Choroby naczyń mózgowych



Pobieranie 48.39 Kb.
Data03.05.2016
Rozmiar48.39 Kb.
DIAGNOSTYKA OBRAZOWA PROCESÓW PATOLOGICZNYCH OUN CZ. II
Choroby naczyń mózgowych:



TĘTNIAKI




Objawy w angiografii – RTG


  • uwypuklenie ściany naczynia

  • workowaty twór związany ze ścianą

  • wrzecionowate odcinkowe poszerzenie naczynia

  • przemieszczenie naczyń i skurcz spowodowane krwawieniem


Niepełnowartościowość ściany naczynia:

  • wrodzone – często mnogie

  • nabyte

    • miażdżyca

    • grzybica

    • kiła


Tętniaki w obrazie TK i RM:

  • w TK hyperdensyjna struktura związana z naczyniem lub jego poszerzenie

  • w RM bezsygnałowa struktura lub zmiana o niejednorodnym sygnale – skrzepliny, zwapnienia – związana z naczyniem; szczególnie dobrze widoczne w obrazach T2 zależnych

  • cechy krwawienia podpajęczynówkowego i śródmózgowego

  • lokalizacja krwiaka koreluje w pewnym stopniu z lokalizacją tętniaka

Płyn mózgowo-rdzeniowy (PMR) jest hypodensyjny w stosunku do struktur mózgowych.


Krew jest hyperdensyjna w stosunku do struktur mózgu.
Naczynia są strukturami bezechowymi.
Do angio-MR nie potrzeba kontrastu, do TK potrzebny jest kontrast, ale  niż do angio-rtg.

CHOROBY NACZYŃ MÓZGOWYCH




AVM – zniekształcenie tętniczo-żylne


 zaburzenie różnicowania pierwotnej sieci naczyń

  • girlandowate nieregularne twory naczyniowe bez obrzęku i efektu masy

  • mogą być zwapnienia i złogi hemosyderyny

  • cechy krwawienia podpajęczynówkowego i śródmózgowego

  • w badaniach angiograficznych ( rtg, TK, RM) nieprawidłowa sieć naczyń, często z zaburzeniami anatomicznymi prawidłowych naczyń, szybki odpływ do układu żylnego wskutek istnienia dodatkowych połączeń i przetok


Każda angiografia składa się z 3 faz:

  • tętniczej

  • włośniczkowej

  • żylnej


Przetoki  w fazie tętniczej wypełniają się żyły

Miażdżyca


(można uwidocznić w ultrasonografii TK i RM)

  • niedrożność lub zwężenie naczyń mózgowych i domózgowych

  • ogniska niedokrwienne

  • krwotoki mózgowe

  • tętniaki miażdżycowe


ZANIK MÓZGU


  • niedokrwienie

    • choroby układu sercowo-naczyniowego

  • choroby OUN o nieustalonej etiologii

    • choroba Alzheimera, Picka, Huntingtona

  • czynniki toksyczne

    • alkohol, narkotyki

  • czynniki jatrogenne

    • sterydoterapia, radioterapia

  • niedotlenienie wskutek urazów

  • przewlekłe infekcje


Objawy:

  • poszerzenie bruzd

  • poszerzenie zbiorników podpajęczynówkowych

  • poszerzenie układu komorowego

  • zwężenie zakrętów



WODOGŁOWIE


Objawy w badaniu TK i RM:

  • poszerzenie układu komorowego nieproporcjonalne do szerokości bruzd

  • w TK hypodensyjne strefy wokół rogów czołowych i cz. nadwzgórzowych KB ( świadczą o nadciśnieniu śródkomorowym)

  • w RM w T2hyperintensywne strefy wokół rogów czołowych i cz. nadwzgórzowych KB

  • zmniejszenie rezerwy płynowej podpajęczynówkowej

  • objawy przemieszczania migdałków móżdżku w kierunku otworu wielkiego

W badaniu RM istnieje możliwość oceny i pomiaru przepływu płynu mózgowo-rdzeniowego.


Wodogłowie  układ komorowy wygląda jak głowa Myszki Miki
Zwiększona ilość płynu mózgowo-rdzeniowego w jamie czaszki zwykle związana z poszerzeniem układu komorowego

  • niekomunikujące – przeszkoda w układzie komorowym

  • komunikujące – przeszkoda w zbiornikach pajęczynówki

  • z prawidłowym ciśniniem

  • z podwyższonym ciśnieniem

ZMIANY ISTOTY BIAŁEJ


  • na tle niedokrwiennym ( leukoaraiosis)

  • demielinizacyjne ( SM)



SM – stwardnienie rozsiane


  • u osób młodych

  • w TK zmiany rzadko widoczne

  • w RM ogniska hyperintensywne w obrazach T2 i PD zależnych

  • dobrze widoczne w sekwencjach FLAIR – należy je wykonać

  • zmiany położone w centrum semiovale, wokół rogów potylicznych KB, w spoidle wielkim, podkorowych włóknach U, w pniu w okolicy wyjścia nerwu V

  • oś długa zmian jest prostopadła do długiej osi komór, a w obrazach w płaszczyźnie czołowej ułożona poziomo

FLAIR – rodzaj sekwencji T2, w której jednocześnie dochodzi do wytłumienia sygnału z płynu ( jest niskosygnałowy); gdy pojawia się sygnał hyperintensywny, to jest to demielinizacja.



Zmiany istoty białej na tle niedokrwiennym


 zwykle osoby po 60 r.ż.

  • w TK

    • zanik mózgu i położone około- i nadkomorowo w istocie białej rozlane obszary hypodensyjne różnej wielkości oraz ogniska niedokrwienia

  • w RM

    • poszerzenie przestrzeni okołonaczyniowych Virchowa-Robina

    • dobrze odgraniczone, nieregularne ogniska i obszary hyperintensywne w T2 położone około- i nadkomorowo w istocie białej, czasem podkorowo, centrum semiovale, jądra podsatwy, pień

    • nie dają efektu wzmocnienia kontrastowego


RDZEŃ KRĘGOWY



Metody badania:

  • zdjęcia rtg

  • TK

  • RM

  • angiografia naczyń rdzeniowych


Zdjęcia rtg pozwalają uwidocznić głównie zmiany kostne:

  • zaburzenia rozwojowe

  • zmiany zwyrodnieniowe

  • uszkodzenia części kostnych w wyniku urazów

  • uszkodzenia części kostnych w chorobach nowotworowych

  • zmiany kostne w chorobach zapalnych


Zaburzenia rozwojowe widoczne na zdjęciach w rtg:

  • rozszczepy łuków kręgów

  • rozszczepy trzonów kręgów

  • wrodzony blok kostny

  • wady kręgów – kręgi klinowe, kręgi motyle



Zaburzenia rozwojowe do diagnostyki tylko w badaniach RM i częściowo TK:

  • przepukliny oponowe i oponowo-rdzeniowe

  • rozszczepienie i zdwojenie rdzenia

  • grzbietowa zatoka skórna

  • hydromyelia, syringomyelia

  • torbiele oponowe

  • fakomatozy

  • nerwiakowłókniakowatość

I obwodowa – Recklinghausen

II ośrodkowa



  • naczyniakowatość siatkówkowo-móżdżkowa Hippel-Lindau


Choroba zwyrodnieniowa



Obraz na zdjęciu rtg:

  • obniżenie wysokości krążka międzykręgowego

  • nawarstwienia kostno-okostnowe na krawędziach trzonów kręgów ( osteofity)

  • kręgozmyk i szczelina łuku kręgowego

  • zaburzenia osi i stabilności na zdjęciach czynnościowych

  • czasem zwapnienia i gaz w krążkach międzykręgowych


Obraz w TK:

  • nawarstwienia kostno-okostnowe na krawędziach trzonów kręgów ( osteofity)

  • uwypuklenie pierścienia włóknistego poza zarys trzonu

  • możliwość uwidocznienia wpuklenia się krążka międzykręgowego do kanału kręgowego

  • objawy ucisku worka oponowego

  • cechy zwężenia otworów międzykręgowych


Przepuklina jądra miażdżystego w badaniu TK:

  • hyperdensyjna struktura, czasem uwapniona, położona w kanale kręgowym na poziomie i poniżej krążka międzykręgowego

  • czasem widoczny ucisk rdzenia lub worka oponowego, rzadziej korzenia nerwu rdzeniowego

  • w wypadku wątpliwości wyjaśniające może być badanie myelo-TK  widoczne zatrzymanie przepływu kontrastu na wysokości zmiany i ucisk worka oponowego lub rdzenia


Choroba zwyrodnieniowa w badaniu RM:

  • początkowo wysoki sygnał w T2 i zwiększenie objętości jądra miażdżystego jako wyraz zmian biochemicznych i zwiększonego uwodnienia krążka

  • później obniżenie sygnału i obniżenie wysokości jądra miażdżystego, wskutek zmniejszenia uwodnienia oraz uwypuklenie pierścienia włóknistego

  • wyraźnie widoczne wpuklanie się pierścienia włóknistego do kanału kręgowego, otworów międzykręgowych

  • wyraźnie widoczne cechy ucisku struktur kanału kręgowego bez konieczności posiłkowania się badaniami kontrastowymi ( mielografią)


Przepuklina jądra miażdżystego w badaniu RM:

  • widoczne cechy przerwania ciągłości pierścienia włóknistego

  • widoczne wpuklenie się lub obecność fragmentu jądra miażdżystego ( zwykle struktura o niskim sygnale w obrazach T1 i T2 zależnych) w kanale kręgowym

  • możliwość bezpośredniego uwidocznienia ucisku rdzenia, worka oponowego i korzeni nerwów rdzeniowych



Choroba zwyrodnieniowa w badaniu RM – cd.:

  • dodatkowo doskonale widoczne są zmiany w blaszkach granicznych trzonów kręgów

  • odczynowe zmiany zapalne towarzyszące zmianom zwyrodnieniowym krążka w przylegających częściach trzonów

  • efekt wzmocnienia kontrastowego możemy obserwować w wypadku przekrwienia wokół świeżych przepuklin oraz w obrębie blizn pooperacyjnych

  • blizny pooperacyjne są często przyczyną dolegliwości i można je oceniać i identyfikować głównie w badaniu RM

Urazy kręgosłupa


  • uszkodzenie części kostnych  złamania odłamowe i kompresyjne

  • niestabilności i kręgozmyki pourazowe

  • pourazowe przepukliny jądra miażdżystego

  • stłuczenie rdzenia kręgowego

  • ucisk rdzenia kręgowego

  • uszkodzenie naczyniowe rdzenia kręgowego


Uszkodzenie części kostnych – objawy o szczególnie istotnym znaczeniu:

  • złamanie zęba obrotnika

  • złamanie kręgu szczytowego ( zwłaszcza łuku tylnego)

  • zwichnięcie kręgu szczytowego wskutek powyższych zmian ( prawidłowa odległość między zębem obrotnika i przednim łukiem atlasu powinna wynosić 1-3 mm, a odległość między zębem i masami bocznymi atlasu powinny być równe po obu stronach)

  • kręgozmyk jest istotny, gdy jest większy niż 3-4 mm

  • złamanie łuków i wyrostków – częste C6 i C7 oraz w odcinku L-S

  • złamania kompresyjne i wieloodłamowe trzonów kręgów mogą prowadzić do obecności w świetle kanału wolnych odłamów kostnych, lub ich wpuklania się do kanału kręgowego

  • zmiany te szczególnie dobrze widoczne są w badaniu TK, zwłaszcza w technice spiralnej i rekonstrukcjach 3D

W badaniu TK, zwłaszcza w technice spiralnej i rekonstrukcjach 3D można również dokładnie ocenić zwężenie kanału kręgowego spowodowane złamaniem lub kręgozmykiem i precyzyjnie ustalić położenie najbardziej zagrażających odłamów.


TK może uwidocznić:

  • zmiany kostne

  • zwężenie kanału

  • przepuklinę jądra miażdżystego

  • rzadziej krwiak


RM może uwidocznić:

  • krwiak

  • uszkodzenie krążka międzykręgowego i przepuklinę jądra miażdżystego

  • słabiej niż TK zmiany kostne

  • natomiast uwidoczniając bezpośrednio rdzeń pozwala na doskonałą ocenę stopnia jego ucisku i przemieszczenia


Ucisk rdzenia:

  • krwiak

    • nadtwardówkowy, śródrdzeniowy

  • przepuklina jądra miażdżystego

  • kręgozmyk

  • odłamy kostne

Stłuczenie rdzenia:

 wynaczynienie w istocie szarej rdzenia



  • najlepiej widoczne są w badaniu RM, mogą być widoczne w badaniu TK, jeśli są masywne

  • w TK ogniska hyperdensyjne w obrębie rdzenia ( 60-70 jH)

  • w RM obraz zależy od fazy

    • ostra 1-4 dobanieznacznie hyperintensywne w T2, hypointensywne w T1

    • podostra do 3 tyg  nieznacznie hyperintensywne w T2, hyperintensywne w T1

    • przewlekła po 3 tyg  silnie hyperintensywne w T1 i T2

      • towarzyszy obrzęk   sygnału w T2

      • strefy malacyjne

      • zejściem może być blizna glejowa śródrdzeniowa i jamy malacyjne wypełnione płynem


Uszkodzenie naczyniowe rdzenia

  • występuje wskutek ucisku, obkurczenia lub uszkodzenia naczyń rdzenia

  • niedokrwienie doprowadza do martwicy

  • dobrze widoczne w RM hypointensywne w T1 i hyperintensywne w T2

Guzy kanału kręgowego



  • pierwotne guzy nowotworowe są rzadsze niż nowotwory mózgu

  • dominują guzy osłonkowe, rzadsze są neuroepitelialne


G
guz śródrdzeniowy – poszerza obwód rdzenia
uzy zewnątrzrdzeniowe


  • zewnątrzoponowe

    • guzy części kostnych kręgosłupa

    • przerzuty

    • tłuszczaki

    • czasem nerwiaki i nerwiakowłókniaki

  • wewnątrzoponowe

    • oponiaki

    • nerwiaki osłonkowe, nerwiakowłókniaki

    • chłoniaki


Guzy zewnątrzrdzeniowe:

  • oponiaki

    • leżą wewnątrzoponowo, mają kształt owalny

    • mogą wyrastać przez otwór międzykręgowy – guzy klepsydrowate

    • w TK widoczne zwapnienia i hyperostoza w obrębie trzonów ( meningioma en plaque)

    • w RM pełny obraz guza i możliwość różnicowania

    • w T1 dobrze widoczne zwłaszcza po podaniu kontrastu ( silne jednorodne wzmocnienie)

    • w T2 sygnał zbliżony do płynu mózgowo-rdzeniowego

    • może być tail sign  „objaw ogonka” – ogniskowe wzmocnienie kontrastowe i odcinkowe poszerzenie opony – patognomoniczne dla glejaków

  • nerwiak, nerwiakowłókniak

    • położone wewnątrz- lub zewnątrzoponowo

    • w TK widoczne większe guzy klepsydrowate ( zmiany w kościach)

    • w RM, w T1 sygnał zbliżony do rdzenia, w T2 hyperintensywne w stosunku do rdzenia, ale hypointensywne w stosunku do płynu mózgowo-rdzeniowego

    • często niejednorodne ( krwawienia, zwapnienia, zmiany wsteczne)

    • efekt wzmocnienia kontrastowego słabszy niż w oponiakach



Guzy śródrdzeniowe

  • glejaki – wyściółczak i gwiaździak

  • naczyniaki płodowe

  • przerzuty


Guzy śródrdzeniowe

  • gwiaździaki i wyściółczaki

    • w odróżnieniu od guzów zewnątrzrdzeniowych modulujących rdzeń, guzy śródrdzeniowe odcinkowo, czasem wrzecionowato poszerzają rdzeń

    • w TK trudne do uwidocznienia

    • w RM

      • w T1 sygnał hypo- lub izointensywny z rdzeniem

      • w T2 zwykle hyperintensywny

      • różnego stopnia efekt wzmocnienia kontrastowego

    • mogą być torbielowate

  • naczyniaki

    • najczęstsze naczyniaki tętniczo-żylne

    • w badaniu TK trudne do rozpoznania

    • dobrze widoczne w RM i angiografii rdzeniowej

    • w RM w T1 po podaniu środka kontrastowego i w T2 widoczne rozległe, poszerzone, wężykowate pętle naczyniowe wypełniające kanał kręgowy na różnej długości odcinkach


Przerzuty

  • mogą obejmować każdą ze struktur kanału

  • w rtg i TK ogniska osteolityczne lub osteosklerotyczne

  • w RM dokładne obrazowanie rozległości zmian we wszystkich strukturach kanału

  • w T1 sygnał niższy od szpiku i efekt wzmocnienia kontrastowego

  • w T2 sygnał wyższy od szpiku ale zwykle nie tak wysoki jak wysepek tłuszczowych








©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna