Dawna sekcja czwarta


IV. ODPOWIEDZIALNOŚĆ NA PODSTAWIE KONWENCJI ZA WSPÓŁUDZIAŁ W PROGRAMIE HVD



Pobieranie 1.04 Mb.
Strona30/38
Data29.04.2016
Rozmiar1.04 Mb.
1   ...   26   27   28   29   30   31   32   33   ...   38

IV. ODPOWIEDZIALNOŚĆ NA PODSTAWIE KONWENCJI ZA WSPÓŁUDZIAŁ W PROGRAMIE HVD

A. Oświadczenia stron

1. Rząd


444. Rząd nie przedstawił w tej kwestii żadnych komentarzy.

2. Skarżący


445. Skarżący oświadczył, że Polska jest odpowiedzialna za naruszenie jego praw na podstawie art. 1 Konwencji, ponieważ świadomie, celowo i aktywnie współpracowała z CIA w ramach programu transportów.

Powołując się na sprawę El-Masri (przytoczona powyżej), podkreślił, że Polska musi być uznana za odpowiedzialną na podstawie Konwencji za działania podejmowane – za jej przyzwoleniem lub przy jej współudziale – przez zagranicznych funkcjonariuszy na jej terytorium. Ponadto, jak wynika z orzecznictwa Trybunału, polskie Państwo miało pozytywny obowiązek ochrony osób zatrzymanych podlegających jej jurysdykcji przed niewłaściwym traktowaniem sprzecznym z artykułem 3.

Polska była świadoma, że osoby transportowane do i z jej terytorium oraz na nim przetrzymywane w ramach programu HVD miały zostać poddane praktykom oczywiście sprzecznym z Konwencją, jednak pozwoliła na to przetrzymywanie oraz transporty z wyłączeniem wszelkich formalno-prawnych procedur. Jako że Polska w sposób aktywny ułatwiała przetrzymywanie oraz transport skarżącego, to była również odpowiedzialna za jego niewłaściwe traktowanie i bezprawne, tajne przetrzymywanie w okresie po jego transporcie z Polski.

446. Polska była również odpowiedzialna na podstawie prawa międzynarodowego za współpracę w bezprawnych działaniach, w szczególności na podstawie Artykułów ILC (patrz paragraf 207 powyżej). W tym względzie, skarżący zgodził się z uwagami przedstawionymi w tej kwestii przez AI oraz ICJ (patrz paragrafy 447-450 poniżej).


B. Interwencja strony trzeciej - AI/ICJ


447. AI oraz ICJ oświadczyły, że wszelka odpowiedzialność Układającej się Strony w ramach Konwencji za współpracę w transportach i tajnym przetrzymywaniu powinna być określona w świetle zasad prawa międzynarodowego dotyczących odpowiedzialności Państwa.

Zgodnie z artykułem 16 Artykułów ILC, odpowiedzialność Układających się Stron, które współpracowały w programie transportów i tajnego przetrzymywania może zostać określona od momentu, w którym te Państwa uzyskały rzeczywistą lub dorozumianą wiedzę o naruszeniach w tym programie zobowiązań międzynarodowych w zakresie praw człowieka; oraz tam, gdzie działanie Układającej się Strony przyczyniło się do ujęcia, transportu lub dalszego przetrzymywania osoby w ramach tego programu. Ponadto, w praktyce orzeczniczej Trybunału, na przykład w sprawie Irlandia przeciwko Wielkiej Brytanii (przytoczona powyżej § 159) lub Ilaşcu i Inni (przytoczona powyżej, § 318) na podstawie artykułu 7 Artykułów ILC, współpraca agentów rządowych, nawet bez upoważnienia rządu, zobowiązywała do odpowiedzialności Państwa (patrz również paragraf 207 powyżej).

448. Odpowiedzialność Państwa może wynikać zarówno z aktywnej współpracy jak i z pasywnej tolerancji transportów lub tajnego przetrzymywania. Na podstawie prawa międzynarodowego odpowiedzialność za pomoc w czynie międzynarodowo bezprawnym może wynikać albo na skutek podjętych działań w celu pomocy innemu Państwu w popełnieniu czynu zabronionego, albo na skutek niepodjęcia działań wynikających z międzynarodowych zobowiązań prawnych, które zapobiegłyby popełnienie czynu zabronionego przez inne Państwo.

Zgodnie z tymi zasadami, Konwencja nakłada odpowiedzialność na Państwa zarówno za działania jak i zaniechania, które obejmowały współpracę w działaniach niezgodnych z Konwencją. Zgodnie z doktryną pozytywnych obowiązków, Państwa miały obowiązek podjąć środki w celu zapobieżenia działaniom stron trzecich prowadzącym do naruszenia praw określonych w Konwencji. Pozytywne obowiązki Państwa do zapobiegania zostałyby naruszone, gdyby „Państwo wiedziało lub powinno było wiedzieć”, że danej osobie groziło rzeczywiste i bezpośrednie ryzyko naruszenia jej praw wynikających z Konwencji i nie zdołało podjąć odpowiednich środków ochrony.

449. Współpraca ze strony funkcjonariuszy Układających się Stron w transportach lub tajnym przetrzymywaniu przez agentów obcego Państwa prowadzących do arbitralnego więzienia, wymuszonych zaginięć, tortur lub innego niewłaściwego traktowania, łączyłaby się z odpowiedzialnością Układającej się Strony na podstawie Konwencji. Ponadto, brak podjęcia skutecznych środków zapobiegających takim operacjom, w okolicznościach, w których władze Państwa wiedziały lub powinny były wiedzieć o ryzyku ich przeprowadzenia, naruszałby pozytywne obowiązki Państwa w ramach Konwencji ocenianych w świetle artykułu 16 Artykułów ILC.

450. Ponadto, zgodnie z Artykułami 41 § 1 i 41 § 2 Artykułów ILC, Państwa podlegały dodatkowym obowiązkom powstrzymania się od współpracy w aktach międzynarodowo bezprawnych tam, gdzie te czyny stanowiły „poważne naruszenia”, tzn. „rażące lub systematyczne niewywiązywanie się” przez Państwo z „obowiązku wynikającego z bezwzględnie obowiązującej normy prawa międzynarodowego”. W opinii AI oraz ICJ obowiązki te wynikały z programu HVD, ponieważ obejmowały naruszenia zakazu tortur, wymuszonych zaginięć i przewlekłego arbitralnego przetrzymywania, które stanowiły naruszenie norm jus cogens.


C. Ogólne zasady wynikające z orzecznictwa Trybunału


451. Trybunał zauważa, że zarzuty skarżącego dotyczą zarówno zdarzeń, które miały miejsce na terytorium Polski jak i skutków jego transportu z Polski do innych miejsc tajnego przetrzymywania (patrz paragraf 3 powyżej i paragrafy 460, 520, 552 i 570 poniżej).

W związku z tym, Trybunał pragnie powtórzyć odpowiednie zasady.


1. Odnośnie do odpowiedzialności Państwa za traktowanie i przetrzymywanie na jego terytorium skarżącego przez zagranicznych funkcjonariuszy


452. Trybunał powtarza, że zgodnie z jego ugruntowanym orzecznictwem, pozwane Państwo musi być uznane za odpowiedzialne na podstawie Konwencji za czyny popełnione przez zagranicznych funkcjonariuszy na jego terytorium za przyzwoleniem lub przy współudziale jego władz (patrz Ilaşcu i Inni, przytoczona powyżej, § 318 oraz El-Masri, przytoczona powyżej , § 206).

2. Odnośnie do odpowiedzialności Państwa związanej z wydaleniem skarżącego z jego terytorium


453. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału, usunięcie skarżącego z terytorium pozwanego Państwa może prowadzić do uznania odpowiedzialności Państwa na podstawie Konwencji, jeżeli bezpośrednią konsekwencją tego czynu było narażenie osoby na dające się przewidzieć naruszenie w kraju jego przeznaczenia jego praw zagwarantowanych w Konwencji (patrz, między innymi, Soering przeciwko Wielkiej Brytanii, 7 lipca 1989 roku, §§ 90-91 i 113; Seria A nr 161; Mamatkułow i Askarow przeciwko Turcji [WI], nr 46827/99 i 46951/99, §§ 90-91, ETPC 2005 I z dalszymi odniesieniami; Saadi przeciwko Włochom [WI], nr 37201/06, § 125, ETPC 2008; Al-Saadoon i Mufdhi przeciwko Wielkiej Brytanii, nr 61498/08, § 149, ETPC 2010; Babar Ahmad i Inni przeciwko Wielkiej Brytanii, nr 24027/07, 11949/08, 36742/08, 66911/09 i 67354/09, § 168, 10 kwietnia 2012 roku; Othman (Abu Qatada) przeciwko Wielkiej Brytanii, nr 8139/09, §§ 233 i 285, ETPC 2012 (wyciągi) oraz El-Masri, przytoczona powyżej, §§ 212-214 i 239 z dalszymi odniesieniami).

454. W tym kontekście Trybunał wielokrotnie podtrzymywał, że decyzja Układającego się Państwa o wydaleniu jednostki - i a fortiori samo wydalenie - może stanowić źródło problemu w świetle art. 3, jeżeli wykazanoby mocne podstawy, aby przypuszczać, że dana osoba mogłaby, w następstwie wydalenia, być narażona na rzeczywiste ryzyko sprzecznego z tym przepisem traktowania w kraju przeznaczenia (patrz, Soering, przytoczona powyżej, § 91; i El-Masri, przytoczona powyżej, § 212).

Tam gdzie zostało stwierdzone, że wysyłające Państwo w danym czasie wiedziało lub powinno było wiedzieć, że osoba wydalona z jego terytorium zostanie poddana „transportowi w trybie nadzwyczajnym”, czyli „pozasądowemu transportowi osób z jednej jurysdykcji do innej lub jednego Państwa do innego, w celu osadzenia i przesłuchania poza standardowym systemem prawnym, gdzie istniało rzeczywiste ryzyko stosowania tortur lub okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania”, możliwość naruszenia artykułu 3 jest szczególnie prawdopodobna a w związku z transportami jest ona wręcz realna (patrz, El-Masri, przytoczona powyżej, §§ 218-221).

455. Ponadto Układające się Państwo naruszyłoby artykuł 5 Konwencji, gdyby wydaliło skarżącego, bądź umożliwiło jego wydalenie do Państwa, w którym byłby narażony na rzeczywiste ryzyko rażącego naruszenia tego artykułu (patrz, Othman (Abu Qatada) przeciwko Wielkiej Brytanii, przytoczona powyżej § 233; oraz El-Masri, przytoczona powyżej § 239).

Zatem ryzyko takie jest realne w sytuacji, w której skarżący został poddany „transportowi w trybie nadzwyczajnym”, które pociąga za sobą osadzenie... „poza standardowym systemem prawnym” i które „przez swoje celowe obejście odpowiednich procedur stanowi zniewagę litery prawa i wartości chronionych przez Konwencję” (patrz El-Masri, ibid.).

456. Podobne zasady mają zastosowanie do spraw, w których istnieją mocne podstawy, aby przypuszczać, że w przypadku wydalenia z Układającego się Państwa skarżący byłby narażony na rzeczywiste ryzyko rażącej odmowy ochrony prawnej (patrz Othman (Abu Qatada), przytoczona powyżej, §§ 261 i 285) lub poddany karze śmierci (patrz Al-Saadoon i Mufdhi, przytoczona powyżej, § 123 oraz Kaboulow przeciwko Ukrainie, nr 41015/04, § 99, 19 listopada 2009 roku).

457. Podczas gdy uznanie odpowiedzialności Państwa wydalającego łączy się ściśle z dokonaniem oceny warunków w kraju przeznaczenia w odniesieniu do standardów określonych w Konwencji, to nie obejmuje ona jednak kwestii ustalenia odpowiedzialności państwa przeznaczenia, zarówno w świetle zasad prawa międzynarodowego, Konwencji lub z innych powodów.

W zakresie, w jakim nie ma podstaw lub nie można uznać czyjejś odpowiedzialności, odpowiedzialność ta zostanie przypisana Układającemu się Państwu ze względu na fakt, iż podjęło ono działania, których bezpośrednią konsekwencją było narażenie danej osoby na niewłaściwe traktowanie lub inne naruszenia Konwencji (patrz Soering, przytoczona powyżej, §§ 91 i 113; Mamatkulow i Askarow, przytoczona powyżej, §§ 67 i 90; Othman (Abu Qatada), przytoczona powyżej, § 258; oraz El-Masri, przytoczona powyżej, §§ 212 i 239).

458. Rozstrzygając czy rzeczywiste przesłanki do udowodnienia realnego zagrożenia naruszenia Konwencji zostały wykazane, Trybunał będzie musiał ocenić tę kwestię w świetle wszystkich przekazanych mu dowodów albo, jeśli to koniecznie, na podstawie materiału uzyskanego proprio motu.

Trybunał musi rozpatrzyć dające się przewidzieć konsekwencje wysłania skarżącego do kraju przeznaczenia, mając na uwadze ogólną sytuację tam panującą i jego uwarunkowania osobiste.

Istnienie rzekomego ryzyka musi być ocenione głównie w odniesieniu do tych faktów, które były znane lub powinny być znane Układającemu się Państwu w momencie przekazania. Jednakże tam gdzie przekazanie już nastąpiło przed rozpatrzeniem sprawy przez Trybunał, może on wziąć pod uwagę informacje, które wyjdą na jaw później (patrz Al-Saadoon i Mufdhi, przytoczona powyżej, § 125 oraz El-Masri, przytoczona powyżej, §§ 213-214 z dalszymi odniesieniami).

3. Konkluzja


459. Trybunał rozpatrzy odpowiednio zarzuty i zakres, w jakim zdarzenia będące przedmiotem skargi mogą być przypisane państwu polskiemu w świetle powyższych wynikających z orzecznictwa Trybunału i określonych w Konwencji zasad dotyczących odpowiedzialności państwa.


: sites -> default -> files
files -> Smm załącznik a formularz zgłoszenia bezpieczeństwa
files -> Viii festiwal Komedii szpak 2014
files -> Warszawskie inwestycje I remonty w 2016 r. W tym roku rozpocznie się budowa kolejnych odcinków II linii metra, remonty I inwestycje tramwajowe poprawią funkcjonowanie komunikacji miejskiej
files -> Sprawna ewakuacja to podstawa zasady i urządzenia bezpieczeństwa w warszawskim metrze
files -> Komunikacją do nekropolii Jak co roku linie autobusowe i tramwajowe „C
files -> Wyniki wojewódzkiego konkursu języka angielskiego – etap rejonowy z dnia 9 stycznia 2015r
files -> Wzór załącznika w formacie A5
files -> Ul. Patriotów 108
files -> Przewozy Regionalne” Spółka z o o. Pomorski Zakład Przewozów Regionalnych w Gdyni do postępowania przetargowego o udzielenie zamówienia oznaczonego nr referencyjnym prek3-251- 42 /13


1   ...   26   27   28   29   30   31   32   33   ...   38


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna