Badania z zakresu hemostazy



Pobieranie 15.83 Kb.
Data02.05.2016
Rozmiar15.83 Kb.
Badania z zakresu hemostazy

Pobieranie krwi

- krew żylna (żyła łokciowa) – pobierana zwykle w godzinach rannych, na czczo

- stosuje się igły o średnicy 19-21G (1,1-0,8 mm) u dorosłych i 23G (0,6 mm) u dzieci

- opaskę uciskową nakłada się bezpośrednio przed nakłuciem żyły i utrzymuje się nie dłużej niż 1 minutę (dłużej utrzymujący się zastój krwi prowadzi do uczynnienia fibrynolizy, aktywacji niektórych czynników krzepnięcia oraz uwalniania substancji z ziarnistości płytkowych)

- badań nie należy przeprowadzać z krwi pobranej z cewnika wprowadzonego na stałe do żyły (próbka może zawierać heparynę)

- pierwsze 2-3 ml krwi zużyć do innych badań (zawierają tromboplastynę tkankową)

- krew pobierać bezpośrednio do probówki zawierającej antykoagulant (3,2% cytrynian trisodowy = 0,11 M)

- każdą próbkę krwi podejrzaną o skrzepnięcie lub hemolizę należy odrzucić


Cytrynian stosowany jest w postaci roztworu, krytycznym jest stosunek objętości krwi do antykoagulantu (powinien wynosić 1:9)

- zbyt mała ilość antykoagulantu w stosunku do objętości krwi może spowodować wykrzepienie próbki krwi i niemożliwość uzyskania osocza

- zbyt duża ilość antykoagulantu w stosunku do objętości krwi może spowodować wydłużenie czasów krzepnięcia, zwłaszcza PT i APTT (np. w stanach poliglobulii, przy wartości Ht powyżej 50%)
Transport, wirowanie i przechowywanie próbki


  • natychmiast po pobraniu krwi dochodzi do zmian aktywności czynników układu krzepnięcia i fibrynolizy

  • w próbce krwi pozostawionej w otwartej probówce dochodzi do wzrostu pH w związku z utratą dwutlenku węgla, co powoduje wydłużenie czasów krzepnięcia – na stabilność pH próbki ma wpływ buforowanie przez erytrocyty, a także stosowanie buforowanych roztworów cytrynianu

  • próbka krwi przechowywana w temperaturze pokojowej w zamkniętej probówce nie wykazuje istotnych zmian w wynikach PT i APTT (do 6 - 8 godzin) – efekt buforowania znika po odwirowaniu osocza i ekspozycji na powietrze atmosferyczne

  • krew wirujemy 15 minut przy przyspieszeniu 1500g

  • osocze przenosimy do plastikowej lub silikonowanej probówki

  • badanie powinno być wykonane w ciągu 1-2 godzin po odwirowaniu próbki

  • osocze może być przechowywane w temp. 4 – 6 °C do 2 godzin, lub w temp. poniżej -20°C przez kilka tygodni/miesięcy, w zależności od rodzaju badań

  • wskaźnikiem prawidłowego przechowywania jest stabilny fibrynogen


Przyczyny błędów w badaniach układu hemostazy

  • błąd pobrania, powodujący częściową aktywację układu krzepnięcia = skrócenie czasów krzepnięcia

  • zbyt mała lub zbyt duża objętość krwi w stosunku do objętości antykoagulantu w probówce lub wysoki/niski hematokryt = niewłaściwy stosunek objętości cytrynianu do osocza

  • zastosowanie niewłaściwego antykoagulantu

  • pobranie krwi ze stałego wkłucia żylnego – możliwość zanieczyszczenia heparyną lub płynami infuzyjnymi = przedłużenie czasów krzepnięcia, głównie APTT i PT

  • zanieczyszczenie próbki krwi tromboplastyną tkankową lub innymi aktywatorami procesów krzepnięcia = skrócenie APTT

  • opóźnienie wykonania badania

  • użycie niekontrolowanych i niekalibrowanych pipet

  • awaria sprzętu lub niewłaściwa temperatura reakcji

  • przeterminowane odczynniki

  • nieodpowiednie stężenie chlorku wapnia


Czas protrombinowy (PT) – jest miarą aktywacji protrombiny na szlaku zewnątrzpochodnym w obecności optymalnego stężenia tromboplastyny tkankowej. Zależy on od zawartości w osoczu protrombiny oraz czynników V, VII, X i fibrynogenu. Nie zależy od pozostałych czynników krzepnięcia i od liczby płytek.

Pierwotny międzynarodowy preparat referencyjny (seria ludzkiej mózgowej tromboplastyny) = po kalibracji przyznano mu współczynnik ISI (międzynarodowy indeks czułości) = 1,0



Tromboplastyny stosowane do diagnostyki są kalibrowane w odniesieniu do wzorca pierwotnego (lub wtórnego wzorca referencyjnego)
Wynik czasu protrombinowego może być przedstawiony :

  • jako odsetkowy wskaźnik protrombinowy (PT kontrolny / PT badany)x100% (80-120%)

  • jako współczynnik protrombinowy (R = PT badany / PT kontrolny) (0,8-1,2)

  • międzynarodowy wskaźnik znormalizowany – INR = RISI (przy ISI=1 0,8-1,2)

  • wskaźnik Quicka (% aktywności protrombiny) (80-120%) – wyliczany z krzywej rozcieńczeń osocza osób zdrowych za pomocą fizjologicznego chlorku sodowego – stężenia osocza wynoszą kolejno 100%, 80%, 60%, 40%, 20%, 10%, 5% i oznacza się czas PT. Wykreśla się krzywą zależności PT [s] od aktywności [%] czynników zespołu protrombiny



Czas częściowej tromboplastyny po aktywacji (APTT) – miara aktywacji wewnątrzpochodnej drogi układu krzepnięcia. Składniki reakcji:

  • czynniki kontaktu (ujemnie naładowane cząstki glinki kaolinowej, celitu, kwasu elagowego)

  • fosfolipidy (kefalina)

Nie zależy od liczby płytek krwi (fosfolipidy wchodzą w skład mieszaniny reakcyjnej)
Fibrynogen (1,8-3,5 g/L) – metody oznaczania

  • metoda koagulometryczna Claussa

  • kolorymetryczna

  • grawimetryczna

  • kinetyczna

  • immunologiczna

  • elektroforetyczna

  • nefelometryczna



Pobieranie 15.83 Kb.





©absta.pl 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna