Czas trwania zajęć: dwie godziny lekcyjne Cele lekcji



Pobieranie 55.89 Kb.
Data08.05.2016
Rozmiar55.89 Kb.
Autorka: mgr Elżbieta Winczura,

nauczycielka języka polskiego w Gimnazjum nr 12 w Kielcach


T

emat lekcji:
Czy żyjemy wśród ludożerców ? Refleksja inspirowana wierszem
Tadeusza Różewicza.
Czas trwania zajęć: dwie godziny lekcyjne
Cele lekcji:

  • określenie sytuacji lirycznej

  • charakteryzowanie adresata wypowiedzi poetyckiej

  • posługiwanie się pojęciami dotyczącymi wartości pozytywnych i ich przeciwieństw

  • wskazywanie we współczesnym świecie, rzeczywistym i wirtualnym, negatywnych postaw i zachowań

  • dobieranie synonimów dla wyrażenia zamierzonych treści

  • rozpoznawanie elementów typowych dla formy listu i jego odmian

Rozwiązania metodyczne:

a) formy pracy: praca z całą klasą, praca w grupach;

b) metody pracy: problemowa, tekstu przewodniego, burza mózgów.
Przebieg lekcji:



  1. W

    prowadzenie: Rozdanie uczniom kopert. Rozmowa o formie wypowiedzi (formie listu) kojarzonej
    z kopertą. Rozmowa o tym, kiedy, do kogo i po co piszemy listy oraz jakie elementy są typowe dla tej formy wypowiedzi. Pytanie o współczesne formy komunikacji na odległość, takie jak sms, e-mail, wiadomość wysyłana poprzez komunikator internetowy czy zamieszczona na portalu społecznościowym.




  1. Podanie przez nauczyciela tematyki zajęć: na lekcji zajmować się będziemy interpretacją utworu Tadeusza Różewicza zatytułowanego „List do ludożerców”. Uczniowie wyjmują z kopert wiersz (załącznik nr 1) i kartę pracy (załącznik nr 2).




  1. Odczytanie utworu i określenie adresata oraz sposobu skonstruowania wypowiedzi poetyckiej.

    1. Do kogo zwraca się podmiot liryczny?

Adresatem wypowiedzi są „ludożercy”.


    1. Jaki kształt przybiera wypowiedź osoby mówiącej? Które elementy wiersza sugerują czytelnikowi adresata?

Dominują zwroty do adresata, apostrofy, wiersz to przykład liryki inwokacyjnej (liryki zwrotu
do adresata).

Przeczytanie definicji ze Słownika terminów literackich. Uczniowie zapisują tę definicję w zeszycie.



Liryka inwokacyjna (liryka zwrotu do adresata) – obejmuje utwory, w której manifestacyjnej jawności podmiotu lirycznego towarzyszy wyraziste nastawienie wypowiedzi na adresata („ty”). Adresatem tym może być konkretna osoba lub audytorium, ale tez upersonifikowane zjawisko
lub pojęcie.


Słownik terminów literackich, pod red. Janusza Sławińskiego, Ossolineum, Wrocław 2008

  1. Wyświetlenie z rzutnika multimedialnego hasła „ludożerca” zaczerpniętego z różnych źródeł, np.
    ze Słownika języka polskiego, Wikisłownika, Wikipedii.



Słownik języka polskiego:

Ludożerca – człowiek zjadający mięso ludzkie; kanibal.



Wikipedia:

Ludojad, ludożerca – drapieżne zwierzę (a także człowiek), zjadające ludzkie mięso.



Wikisłownik:

1. człowiek, który jada ludzkie mięso;

2. przen. człowiek okrutny, krwiożerczy.



  1. Które z przywołanych wyjaśnień jest najbliższe znaczeniu słowa użytego w wierszu Tadeusza Różewicza? Wskazanie sensu przenośnego słowa „ludożerca”.

  2. Charakteryzowanie „ludożercy” z omawianego utworu przy użyciu przymiotników i rzeczowników:

a) przymiotniki nazywające cechy „ludożercy”;

b) rzeczowniki określające cechy i postawę „ludożercy”.


Karta pracy – zadanie 1.


Przykładowe przymiotniki: niemiły, bezwzględny, bezduszny, nieczuły, chciwy, pyszny, zarozumiały, opryskliwy, samolubny, egoistyczny, wrogi, nieuprzejmy, agresywny, okrutny.

Przykładowe rzeczowniki: egoista, samolub, wyzyskiwacz, ponurak, bezdusznik, odludek, samotnik, egocentryk, pyszałek.
6. Jakie cechy powinien posiadać młody człowiek, by nie stać się „ludożercą”? Jakie cechy i postawy chcieliby dostrzegać gimnazjaliści?
a) podawanie przymiotnikowych nazw cech;

b) określanie cech i postaw przy użyciu rzeczowników.


Karta pracy – zadanie 2.



Przykładowe przymiotniki: dobry, miłosierny, hojny, uczynny, serdeczny, przyjazny, życzliwy, szczodry, pomocny, przychylny, łaskawy, sprawiedliwy.

Przykładowe rzeczowniki: altruista, optymista, przyjaciel, samarytanin, dobroczyńca, dobrodziej, darczyńca, filantrop.


  1. Czy gimnazjaliści spotykają „ludożerców”? Jeśli tak, jakie zachowania, typowe dla tej grupy, obserwują współcześnie w świecie rzeczywistym i wirtualnym?




  1. Uczniowie oglądają prezentację multimedialną przedstawiającą sylwetki współczesnych powszechnie znanych postaci i określają, czy są to, według nich, ludzie godni naśladowania, czy nie. Ich zadaniem jest odgadnięcie, kogo przedstawia wyświetlany slajd i wpisanie nazwisk do tabeli. Uczestnicy zajęć powinni być uprzedzeni, że muszą zastanowić się, zanim zakwalifikują postać do danej grupy, by w razie pytań czy wątpliwości ze strony innych uczniów potrafili podać właściwy argument uzasadniający wybór.

Karta pracy – zadanie 3.



Wzór do naśladowania

Postać zdecydowanie negatywna

Postać trudna do jednoznacznej oceny










Do przygotowania prezentacji wykorzystano zdjęcia i inne materiały dostępne na stronach Wikipedii.

9. Burza mózgów – uczniowie podają własne przykłady postaci pozytywnych i negatywnych. Wybierają bohaterów spośród postaci wskazanych przez klasę i dopisują ich nazwiska do tabeli.


10. Wnioskiem z poprzedniego ćwiczenia będzie próba odpowiedzi na pytanie:

Co sądzimy o współczesnym człowieku? Zapewne uczniowie stwierdzą, że ludzie są różni, współcześnie spotykamy zarówno „ludożerców”, jak i postaci godne podziwu.


9. Przypomnienie formy listu i jego odmian – łączenie nazwy z definicją:

- list prywatny

- list oficjalny

- list pasterski

- list gończy

- list motywacyjny

-

list otwarty.
Karta pracy – zadanie 4.


  1. Wyświetlenie fragmentów listów i dopasowanie ich do wskazanych wyżej odmian.

  1. Ustalenie, z jaką odmianą listu kojarzy się wiersz Tadeusz Różewicza i jakie elementy typowe dla formy listu w nim odnajdujemy.

12. Podsumowanie: zadanie sprawdzające stopień opanowania wiadomości i umiejętności z lekcji - określenie, które ze zdań są prawdziwe, a które fałszywe.

Karta pracy – zadanie 5.




Wiersz Tadeusza Różewicza to utwór liryczny.





Dominują w nim czasowniki w 1. Osobie liczby pojedynczej.





W wierszu odnajdujemy liczne apostrofy.





Podmiot liryczny zwraca się z apelem do czytelnika.





Ideą utworu jest potępienie egoizmu i zalecanie altruizmu.






Przesłanie Tadeusza Różewicza jest anachroniczne, nie znajduje zastosowania we współczesnych czasach.




W wierszu występują elementy pozwalające stwierdzić, że podmiot liryczny identyfikuje się z adresatami wypowiedzi.



W utworze odnajdujemy niektóre elementy typowe dla formy listu.






List prywatny list i list otwarty to synonimiczne określenie tej samej odmiany listu.






Zadanie domowe
:

Napisz (prozą lub wierszem) list do „ludożerców” ze swojej szkoły, klasy lub dzielnicy,


w którym wyjaśnisz, co przeszkadza Ci w ich zachowaniu. Zaapeluj o zmianę negatywnej postawy.


Załącznik nr 1.

Różewicz Tadeusz

List do ludożerców
K

ochani ludożercy
nie patrzcie wilkiem
na człowieka
który pyta o wolne miejsce
w przedziale kolejowym

zrozumcie


inni ludzie też mają
dwie nogi i siedzenie

Kochani ludożercy


poczekajcie chwilę
nie depczcie słabszych
nie zgrzytajcie zębami

zrozumcie


ludzi jest dużo będzie jeszcze

więcej więc posuńcie się trochę


ustąpcie
Kochani ludożercy
nie wykupujcie wszystkich
świec sznurowadeł i makaronu

Nie mówcie odwróceni tyłem:


ja mnie mój moje
mój żołądek mój włos
mój odcisk moje spodnie
moja żona moje dzieci
moje zdanie

Kochani ludożercy


nie zjadajmy się Dobrze
bo nie zmartwychwstaniemy
Naprawdę


Załącznik nr 2.

KARTA PRACY
Zadanie 1.

Scharakteryzuj „ludożercę” z wiersza Tadeusz Różewicz, używając wyrazów będących następującymi częściami mowy:

a) przymiotnikami nazywającymi cechy „ludożercy”: ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

b) rzeczownikami określającymi cechy i postawę „ludożercy”:

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
Zadanie 2.

Jakie cechy powinien posiadać młody człowiek, by nie stać się „ludożercą”? Jakie cechy i postawy chcieliby dostrzegać gimnazjaliści?

a) Podaj przymiotnikowe nazw cech:

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

b) Określ, używając rzeczowników, pożądane cechy i postawy:

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………


Zadanie 3.

Uzupełnij tabelę na podstawie prezentacji– wpisz nazwiska przedstawionych bohaterów, oceniając pozytywnie bądź negatywnie ich postawę. Jeśli uważasz, że dany bohater życia publicznego budzi kontrowersje i nie możesz zdecydować się, jak go ocenić, wpisz jego imię i nazwisko do ostatniej kolumny.




Wzór do naśladowania

Postać zdecydowanie negatywna

Postać trudna do jednoznacznej oceny










Zadanie 4.

Połącz nazwę z definicją.


list prywatny
list oficjalny
list pasterski
list gończy
list motywacyjny
list otwarty

publiczna odezwa skierowana przez biskupa lub arcybiskupa do wiernych z nauką albo informacją


urzędowe ogłoszenie, zamieszczane w gazetach lub (rzadziej) rozklejane w formie plakatów, pokazywane w telewizji w porach największej oglądalności, ogłaszane przez radio,
a także dostarczane do jednostek policji, straży granicznej itp., informujące o poszukiwaniu osób podejrzanych o popełnienie przestępstwa lub zbiegłych z aresztu bądź więzienia
list napisany do kogoś, kogo dobrze znamy i z kim możemy podzielić się swoimi problemami, uczuciami, spostrzeżeniami
list adresowany do instytucji, do osoby dorosłej, z którą nie jesteśmy zaprzyjaźnieni czy spokrewnieni, w którym chcemy przekazać ważne, naszym zdaniem, informacje czy refleksje
rodzaj listu, który jest skierowany przez nadawcę indywidualnego lub zbiorowego do osób publicznych lub instytucji, a jednocześnie przeznaczony do rozpowszechnienia w szerokich kręgach czytelników; dotyczy istotnych kwestii życia społecznego, politycznego lub kulturalnego i ma za zadanie zwrócić na nie szczególną uwagę w trybie alarmującym; miejscem jego publikacji bywają czasopisma
dokument składany najczęściej przez kandydata do pracy; objaśnia, jakimi motywami kieruje się, on, starając się o przyjęcie do danej instytucji; czasem składa się go takżew innych celach, np. starając się o awans, podwyżkę itp.; bywa określany jako list intencyjny


Zadanie 5.

Sprawdź się! Uzupełnij tabelę, wpisując P przy zdaniach prawdziwych i F – przy fałszywych.

Wiersz Tadeusza Różewicza to utwór liryczny.




Dominują w nim czasowniki w 1. osobie liczby pojedynczej.




W wierszu odnajdujemy liczne apostrofy.




Podmiot liryczny zwraca się z apelem do czytelnika.




Ideą utworu jest potępienie egoizmu i zalecanie altruizmu.




Przesłanie Tadeusza Różewicza jest anachroniczne, nie znajduje zastosowania
we współczesnych czasach.




W wierszu występują elementy pozwalające stwierdzić, że podmiot liryczny identyfikuje się z adresatami wypowiedzi.




List prywatny list i list otwarty to synonimiczne określenie tej samej odmiany listu.












©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna