Dane o założeniu straży



Pobieranie 30.48 Kb.
Data08.05.2016
Rozmiar30.48 Kb.
Ochotnicza Straż Pożarna w Świętoszówce

Dane o założeniu straży


Pięciu mieszkańców Świętoszówki będąc członkami OSP w Grodźcu Śląskim, postanowiło założyć jednostkę straży w swojej miejscowości. Byli to: Kierownik miejscowej Szkoły- Adolf Adamczyk, Józef Szotek, Wiktor Glos, Wiktor Suchy i Antoni Dyda. W dniu 1 września 1927 roku odbyło się pierwsze zebranie organizacyjne , w którym uczestniczyło pięciu wymienionych druhów oraz trzech niezrzeszonych mieszkańców, w tym Józef Firla. Podjęto uchwałę założenia straży, co zgłoszono do akceptacji w Cieszyńskim Związku Pożarniczym z siedzibą w Bielsku. Jego prezes, druh Klemens Matusiak przychylnie ustosunkował się do prośby. W międzyczasie akces przynależności do straży zgłosili kolejni mieszkańcy Świętoszówki. Na zebraniu organizacyjnym z udziałem prezesa Cieszyńskiego Związku dh Klemensa Matusiaka wybrano Zarząd w składzie:

Prezes Adolf Adamczyk

Naczelnik Wiktor Glos

Z- ca Naczelnika Józef Szotek

Sekretarz Józef Firla

Skarbnik Paweł Ryrych

Gospodarz Karol Chlebus

Członek Zarządu Józef Glos

Członek Zarządu Karol Galiński

Członek Zarządu Wiktor Suchy.

Oprócz wyżej wymienionych w skład OSP weszli: Franciszek Bednarz, Antoni Duda, Jan Frycz, Jerzy Frycz, Franciszek Glos, Karol Ganczarczyk, Alojzy Kajzer, Jan Kajzer, Józef Kubaczka, Franciszek Marekwica i Jan Pyka.

Jedynym dokumentem potwierdzającym datę założenia straży jest Księga Pamiatkowa założona w 1968 roku, z okazji powołania Komitetu Budowy Domu Strażaka, w której znajdują się dawne fotografie oraz opisy nie tyko działalności OSP, ale również historia wsi Świętoszówka.


Charakterystyka działalności straży w okresie od założenia do 1939 roku


Okres lat 1928- 1939 to czas ofiarnej pracy całego Zarządu przy udziale wszystkich druhów jak również ich żon i sympatii. Na prośbę wniesioną do firmy ubezpieczeniowej pozyskano pieniądze na kupno hełmów dla całego stanu osobowego straży. W 1928 roku zorganizowano pierwszą publiczną zabawę dochodową z której czysty zysk wyniósł 375 złotych. Były to pierwsze pieniądze pozyskane przez straż. Postanowiono je przeznaczyć na kupno sikawki. Państwowy Zakład Ubezpieczeń wypłacił straży subwencję na ten cel w wysokości tysiąca złotych. Po wpłaceniu 1500zł zaliczki jednostka otrzymała sikawkę motorową szwajcarskiej firmy „Bracia Schenk”, zwaną wówczas potocznie motorówką. Do spłacenia pozostało jeszcze 3tys złotych. W celu pozyskania środków pieniężnych w dniu 8 września 1929 roku zorganizowano uroczyste poświęcenie sikawki motorowej oraz zabawę taneczną. Cenny nabytek ulokowano u naczelnika straży dh Wiktora Glosa. Strażacy spotykali się prawie codziennie przygotowując się do zawodów strażackich

Pieniądze na zakupy podstawowego sprzętu strażackiego oraz materiałów do budowy remizy strażacy pozyskiwali nie tyki przez urządzanie zabaw, ale także przez organizowaniu zbiórek pieniężnych. Amatorski zespół teatralny utworzony z członków straży z udziałem żon wystawiał sztuki sceniczne, które cieszyły się powodzeniem i przysparzały dochodów. Z występami wyjeżdżano do Jasienicy, Grodźca i Górek.

Dzięki prężnemu działaniu Zarządu sikawka została spłacona w ciągu jednego roku. Kolejnym przedsięwzięciem strażaków była budowa remizy. Staraniem prezesa Adolfa Adamczyka i sekretarza Józefa Firli uzyskano od właściciela ziemskiego Ernesta Habihta jeden hektar pola pod budowę szkoły i strażnicy. Trudności finansowe były jednak tak duże, że Zarząd podjął decyzję przeprowadzenia zbiórki pieniężnej na budowę remizy po okolicznych wioskach. Ludzie z okolicznych wsi oprócz wpłat pieniężnych ofiarowali również materiały budowlane. Między innymi Kowala z Jasienicy podarował straży 1000 sztuk cegieł, zaś Matula z Grodźca kubik desek. Materiały na budowę bezinteresownie zwiózł dr Karol Chlebus. Strażacy własnymi rękami wymurowali niedużą remizę. Kronika podaje, iż na budowie z mężami pracowały ich żony.

W 1930 roku jednostka OSP w Świętoszówce była już bardzo dobrze wyposażona. Posiadała własną remizę wóz czterokołowy do przewożenia sprzętu strażackiego, sikawkę motorową, drabiny Szczerbowskiego, pełne umundurowanie i bardzo ofiarnych strażaków.

W 1931 roku dr Jan Pyka był uczestnikiem kursu podoficerskiego w Bielsku i ukończył go z wynikiem pomyślnym.

Od powstania jednostki, strażacy co roku w Wielki Piątek i Wielką Sobotę pełnili straż honorową przy Bożym Grobie w miejscowym kościele ewangelickim zmieniając się co dwie godziny.

Ofiarny i bardzo oddany dh Wiktor Glos, w roku 1937 otrzymał odznakę za wysługę 10 lat oraz legitymację o numerze 2248 datowaną na 2 grudnia 1927 roku, wydaną przez Związek Straży Pożarnych RP Okręg Wojewódzki w Katowicach.

We wrześniu 1939 roku szerl,l rozwiniętą pożyteczną działalność straży przerwał wybuch wojny.


Los straży w okresie okupacji hitlerowskiej


Wojska niemieckie wkroczyły do Świętoszówki bez większych walk. Wojska polskie strzegące polskich granic od strony Czech wycofały się. Do wojsk dołączyła ludność cywilna, niejednokrotnie ze swoim dobytkiem. Również wielu druhów uciekało w kierunku wschodnim, jednak niedługo wrócili do swoich domów.

W Świętoszówce tylko znikoma ilość mieszkańców nie podpisała ‘Volklisty’ i pozostała Polakami. Wielu z nich zostało wywiezionych w głąb Niemiec na przymusowe roboty. Osoby niepewne i uznane za niebezpieczne politycznie osadzono w obozach koncentracyjnych. Między innymi prezes Adolf Adamczyk został uwięziony w obozie w Oranienburgu, lecz szczęśliwie przeżył. Mężczyźni z rodzin, które podpisały ‘Volklistę’ powoływani byli do niemieckiego wojska.

Straż w Świętoszówce przestała istnieć. W 1940 roku wojsko niemieckie w strażackiej remizie urządziło warsztat mechaniczny. Motopompę strażacką i węże pożarnicze ukrył we własnym gospodarstwie bardzo oddany dh Karol Galiński. Dh Józef Szotek w 1345 roku oddał ją do naprawy w firmie Lanca w Bielsku i tam zaginęła. Wóz pozostał w gospodarstwie dh Karola Chlebusa.

W roku 1945 walki frontowe w rejonie Świętoszówki trwały 6 tygodni. Walki toczyły się na terenie Łaz, Świętoszówki, Bier i Rudzicy. W czasie walk ginęło po obu stronach nie tylko wojsko, ale i ludność cywilna w różnym wieku. Wiele domów zostało spalonych, zburzonych lub wyminowanych. Zniszczeniu uległa również remiza. Wskutek działań wojennych zginęli gorliwi strażacy: Wiktor Glos, Paweł Ryrych, Karol Galiński, Karol Glos i Józef Glos, natomiast na skutek rany postrzałowej w dniu 13 kwietnia 1945 roku zmarł dh Józef Firla.


Charakterystyka działalności straży po II wojnie światowej


Świętoszówka oraz Biery i Grodziec zostały wyzwolone spod okupacji niemieckiej dnia 7 kwietnia 1945 roku. Funkcję prezesa objął ponownie dh Adolf Adamczyk, naczelnikiem został dh Karol Grzybek. Z zapałem zabrano się do odbudowy zniszczeń. Szkoła i remiza zostały zniszczone w 60%. Do odbudowy przystąpili strażacy oraz synowie poległych druhów. Odbudową remizy kierował dh Józef Szotek. Przykładem ofiarności niech będzie fakt, iż strażacy na plecach nosili drzewo z lasu, aby jak najszybciej wykonać dach i wieżę remizy.

W 1946 roku wybrany został nowy Zarząd, w którym poszczególne funkcje powierzone zostały druhom:

Prezes Józef Szotek

Naczelnik Jan Kołodziej

Z- ca naczelnika Wiktor Glos

Sekretarz Józef Glos

Skarbnik Wiktor Suchy

Brakowało sprzętu pożarniczego. Wóz strażacki był bez kół, drabiny poprzecinane, nie było sikawki ani motopompy. Dopiero w 1948 roku zakupioną przed wojną pompę odnaleziono w Miejskiej Straży Pożarnej w Bielsku i strażacy odzyskali ją. Dzięki staraniom naczelnika, dh Jana Kołodzieja dyrekcja Fabryki Mebli Giętych w Jasienicy przekazała straży czterokołową sikawkę konną, a następnie motopompę PO-200. Wóz strażacki na prośbę Zarządu wykonał ojciec strażaka p. Karol Poloczek. Naczelnik J. Kołodziej posiadający odpowiednie wyszkolenie pożarnicze często organizował ćwiczenia strażackie, szkolił strażaków i dbał o sprawność bojową jednostki.

Chociaż jednostka nie była duża liczebnie, bo w roku 1964 roku liczyła 16 druhów, jednak prowadziła ożywioną działalność. Zarząd wybrany w 1964 roku zgodnie z zaleceniami władz pożarniczych przystąpił do budowy zbiorników wody do celów gaśniczych. Miejsca pod zbiorniki odstąpili bezpłatnie Józef Moczała oraz Franciszek Suchy. Tylko w 1964 roku strażacy przepracowali przy ich budowie 1580 godzin. Przeprowadzono również kontrolę domów pod kątem bezpieczeństwa przeciwpożarowego, a Take brano udział w gaszeniu pożarów. W uznaniu dokonań OSP w Świętoszówce otrzymała z Powiatowej Komendy Straży Pożarnych siatkę na ogrodzenie terenu wokół remizy, motopompę, kwotę 20tys. Złotych, kilka odcinków węży pożarniczych i 700zł na nagrody dla druhów. Zakupiono wówczas 12 mundurów wyjściowych i 12 czapek rogatywek.

Ze zbiórki przy rozprowadzeniu kalendarzy strażackich na 1965 rok zebrano kwotę 2624zł. Przystąpiono do założenia grupy młodzieżowej (odpowiedzialny dh Alojzy Gancarczyk). W późniejszym okresie opiekunem grupy została dh Krystyna Knyps.

Na Walnym Zebraniu w dniu 8 maja 1968 roku prezesem został wybrany dh Józef Malik. Na tym zebraniu dyskutowano nad pozyskaniem samochodu pożarniczego oraz nad budową obiektu, który byłby wspólnotą inwestycyjną Gminnej Spółdzielni „Samopomoc Chłopska” oraz straży. W maju 1965 roku przywieziono z Komorowic Śląskich uzywany samochód bojowy marki „Krupp”, a jego kierowcą został dh Józef Gaszek. Z chwilą uzyskania samochodu, naczelnik dh Bronisław Poloczek często organizował ćwiczenia, a sprawność strażaków i sprzętu sprawdzała się przy gaszeniu pożarów nie tylko na terenie Świętoszówki.

Na zebraniu wiejskim odbytym w dniu 16 czerwca 1968 roku w szkole podstawowej w Świętoszówce przy współudziale przewodniczącego Gromadzkiej Rady Narodowej ob. Wilhelma Machalicy oraz 80 obywateli wsi Biery i Świętoszówka, podjęta została uchwała o podjęciu rozbudowy remizy strażackiej w Świętoszówce oraz budowie dwóch sklepów a to spożywczego i mięsno- wędliniarskiego. Powołano dziewięcioosobowy Komitet Budowy. Obywatele Świętoszówki zobowiązali się przepracować w czynie społecznym po 70 godzin od każdej rodziny. Członkowie OSP na swym zebraniu zadeklarowali pomoc w pracach budowlanych zobowiązując się do wypracować 150tys złotych, co w przeliczeniu na jednego druha wynosi 250 godzin pracy społecznej.

Na podstawie umowy spisanej w dniu 2 maja 1969 roku między Gminną Spółdzielnią „Samopomoc Chłopska”, a Gromadzką Radą Narodową w Grodźcu, uzgodniono że G.S. pokryje 42,4% kosztów budowy, zaś pozostałe 57,4% kosztów poniesie inwestor wiodący czyli Gminna Rada Narodowa w Grodźcu przy udziale Powiatowej Straży Pożarnej i Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Bielsku- Białej.

Do prac przystąpiono wiosną 1969 roku. W maju na teren budowy wjechały spychacze. Ekipa ludzi przystąpiła do produkcji cegły systemem gospodarczym. Dh Bronisław Poloczek wyremontował betoniarkę przywiezioną ze złomu. Za zabezpieczenie elektryczności odpowiadał dh Karol Kisiała. Terenu budowy pilnował Andrzej Ryrych. W domu Marii Glos0 żony byłego prezesa Józefa Glosa przygotowywano posiłki dla pracujących na budowie. Kierownikiem budowy został p. Jan Gancarczyk z Jasienicy.

W porozumieniu z Komendą Powiatową Straży Pożarnej w Bielsku- Białej jednostka OSP otrzymała samochód ciężarowy marki STAR od spółdzielni „Sztuka Beskidzka” w Bielsku- Białej. Samochód ten służył celom zarobkowym. Kierowcę zatrudniano tylko dorywczo. Zarobione samochodem 160tys złotych Zarząd OSP przeznaczył na zakup materiałów budowlanych. Samochodem tym także zwożono z Jasienicy kamień na budowę.

Prace szybko posuwały się naprzód. W dniu 19 grudnia 1971 roku nastąpiło uroczyste otwarcie obiektu kulturalno- usługowo- handlowego z częścią stanowiącą strażnicę OSP Świętoszówka.

W nagrodę za zaangażowanie w budowę obiektu w roku 1972 jednostka OSP w Świętoszówce otrzymała od Komendy Wojewódzkiej Straży Pożarnej samochód bojowy STAR 25 z nadwoziem Jelcz.

Należy dodać, ze strażacy niezależnie od udziałów w gaszeniu pożarów, w 1971 roku walczyli ze skutkami ulewnych dreszczów, kiedy to trzeba było ratować most na potoku Jasienicki oraz bronić przed zalaniem sklep spożywczy i garaże Kółka Rolniczego w Bierach. Na przestrzeni lat strażacy brali udział w wielu akcjach ratowniczo- gaśniczych, w tym także w likwidacji szkód pożaru lasu w Nałężu.

W 1974 roku OSP Świętoszówka gościła delegację Czechosłowacką z ich centralnymi władzami. Goście podziwiali wspaniały obiekt i dorobek straży. Z kolei w 1975 roku strażacy przygotowali teren pod budowę boiska sportowego obok strażnicy.

W dniu 17 lipca 1977 roku OSP Świętoszówka obchodziła uroczyście jubileusz 50-lecia istnienia. Podczas tej uroczystości nastąpiło wręczenie jednostce sztandaru oraz udekorowanie go Srebrnym Medalem „Za zasługi dla pożarnictwa”, przyznanym jednostce OSP.

Na życzenie członków straży ufundowana została figura Świętego Floriana, którą w dniu 16 maja 1981 roku po uroczystej Mszy Świętej i poświęceniu umieszczono we wnęce wieży strażnicy.

Końcem lat osiemdziesiątych wyeksploatowany samochód strażacki będący na wyposażeniu bojowym straży nadawał się tylko do wymiany. Z funduszy gminnych w 1994 roku zakupiony został używany samochód STAR 244, który w zakładach naprawczych w Osinach k. Łodzi został karosowany na wóz bojowy straży.

Dzięki staraniom prezesa i naczelnika dokonywano zakupów, które poprawiły wyposażenie straży. Między innymi zakupiono pompę pływającą, agregat prądotwórczy, piłę spalinową wymieniono węże, a także zakupiono ubrania bojowe. Strażacy startują w zawodach sportowo pożarniczych zajmując czołowe lokaty w swoich grupach wiekowych.

Drugiej połowie lat siedemdziesiątych przy straży utworzone zostało kółko fotograficzne. Dla rodzin strażackich organizowane są wycieczki turystyczno krajoznawcze i kuligi oraz „choinka: dla dzieci wspólnie z członkami Koła Gospodyń Wiejskich. Dla dzieci strażaków wyświetlane są filmy oraz organizowane różne gry i zabawy.

Wejście w Xxi wiek uczczono na terenie Bier i Świętoszówki zorganizowaniem I Biegu Floriańskiego. Początkowo zasięg tej imprezy obejmował teren gminy Jasienica, a w następnych edycjach zasięg powiatu Bielsko- Biała. W pierwszą sobotę po dniu 4 maja każdego roku jest organizowany bieg w 3 kategoriach wiekowych. Zainteresowanie biegiem jest bardzo duże i z roku na rok zwiększa się liczba startujących.

W czasie obchodów 75-lecia istnienia jednostki w dniu 8 września 2002 roku OSP Świętoszówka otrzymało nowy sztandar z wizerunkiem Świętego Floriana. Jednocześnie jednostka została uhonorowana nadaniem jej Złotego Medalu „Za zasługi dla pożarnictwa”. Strażacy biorą udział w w innych działaniach na rzecz lokalnego środowiska. W 1989 roku włączyli się w budowę kościoła wyznania rzymsko- katolickiego w Świętoszówce. Przewodniczącym Komitetu Budowy Kościoła wybrany został dh Henryk Stroka. Nowy obiekt sakralny pw. Ducha Świętego ukończony został w 1994 roku i stał się kościołem filialnym parafii w Grodźcu.


Prezesi OSP w Świętoszówce:


Adolf Adamczyk: 1927 – 1946 (w latach 1940 – 1944 działalność straży zakazana)

Józef Szotek: 1946- 1964

Józef Glos: 1964 – 1967

Józef Malik 1968 – 1974

Bronisław Poloczek 1974 - 1976

Janusz Marczyk 1976 - 1981

Tadeusz Gaszek 1981 - 1991

Kazimierz Sporysz 1991- 2003

Józef Ryrych 2003 – do dnia dzisiejszego.

Naczelnicy OSP w Świętoszówce


Karol Grzybek 1945 - 1946

Jan Kołodziej 1946 - 1957

Józef Glos 1957 - 1961

Bronisław Poloczek 1961 - 1974

Karol Kisiała 1974 - 1981

Józef Ryrych 1981 - 1991

Józef Stroka 1991 - 1992

Janusz Więcek 1992 - 2001

Marcin Macura 2001 - 2002

Paweł Rojczyk 2002 – do dnia dzisiejszego.


Usprzętowienie straży


Na wyposażeniu straży jest samochód pożarniczy Mercedes- Benz, wyposażony w autopompę, motopompę pływającą i wiele innych sprzętów niezbędnych do ratowania życia i mienia ludzi. OSP w ostatnim czasie dokonała zakupu 2 przyczepek, jedna została zabudowana przez druhów w wolnym czasie na przyczepkę wężową, druga jako przyczepka gospodarcza służy jednostce do dodatkowych zapotrzebowań, np. przewożenia piasku podczas powodzi.

Aby dowiedzieć się więcej o usprzętowieniu zachęcamy do odwiedzenia strony internetowej Ochotniczej Straży Pożarnej: www.ospswietoszowka.cba.pl


Informacja dotycząca sztandarów


Straż posiada dwa sztandary, pierwszy to sztandar świecki ufundowany w 1977 roku oraz nowy sztandar z symbolami religijnymi ufundowany w 2002 roku. Są one przechowywane w szklanych Gabotach w salce Zarządu OSP.

Pamiątki i eksponaty o znaczeniu historycznym


W zorganizowanej salce tradycji eksponowane są puchary zdobyte przyznane na zawodach, dyplomy okolicznościowe oraz inne pamiątki strażackie. Straż posiada również szwajcarską motopompę firmy Schenk z 1928 roku (wciąż na chodzie).

Straż w statystyce


Średni stan liczebny członków w latach 2001 – 2004:

50 członków czynnych

20 członków popierających

6 członków honorowych



20 członków młodzieżowych drużyn pożarniczych (10 chłopców i 10 dziewcząt).

Dokumentowanie działalności straży


W 2002 roku został wydany 22-stronicowy folder pt. „Chwile wspomnień – 75-lecie Ochotniczej Straży Pożarnej w Świętoszówce”, autorstwa Krzysztofa Wydry i Eugeniusza Hoduli.

Na podstawie: „Monografia Ochotniczych Straży Pożarnych Powiatu Bielskiego”

Opracował: Druh Ochotniczej Straży Pożarnej w Świętoszówce

Pobieranie 30.48 Kb.





©absta.pl 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna