Anita Plumińska-Mieloch Bliżej historii. Gimnazjum Wymagania edukacyjne dla klasy 1


Lekcja powtórzeniowa. Wczesne średniowiecze



Pobieranie 332.53 Kb.
Strona3/3
Data07.05.2016
Rozmiar332.53 Kb.
1   2   3

36. Lekcja powtórzeniowa. Wczesne średniowiecze
Zagadnienia

1. System lenny.

2. Kształtowanie się państw we wczesnośredniowiecznej Europie.

3.Państwo Piastów we wczesnośredniowiecznej Europie.



– rozumie pojęcia: zakon, opat, regalia, szlak bursztynowy, wasal, senior, lenno, renesans karoliński, Koran, islam, konkordat, reforma gregoriańska;

– wie, kim byli: Mahomet, Karol Wielki;

– wymienia władców z dynastii Piastów, krótko opisuje ich rządy;

– wymienia plemiona zamieszkujące ziemie polskie;

– zna daty: chrztu Polski, zjazdu gnieźnieńskiego, koronacji Bolesława Chrobrego, śmierci biskupa Wojciecha, najazdu czeskiego na ziemie polskie, koronacji Bolesława Śmiałego


– rozumie pojęcie: feudalizm;

– opisuje sposób funkcjonowania monarchii patrymonialnej;

– wymienia postanowienia zjazdu gnieźnieńskiego;

– wymienia przyczyny chrztu Polski;

– charakteryzuje państwo Karola Wielkiego;

– opisuje główne zasady islamu;

– opisuje przebieg kryzysu w Polsce pierwszych Piastów

– opowiada o działalności wczesnośredniowiecznych zakonów;

– opowiada o wojnach polsko-niemieckich za panowania pierwszych Piastów


– opisuje porządek feudalny jego funkcjonowanie;

– przedstawia przyczyny i skutki przyjęcia chrztu przez Mieszka I;

– przedstawia sytuację gospodarczą Polski za panowania pierwszych Piastów;

– opowiada o zmianach, jakie zaszły w społeczeństwie polskim za rządów pierwszych Piastów;

– wyjaśnia przydomki nadane pierwszym władcom piastowskim przez potomnych


– dostrzega zmienny charakter stosunków polsko-niemieckich we wczesnym średniowieczu i potrafi wyjaśnić przyczyny tej zmienności;

– przedstawia znaczenie zakonów dla rozwoju kultury europejskiej we wczesnym średniowieczu;

– dostrzega i opisuje zmiany, jakie nastąpiły w społeczeństwie w okresie feudalizmu;

– przedstawia politykę pierwszych władców Polski piastowskiej i potrafi ją uzasadnić;

– przedstawia konsekwencje reformy gregoriańskiej





Sprawdzian 4.
















37. Wyprawy krzyżowe
Zagadnienia

1. Chrześcijańscy pielgrzymi i muzułmańscy Seldżucy.

2. Papież wzywa do wyprawy krzyżowej.

3. Osiem krucjat.

4. Klęska krzyżowców.

5. Bilans krucjat.



– rozumie pojęcia: Seldżucy, synod, krucjata, Ziemia Święta, zakony rycerskie, Królestwo Jerozolimskie;

– wymienia zakony powstałe w Ziemi Świętej;

– zna zadania rycerzy zakonnych


– wie, co wydarzyło się w roku: 1095, 1096, 1291;

– opisuje przebieg krucjat;

– omawia położenie pielgrzymów chrześcijańskich pod panowaniem Seldżuków;

– wskazuje na mapie ziemie zajęte przez krzyżowców oraz trasę ich przemarszu;

– wie, dlaczego Europejczycy brali udział w krucjatach


– wyjaśnia przyczyny ruchu krucjatowego;

– omawia znaczenie krucjat dla sytuacji Kościoła;

– omawia znaczenie wypraw krzyżowych dla sytuacji rycerstwa;

– porównuje działalność zakonów rycerskich i innych zakonów



– wskazuje skutki wypraw krzyżowych

zagadnienia wykraczające poza podstawę programową

38. Barwny świat średniowiecznego rycerstwa
Zagadnienia

1. Uzbrojenie rycerza.

2. Rycerstwo jako grupa społeczna.

3. Kultura rycerska.




– rozumie pojęcia: rycerz, giermek, zbroja, pasowanie na rycerza, turniej;

– wymienia uzbrojenie rycerza



– zna obowiązki rycerza;

– opowiada o powinnoś ciach giermka;

– wie, dlaczego rycerza nazywamy w przenośni „żywym pociskiem”


– opisuje ceremonię pasowania na rycerza;

– opisuje kulturę rycerską



– wie, jakie utwory literackie głosiły wzorzec idealnego rycerza;

– wie, dlaczego rycerze należeli do elity społecznej;

– umie opisać przemiany w uzbrojeniu średniowiecznych rycerzy


12. – 2.

39. Imperium mongolskie
Zagadnienia

1. Podboje Czyngis-chana.

2. Podbój Rusi.

3. Inwazja na Węgry i Polskę.

4. Złota Orda i jej losy.


– wie, kim był Czyngis-chan;

– wskazuje na mapie tereny podbite przez Czyngis-chana;

– wie, kiedy nastąpiła inwazja mongolska na Polskę i Węgry;

– zna datę i rezultat bitwy pod Legnicą




– opisuje podboje Mongołów;

– opisuje działalność Złotej Ordy



wyjaśnia, dlaczego Mongołowie podbili olbrzymie tereny;

– podaje przyczyny klęski Polaków pod Legnicą



– porównuje taktykę walki Mongołów i rycerstwa europejskiego

zagadnienia wykraczające poza podstawę programową

40. Gospodarka i społeczeństwo w średniowiecznej Europie
Zagadnienia

1. Życie gospodarcze po upadku Cesarstwa Zachodniorzymskiego.

2. Włość senioralna.

3. Postęp w rolnictwie.

4. Rozwój miast.

5. „Czarna śmierć” i konsekwencje epidemii.



– rozumie pojęcia: pańszczyzna, renta feudalna, stan, poddaństwo, trójpolówka, cech, gospodarka towarowo-pieniężna, „czarna śmierć”, mroczne wieki;

– wymienia stany tworzące średniowieczne społeczeństwo;

– opisuje średniowieczne stany;

– wymienia wynalazki, które przyczyniły się do rozwoju średniowiecznego rolnictwa;

– omawia przebieg i konsekwencje „czarnej śmierci”


– opisuje zastój gospodarczy we wczesnym średniowieczu;

– charakteryzuje włości seniora;

– wyjaśnia, warunki rozwijania się miast w średniowieczu


– wskazuje zmiany zachodzące w rolnictwie w okresie średniowiecza;

– wyjaśnia wpływ zmian zachodzących w rolnictwie na życie codzienne ludzi w średniowieczu



– porównuje społeczeństwo średniowieczne ze społeczeństwem starożytnej Grecji i starożytnego Rzymu;

– dostrzega i omawia związki między rozpowszechnianiem się nowych narzędzi a sytuacją gospodarczą w średniowiecznej Europie



11. – 2., 3.

12. – 2.


41. Kościół i kultura w średniowiecznej Europie
Zagadnienia

1. Kultura kościelna i ludowa.

2. Scholastyka i narodziny uniwersytetów.

3. Franciszkanie i dominikanie.

4. Świątynie romańskie i gotyckie.


– rozumie pojęcia: scholastyka, gotyk, styl romański, witraż, teologia, żywoty świętych, uniwersytet, dominikanie, franciszkanie, uniwersalizm, koncyliaryzm, niewola awiniońska papieża;

– charakteryzuje kultury rycerską, kościelną i ludową;

– opowiada, czym zajmowano się na średniowiecznym uniwersytecie


– zna postać św. Tomasza z Akwinu;

– rozróżnia budowle w stylu romańskim i gotyckim;

– wymienia osiągnięcia cywilizacyjne średniowiecza;

– wyjaśnia rolę zakonów



– charakteryzuje i wskazuje budowle romańskie i gotyckie;

– omawia znaczenie uniwersytetów dla kultury średniowiecznej Europy;

– wyjaśnia przyczyny uniwersalizmu kultury w średniowiecznej Europie;

– wskazuje przejawy kryzysu w Kościele w XV w.



– dostrzega rolę Kościoła i chrześcijaństwa w życiu ludzi okresu średniowiecza;

– omawia przykłady jedności kultury europejskiej w średniowieczu



12. – 1., 3.

42. Monarchie stanowe
Zagadnienia

1. Narodziny reprezentacji stanowych.

2. Ustrój monarchii stanowej na przykładzie Anglii.

3. Monarchie stanowe w Europie.



– rozumie pojęcia: parlament, monarchia stanowa, Stany Generalne, stan, przywilej, Wielka Karta Swobód, Izba Gmin, Izba Lordów;

– wymienia stany społeczne i krótko je opisuje



– podaje, czym różniły się między sobą stany społeczne;

– przytacza hasło, pod jakim powstawała polska monarchia stanowa;

– uzasadnia, że korzeni współczesnego angielskiego parlamentu należy szukać w średniowieczu


– wyjaśnia, czym charakteryzowało się funkcjonowanie parlamentu angielskiego;

– omawia mechanizmy powstania monarchii stanowej



– podaje, czym była i jaką rolę odegrała w historii Anglii Wielka Karta Swobód;

– rozumie, że korzeni współczesnych form ustrojowych należy szukać nie tylko w starożytności, ale też w średniowieczu, i potrafi wskazać przykłady



11. – 2.

43. Polska w okresie rozbicia dzielnicowego
Zagadnienia

1. Wojny Bolesława Krzywoustego.

2. Testament Bolesława Krzywoustego.

3. Rozbicie dzielnicowe.

4. Wzrost zagrożenia zewnętrznego – Brandenburgia i Tatarzy.

5. Państwo krzyżackie nad Bałtykiem.

6. Kolonizacja na prawie niemieckim.


– rozumie znaczenie pojęć: Krzyżacy, seniorat, testament Bolesława Krzywoustego, kolonizacja, zasadźca;

– wie, co wydarzyło się w roku: 1109, 1138, 1226;

– podaje zasady testamentu Bolesława Krzywoustego;

– wyjaśnia, w jaki sposób została złamana zasada senioratu;

– wie, kto, kiedy i dlaczego sprowadził na ziemie polskie Krzyżaków


– opowiada o przebiegu wojny Bolesława Krzywoustego z cesarzem Henrykiem V;

– wskazuje na mapie ziemie przyłączone do Polski przez Bolesława Krzywoustego;

– wskazuje na mapie dzielnice powstałe na mocy testamentu Bolesława Krzywoustego;

– wymienia ziemie, które Polska utraciła w okresie rozbicia dzielnicowego, i wskazuje je na mapie



– podaje przyczyny konfliktu pomiędzy Bolesławem Krzywoustym a Zbigniewem;

– wyjaśnia przyczyny wprowadzenia zasady senioratu w Polsce;

– omawia okoliczności złamania zasady senioratu;

– wskazuje przyczyny sprowadzenia Krzyżaków na ziemie polskie



– wyjaśnia, dlaczego cesarz udzielił Zbigniewowi pomocy przeciw Bolesławowi Krzywoustemu;

– wymienia konsekwencje rozbicia dzielnicowego;

– wskazuje przyczyny utraty przez Polskę kolejnych ziem;

– podaje przyczyny i skutki kolonizacji prowadzonej przez książąt dzielnicowych



14. – 1., 2., 3., 4.

44. Zjednoczone Królestwo Polskie
Zagadnienia

1. Dążenia zjednoczeniowe.

2. Koronacje Przemysła II i Wacława II.

3. Władysław Łokietek królem Polski.

4. Zagarnięcie Pomorza Gdańskiego przez Krzyżaków.

5. Zbrojne i pokojowe próby odzyskania utraconych ziem.



– wie, kim byli: Jakub Świnka, Przemysł II, Wacław II, Władysław Łokietek;

– omawia skutki wojen prowadzonych przez Polskę z Krzyżakami za panowania Łokietka;

– wie, co wydarzyło się w roku: 1295, 1308, 1320, 1331


– podaje okoliczności utraty Pomorza Gdańskiego przez Polskę;

– wymienia zwolenników zjednoczenia Polski;

– wskazuje na mapie ziemie, którymi władał Władysław Łokietek;

– opowiada, jakie działania podjął Przemysł II, aby uzyskać koronę



– podaje przyczyny dążeń zjednoczeniowych;

– wskazuje trudności, jakie napotykali książęta dążący do zjednoczenia ziem polskich;

– rozumie rolę Kościoła w procesie jednoczeni polskich ziem, podaje przykłady;

– wie, dlaczego Polska utraciła Pomorze Gdańskie, rozumie konsekwencje tego wydarzenia



– podsumowuje panowanie Władysława Łokietka;

– dostrzega zalety istnienia jednolitego państwa;

– wyjaśnia, dlaczego Czesi próbowali przejąć polską koronę


14. – 1., 3.

45. Kazimierz Wielki królem Polski
Zagadnienia

1. Działania dyplomatyczne Kazimierza Wielkiego.

2. Przemiany gospodarcze w czasach Kazimierza Wielkiego.

3. Ustrój, prawodawstwo i system obrony państwa.

4. Powstanie Akademii Krakowskiej.


– rozumie pojęcia: sąd papieski, prawo składu, przymus drogowy, Akademia Krakowska, wieczysta jałmużna;

– pokazuje na mapie państwo polskie za panowania Kazimierza Wielkiego;

– wie, co wydarzyło się w roku: 1343, 1348, 1364;

– wskazuje dziedziny funkcjonowania państwa, które rozwijały się dzięki działalności Kazimierza Wielkiego



– opowiada o polityce zagranicznej Kazimierza Wielkiego;

– wymienia działania podjęte przez Kazimierza w celu przyspieszenia rozwoju gospodarczego Polski, podniesienia poziomu szkolnictwa, poprawy obronności oraz systemu prawa



– rozumie dlaczego Kazimierz Wielki rozwiązywał konflikty z Czechami i Krzyżakami w sposób pokojowy, a nie zbrojny;

– uzasadnia, dlaczego potomni nadali Kazimierzowi przydomek „Wielki”



– ocenia znaczenie powstania Akademii Krakowskiej oraz reform gospodarczych i prawnych Kazimierza Wielkiego;

– wskazuje przykłady nowatorskich działań Kazimierza Wielkiego i rozumie ich przyczyny



14. – 5., 6.

46. Od unii węgierskiej do unii litewskiej
Zagadnienia

1. Ludwik Węgierski na tronie polskim.

2. Pogańska Litwa.

3. Unia polsko-litewska w Krewie.

4. Wielka wojna z Krzyżakami.


– rozumie pojęcia: unia personalna, Jagiellonowie, przywilej koszycki;

– wie, co wydarzyło się w roku: 1385, 1374, 1410;

– wie, kim byli: Ludwik Węgierski, Jadwiga, Władysław Jagiełło, Ulrich von Jungingen;

– wskazuje na mapie państwa: litewskie, polskie, krzyżackie w XIV–XV w.;

– podaje miejsce największej bitwy w dziejach wojen Polski z zakonem krzyżackim i omawia jej skutek


– podaje przyczyny objęcia polskiego tronu przez Ludwika Węgierskiego;

– wyjaśnia, dlaczego Polskę i Litwę połączyła unia personalna;

– wymienia postanowienia unii w Krewie;

– omawia skutki unii krewskiej dla Polski i Litwy;

– opowiada o okolicznościach wybuchu wielkiej wojny z zakonem krzyżackim


– wie, dlaczego w XIV w. panowały w Polsce trzy dynastie, i zna okoliczności, w jakich obejmowały one władzę;

– wyjaśnia, dlaczego doszło do wielkiej wojny z zakonem krzyżackim



– wyjaśnia znaczenie przywileju koszyckiego;

– omawia przyczyny i skutki unii polsko-litewskiej dla obu państw



15. – 1., 2.

47. Polska Jagiellonów w XV w.
Zagadnienia

1. Druga unia polsko-węgierska.

2. Wojna trzynastoletnia.

3. Przemiany ustroju państwa – przywileje szlacheckie, powstanie sejmu walnego.

4. Rycerz staje się ziemianinem.


– określa, w którym wieku i za panowania którego władcy Polskę i Węgry po raz drugi połączyła unia personalna;

– wie, co wydarzyło się w roku: 1444, 1454, 1466;

– łączy postacie Kazimierza Jagiellończyka i Władysława Warneńczyka z konkretnymi wydarzeniami;

– rozumie pojęcia: inkorporacja, Związek Pruski, Prusy Krzyżackie, Prusy Królewskie, II pokój toruński, rada królewska, senat, sejm walny, sejmik ziemski, elekcja



– opisuje życie szlachcica ziemianina;

– wyjaśnia zasady funkcjonowania sejmu



– wyjaśnia i omawia przyczyny i skutki zawarcia unii polsko-węgierskiej;

– podaje, dlaczego wybuchła wojna trzynastoletnia



– omawia przyczyny i okoliczności ukształtowania się polskiego sejmu

15. – 1., 2., 3.

48. Kultura w średniowiecznej Polsce
Zagadnienia

1. Przyjęcie chrześcijaństwa a przemiany kulturowe.

2. Ośrodki życia kulturalnego w średniowiecznej Polsce – rola Akademii Krakowskiej.


– wie, kim byli: Gall Anonim, Wincenty Kadłubek, Jan Długosz, Wit Stwosz, Paweł Włodkowic, Mikołaj Kopernik;

– wymienia polskie kroniki średniowieczne;

– wskazuje główne cechy stylów romańskiego i gotyckiego;

– rozumie znaczenie Akademii Krakowskiej dla rozwoju polskiej nauki i kultury;

– rozumie pojęcia: ratusz, sukiennice, rocznik, kronika, rotunda;


– wskazuje polskie miejscowości, w których znajdują się budowle romańskie lub gotyckie;

– wie, że życie kulturalne rozkwitało wokół dworu i Kościoła;

– wymienia zakony, które przyczyniły się do rozwoju kulturalnego Polski


– porównuje styl gotycki z romańskim;

– na podstawie fotografii rozpoznaje cechy stylów romańskiego i gotyckiego



– wskazuje, czym różnił się nurt ludowy polskiej kultury od nurtu dworskiego;

– wymienia cechy wspólne kultury polskiej i europejskiej w okresie średniowiecza



12. – 1., 3.

49. Lekcja powtórzeniowa: Rozkwit i schyłek wieków średnich
Zagadnienia

1. Kultura średniowiecznej

Europy.

2. Od monarchii patrymonialnej do monarchii stanowej.



3. Zjednoczone Królestwo Polskie – państwo, społeczeństwo, gospodarka, kultura.

– wie, co wydarzyło się w roku: 1109, 1138, 1122, 1308, 1320, 1364;

– zna postacie: Kazimierza Wielkiego, Władysława Łokietka, Bolesława Krzywoustego, Czyngis-chana;

– rozumie pojęcia: sąd papieski, Krzyżacy, testament Bolesława Krzywoustego, monarchia stanowa, stan, niewola awiniońska, uniwersytet, trójpolówka, renta feudalna, Mongołowie, krucjata, zakon rycerski, „czarna śmierć”;

– wskazuje na mapie Ziemię Świętą



– wymienia stany i zakony istniejące w średniowiecznej Europie;

– wyjaśnia, czym były zakony rycerskie i podaje ich przykłady;

– opisuje działania: Bolesława Krzywoustego, Władysława Łokietka, Kazimierza Wielkiego;

– zna postać św. Tomasza z Akwinu;

– omawia okoliczności sprowadzenia do Polski Krzyżaków oraz stosunki polsko-krzyżackie do panowania Kazimierza Wielkiego;

– wskazuje okoliczności rozbicia dzielnicowego oraz zjednoczenia ziem polskich;

– opisuje ustrój monarchii stanowej;

– opowiada o konflikcie między cesarstwem a papiestwem;

– opisuje przebieg krucjat;

– wie, kiedy rozegrała się bitwa pod Legnicą, i zna jej rezultat



– podaje przyczyny i skutki konfliktu pomiędzy cesarstwem a papiestwem;

– przedstawia zmiany gospodarcze w Europie w okresie średniowiecza;

– podaje przyczyny i skutki rozbicia dzielnicowego Polski;

– opowiada o zjednoczeniu ziem polskich, wskazując jego przyczyny;

– opisuje style romański i gotycki w architekturze


– diagnozuje kryzys XIV–XV w.;

– wymienia skutki kryzysu późnego średniowiecza w Europie Zachodniej






Sprawdzian 5.



















* W kolumnie tej podano realizowane na danej lekcji punkty i podpunkty podstawy programowej.






1   2   3


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna