Anita Plumińska-Mieloch Bliżej historii. Gimnazjum Wymagania edukacyjne dla klasy 1



Pobieranie 332.53 Kb.
Strona1/3
Data07.05.2016
Rozmiar332.53 Kb.
  1   2   3
Anita Plumińska-Mieloch
Bliżej historii. Gimnazjum

Wymagania edukacyjne dla klasy 1



Temat lekcji

Ocena dopuszczająca

Ocena dostateczna

Ocena dobra

Ocena bardzo dobra

Podstawa progra-mowa*

1. Dlaczego uczymy się historii?
Zagadnienia

1. Czym jest historia?

2. Epoki, wieki, mierzenie czasu.

3. Rodzaje źródeł historycznych.



– rozumie pojęcia: wiek, era, epoka, historia, prehistoria, źródło historyczne;

– oblicza czas, który upłynął między epokami i wydarzeniami;

– przypisuje daty wydarzeń do odpowiednich wieków


– wymienia kolejne epoki historyczne;

– wie, jakie wyróżniamy rodzaje źródeł historycznych;

– wyjaśnia, dlaczego uczymy się historii


– przedstawia własne rozumienie konieczności nauki historii

– klasyfikuje źródła historyczne, posługując się przykładami;

– uzasadnia przydatność źródeł w pracy historyka i archeologa






2. Prehistoria – początki ludzkości
Zagadnienia

1. Początki gatunku ludzkiego.

2. Neandertalczycy i ludzie współcześni.

3. Życie ludzi w okresie paleolitu.



– rozumie pojęcie: homo sapiens;

– wie, kiedy i na jakim obszarze pojawił się gatunek homo sapiens;

– wymienia narzędzia, którymi posługiwali się ludzie w czasach paleolitu;

– opowiada o sposobach zdobywania pożywienia, mieszkaniach i ubiorach ludzi w epoce paleolitu



– rozumie pojęcia: paleolit, hominidy, neandertalczyk;

– zaznacza okres paleolitu na osi czasu;

– umie wskazać na mapie kierunki ekspansji człowieka współczesnego


– wie, dlaczego ludzie pierwotni musieli żyć w grupach;

– dostrzega wpływ klimatu na warunki życia ludzi;

– wie, skąd pochodzi nazwa paleolit


– rozumie wpływ warunków naturalnych na sposoby zdobywania pożywienia i mieszkania człowieka pierwotnego;

– rozumie i uzasadnia, dlaczego w czasach prehistorycznych Ziemia nie była zaludniona równomiernie



1. – 1., 2.




Temat lekcji

Ocena dopuszczająca

Ocena dostateczna

Ocena dobra

Ocena bardzo dobra

Podstawa progra-mowa

3. Rewolucja neolityczna, czyli początki rolnictwa
Zagadnienia

1. Pierwsi rolnicy.

2. Stałe osadnictwo.

3. Postęp technologiczny – od ceramiki do metalurgii.

4. Od neolitu do epoki brązu.


– rozumie i wyjaśnią pojęcie neolit;

– umie wskazać na osi czasu okres neolitu;

– umie opowiedzieć o sposobach zdobywania pożywienia, sposobach zamieszkiwania i ubiorach ludzi w epoce neolitu;

– wskazuje na mapie miejsca, gdzie najwcześniej rozwinęło się rolnictwo



– rozumie pojęcia: rewolucja neolityczna, plemię, ceramika, epoka brązu;

– wie, w jakich okolicznościach ludzie zaczęli uprawiać zboże i hodować zwierzęta;

– wie, kiedy doszło do rewolucji neolitycznej;

– wie, jakie zwierzęta zostały najszybciej udomowione przez człowieka



– wskazuje wpływ klimatu na zmiany w życiu ludzi;

– potrafi dostrzec różnice między epokami paleolitu, neolitu i brązu;

– wskazuje czynniki decydujące o rozwoju rolnictwa na obszarze Żyznego Półksiężyca


– rozumie, dlaczego nie wszyscy ludzie w epoce neolitu musieli zajmować się rolnictwem;

– potrafi wskazać rewolucyjny charakter zmian zachodzących w epoce neolitu;

– rozumie wpływ nowych narzędzi na jakość życia ludzi


1. – 1., 2.

4. Pierwsze cywilizacje. Przykład Babilonii
Zagadnienia

1. Położenie geograficzne Mezopotamii.

2. Warunki naturalne a życie mieszkańców.

3. Historia Babilonii.

4. Religia mieszkańców starożytnej Mezopotamii.

5. Osiągnięcia cywilizacyjne Międzyrzecza.



– rozumie pojęcia: Mezopotamia, pismo klinowe, politeizm, ziggurat, Kodeks Hammurabiego, sieć nawadniająca;

– opowiada, czym zajmowali się mieszkańcy Międzyrzecza



– zna położenie geograficzne Mezopotamii;

– wskazuje na mapie pierwsze państwa Bliskiego Wschodu;

– zna postać Hammurabiego;

– wie, w jaki sposób mieszkańcy Babilonii czcili swoich bogów;

– wie, jakie były osiągnięcia cywilizacyjne Mezopotamii


– omawia wpływ warunków naturalnych Mezopotamii na życie jej mieszkańców;

– wie, które osiągnięcia cywilizacyjne Mezopotamii odgrywają ważną rolę do dziś



– wie, jakie znaczenie dla funkcjonowania państwa babilońskiego miały pismo i sieć nawadniająca;

– wie, co oznacza zasada „oko za oko...”;

– samodzielnie ocenia stosowaną w Kodeksie Hammurabiego zasadę odwetu


2. – 1., 3., 4.

5. Starożytny Egipt
Zagadnienia

1. Warunki naturalne starożytnego Egiptu.

2. Egipt darem Nilu.

3. Społeczeństwo egipskie.



– rozumie pojęcia: faraon, system nawadniający, sieć irygacyjna, piramida, politeizm, hieroglify, papirus;

– znajduje i wskazuje na mapie terytorium starożytnego Egiptu;

– omawia wpływ położenia geograficznego Egiptu na życie jego mieszkańców


– wymienia egipskie grupy społeczne i określa ich funkcje;

– podaje przykłady osiągnięć naukowych Egiptu;

– rozpoznaje na ilustracjach zabytki starożytnego Egiptu i zna ich przeznaczenie;

– wie, kiedy powstało państwo egipskie (łączące Górny i Dolny Egipt), i potrafi wskazać ten moment na osi czasu



– wyjaśnią, co znaczy powiedzenie: „Egipt darem Nilu”;

– rozumie znaczenie sieci irygacyjnej dla rozwoju egipskiego rolnictwa



– rozumie, dlaczego w Egipcie powstała organizacja państwowa;

– wymienia osiągnięcia cywilizacyjne Egipcjan i wskazuje dziedziny, w których do dziś wykorzystujemy wynalazki egipskie;

– zna różne koncepcje dotyczące budowy piramid


2. – 1., 2., 3., 4.

6. Religia starożytnych Egipcjan
Zagadnienia

1. Bogowie starożytnego Egiptu.

2. Wiara w życie pozagrobowe i jej konsekwencje.

3. Kapłani i kapłanki.

4. Piramidy i świątynie.


– rozumie pojęcia: politeizm, piramida, sarkofag, życie pozagrobowe, mumifikacja

– potrafi wymienić najważniejszych bogów egipskich;

– rozumie, dlaczego Egipcjanie mumifikowali zwłoki zmarłych;

– potrafi omówić rolę kapłanów w życiu Egipcjan


– wymienia sposoby oddawania czci bogom w Egipcie

– rozumie znaczenie wiary w życie pozagrobowe dla codziennego życia Egipcjan;

– wie, dlaczego i w jaki sposób powstawały piramidy


– rozumie znaczenie Księgi umarłych jako źródła historycznego;

– rozumie i uzasadnia kluczową rolę społeczną kapłanów w Egipcie;

– opisuje egipskie obyczaje pogrzebowe


2. – 3.

7. Izrael – lud wybrany przez Boga
Zagadnienia

1. Warunki naturalne Palestyny.

2. Religia Izraela.

3. Historia narodu wybranego.



– rozumie pojęcia i terminy: monoteizm, Arka Przymierza, Ziemia Obiecana, czasy patriarchów, salomonowy wyrok, szabat, rabin, judaizm, naród wybrany, teokracja, Biblia, Tora;

– charakteryzuje główne zasady judaizmu



– omawia wpływ warunków geograficznych Palestyny na życie jej mieszkańców;

– wskazuje Palestynę na mapie;

– wymienia postacie związane z historią narodu wybranego: Abrahama, Mojżesza, Dawida, Salomona


– wie, na jakie etapy można podzielić historię narodu wybranego;

– wskazuje różnice pomiędzy religiami Egiptu, Mezopotamii i Izraela;

– dostrzega korzenie chrześcijaństwa w judaizmie, wskazuje cechy wspólne obu religii


– rozumie znaczenie Biblii jako źródła historycznego;

– wie, gdzie mieszkają współcześni wyznawcy judaizmu



3. – 1., 2.

8. Lekcja powtórzeniowa. Początki ludzkości i cywilizacje Bliskiego Wschodu
Zagadnienia

1. Początki gatunku ludzkiego.

2. Życie ludzi w epokach paleolitu, neolitu i brązu.

3. Położenie geograficzne Mezopotamii, Egiptu i Palestyny.

4. Wpływ warunków naturalnych na życie mieszkańców państw starożytnego Wschodu.

3. Wierzenia religijne i formy kultu w państwach starożytnego Bliskiego Wschodu.

4. Osiągnięcia cywilizacji starożytnego Bliskiego Wschodu.

5. Najstarsze formy ustrojowe.



– rozumie pojęcia: wiek, era, epoka, historia, prehistoria, źródło historyczne, paleolit, neolit, rewolucja neolityczna, judaizm, Mezopotamia, faraon, piramida, hieroglify, papirus, sieć irygacyjna, politeizm, monoteizm;

– oblicza upływ czasu pomiędzy epokami;

– wskazuje na mapie: kolebkę gatunku ludzkiego, Mezopotamię, Egipt, Palestynę;

– zna postacie: Hammurabiego, Mojżesza, Dawida, Salomona



– podaje genezę i znaczenie powiedzeń: „oko za oko…”, „salomonowy wyrok”

– omawia zasady funkcjonowania państw Mezopotamii, państwa egipskiego i Izraela;

– rozumie pojęcia: zodiak, Kodeks Hammurabiego, Biblia


– wymienia przykłady dzieł sztuki będące wytworami starożytnych Babilończyków, Egipcjan, Izraelitów;

– wyjaśnią przyczyny osiedlenia się Izraelitów w Palestynie i przedstawia dzieje ich państwa;

– wyjaśnią wpływ religii na funkcjonowanie państwa egipskiego i izraelskiego;

– wyjaśnią znaczenie pisma i sieci irygacyjnej dla funkcjonowania starożytnych państw Bliskiego Wschodu



– wyjaśnią wpływ osiągnięć cywilizacyjnych ludów starożytnego Bliskiego Wschodu życie dzisiejszych ludzi




Sprawdzian 1.















9. Początki Grecji
Zagadnienia

1. Warunki naturalne starożytnej Grecji.

2. Zajęcia mieszkańców.

3. Minojczycy – najstarsza cywilizacja epoki brązu w basenie Morza Egejskiego.

4. Achajowie – rozkwit i upadek cywilizacji mykeńskiej.


– wskazuje na mapie starożytną Grecję;

– opowiada o zajęciach starożytnych Greków



– wie, kim był Homer;

– rozumie pojęcia i terminy: cywilizacja minojska, cywilizacja mykeńska, Achajowie, polis



– wie, na jakie krainy dzieliła się Hellada;

– charakteryzuje osiągnięcia cywilizacji minojskiej i mykeńskiej;

– wskazuje na mapie Mykeny i Knossos


– porównuje warunki naturalne Grecji i państw Bliskiego Wschodu oraz wskazuje przyczyny i następstwa różnic w ich rozwoju

4. – 1., 3.

10. Grecka polis: Ateny
Zagadnienia

1. Wieki Ciemne.

2. Narodziny polis.

3. Rządy arystokracji i tyranów.

4. Droga do demokracji w Atenach.

5. Demokracja ateńska.




– wskazuje Ateny na mapie;

– rozumie pojęcia: tyrania, demokracja, arystokracja, drakońskie prawa, strateg, agora, ostracyzm



– wie, kim byli: Perykles, Drakon, Demostenes;

– opowiada o przemianach ustrojowych w starożytnych Atenach;

– charakteryzuje demokrację ateńską


– porównuje różne formy sprawowania władzy w świecie starożytnych Greków;

– charakteryzuje i ocenia ustroje polityczne: tyranię, oligarchię i demokrację



– dostrzega korzenie współczesnej demokracji w epoce starożytności

– porównuje demokrację ateńską ze współczesną



4. – 2.

11. Starożytna Sparta
Zagadnienia

1. Historia Sparty.

2. Podziały społeczne.

3. Spartański ustrój.

4. Spartanie i wojna.


– wskazuje Spartę na mapie;

– rozumie pojęcia: falanga, hoplita, hegemonia;

– zna zasady sprawowania władzy w Sparcie;

– krótko opisuje zasady wychowania dzieci w Sparcie



– zna genezę i znaczenie powiedzeń: „mówić lakonicznie”, „z tarczą lub na tarczy”, „wychowanie spartańskie”;

– wyjaśnia przyczyny zwycięstw militarnych Sparty



– wie, kim byli heloci i periojkowie;

– porównuje ustrój spartański z ustrojami innych poleis;

– wie, jakie były przyczyny i skutki wychowania spartańskiego;

– wskazuje cechy armii i zasady walki, dzięki którym Spartanie odnosili sukcesy militarne



– wyjaśnia, dlaczego Sparcie udało się osiągnąć hegemonię w Grecji

– rozumie związek między podziałem społecznym w Sparcie i sytuacją wewnętrzną tego państwa;

– porównuje i samodzielnie ocenia ustroje polityczne Aten i Sparty


4. – 2.

12. Wierzenia starożytnych Greków
Zagadnienia

1. Greccy bogowie.

2. Mity greckie.


– wymienia najważniejszych greckich bogów: Zeusa, Posejdona, Hermesa, Apollona, Hefajstosa, Artemidę, Afrodytę, Atenę, Herę, Demeter ;

– zna formy oddawania czci bogom przez Greków




– zna i rozumie pojęcia: heros, mit;

– wie, kim byli: Herakles, Dedal, Ikar, Tezeusz



– umie opowiedzieć mity o Heraklesie, Tezeuszu, Dedalu i Ikarze

– rozumie wpływ mitologii greckiej na współczesną kulturę

4. – 3.

13. Kultura i sztuka Greków w starożytności
Zagadnienia

1. Teatr grecki.

2. Igrzyska olimpijskie.

3. Grecy ojcami filozofii.

3. Architektura starożytnej Grecji.

4. Perykles i jego epoka.



– rozumie pojęcia: teatr, filozofia, igrzyska olimpijskie;

– zna datę pierwszych igrzysk olimpijskich – 776 r. p.n.e.



– wie, jak przebiegały starożytne igrzyska olimpijskie;

– wymienia starożytne dyscypliny olimpijskie;

– wie, gdzie odbywały się igrzyska;

– charakteryzuje grecki teatr, zna jego genezę;

– zna twórców i myślicieli greckich, takich jak: Sofokles, Fidiasz, Archimedes, Sokrates, Platon, Arystoteles;

– wie, jak wyglądał teatr grecki i jaką formę miały przedstawienia teatralne;

– wymienia dziedziny wiedzy rozwijające się w antycznej Grecji


– umie porównać współczesne i starożytne igrzyska olimpijskie;

– potrafi scharakteryzować różne formy oddawania czci bogom przez Greków i wskazać te, które przetrwały do dziś jako kulturalne dziedzictwo starożytnej Grecji;

– wymienia dzieła Fidiasza, Myrona, Sofoklesa;

– wyjaśnia genezę powstania teatru greckiego;

– umie wskazać kolumny w porządku doryckim, jońskim i korynckim;

– potrafi podać cechy charakterystyczne budowli greckich



– zna poglądy czołowych greckich filozofów;

– potrafi omówić wpływ sztuki greckiej na współczesne kanony piękna i architektury



4. – 3.

6. – 1., 2.



14. Wojny w świecie greckim
Zagadnienia

1. Starożytna Persja.

2. Wojny grecko-perskie:

a) Maraton,

b)Termopile,

c) Salamina.

3. Wojna peloponeska.


– wymienia najważniejsze bitwy wojen persko-greckich i zna rezultaty tych bitew;

– zna daty bitew: 490 r. p.n.e., 480 r. p.n.e..;

– zna postacie Miltiadesa i Leonidasa


– wskazuje na mapie Persję, Maraton, Termopile;

– wyjaśnia genezę biegu maratońskiego;

– omawia wynik wojny peloponeskiej


– omawia przyczyny i skutki wojen persko-greckich;

– wyjaśnia, dlaczego doszło do wojny peloponeskiej, i zna jej skutki



– wyjaśnia, dlaczego Grekom udało się pokonać Persów;

– uzasadnia, dlaczego potomni wystawili pomnik pod Termopilami



zagadnienia wykraczające poza podstawę programową

15. Imperium Aleksandra Wielkiego. Świat hellenistyczny
Zagadnienia

1. Macedonia za czasów Filipa II.

2. Podboje Aleksandra Wielkiego.

3. Imperium Aleksandra Wielkiego.

4. Świat hellenistyczny.


– rozumie pojęcia i powiedzenia: filipika, „rozciąć węzeł gordyjski”, kultura hellenistyczna;

– wie, w jaki sposób Aleksander zbudował swoje imperium



– wskazuje na mapie Macedonię, Grecję, ziemie podbite przez Aleksandra Wielkiego;

– zna datę bitwy pod Issos: 333 r. p.n.e.;

– opisuje państwo stworzone przez Aleksandra Wielkiego;

– podaje przykłady sztuki hellenistycznej



– omawia znaczenie reform Filipa II dla budowy potęgi Macedonii

– wyjaśnia założenia polityki wewnętrznej Aleksandra i rozumie ich związek z planami budowy wielkiego imperium



– wyjaśnia, dlaczego imperium zbudowane przez Aleksandra rozpadło się po jego śmierci;

– uzasadnia przydomek nadany Aleksandrowi przez potomnych;

– wie, jak wyglądały dzieła sztuki epoki hellenistycznej, i potrafi je opisać


6. – 1.

16. Lekcja powtórzeniowa. Starożytna Grecja
Zagadnienia

1. Położenie geograficzne Hellady.

2. Wpływ warunków naturalnych na życie mieszkańców starożytnej Grecji.

3. Wierzenia religijne i formy kultu.

4. Osiągnięcia starożytnych Greków.

5. Formy ustrojowe starożytnej Grecji.



– rozumie pojęcia: demokracja, oligarchia, igrzyska olimpijskie, politeizm;

– wskazuje na mapie starożytną Grecję;

– zna postacie: Leonidasa, Aleksandra Wielkiego;

– wie, kiedy: odbyły się pierwsze igrzyska olimpijskie, rozegrały się bitwy pod Maratonem i Termopilami;

– wymienia greckich bogów


– podaje genezę i znaczenie powiedzeń: „mówić lakonicznie”, „z tarczą lub na tarczy”, „wychowanie spartańskie”;

– wyjaśnia przyczyny sukcesów militarnych Sparty;

– omawia zasady funkcjonowania demokracji ateńskiej, oligarchii spartańskiej, państwa Aleksandra Wielkiego;

– rozumie pojęcia: teatr, mit, heros;

– wskazuje genezę i cechy teatru greckiego, igrzysk olimpijskich;

– podaje, kto był zwycięzcą wojen persko-greckich;

– wie, kim byli: Sofokles, Fidiasz, Archimedes, Sokrates, Platon, Arystoteles, Perykles, Homer;

– podaje przykłady osiągnięć sztuki greckiej, w tym dzieł hellenistycznych;

– omawia wpływ warunków naturalnych na życie mieszkańców Hellady;

– wskazuje sposoby czczenia bóstw przez Greków;

– zna datę bitwy pod Issos


– wymienia dzieła: Fidiasza, Sofoklesa, Myrona;

– wyjaśnia przyczyny: wojen persko-greckich; wzrostu znaczenia Macedonii, zwycięstw Aleksandra Wielkiego;

– charakteryzuje i ocenia formy ustrojowe: demokrację, oligarchię, monarchię;

– wyjaśnia wpływ religii na funkcjonowanie państw greckich;

– omawia skutki wychowania spartańskiego dla funkcjonowania państwa


– uzasadnia przydomek nadany Aleksandrowi Macedońskiemu;

– omawia przyczyny napięć w państwie spartańskim;

– wskazuje wpływ cywilizacji i sztuki starożytnej Grecji na współczesną cywilizację i sztukę;

– porównuje demokrację starożytną ze współczesną

– porównuje warunki naturalne rożnych krajów starożytnych: wskazuje podobieństwa i różnice oraz ich wpływ na funkcjonowanie państw





Sprawdzian 2.















17. Początki Rzymu. Republika i jej instytucje
Zagadnienia

1. Legendarne początki Rzymu.

2. Etruskowie.

3. Od królestwa do Republiki.

4. Republikańskie urzędy i ich funkcjonowanie.


– wskazuje na mapie miasto Rzym;

– wie, w którym wieku powstało państwo rzymskie;

– rozumie pojęcia: republika, senat, konsul;

– podaje imię legendarnego założyciela Rzymu;



– wymienia najważniejszych rzymskich urzędników;

– omawia zadania rzymskich urzędników i przedstawia tryb ich wybierania;

– wyjaśnia, kim byli Etruskowie;

– zna rok założenia Rzymu: 753 r. p.n.e.;

– wyjaśnia, kim byli plebejusze i patrycjusze


– wymienia w kolejności chronologicznej formy ustrojowe państwa rzymskiego;

– wyjaśnia, jak funkcjonowała republika;

– omawia okoliczności konfliktu patrycjuszy i plebejuszy


– porównuje funkcjonowanie współczesnych republik i starożytnej rzymskiej republiki;

– wyjaśnia przyczyny upadku królestwa i powstania republiki;

– dostrzega wady i zalety ustroju Republiki Rzymskiej


5. – 1.



  1   2   3


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna