym.

4. Podczas ruchów bocznych kontaktują tylko kły po stronie pracującej. Pozostałe zęby ulegają natychmiastowej dyskluzji.

Analizę zwarcia należy rozpocząć od ustalenia relacji centralnej (RC) żuchwy, czyli takiego położenia głów żuchwy w stawach skroniowo-żuchwowych, które umożliwia wykonanie czystego ruchu zawiasowego (rotacyjnego) żuchwy podczas odwiedzenia jej na odległość około 10mm w okolicy zębów przednich. Ustalenie relacji centralnej żuchwy może czasami przysparzać wielu problemów, pomocne wtedy mogą być różne metody, np. zastosowanie miernika warstwowego (ang. leaf gauge), metoda manualna Dawsona czy prowadzenie żuchwy pod wpływem przyłożenia kciuka do bródki.

Miernik warstwowy 5 (ryc. 1) jest prostym przyrządem składającym się z kilku (ok. 10) warstw pasków celuloidowych gładkich, złączonych razem na jednym końcu. Dla ustawienia żuchwy w pozycji relacji centralnej należy umieścić miernik pomiędzy zębami siecznymi szczęki i żuchwy polecając pacjentowi, aby starał się nagryzać na zęby trzonowe. Rozkontaktowanie zębów w przednim odcinku i działanie mięśni żucia, pozwala na ustawienie żuchwy w relacji centralnej. Miernik warstwowy pomaga także wykryć w prosty sposób przedwczesne kontakty w pozycji dotylnej kontaktowej. Należy wtedy usuwać pojedynczo paski z pomiędzy zębów do momentu, kiedy pacjent poczuje pierwszy kontakt zębów w bocznym odcinku. Przedwczesne kontakty należy zlokalizować używając folii zwarciowej lub kalki.

W metodzie manualnego obustronnego prowadzenia żuchwy wg. Dawsona 11 (ryc. 2) pacjenta należy ułożyć na fotelu w pozycji leżącej z bródką skierowaną ku górze. Lekarz siedząc za pacjentem na godz. 12.00 stabilizuje głowę pacjenta między swoją klatką piersiową a przedramionami oraz umieszcza cztery palce każdej dłoni pod dolną krawędzią trzonu żuchwy, układając kciuki nad szwem bródkowym (w płaszczyźnie pośrodkowej żuchwy), tak aby stykały się ze sobą. Żuchwa wykonuje ruch rotacyjny przy niewielkim odwodzeniu. W ten sposób głowy żuchwy będą umiejscowione w najbardziej doprzednio-górnym położeniu i dociśnięte do tylnych stoków guzków stawowych.

W technice prowadzenia żuchwy pod wpływem przyłożenia kciuka, bródka pacjenta jest podpierana przez kciuk lekarza oraz palce wskazujący i środkowy ułożone na dolnej krawędzi żuchwy 2. Żuchwa po niewielkim odwiedzeniu jest delikatnie prowadzona w ruchu zawiasowym do pierwszego kontaktu zębów. Pewne podparcie żuchwy z delikatnym jej prowadzeniem jest bardzo dobrą metodą wyznaczającą dokładne położenie dotylnej pozycji kontaktowej (DPK).

Najkorzystniejsze z punktu widzenia prawidłowego działania mięśni żucia jest współistnienie pozycji relacji centralnej(RC) i maksymalnego zaguzkowania (MZZ), czyli pełnego kontaktu zębów bocznych. Według danych z piśmiennictwa 2, 9, 10, 12 jedynie u około 10% populacji maksymalne zaguzkowanie występuje wtedy, gdy głowy żuchwy znajdują się w relacji centralnej. W pozostałych przypadkach po przywiedzeniu żuchwy do szczęki powstają pojedyncze kontakty zwarciowe, nazywane przedwczesnymi kontaktami. Dopiero pod wpływem dalszego działania mięśni dochodzi do pełniejszych kontaktów zębów, które często prowadzą do nadmiernego przeciążenia zębów przednich.

Przedwczesne kontakty (przeszkody zwarciowe) usytuowane w okolicy zębów trzonowych powodują powstawanie tzw. przesunięć żuchwy (poślizgu) o większej składowej pionowej niż poziomej 13, 14, 15 (ryc. 3). Natomiast przedwczesne kontakty zlokalizowane w okolicy zębów przedtrzonowych powodują przesunięcia (poślizgi) żuchwy z bardziej zaznaczonym komponentem poziomym niż pionowym (ryc. 4).

Podczas analizy zwarcia statycznego należy zwrócić uwagę, czy pozycja dotylna kontaktowa (DPK) pokrywa się z maksymalnym zaguzkowaniem (MZZ), czy występuje poślizg z DPK do MZZ oraz określić jak rozkładają się kontakty zwarciowe w tych pozycjach 1. Najpierw należy ustalić i zlokalizować obecność pierwszych kontaktów w dotylnej pozycji kontaktowej (DPK). Po pierwszym delikatnym kontakcie zębów pacjent zaciska zęby, aby zaznaczyć kontakty zwarciowe na zębach przeciwstawnych w maksymalnym zaguzkowaniu przy użyciu kalki w innym kolorze. Po lokalizacji pierwszego kontaktu zwarciowego należy tę procedurę kilkakrotnie powtórzyć, aby uzyskać potwierdzenie i powtarzalność wykrytego kontaktu. Brak powtarzalności oznacza niewłaściwe położenie relacji centralnej i całą procedurę należy wtedy powtórzyć 2. Prawidłową identyfikację pierwszego kontaktu, zaznaczoną na powierzchni zwarciowej zębów, zapisuje się w karcie analizy zwarcia jako kontakt przedwczesny w dotylnym położeniu kontaktowym. Dalsze dociśnięcie zębów do maksymalnego kontaktu łuków zębowych powoduje przesunięcie żuchwy do przodu tzw. poślizg centryczny, wtedy głowy żuchwy nie znajdują się w najbardziej stabilnej ortopedycznie pozycji (relacji centralnej) po pełnym złączeniu zębów przeciwstawnych. Analiza składowej poziomej i pionowej poślizgu centrycznego ułatwia lokalizację przedwczesnych kontaktów (ryc. 3, 4).Przeszkody te powinny być eliminowane podczas korekty zwarcia. Jeśli poślizg centryczny nie występuje to przyjmuje się, że pozycja relacji centralnej pokrywa się z pozycją maksymalnego zaguzkowania.

W maksymalnym zaguzkowaniu (MZZ) siły żucia działające podczas silnego zaciskania zębów mogą być bardzo duże (40-90 kg na zęby trzonowe), dlatego zęby powinny być obciążane jedynie wzdłuż długiej osi korzeni. Powszechnie przyjmuje się, że siły działające na ząb wzdłuż długiej osi lub w jej pobliżu są korzystniejsze dla więzadeł przyzębia niż obciążenia poziome. Prawidłowe punktowe kontakty zwarciowe powinny występować jedynie w obrębie szczytów guzków i bruzd centralnych oraz listewek brzeżnych 2, 9, 5, 10, 12 (Ryc. 5).

Żuchwa działa jak dźwignia jednostronna III klasy, gdzie staw skroniowo-żuchwowy stanowi oś obrotu, mięśnie unoszące żuchwę określają wektor przyłożonej siły, zaś zęby stanowią opór (ryc.6).

Z zasady działania tej dźwigni wynika, że im dalej od mięśni i stawu (osi obrotu) usytuowane są zęby tym mniejsze siły oporu na nie działają 17. Na przykład drugi ząb trzonowy znajdując się najbliżej mięśni i stawu odbiera średnio dziewięć razy większe siły żucia w porównaniu do siekacza przyśrodkowego, najdalej oddalonego zęba od mięśni i stawu. Największymi siłami są więc obciążone zęby trzonowe drugi i trzeci, a najmniejszymi przyśrodkowe siekacze.

Zęby trzonowe i przedtrzonowe posiadając dużą powierzchnię ozębnej są anatomicznie przystosowane do przyjmowania znacznych obciążeń podczas żucia. Duże siły zgryzowe działające na zęby trzonowe i przedtrzonowe nie są szkodliwe jeśli powodują obciążenie przyzębia wzdłuż długiej osi 2, 4, 5. Wzajemne kontakty zębów siecznych nie dają osiowego obciążenia i dlatego mogą być obciążane jedynie niewielkimi siłami.

W maksymalnym zaguzkowaniu podczas znacznych obciążeń zęby boczne (osiowo obciążone) chronią siekacze przed nadmiernym obciążeniem (pozaosiowym), natomiast podczas pozycji pozacentralnych zęby sieczne i kły ochraniają zęby trzonowe i przedtrzonowe przed szkodliwymi obciążeniami bocznymi. Zgodnie z działaniem dźwigni jednostronnej III klasy, zęby przednie podczas ruchów do przodu i na boki są obciążone jedynie niewielkimi siłami bocznymi, ponieważ są zlokalizowane dalej od osi obrotu.

Tor ruchów żuchwy określają dwa czynniki: prowadzenie tylne i przednie żuchwy. Prowadzenie tylne zależy od ukształtowania struktur wewnątrz-stawowych, zaś prowadzenie przednie od kształtu kontaktujących ze sobą powierzchni zwarciowych zębów. Najkorzystniej jest aby prowadzenie przednie żuchwy odbywało się w oparciu o kontakty zębów przednich 16. W schemacie optymalnej okluzji zęby przednie (zęby sieczne i kły) są odpowiedzialne za prowadzenie żuchwy podczas jej ruchów ekscentrycznych. W badaniu zwarcia dynamicznego należy zaobserwować efektywność rozkontaktowania zębów bocznych podczas ruchów ekscentrycznych. Podczas tych ruchów zęby w odcinku bocznym powinny w sposób natychmiastowy tracić kontakty z zębami przeciwstawnymi. Osiągnięcie natychmiastowej dyskluzji jest możliwe dzięki właściwym relacjom brzegów siecznych dolnych siekaczy i kolców siecznych dolnych kłów z powierzchniami podniebiennymi odpowiednich zębów górnych.

Analiza zwarcia dynamicznego prowadzi się określając kontakty zębów w pozycji doprzedniej (protruzyjnej) oraz pozycjach bocznych (kontaky po stronie pracującej i niepracującej). Przy wysunięciu żuchwy do pozycji siekaczy tête-à-tête, powinny kontaktować ze sobą jedynie zęby sieczne przyśrodkowe górne z zębami siecznymi dolnymi przyśrodkowymi lub przyśrodkowymi i bocznymi, przy natychmiastowym rozkontaktowaniu (dyskluzji) zębów bocznych (ryc. 7). Na siekacze przyśrodkowe podczas tego ruchu działają niewielkie siły boczne, gdyż znajdują się one daleko od stawu i mięśni żucia. Podczas ruchów bocznych najkorzystniejsze są kontakty kłów po stronie pracującej (laterotruzja), czyli tej w którą odbywa się ruch. Pozostałe zęby już na początku ruchu powinny tracić kontakty (natychmiastowa dyskluzja) (ryc. 8, 9).
Wiele przesłanek wskazuje na to, że kły są najbardziej przystosowane do przyjmowania bocznych obciążeń. Posiadają one najdłuższe i najbardziej masywne korzenie, przez co stosunek długości korony do długości korzenia jest najkorzystniejszy. Korzenie kłów umieszczone są w kości o dużej gęstości, na tzw. wyniosłości kłowej szczęki odznaczającej się większymi zdolnościami przyjmowania sił w porównaniu z kością znajdującą się w sąsiedztwie korzeni zębów bocznych 2, 9. Charakteryzują się też większą gęstością mechanoreceptorów w przyzębiu w porównaniu do zębów w bocznym odcinku. Lundkvist i Williamson 18 stwierdzili, że gdy podczas ruchów bocznych kontaktują jedynie kły (natychmiastowa dyskluzją zębów bocznych), to występuje mniejsza aktywność mięśni żucia, niż podczas prowadzenia grupowego lub okluzji obustronnie zrównoważonej. Gęsta sieć mechanoreceptorów przyzębia w ozębnej kłów i niski próg pobudliwości moduluje ruch boczny żuchwy, chroniąc te zęby przed nadmiernym obciążeniem i uszkodzeniem. Wszystkie kontakty zębów trzonowych występujące podczas ruchów protruzyjnych i bocznych powodują powstawanie niekorzystnych bocznych obciążeń, które należy eliminować jako zaburzenia zwarcia.

Podczas podstawowego badania stomatologicznego należy zawsze pamiętać o analizie zwarcia. Nieprawidłowe kontakty zwarciowe obserwuje się bardzo często już u młodych pacjentów, u których w dzieciństwie występowały zaburzenia w prawidłowym wyrzynaniu zębów stałych. Opóźnienia w wyrzynaniu zębów stałych, nieprawidłowa wielkość lub zaburzenia kształtu koron zębów prowadzą do zaburzeń w okluzji. Brak utrzymania stabilnych kontaktów zwarciowych prowadzi do nadmiernej aktywności mięśni, gdyż pacjent nie mogąc w sposób jednoznaczny złączyć łuków zębowych „poszukuje” najpełniejszych kontaktów okluzyjnych. U wielu pacjentów występują przedwczesne kontakty w dotylnym położeniu kontaktowym i jeśli te zaburzenia nie zostaną w porę usunięte to mogą one prowadzić do przeciążenia zębów przednich, gdyż żuchwa przesuwa się do przodu, aby zęby boczne mogły uzyskać więcej kontaktów. Kontakty zębów trzonowych podczas ruchów bocznych (szczególnie trzecich zębów trzonowych po stronie niepracującej) często prowadzą do starcia kłów po stronie pracującej.

Summary:
The aim of this paper is to emphasize the importance of occlusal analysis during routine dental examination. The lack of knowledge about occlusion, when using modern technologies and materials can cause iatrogenic complications. Step by step occlusal examination consist of obtaining centric relation and assessment of teeth contacts in centric and eccentric position is described. According to Okeson’s pattern of occlusion in excursive movements, an anterior guidance and canine guidance in lateral movement with immediate disclusion of other teeth are recommended.
Contemporary development of dental technology and new materials induced necessity for precise planning of dental treatment.To obtain properly function of stomatognatic system, the tooth stability in centric occlusion (static occlusion) and the most suitable contacts in eccentric movements (dynamic occlusion) should be controled in each patient 1..

Inappropriate occlusal contacts may cause tooth overloading resulted in pathological changes as: tooth hypermobility, tooth abrasion 2, 3 or creation of non carious lesions (NCL0) 4. Posterior tooth contacts during eccentric movements can lead to increased activity of masticatory muscles resulted in development of temporo-mandilbular disorders 5, 6. The nonaxial teeth loading and lateral loading of high forces could lead to crown or root fracture or even demage of fixed or removable dentures. Particular attention should be paid during loading of implant supported dentures because of significantly reduced ability of implant osteoperception compare to the perception of natural dentition 7, 8.

Symmetric distribution of the teeth contacts in the intercuspal position (ICP) is desirable to establish maximum stability and optimum distribution of the closing forces. Firmness occlusal contacts in maximum intercuspation permit for equal and simultaneous loading of posterior tooth. Before making treatment plan in prosthetic dentistry it is necessary to establish centric relation (CR) 2, 5, 9, 10 . During occlusion analysis, a patient should learn proper exercising each mandibular movements, because it is important for following dental or prosthetic treatment. Good patient-dentist collaboration permit to obtain easier success in complicated and advanced occlusal procedures and during making extensive fixed dentures.

During occlusal analysis it should be taken one of optimal occlusal design as a reference point. One of common using occlusal patterns is scheme proposed by Okeson 9, which make possible maintenance healthly of teeth, periodontium and temporomandibular joints:

1.Opposing teeth contact (ICP) when the condyles are located anterosuperiorly against the slopes of the articular eminences.

2. In the maximal intercuspation (ICP) all posterior teeth contact simultaneously and equally. Anterior teeth contact significantly weaker than posterior. Opposite teeth contacts make possible axial loading for optimal force distribution within the alveolus.

3. During protrusion only anterior teeth contact with immediate disclusion of posterior teeth.

4. During lateral movements of mandible only canines should contact on working side with immediate disclusion of other teeth.

Occlusal analysis should start from establishing of centric relation of mandible, i.e. the position when condyles could make pure rotation of about 10mm in anterior region about the transverse horizontal axis. Sometimes the establishing of centric relation is difficult and then it is necessary to apply some devices like leaf gauge or methods like: bilateral manual jaw guidance (Dawson), or chin guidance.

Leaf-gauge is a simply device, consist of several (about 10) layers of celluloid strips, connected together on one edge 5 (fig,1). To establish condyles in centric relation it should be put in leaf-gauge between anterior teeth and asked patient to clench posterior teeth. Lack of contact in anterior segment and muscles function result in obtain centric relation. Leaf-gauge also make possible to detect occlusal interference in retruded contact position. To do that it should be remove strips one by one until the patient is able to feel the first contact on posterior teeth. The first contacts should be localized and marked by use articulation foil.

Bilateral manual jaw guidance (Dawson method) is obtained by supporting the mandible with the four finger laying on the border of ramus mandible and with the thumbs laying on the chin symphysis 11 (fig.2). Patient is lying supine, the head is stabilized by the operator seated at the 12 o’clock position with the head between the chest and inner surface of arms. The jaw is rotated open and closed with the axis of condyles rotation. In that manner the condyles are obtain the most anteriosuperior position and press against the posterior slopes of articular eminences.

The chin guidance technique rely on supporting the chin point with the thumb and the lower border of the jaw with the index finger and middle finger 2. The jaw is rotated open and closed with the horizontal axis of condyles to obtain first tooth contacts. Firm support with gentle guidance provides an excellent means of accurately recording and testing retruded contact position (RCP).

The coincidence of intercuspal position ( ICP) and centric relation (CR) is the most comfortable for masticatory muscles function. From the data of literature only 10 percent of population confirm that coincidence 2, 9, 10, 12. The remaining persons don’t exhibit coincidence of centric relation and maximum intercuspation and then during light closing first occlusal contacts were created (so called premature contacts, interferences). After stronger muscles activity more contacts are created, but this contacts may often lead to overloading of anterior teeth.

If premature contacts concern on second or third molars then during slide from RCP to ICP dentist can observe large vertical and small horizontal components at the incisal region 13, 14, 15(fig. 3). However, if this premature contacts are located on premolars, then dentist may observe the small vertical and large horizontal components of slide (fig. 4).

During examination of the occlusion attention should be paid to the coincidence of retruded contact position (RCP) with maximum intercuspation (ICP) and to presence the slide from RCP to ICP and how the teeth contact in this position (1). At the beginning of analysis it should be established and localized the first light occlusal contacts in retruded contact position (RCP) using articulation foil. Then a patient squeeze teeth to mark occlusal contacts in maximum intercuspation by using occlusal tape in other colour. This manipulation should be repeated to make sure that procedure was properly performed. Lack of repeatability provides to the improper establishing of centric relation and then it is necessary to repeat whole procedure again 2. Appropriate localization of first occlusal contacts marked on tooth surface should be recorded in patient’s occlusal analysis form as premature contacts in retruded contact position (RCP). Stronger squeezing of teeth to obtain maximum intercuspation effects the anterior moving of mandible, so called centric slide, and then condyles were not be situated in the most stabilize orthopedic position (Centric Relation). The analysis of vertical and horizontal components of centric slide facilitates the localization of premature contacts (fig.4, 5), and theirs elimination during adjusting procedure. The lack of centric slide during patient’s occlusal examination means that Retruded Contact Position (RCP) coincidence of Intercuspal Position (ICP).

In maximum intercuspation during clenching the forces loading on teeth can be very high (40-90 kg on molars), then teeth should be loaded only axially. It is generally accepted that vertical loading along or near to the long axes of teeth is better accepted by the periodontal ligament than horizontal forces. Proper occlusal contacts on posterior teeth should be localized only on the top of cusp and fossa or marginal ridge 2,5, 9, 10,12 (fig.5 ).

The mandible works as Class III lever system, where the joint is fulcrum, the muscles provide the power, and the teeth are the resistance. In that lever the farther the resistance point is from the fulcrum, the less force is applied to the point of resistance 17 (fig.6). For example, a second molar that is closest to the muscle and the joint receives on average nine times higher the bite force received by an incisor, the farthest away tooth from the joint and muscle. Then the highest forces load on the second or third molars and the lowest on the central incisors.

The molars and other posterior teeth absorb the great occlusal forces because there are anatomically adapted to undertake significantly higher load during mastication. The high occlusal forces which load posterior teeth axially are not harmful 2, 4, 5. The anterior teeth contact each other not axially then they can be loaded only with small forces.

During the maximum intercuspation with the high load of posterior teeth, the molars protect anterior teeth against the excessive non-axial forces, however during the eccentric position incisors and canines protect the molars against the harmful lateral forces. According to the class III lever during dynamic occlusion, the anterior teeth are loaded with only very small lateral forces, because of their farther localization from the fulcrum.

The pattern of mandible movement has two determinants: anterior and posterior guiding. The posterior one depends on inter-joints structure, but anterior guidance of mandible depends on shapes of occlusal teeth surfaces. The best for masticatory system function is that anterior guidance of mandible would be on anterior teeth only 16. The pattern of optimal occlusion founds that the anterior teeth are responsible to the mandible guiding during the eccentric movements. During the eccentric movements of mandible the effect of disclusion of posterior teeth should be observed. The immediate disclusion of posterior teeth is profitably and depends on proper relationships between occluding surfaces (lower incisal edges and canine cusps with corresponding lingual surfaces of upper teeth).

The dynamic occlusal analysis demonstrates the occlusal teeth contacts during protrusion and lateral movement of mandible ( working and non-working contacts). During the protrusion only the upper central incisors with the lower central or central and lateral incisors should be in contact, but immediate disclusion should be in posterior region (fig.7). The central incisors are loaded only by small forces due to they are farther from muscles and the joint.

During lateral movements the most profitable is canine guidance (on working side), with immediate disclusion of other teeth (fig. 8, 9). The canines appear to be well suited to accept the excursive forces, because of their advantageous crown-root ratio and root surface area, excellent supporting bone due to the canine prominence, and greater density of periodontal mechanoreceptors, then in posterior region 2, 9. Lundkvist and Williamson 18 stated that if during lateral movement only canines contact (canine guidance), then the muscles activity is lower, when compare to group-working guidance or balanced occlusion. Great density of periodontal mechanoreceptors and lower stimulus thresholds protect canines against overloading and destroying. Each posterior teeth contacts during protrusion and lateral movements of mandible cause improper lateral loading, which should be eliminated as interference.

During routine dental examination a dentist should remember about occlusal analysis. Improper occlusal contacts have been observing very often in young patients, because of disturbing of teeth eruption in childhood. Delays in eruption of permanent teeth or abnormalities of tooth size and shape result from disturbances of occlusion. The lack of stability in occlusion leads to higher activity of masticatory muscles, because a patient couldn’t close self teeth unambiguously, then he or she have to “ search for” the full occlusal teeth contacts. Many patients have premature contacts in RCP and if they are not eliminated early they could provide to overloading of anterior teeth, because the mandible going foreword during closing obtains more teeth contacts. The posterior teeth contacts during lateral movements (especially thirds molars contact in non-working side),very often cause canines attrition on the working side.

Piśmiennictwo

1. Davies S.J. , Gray M.J.: What is occlusion? Br Dent J.2001, 191, 5, 235-245.

2. Mc Neill C.: Science and Practice of Occlusion. Quintessence Publishing Co, Inc. 1997 pp.306-321.

3. Davies S.J., Gray R.J.M.,Qualtrough A.J.E.: Management of tooth surface loss. Br. Dent. J., 2002, 192.1, 11-23.

4. Mc Coy G.: Dental compression syndrome: a new look at old disease. J Oral Iplantol., 1999, 25, 3-49.

5. Mierzwińska- Nastalska E.: Diagnostyka układu ruchowego narządu żucia. Zasady rekonstrukcji zwarcia. Med. Tour Press Int, Otwock 2009.pp. 60-92.

6. Tűrp J.C.,Greene C.S.,Strub J.R.: Dental occlusion: a critical reflection on past, present and future concepts. J. Oral Rehabilit., 2008, 35, 446-453.

7. Jacobs R., van Steenberghe D.: Comparison between implant-supported prostheses and teeth regarding passive threshold level. Int J Oral maxillofac Implants, 1993, 8, 549-554.

8. Hammerle C.H., Wagner D., Brogger U. at all.. Threshold of tactile sensitivity perceived with dental endosseous implants and natural teeth. Clin Oral Implants Res.,1995, 6, 83-90.

9. Okeson J.P.: Leczenie dysfunkcji narządu żucia i zaburzeń zwarcia. Wyd. 1, Czelej Sp.z o.o., Lublin 2005.pp 99-114.

10. Klineberg I., Jagger R.: Occlusion and clinical practice. An evidence- based approach Elsevier Limited, Edinburgh 2004.pp. 45-54.

11.Dawson P.E.: Evaluation, diagnosis and treatment of occlusal problems. 2nd Ed. Mosby St. Louis 1989. pp. 41-55.

12. Majewski S.: Gnatofizjologia stomatologiczna. Normy okluzji i funkcje układu stomatognatycznego. PZWL, Warszawa 2007.pp. 96-102.

13. Davies S.J. , Gray M.J.: The examination and recording of the occlusion: why and how?. Br. Dent. J., 2001, 191, 5, 291-302.

14. Wise M.D.:Occlusion and restorative dentistry for the general practitioner: Part 4-The clinical significance for the examination findings. Br. Dent. J., 1982, 152, 235-241.

15. Wise M.D.: Occlusion and restorative dentistry for the general practitioner: Part 2-Examination of the occlusion and fabrication of study casts. Br. Dent. J., 1982, 152, 160-165.

16. Clark J.R. Evans R.D.: Functional occlusion: A review. J. Orthod., 2001, 28, 1, 76-81.

17. Mansour R.M., Reynik R. J.: In vivo occlusal forces and moments: 1.Forces measured in terminal hinge position and associated moments.: J. Dent. Res. 1975, 54, 1, 114-120.

18. Williamson E.H., Lundquist D.O.: Anterior guidance: Its effect on electromyographic activity of the temporal and masseter muscles. J. Prosthet. Dent., 1983, 49, 816-23.

Ryc.1. Miernik warstwowy.

Ryc. 2. Ułożenie palców badającego w metodzie Dawsona.

Ryc. 3. Przeszkody zwarciowe (przedwczesne kontakty) na zębach trzonowych podczas przywodzenia żuchwy w relacji centralnej, powodują przesunięcie tzw. „duże pionowe i małe poziome”. A - pierwszy kontakt zębów, B - kontakt zębów w maksymalnym zaguzkowaniu.

Ryc. 4. Przeszkody zwarciowe (przedwczesne kontakty) na zębach przedtrzonowych podczas przywodzenia żuchwy w relacji centralnej, powodują przesunięcie tzw. „małe pionowe i duże poziome”. A - pierwszy kontakt zębów, B - kontakt zębów w maksymalnym zaguzkowaniu.

Ryc. 5. Prawidłowe osiowe kontakty zębów przedtrzonowych i trzonowych.

Ryc. 6. Żuchwa działa jak dźwignia jednostronna III klasy- staw skroniowo-żuchwowy stanowi oś obrotu, mięśnie (strzałka skierowana do góry) generują siłę , zęby (strzałka skierowana do dołu) stanowią opór.

Ryc. 7. Prowadzenie przednie żuchwy - ruch protruzyjny.

Ryc. 8. Prowadzenie przednie żuchwy - ruch boczny w prawo.

Ryc. 9. Prowadzenie przednie żuchwy - ruch boczny w lewo.
Fig.1. Leaf-Gauge
Fig. 2. Bilateral manual guidance according to Dawson
Fig. 3. Occlusal interference on molars cause large vertical and small horizontal slide. A- a first contact in RCP, B- teeth contact in ICP.
Fig. 4. Occlusal interference on premolars cause small vertical and large horizontal slide. A- a first contact in RCP, B- teeth contact in ICP.

Fig .5. Appropriate axial contacts on premolars and molars.


Maxilla

Mandible


Occlusal cusp

Contact point in occlusal fossa and marginal ridges


Fig.6. The mandible works as Class III lever system, where the joint is fulcrum, the muscles provide the power(arrow directed up), and the teeth are the resistance(arrow directed down).

Fig. 7. Anterior mandible guidance-protrusion.


Fig. 8. Anterior mandible guidance-lateral right movement
Fig. 9. Anterior mandible guidance-lateral left movement



Ryc.2


Ryc.3



Ryc.4

Ryc.5



Ryc.6

Ryc. 7



Ryc.8

Ryc.9
: prace -> upload -> 2011
2011 -> Powikłania kolczykowania jamy ustnej. Complications of oral piercing
2011 -> Małgorzata Wierzbicka, Tomasz Kopeć, Katarzyna Nowak, Joanna Jackowska, Witold Szyfter
2011 -> Staw skroniowo-żuchwowy u dzieci chorujących na młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów
2011 -> Relationships between varied clinical parameters of periodontium and acute myocardial infarction
2011 -> Kliniczne zastosowanie jva w diagnostyce układu stomatognatycznego
2011 -> A dr n med. Janina Czuryszkiewicz-Cyrana
2011 -> Procesy odrzucania przeszczepów na podstawie piśmiennictwa i obserwacji własnych Streszczenie
2011 -> Związek chorób naczyń i chorób przyzębia przegląd piśmiennictwa
2011 -> Wpływ chemicznych środków do retrakcji dziąsła brzeżnego na czas polimeryzacji winylosiloksanoeterowego elastomeru wyciskowego w badaniach reometrycznych
2011 -> Evaluation of the radiopacity of root canal filling materials Summary Aim of the study




©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna