Departament dyplomacji publicznej I kulturalnej



Pobieranie 70.55 Kb.
Data08.05.2016
Rozmiar70.55 Kb.
DEPARTAMENT DYPLOMACJI

PUBLICZNEJ I KULTURALNEJ

Warszawa, 25 marca 2013 r.



Analiza postrzegania Polski w mediach zagranicznych w 2012 r.


  1. Podstawy i metodologia oceny wizerunku

Obraz Polski w mediach zagranicznych monitorowany jest na podstawie kwartalnych i rocznych sprawozdań sporządzanych przez ambasady RP. Sprawozdania kwartalne składają się z zestawień tabelarycznych zawierających dane liczbowe dotyczące monitorowanych mediów i odnotowanych przez placówkę doniesień medialnych (podział na kategorie tematyczne oraz charakter doniesień: pozytywne/negatywne/neutralne), a także z analizy treści odnotowanych doniesień dokonywanej pod kątem nakreślenia podstawowych cech wizerunkowych.

Wizerunek Polski określany jest także za pomocą mierników, skorelowanych z budżetem zadaniowym MSZ. Jednym z celów resortu na 2012 rok było osiągnięcie wartości miernika na poziomie „dobry”. Stopień realizacji zadania został obliczony na podstawie następujących wskaźników: liczba i ogólny charakter wzmianek o Polsce; wzrost liczby wzmianek w porównaniu z rokiem poprzedzającym; procentowa wartość wzmianek zaklasyfikowanych jako negatywne; stosunek doniesień pozytywnych do negatywnych; analityczna ocena wizerunku Polski dokonywana przez placówki zagraniczne. Ostatecznie w roku 2012 miernik osiągnął poziom „dobry plus”.



  1. Obecność i postrzeganie Polski w mediach zagranicznych w 2012 r.

  1. Liczba i charakter doniesień

W 2012 r. na całym świecie polskie placówki zagraniczne odnotowały ponad 58 000 doniesień o Polsce, z czego ponad 16 500 z nich (28%) opatrzonych było pozytywnym komentarzem, a jedynie niewiele ponad 3500 (6%) miało charakter negatywny. Doniesienia pozytywne i agencyjne (neutralne) stanowiły w sumie 94% wszystkich wzmianek związanych z naszym krajem. Stosunek doniesień pozytywnych na temat Polski na arenie międzynarodowej do informacji o charakterze negatywnym wyniósł 5:1. Liczba informacji dotyczących Polski wzrosła w 2012 o 29% wobec 2011 r. Dla porównania w 2011 r. ukazało się ok. 40 000 doniesień o Polsce, z czego ok. 15 000 miało charakter pozytywny (36%), a ok. 1600 (4%) miało zabarwienie negatywne. W 2012 r. odnotowano wzrost informacji neutralnych, typowo agencyjnych, bez komentarza, które stanowiły 66% (w 2011 odsetek ten wyniósł 60%).

Otrzymują:

Pan Piotr Serafin, Sekretarz Stanu

Pan Janusz Cisek, Podsekretarz Stanu

Pani Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz, Podsekretarz Stanu

Pan Jerzy Pomianowski, Podsekretarz Stanu

Pani Beata Stelmach, Podsekretarz Stanu

Pan Maciej Szpunar, Podsekretarz Stanu

Pan Bogusław Winid, Podsekretarz Stanu

Pan Jarosław Bratkiewicz, Dyrektor Polityczny

Pan Piotr Paszkowski, Dyrektor GPM

Pan Marcin Wilczek, Dyrektor SM

Pan Marcin Bosacki, Rzecznik Prasowy MSZ

Pani Justyna Chrzanowska, Dyrektor DPMOOPCz



Pan Marek Ciesielczuk, Dyrektor DK

Pani Ewa Figel, Dyrektor DW

Pan Filip Grzegorzewski, Dyrektor DAP

Pani Katarzyna Kacperczyk, DWE

Pan Grzegorz Kozłowski, Dyrektor DA

Pani Henryka Mościcka-Dendys, Dyrektor DPE

Pani Małgorzata Mroczkowska, kierująca BAZI

Pan Michał Murkociński, kierujący DAiBW

Pan Michał Safianik, Dyrektor BRP

Pani Barbara Tuge-Erecińska, Dyrektor DPiWPZ

Pan Jakub Wiśniewski, Dyrektor DSPZ

Pani Krystyna Żurek, Dyrektor DNZiPCz

Wszystkie placówki


Głównym powodem wzrostu doniesień o Polsce w 2012 r. (głównie II kwartał), a szczególnie informacji agencyjnych (wzrost o 6% w porównaniu do 2011 r.), były Mistrzostwa Europy w piłce nożnej EURO 2012 zorganizowane w Polsce i na Ukrainie. Zauważalny jest też ciągły wzrost pozytywnych doniesień na temat Polski od początku notowań, tj. od 2010 r.


Zainteresowanie Polską pod względem ilości ukazujących się tekstów

Kraj

Ilość doniesień

Bułgaria

12300*

Hiszpania

5022

Armenia

3614

Łotwa

3500

Ukraina

2739

Słowacja

2442

USA

2342

Austria

2215

Włochy

1690

Belgia

1660

Rosja

1477

Francja

1212

Izrael

1212

Niemcy

1121

Kolumbia

1016

Dania

1003

*suma obejmuje wszystkie doniesienia w mediach zawierające słowa „Polska”, „Polski” itp.

W pozostałych krajach liczba doniesień była poniżej 1000, a w krajach Bliskiego Wschodu
i Maghrebu oraz Afryki wskaźnik wyniósł zero lub był blisko zeru.

Mapa nr 1: liczba doniesień nt. Polski

Legenda:





– ponad 1000 doniesień




– do 1000 doniesień




– do 500 doniesień




– do 100 doniesień




– do 50 doniesień




– do 10 doniesień




– brak danych lub informacji


Najwyższy procentowy odsetek negatywnych doniesień

Kraj

Procent negatywnych doniesień

Wielka Brytania

29%

Niemcy

23,3%

Litwa

23%*

Kanada

23%

Wietnam

21,4% **

Chorwacja

20%

Kenia

20%

RPA

19,3%

Bośnia i Hercegowina

16%

Białoruś

16%

Gruzja

14%

Liban

11,7%

Szwecja

11,7%

Dania

11,5%

Słowacja

10,1%

Pozostałe państwa – poniżej 10%.

*brak danych za II i III kwartał

**brak danych za IV kwartał
Mapa nr 2 : popularność Polski w mediach zagranicznych


Legenda:





- brak danych




- do 5% negatywnych;




- 5%-10% neg.;




- 10%-20%;




- 20%-30% neg.;




  1. Dominująca tematyka i jej wydźwięk

Zauważalna była prawidłowość polegająca na tym, że im dalej od Polski, tym bardziej dominowały doniesienia agencyjne. Doniesienia mediów na świecie zdecydowanie zdominował EURO 2012 w pierwszym i drugim kwartale 2012 r. We wszystkich regionach świata turniej
w znaczący sposób wpłynął na wzrost liczby informacji o Polsce. Na Bliskim Wschodzie (m.in. Kuwejt) pojawiała się tendencja informowania o turnieju piłkarskim jako o „polskiej imprezie”, zdecydowanie rzadziej wspominając Ukrainę, jako współgospodarza. Zainteresowanie Polską z powodu EURO 2012 było znacznie większe niż w okresie naszej prezydencji w Radzie UE w drugiej połowie 2011 r. Niemalże w każdym zakątku świata pisano o tym wydarzeniu. Drugim wiodącym tematem, który pozostawał w obszarze zainteresowań mediów dotyczył dobrej kondycji i stabilności polskiej gospodarki. W dalszej kolejności interesowano się takimi doniesieniami jak (w kolejności częstotliwości): „gafa Obamy” (użycie przez prezydenta USA sformułowania „polskie obozy koncentracyjne” podczas wręczania Medalu Wolności pośmiertnie Janowi Karskiemu), Mitt Romney w Polsce (kandydat Partii Republikańskiej na prezydenta USA); afera Amber Gold (sprzeniewierzenie wpłat klientów firmy), a w dalszej kolejności: śmierć noblistki Wisławy Szymborskiej, wizyta premiera ChRL Wen Jiabao w Polsce, doniesienia „Rzeczpospolitej” o domniemanym wykryciu trotylu we wraku TU-154, zamieszki podczas odchodów Dnia Niepodległości 11.11 oraz domniemane więzienia CIA w Polsce.

Pomimo ogólnego bardzo pozytywnego wydźwięku doniesień medialnych, nie udało się uniknąć poruszania kwestii problematycznych i powielania niektórych negatywnych stereotypów o Polsce. Na łamach prasy światowej sporadycznie gościły artykuły fałszujące prawdę historyczną oraz zarzucające polskiemu społeczeństwu homofonię i antysemityzm. Nadal odnotowywano używanie sformułowania „polskie obozy koncentracyjne” – najwięcej interwencji w tej sprawie miało miejsce w USA, Kanadzie i Wielkiej Brytanii. W większości przypadków redakcje szybko dokonywały sprostowań.



  1. Przykłady doniesień negatywnych

Wysoki odsetek doniesień niekorzystnych dla Polski w niektórych krajach wynika m.in. z: różnic kulturowych i politycznych, zaszłości historycznych, utrzymywania się stereotypów, zachowania naszych obywateli za granicą, wewnętrznych napięć społecznych i gospodarczych. Należy podkreślić, że w większości przypadków nasze placówki zagraniczne szybko reagowały na doniesienia wzbudzające poważne kontrowersje. W przypadkach słabego zainteresowania Polską ukazanie się niewielu nieprzychylnych nam informacji w mediach prowadzi do nieproporcjonalnego wzrostu odsetka negatywnych doniesień w porównaniu do faktycznych relacji dwustronnych.

  1. Przy okazji Mistrzostw Europy EURO 2012 szerokim echem na świecie odbiły się napięcia między polskimi a rosyjskimi kibicami w związku z meczem ich drużyn narodowych. Przewijała się wtedy w mediach światowych tendencja do „wyjaśniania” tej sytuacji „tradycyjną animozją między Polską a Rosją”, „trudną historią obu tych państw”. Obiektywnie ujmując dużą szkodę dla wizerunku Polski wywarł program dokumentalny BBC „Stadiony nienawiści”, którego autorzy postawili tezę, że w Polsce dominuje rasizm i antysemityzm, powiązane z jawnym faszyzmem i nacjonalizmem. W efekcie emisji programu wielu kibiców irlandzkich, nie zdecydowało się na przyjazd do Polski. Zasięg szkodliwości programu nie byłby tak silny, gdyby nie jego emisja jeszcze w innych krajach, jak w Norwegii, Belgii i Danii, gdzie go nawet powtórzono w innym paśmie nadawania. Poprawa wizerunku Polski w Irlandii nastąpiła dopiero w trakcie turnieju, gdy okazało się, że tezy stawiane w reportażu były grubo przesadzone. Media irlandzkie podejmowały nawet starania o obalenie tez forsowanych w brytyjskim programie.

  2. Afera solna, czyli dopuszczenie przez polskiego wytwórcę soli przemysłowej do produktów spożywczych była podjęta ze szczególnym zainteresowaniem przez media czeskie. Sprawa wpłynęła bardzo niekorzystnie na wizerunek polskiego przemysłu spożywczego w Czechach, wzmacniając tym samym stereotypy panujące nad Wełtawą o „polskim bałaganiarstwie”. Trwałość tych poglądów potwierdził następny „spożywczy” skandal związany z zatruciami alkoholowymi, za które wpierw obwiniono polskich producentów. Ostatecznie okazało się, że odpowiedzialność za szkodliwy alkohol poniósł miejscowy producent.



  1. Przykłady tendencji doniesień w wybranych państwach i regionach



    1. Europa: im bliżej Polski, tym większe zainteresowanie nią, szczególnie jej polityką zagraniczną, gospodarczą i wydarzeniami krajowymi.

  • Holandia: Polska - kraj sukcesu gospodarczego i przykład do naśladowania. Wg mediów Polska jest także jednym z trzech najlepszych na świecie miejsc do inwestowania (po USA i ChRL). Podkreślano sukces holenderskich inwestycji w Polsce. Wiadomości dot. Polski stosunkowo często poświęcone były naszej kulturze. Niestety, najczęściej dotyczyły one tych aspektów, które dla odbiorców holenderskich są śmieszne lub przynajmniej trudno zrozumiałe – dwukrotnie publikowano reportaż ze Świebodzina o gigantycznych rozmiarów pomniku Jezusa Chrystusa. Postrzeganie Polaków w dalszym ciągu zależy w dużym stopniu od obecności polskich pracowników na holenderskim rynku pracy. Niektórzy politycy holenderscy szacują liczbę polskich imigrantów nawet na 350.000. Niezmiernie istotnym elementem, który wpłynął na postrzeganie Polaków w Holandii było stworzenie strony internetowej przez Partię Wolności (PVV) w celu składania skarg na obywateli państw Europy Środkowo-Wschodniej mieszkających w Holandii. PVV zamknęła swoją stronę www w grudniu 2012. Ambasada wystosowała w tej sprawie oświadczenie, dość obszernie cytowane w holenderskich mediach. Powszechna ocena komentatorów holenderskich jest taka, że strona okazała się fiaskiem, gdyż pomysł PVV był źle przygotowany. Także dane zebrane przez stronę okazały się być mało poważne (PVV wykorzystało tylko 40.000 skarg z ogólnej liczby 170.000 reakcji, a głównym przewinieniem Polaków okazało się być zabieranie miejsc parkingowych).

  • Dania: liczba informacji nt. EURO 2012 przewyższyła tę z rekordowego okresu z 2011 r. kiedy Polska przewodziła UE. Sprawy związane z Polską występowały natomiast dość często
    w powszechnej w Danii prasie lokalnej oraz na stronach internetowych. Doniesienia często dotyczyły polskich pracowników w Danii (niechęć wobec polskich emigrantów zarobkowych oskarżanych o obniżanie standardów płacowych). Oceny i recenzje książki J. Grossa „Złote żniwa” były raczej wyważone, dające szerszy kontekst historyczny.

  • Portugalia: wg doniesień mediów obywatele portugalscy czują się w Polsce bezpieczniej niż w Portugalii, za to polskie społeczeństwo jest „zamknięte na cudzoziemców mieszkających w Polsce”. Opiniotwórcza była publikacja artykułu Richarda Zimlera, amerykańskiego pisarza żydowskiego pochodzenia pt. „Historia Dwóch Polsk”, w którym autor opisując podróż do Polski podejmuje próbę oceny postaw współczesnych Polaków wobec kwestii żydowskiej. Zimler dochodzi m.in. do tezy, iż w małych prowincjonalnych miejscowościach ludność w podeszłym wieku żywi antypatię do Żydów. Za to w dużych miejscowościach młodzi ludzie poniżej 30 lat odnoszą się neutralnie lub nawet pozytywnie do Żydów i ciekawi ich kultura żydowska. Autor tekstu konstatuje, iż w miarę jak postępować będzie umiędzynarodowienie Polski i wymierać będzie pokolenie pamiętające wojnę, antysemityzm stawać się będzie coraz mniej powszechnym zjawiskiem.

  • Francja: dość krytyczna postawa wobec polskiej polityki w UE. Negatywnie przedstawiano polskie dążenia do pozyskiwania gazu ziemnego z łupków. Dość pozytywnie media wyrażały się o pracownikach polskich za granicą. Słabnący stereotyp biednego, antysemickiego, zacofanego kraju. Utrzymuje się natomiast stereotyp samowoli władzy i policji.

  • Litwa: generalnie zła prasa, poczucie kompleksu niższości wobec naszego kraju, wrażenie wywyższającej się Polski. Wg informacji uzyskanej przez naszą placówkę badania wykazały, że 51 % społeczeństwa nie chciałoby mieć za sąsiada Polaka. Negatywnie też oceniano w prasie Kartę Polaka.

    1. Ameryka Północna: najczęściej podkreślano dobry stan polskiej gospodarki. Doceniono znaczenie szczytu Europa Środkowa – Chiny, który odbył się w Polsce. W prasie amerykańskiej zwrócono uwagę na wystąpienie Ministra SZ R. Sikorskiego podczas Monachijskiej Konferencji Bezpieczeństwa (luty), cytując jego słowa skierowane pod adresem niemieckich przywódców („nawet nie próbujcie stać się europejskim hegemonem”). Komentowano też upublicznienie przez Archiwum Narodowe USA akt NKWD związanych z mordem katyńskim. Sporo też uwagi poświęcono tzw. „gafie Obamy” podkreślając wrażliwość Polaków na określenie „polskie obozy koncentracyjne”.

    2. Ameryka Łacińska: pod względem politycznym i gospodarczym, Polska nadal pozostaje na marginesie zainteresowania mediów południowoamerykańskich. Wzmianki o Polsce ukazują się najczęściej w kontekście informacji o Unii Europejskiej. Indywidualne informacje o Polsce mają charakter doniesień agencyjnych.

    3. Afryka i Bliski Wschód: generalnie Polska budzi znikome zainteresowanie mediów. Trzon wiedzy o Polsce opierał się na neutralnych doniesieniach agencyjnych. Szczególnie dużo ich było przy okazji Mistrzostw Europy w piłce nożnej Euro 2012. Podkreślano „oziębłe” stosunki polsko-rosyjskie przy okazji meczu Polska-Rosja i towarzyszących mu wydarzeń poza stadionem.

  1. Izrael: spore zainteresowanie Euro 2012. Przy okazji relacji związanych z doniesieniami na temat „gafy Obamy“ oraz wizyty M. Romney’a w Polsce podkreślano dobre relacje Polski z USA. Sporo uwagi poświęcono powstającemu w Warszawie Muzeum Historii Żydów Polskich. Podkreślano pozytywne zmiany w kulturze i społeczności polskiej, jednakże nie umknął mediom izraelskim fakt wydania przez władze Warszawy kalendarza na 2013 r., w którym jedna stronica zawierała plakat z okresu międzywojennego o wyraźnym zabarwieniu antysemickim. Nie zależnie od tego, wg naszej placówki w Tel Awiwie zauważono spadek doniesień o antysemityzmie w Polsce.

    1. Azja, Australia i Nowa Zelandia: Brak szczególnego zainteresowania – przewaga informacji dot. wydarzeń sportowych związanych z Euro 2012. Obraz Polski przedstawiany bardziej przez pryzmat UE. Dużo doniesień agencyjnych.

  1. Wnioski

  1. Z analiz wynika, że Polska jest postrzegana jako aktywny gracz na arenie międzynarodowej. Jej stanowisko w istotnych dla Europy i świata kwestiach jest zauważalne, nawet jeżeli niektóre posunięcia i poglądy budzą sprzeciw czy kontrowersje. Polska jest także postrzegana jako angażująca się w sprawy innych narodów, gotowa dzielić się z nimi wyjątkowym doświadczeniem transformacji ustrojowej.

  2. Wizyty studyjne są dobrym narzędziem w kreowaniu pozytywnego obrazu Polski. W 2012 r. ich efektem były liczne audycje telewizyjne i radiowe przedstawiające Polskę jako nowoczesny kraj europejski, który dobrze sobie poradził z przygotowaniami do EURO 2012. Szczególnie w dalekich regionach zapraszanie dziennikarzy do udziału w wizytach studyjnych w Polsce oraz inspirowanie i sponsorowanie artykułów bywa jedyną drogą do zwiększenia częstotliwości ukazywania się korzystnych dla wizerunku Polski.

  3. Analiza doniesień medialnych na temat Polski w 2012 r. wskazuje na wyższą niż w poprzednich latach liczbę doniesień pozytywnych oraz neutralnych. Wynika to z wielu powodów, m.in. dobrego stanu polskiej gospodarki oraz rosnącej pozycji politycznej naszego kraju w Europie i na świecie. Przypadające na przełom II i III kwartału 2012 r. Mistrzostwa Europy Euro 2012 przyczyniły się w znaczący sposób do wzrostu zainteresowania tematyką polską w światowych mediach. W sposób naturalny najwięcej i najczęściej mówiono o Polsce w krajach sąsiedzkich, kulturowo bliskich czy złączonych wspólnymi interesami politycznymi. Jednak nawet w bardziej odległych regionach świata Polska nie była medialnie nieobecna.

  4. Niestety pomimo ponad dwudziestu lat funkcjonowania gospodarki rynkowej i szeroko zakrojonej politycznej, gospodarczej i wojskowej współpracy międzynarodowej Polski, jak również jej blisko dziewięcioletniego członkostwa w UE, nadal pokutują stereotypy na nasz temat. Są to czasami głęboko zakorzenione uprzedzenia łatwo podsycane przez negatywne doniesienia w mediach. Analiza doniesień medialnych w 2012 r. wykazała, że przedsięwzięcia budzące zainteresowanie szerokich mas, jak np. EURO 2012, pomagają w osłabianiu stereotypów i uprzedzeń.

  5. Skutecznej dyplomacji publicznej za granicą służy synergia wielu struktur wchodzących w skład MSZ. Wyniki analizy potwierdzają potrzebę podejścia regionalnego (budowa strategii regionalnych prowadzących do łączenia wysiłków promocyjnych ukierunkowanych na dane państwo pod wieloma względami – kulturalnym, informacyjnym, politycznym, pomocowym, gospodarczym itp.). Wydaje się, iż proponowana nowa struktura DDPiK dobrze przysłuży tego typu współpracy.

  6. Tabele

Liczba doniesień pod względem regionu














Odsetek doniesień korzystnych dla Polski (pozytywne, neutralne) i negatywnych



Liczba doniesień pozytywnych na temat Polski w latach 2010-2012






Doniesienia o Polsce w mediach zagranicznych
w 2012 r.



Ilość doniesień medialnych w 2012 r.






Doniesienie medialne z 2011 r.



Porównanie doniesień nt. Polski w latach 2011-2012



Joanna Skoczek

Dyrektor Departamentu

Przygotował i opracował: P. Erenfeicht, DDPiK








©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna