Co to jest Ogród Siedliskowy?



Pobieranie 20.34 Kb.
Data07.05.2016
Rozmiar20.34 Kb.
Co to jest Ogród Siedliskowy?

Ogród Siedliskowy to wydzielony niewielki obszar (min. 100 m2) na terenie szkoły lub udostępnionym przez gminę bądź powiat, który zostanie przekształcony tak, aby nawiązywał swoim składem florystycznym i budową do terenu chronionego lub cennego, choć nie objętego ochroną, znajdującego się w bliższym lub dalszym sąsiedztwie. Dzięki temu, że Ogród Siedliskowy odtwarza cenny fragment przyrody znajdującej się na pobliskim terenie możliwe jest udostępnienie wartościowych zasobów przyrodniczych, nauka o nich i obserwacja zachodzących w nich zjawisk, przy jednoczesnym zmniejszeniu obciążenia ilością odwiedzin miejsc takich jak na przykład rezerwaty”.

Budowę naszego ogrodu rozpoczęliśmy październiku 2013 roku od zaprojektowania i zlokalizowania poszczególnych siedlisk wokół szkoły. Był to także okres ciężkich prac ziemnych, w które zaangażowali się przede wszystkim uczniowie klas I i III. Dzięki wspólnym wysiłkom zdołaliśmy przygotować podłoże do wysiewu nasion traw i kwiatów, które były pierwszym etapem tworzenia łąki świeżej. Następnie już w okresie letnim rozpoczęliśmy nasadzenia drzew i krzewów na terenie przeznaczonym na lasek grądowy. Jednocześnie wysiewaliśmy mieszanki nasion kwiatów na zbiorowisko roślinności ruderalnej oraz założyliśmy herbarium.

Na terenie naszej szkoły powstały siedliska przyrodnicze takie jak:



  1. Łąka świeża

Zbiorowisko wpisane na listę Siedlisk Natura 2000 (6510), wśród którego wyróżnia się następujące podtypy:

6510-1 Łąka rajgrasowa (Arrhenatheretum elatioris)


6510-2 Łąka z wiechliną łąkową i kostrzewą czerwoną (Poa pratensis-Festuca rubra)
6510-3 Reglowa łąka mieczykowo-mietlicowa (Gladiolo-Agrostietum capillaris)
6510-4 Ciepłolubna łąka pienińska (Anthyllidi-Trifolietum montani)

W obrębie tego jednego siedliska klasyfikuje się wszystkie wilgotne łąki i pastwiska użytkowane w sposób ekstensywny. W celu zachowania swojego charakteru koszone muszą być raz lub dwa razy w roku. Grupa ta stanowi najszerzej rozpowszechnione siedlisko łąkowe na terenie naszego kraju, lecz intensywne ich użytkowanie oraz rozbudowa terenów miejskich powoduje stopniowe ich zanikanie na terenie całej Europy.

Łąki świeże cechuje stosunkowo wysokie bogactwo gatunkowe oraz okazjonalnie obecność gatunków chronionych. Głównymi ich składnikami są trawy, takie jak: mietlica pospolita (Agrostis capillaris), kostrzewa czerwona (Festuca rubra), wiechlina łakowa (Poa pratensis), kłosówka wełnista (Holcus mollis), mietlica olbrzymia (Agrostis gigantea), rajgras wyniosły - owsica (Arrhenatherum elatius), kupkówka pospolita (Dactylis glomerata), stokłosa miękka (Bromus hordaceus), a w górach konietlica łąkowa (Trisetum flavescens).

Towarzyszą im różnobarwne rośliny kwiatowe, wśród których dominują: świerzbnica polna (Knautia arvensis), groszek łąkowy (Lathyrus pratensis), koniczyna łąkowa (Trifolium pratense), koniczyna polna (Trifolium arvense), jastrzębiec kosmaczek (Hieracium pilosella), kocanki piaskowe (Helichrysum arenarium), macierzanka piaskowa (Thymus serpyllum), rozchodnik ostry (Sedum acre), marchew zwyczajną (Daucus carota), barszcz zwyczajny (Heracleum sphondylium), pasternak (Pastinaca sativa), biedrzeniec wielki (Pimpinella major), dzwonek rozpierzchły (Campanula patula), bodziszek łąkowy (Geranium pratense), komonica pospolita (Lotus corniculatus), mniszek lekarski (Taraxacum officinale), złocienie (Leucanthemum vulgare) i liczne przytulie (Galium sp.).





  1. Zbiorowisko roślinności ruderalnej

Tereny ruderalne to obszar poddane bardzo intensywnej działalności człowieka i zlokalizowany zwykle na terenie zurbanizowanym. Należą do nich m.in. wysypiska śmieci, hałdy przemysłowe, przydrożne rowy, nasypy kolejowe, parkingi, pobocza dróg, obszary budowlane i hodowlane.

Pomimo tak silnych przekształceń często stają siedliskami, na których wykształcają się specyficzne biocenozy, w których dużą rolę odgrywają gatunki synantropijne (przystosowane do życia w środowisku miejskim). Charakteryzują się różnorodnością gatunków i niejednokrotnie barwną kombinacją kwiatów.

Do roślin ruderalnych należą m.in.: bieluń dziędzierzawa (Datura stramonium), bylica pospolita (Artemisia vulgaris), dwurząd murowy (Diplotaxis muralis), łopian pajęczynowaty (Arctium tomentosum), pokrzywa zwyczajna (Urtica dioica), przymiotno kanadyjskie (Conyza canadensis), pyleniec pospolity (Berteroa incana), serdecznik pospolity (Leonurus cordiaca), słonecznik bulwiasty (Topinambur - Helianthus tuberosus), starzec wiosenny (Senecio vernalis), stulisz lekarski (Sisymbrium officinale), ślaz zaniedbany (Malva neglecta), wiechlina roczna (Poa annua), wrotycz pospolity (Tanacetum vulgare), żółtlica owłosiona (Galinsoga ciliata).



  1. Las grądowy

Lasy grądowe (zespoły związku Carpinion betuli z klasy Querco-Fagetea)

Należą tu wielogatunkowe lasy liściaste występujące na glebach gliniastych, świeżych lub średnio wilgotnych. Jest to właściwie grupa zespołów o bardzo szerokim zasięgu geograficznym, obejmującym poza Polską obszary wschodniej i środkowej Europy oraz wykazująca wyraźne zróżnicowanie ekologiczne i geograficzne w zależności od panującego klimatu i właściwości gleby.

Są to drzewostany wielogatunkowe. Gatunkiem panującym jest przede wszystkim grab (Carpinus betulus) oraz dęby (Quercus robur i Q. petraea). Znaczną rolę mogą odgrywać tutaj również lipa (Tilia cordata), klony (Acer pseudoplatanus, A. platanoides, A. campestre), a czasem także wiązy (Ulmus), zwłaszcza wiąz szypułkowy (U. laevis).

Warstwa krzewów bogata, lecz nie osiąga dużego zwarcia z powodu cienistości lasu. Zwykle tworzą ją leszczyna pospolita (Corylus avellana), trzmielina brodawkowata (Euonymus verrucosus) i pospolita (E. europaeus), dereń świdwa (Cornus sanguinea) oraz podrosty drzew.

Gatunkami nadającymi grądom charakterystyczny wygląd są gatunki żyznych gleb liściastych, a więc spotykane również w łęgach i buczynach, takie jak: gajowiec żółty (Galeobdolon luteurri), podagrycznik pospolity (Aegopodium podagraria, kopytnik pospolity (Asarum europaeum), bodziszek cuchnący (Geranium robertianum), miodunka ćma (Pulmonaria obscura), czworolist pospolity (Paris quadrifolia), prosownica rozpierzchła (Milium effusum), turzyca leśna (Carex sylvatica), niecierpek pospolity (Impatiens nolitangere), czyściec leśny (Stachys sylvatica).



  1. Herbarium

Przed budynkiem szkoły wyznaczony został także niewielki i ogrodzony obszar służący jako herbarium. Sama nazwa tego miejsca wywodzi się od łacińskiego ‘herba’ – czyli zioło – zbiór, drukowana lub ręcznie wykonana kolekcja opisanych rycin lub zasuszonych roślin, utrzymana zwykle w formie zeszytowej. Przyszkolna kolekcja roślin ma jednak odrębny charakter.

Zgromadzono tu pokaźną kolekcję ziół wykorzystywanych w przemyśle spożywczym oraz farmaceutycznym. Wiele z nich ciągle jest popularnie stosowanych jako aromatyczny dodatek do potraw, natomiast inne zostały prawie zupełnie zapomniane.

W szkolnych zbiorach zobaczyć można m.in. kilka gatunków oregano, tymianku, bazylii, lawendy, cząber, melisę, kocimiętkę, estragon, szczaw, magę włoską, lubczyk, szałwię. Samej mięty zdołaliśmy zgromadzić już sześć gatunków, w tym miętę: nadwodną, pieprzową, cytrynową, grejpfrutową, jabłkową, a nawet czekoladową!

Do rzadziej spotykanych roślin w naszych ogrodach i domach zaliczyć można: arcydzięgiel litwor, czosnek niedźwiedzi, przytulię wonną, rozchodnik żółty i okazały, Lippia dulcis-colada, Jiaogulan, Brahmi.

Wszystkich odwiedzających nasz ogród prosimy, aby nie zrywać roślin!



Zajęcia prowadzone w ramach projektu naukowego Na tropie bioróżnorodności – czyli natura wokół nas”

Pojęcie „bioróżnorodności” zostało wprowadzone w końcu lat osiemdziesiątych XX wieku przez amerykańskiego biologa, profesora Edwarda O. Wilsona do określenia całego bogactwa życia na Ziemi. W dzisiejszych czasach wielokrotnie obserwowany jest gwałtowny spadek liczebności gatunków wynikający z intensywnego użytkowania terenów zielonych lub niszczenia siedlisk przyrodniczych. W ramach projektu pragniemy zbadać postęp tego procesu w odniesieniu do wybranego użytku zielonego miasta Gliwice i porównując go z terenem Ogrodu Siedliskowego utworzonego przy Gimnazjum nr 10.



W czasie zaplanowanych zajęć uczestnicy wykonają szereg praktycznych zadań, zmierzających do podniesienia poziomu świadomości na temat bioróżnorodności w społeczności szkolnej oraz jej badania w środowisku lokalnym i wybranego użytku zielonego w mieście Gliwice (łąki, parku lub lasu).





Pobieranie 20.34 Kb.





©absta.pl 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna