Finanse mieszczą w sobie szereg elementów



Pobieranie 171.87 Kb.
Strona1/5
Data09.05.2016
Rozmiar171.87 Kb.
  1   2   3   4   5

Finanse


Finanse mieszczą w sobie szereg elementów

  • Finanse publiczne wszystko to co związane jest ze Skarbem Państwa

  • Finanse banków – bankowość wszystko to co związane jest z pieniądzem i wszystkie pochodne

  • Finanse ubezpieczeń

  • Finanse przedsiębiorstw

  • Finanse prywatne ( gospodarstw domowych )


Inflacja

  1. czynniki sprawcze inflacji w świetle teorii ekonomii

  • w ujęciu często monetarnym a zwłaszcza w ujęciu teorii ilościowej pieniądza inflacja jest nadmiarem podaży pieniądza w stosunku do podaży dóbr i usług . Ilość pieniądza jest większa niż ilość wytworzona w gospodarce określamy ją mianem produktu społecznego

  • idealną sytuacją byłoby gdyby produkt społeczny odpowiadał ilości pieniądza – nazywamy równowagą globalną

Są to zjawiska inflacyjne

Inflacja w teorii pieniądza ilościowej – oznacza nadmierną ilość pieniądza do sytuacji . Sytuacja ta wynika :



  • z nadmiernej akcji kredytowej

  • zbyt małych oszczędności dobrowolnych

  • zbyt niskiego opodatkowania

Emisja pieniądza gotówkowa następuje przez Bank Centralny

Kreacja pieniądza przez Bank Komercyjny

Jeśli banki komercyjne udzielą więcej kredytu można wydostać się więcej towarów na rynek a to nie będzie odpowiadało ilości towarów dóbr i usług .



  • zjawisko inflacyjne – małe oszczędności dobrowolne na te instytucje

Jeżeli nasze skłonności do oszczędzania będą nie duże to wówczas pieniądz który posiadamy występuje na rynku , zostaje on zasilany w dodatkowy pieniądz lecz na rynku nie ma odpowiedniej ilości dóbr i usług .

  • zbyt niskie opodatkowanie jeżeli opodatkowanie czy osób fizycznych czy prawnych będzie obniżane to wówczas wydostanie się więcej pieniądza na rynek . poniższe pojęcia wskazują sytuacje sprzyjające ilościowej teorii inflacji

  1. Inflacja w klasycznym ujęciu Hansena to nadwyżka popytu pieniężnego nad podażą wyrażaną w pieniądzu i jest to w zasadzie różnica pomiędzy globalnym popytem a globalną podażą

Podaż pieniądza – to ilość pieniądza w gospodarce

Popyt na pieniądz wyrażany jest po przez nasze dochody w ujęciu płac , rent , emerytur , który często wykracza poza możliwości podaży pieniądza . Popyt na pieniądz jest to zapotrzebowanie na pieniądz w większym stopniu niż występuje podaż pieniądza . Nadmierny popyt w stosunku do podaży pieniądza nazywamy inflacją w klasycznym ujęciu Hansena



  1. Niektórzy sprowadzają inflacje do jednej z jej cech tj. okoliczności towarzyszących inflacji i wówczas sprowadza się inflacje do zwyżki ogólnego poziomu cen lub wynikającą z tego wzrostu cen i wzrost wydatków utrzymania gospodarstwa domowego

  2. Można mówić o inflacji płac łącząc jej powstawanie ze wzrostem płac przekraczającym wzrost wydajności pracy zwłaszcza w sektorze konsumpcyjnym – takie ujęcie sprowadza inflacje wyłącznie do rynku konsumpcyjnego co oznacza że w miejsce równowagi globalnej pojawia się nierównowagę rynkową

Wzrost płac jest większy niż wzrost wydajności pracy ale taka nierównowaga została sprowadzona do rynku konsumenta

Podział dochodów ( to co można wytworzyć )



  • konsumpcja , oszczędzanie , inwestowanie , około 70 proc.

ostateczny podział dochodu narodowego


Konsumpcja( spożycie ) inwestycje



Indywidualne zaspokojenie codziennych potrzeb każdego obywatela


Zbiorowe - służba zdrowia , administracja państwowa , sądownictwo , prokuratura traktowane są jako obciążające społeczeństwo
Współczesna inflacja jest tworem społeczeństwa produkującego a nie konsumpcyjnego co oznacza że inflacji nie można ograniczyć wyłącznie do rynku konsumpcyjnego bowiem wzrost konsumpcji i jej kosztów jest wynikiem wzrostu produkcji i jej kosztów . Równowaga na rynku konsumpcyjnym zależy od równowagi na rynku zaopatrzeniowym i inwestycyjnym .

Inflacja obejmuje sferę powstawania produkcji i jej realizację oraz podziału osiągniętej nadwyżki ekonomicznej a nawet podziału całego dochodu narodowego .

Inflacje należy traktować jako rozwojowy proces dysproporcji w reprodukcji a nie statyczne nie zbilansowanie dochodów pieniężnych z realnymi wielkościami podaży czyli patrzenie w kategoriach ilości dochodu , a wielkości produkcji jest niewskazana co sprowadza ją do rynku konsumenta .

Klasycznym sposobem ujmowania inflacji jest wyróżnienie inflacji :



  • ciągnionej przez popyt (inflacja popytowa)

  • popychanej przez koszty

INFLACJA POPYTOWA

  1. nadmierne dochody pieniężne ludności wywołują dodatkowy popyt , który sprzyja zwyżkowej tendencji cen . Zwyżkowe ruchy cen i związane z nimi wzrosty kosztów utrzymania gospodarstw domowych wywołane tendencją racjonalnego gospodarowania w postaci żądania podwyżek cen , kształtowania się spirali płac i cen .

  2. inflacja popytu związana jest ze zmianą proporcji podziału dochodu narodowego , a zwłaszcza wzrostu nakładów inwestycyjnych . Jeżeli rośnie udział inwestycji na dochodzie narodowym wówczas rosnące nakłady inwestycyjne kreują dodatkowy popyt ( po stronie osób zatrudnionych który nie ma ekwiwalentu podażowego ten ostatni pojawia się bowiem w momencie gdy inwestycje oddane są do użytkowania ) związana jest z zachowaniem dochodu narodowego na inwestycje . Nakłady ponoszone są na każdą produkcję i stają się kosztem wtedy gdy osiągają efekt użyteczny .

  3. inflacja kosztów wywodzi się z postępującego obciążenia kosztów produkcji rosnącymi nakładami na produkcję ( w niektórych przypadkach kiedy mają miejsce wzrosty cen towarów pochodzących z importu i prowadzącymi do wzrostu kosztów mówimy o inflacji importowej )

  4. Typowe postaci inflacji w gospodarce polskiej .

  1. typowa inflacja popytu związana jest z ostrymi zmianami podziału dochodu narodowego na rzecz zwiększonego udziału inwestycji netto i spożycia zbiorowego oraz inflacyjnym finansowaniu zatrudnienia .

  2. pochodna w stosunku do inflacji popytu , inflacja kosztu obciążająca gałęzie wysoce płaco - chłonne np.: przemysł węglowy , budownictwo , przemysł drzewny . Inflacja kosztów miała być związana z kosztami



koszty produkcji
materialne niematerialne

zużycie materiałów , energia , transport place

amortyzacja


  1. strukturalna inflacja kosztów ( samoistna inflacja kosztów ) wynikająca z nie efektywnościowej struktury ekonomicznej wysoce kapitało – materiało – płaco – chłonnej a więc wysoce inflacyjnogennej struktury gospodarki narodowej . Strukturalna inflacja kosztów oznacza , że jest ona wynikiem branżowej struktury naszej gospodarki . Są to branże gdzie rosną koszty , ale nie ma zasady obniżania tych kosztów , ale dostosowana jest do nich cena .

HISTORIA FUNKCJI PIENIĄDZA

Pierwotnie funkcjonowała gospodarka naturalna , która oparta była wyłącznie o produkowane towary i usługi , oraz która polegała na dokonywanym w naturze podziale . Cechą charakterystyczną był fakt spotkania się spotkana się fizycznego osób , które chciały dokonać wymiany towaru T = T

Gospodarka naturalna posiadała cechy takie jak :


  • konieczność spotkania osób

  • niska wydajność pracy ( organizacji )

  • niski podział pracy

  • niska produkcja

  • oparta była głównie o wartości użytkowe rzeczy

Wartość użytkowa rzeczy – to zdolność rzeczy do zaspokojenia potrzeby jest punktem wyjścia o gospodarki towarowo- pieniężnej

  • wymiana pośrednia za pomocą tzw. powszechnego ekwiwalentu który zyskał na danym terytorium powszechne uznanie i który jednocześnie posiadał w sobie wartość użytkową i wartość wymienną Takich powszechnych ekwiwalentów było około 70 .

  • pieniądz naturalny krąży w postaci kruszców szlachetnych i półszlachetnych , jednak sprawia niekiedy trudności , pojawiają się one w ocenie zawartości kruszcu Są problemy w ocenie próby i wagi co staje się przyczyną zastąpienia go kolejnym w historii pieniądza – pieniądzem sztucznym

  • pieniądz sztuczny którym jest moneta . Moneta to krążek metalu szlachetnego , opatrzony stemplem władzy państwowej potwierdzającej iż pod względem ciężaru i czystości materiału odpowiada on początkowo wymogą prawa zwyczajowego później zaś ustawy monetarnej . Z chwilą pojawienia się monety można mówić o prowadzeniu polityki pieniężnej będącej stałym elementem polityki gospodarczej każdego państwa . Od tej chwili na plan dalszy przesunęły się funkcje użytkowe pieniądza , a na plan pierwszy wysunęły się funkcja pieniężna .

powstawanie pieniądza sztucznego było wynikiem ingerencji państwa w kształtowanie się nominalnej siły nabywczej pieniądza . Uzależniona została w rosnącym stopniu od wiedzy ekonomicznej i sprawności praktycznego działania władzy państwowej . U podstaw polityki pieniężnej legła występująca po raz pierwszy wzmożenie rozbieżności pomiędzy nominalną a realną siłą nabywczą pieniądza – monety .

Wartość nominalna monety to jest to co jest wybite na monecie

Wartość realna – zawartość kruszcu w monecie

Istniały dwa systemy mennicze

- system zamknięty to taki system gdzie prawo do bicia monety posiadała tylko władza (Książe , król)

z czasem nastąpiło upowszechnienie systemu zamkniętego w system otwarty charakteryzujący się tym iż każdy posiadacz kruszcu mógł w państwowej mennicy wybijać monety .To doprowadziło do wykorzystania tego prawa ( prawo do bicia monety ) po przez zróżnicowanie wartości nominalnej i realnej Powstał tzw. pieniądz pod wartościowy , charakteryzujący się niższą wartością realną siłą nabywczą od nominalnej siły nabywczej

nad wartościowy realna siła nabywcza wyższa od nominalnej

doprowadziło to do tzw. psucia monety – prawo Kopernika Greshena pieniądz gorszy wypiera pieniądz lepszy



  • surogaty pieniądza czyli instytucje pieniężne albo konstrukcje prawne które pełnią tylko niektóre funkcje pieniężne i w ograniczonym zakresie zastępują pieniądz urzędowy .

  • obligacje jako środek akumulacji

  • weksle – pełniące funkcje środka płatniczego

  • czeki będące środkiem cyrkulacji

  • akcje środek lokaty kapitału

  • banknot który powstał w czasach nowożytnych emitowany był przez banki , prywatne i państwowe , wymienialny był i na kruszec i na monety

  • współczesne postacie pieniądza to pieniądz gotówkowy i bezgotówkowy .

gotówkowy funkcjonuje w dwóch rodzajach

  • papierowy czyli znak pieniężny który na mocy zarządzenia władzy państwowej uzyskał na określonym terytorium charakter powszechnego środka płatniczego i jest powszechnie przyjmowany przy regulowaniu zobowiązań prywatnych i publiczno - prywatnych

  • bilon – to pieniądz zdawkowy posiadający moc zwalniania ze zobowiązań do określonej kwoty

różnica pomiędzy bilonem a banknotem dotyczy wysokości zobowiązań
bezgotówkowy funkcjonujący jako znak pieniężny zapis figurujący na koncie bankowym wygodny w transakcjach a wprowadzenie go do obiegu nie wymaga praktycznie żadnych kosztów (polecenie przelewu , akredytywa , inkaso , czek , weksel )
Proces dematerializacji pieniądza – przechodzenie przez jego kolejne postacie i rodzaje jest to inaczej odchodzenie pieniądza od jego wartości kruszcowej

Elementy występujące w pieniądzu



  • pieniądz jako społeczne dobro obiegowe

  • prawny środek płatniczy po przez regulowanie zobowiązań

  • pieniądz jako kredytowe dobro obiegowe

kredytowe dobro obiegowe może zamieniać się w pieniądz obiegowy albo w społeczne dobro obiegowe
DEFINICJA PIENIĄDZA

Pieniądz jest to ustalony po przez władze państwowe prawny środek płatniczy , zależny w swej sile nabywczej od społecznego wkładu pracy wnoszonego przez posiadacza pieniądza do gospodarstwa społecznego , będący anonimowym i generalnym tytułem do udziału w podziale produktu społecznego i dochodu narodowego na warunkach określonych przez poziom i strukturę cen dóbr i usług będących w sprzedaży

ANONIMOWY –oznacza że wielkość w dochodzie narodowym zależy od ilości posiadanych , a nie od osób które je posiada .

GENERALNY – to jest konieczny , niezbędny , wystarczający . musi posiadać te cechy aby być społecznym . Jeśli pieniądz był , czy jest wystarczający aby nabyć usługę to jest konieczny i niezbędny

Źródło kreacji pieniądza – sposoby wprowadzenia pieniądza do obiegu


  1. emisja budżetowa ( skarbowa )

  2. nadwyżka eksportu nad importem

  3. kredyt bankowy

Ada. W swym historycznym rozwoju polegała początkowo na biciu przez państwo i wypuszczaniu do obiegu pieniądza zdawkowego czyli bilonu tłoczonego z metali i posiadającego zdolności zwalniania od zobowiązań . Inną formą emisji budżetowej był druk i wypuszczanie do obiegu krótkoterminowych weksli skarbowych czyli tzw. biletów skarbowych , były one wprowadzone do obiegu w tym samym celu co pieniądz zdawkowy czyli na pokrycie deficytów budżetowych .Emisja budżetowa polegała również na zaciąganiu przez państwo kredytów budżetowych w tym wypadku emisja powodowała wprowadzanie do obiegu pieniądza w takiej formie rzeczowej w jakiej emitują go banki .Współcześnie emisja budżetowa polega na emitowaniu obligacji skarbowych i weksli skarbowych i oferowaniu ich zakupu obywatelom w społeczeństwie , które staje się kredytodawcami a skarb państwa jest kredytobiorcą . Emisja tych weksli obligacji służy pokryci deficytu budżetowego

Adb. Sprzedaż towaru zagranicznemu odbiorcy powiększa obieg pieniądza krajowego . W przeciwieństwie do tego zapłata przez importera krajowego za towar importowany z zagranicy oznacza likwidacje pieniądza krajowego . Efekt jest wiec taki sam jak przy spłacie kredytu . Zauważyć należy że emisja kredytowa pieniądza może wiązać się z powiększeniem obiegu pieniądza w wyniku nadwyżki eksportu nad importem .Kredytowanie równocześnie następuje zamiana kredytu na należności za eksport .

Funkcje kredytu bankowego – kredyt bankowy pełni 3 funkcje


  • emisyjna inaczej pieniężna

  • dochodowa

  • rozdzielcza

funkcja emisyjna kredytu oznacza że każde udzielenie kredytu tworzy pieniądz czyli inaczej powoduje wzrost obiegu pieniężnego , a każda spłata kredytu jest równoznaczna z likwidacją pieniądza czyli wycofanie pieniądza z obiegu .Funkcję tą pełni każdy kredyt rozumiany jako instrument przekształcenia wartości z postaci towarowej w pieniężną . Można ją rozpatrywać z dwóch punktów widzenia . Pierwszy w ujęciu mikroekonomicznym – pełnią tę funkcję w tym ujęciu te kredyty które zostały udzielone i spłacone w tym samym okresie (np. 1 rok , 6 miesięcy) są to kredyty krótkoterminowe .Sytuacja finansowa jednostki pozostaje bez zmian a obieg pieniężny nie został w sposób trwały powiększony . Drugie ujęcie to ujęcie makroekonomiczne – polega ono na dostarczaniu znaków pieniężnych nie zbędnych do dokonania przesunięć produktów w procesie produkcji i obrotu towarowego . Nie następuje tutaj kreacja dodatkowych dochodów gdyż poziom kredytu i zasobów pieniężnych całej gospodarki narodowej pozostaje bez zmiany a następują jedynie kompensujące się spłaty kredytu u jednych kredytobiorców i odpowiadające im przyrosty kredytów u innych kredytobiorców .Chodzi głównie o przenikanie zapasów z przemysłu do hurtu a potem do detalu .

funkcja dochodowa – występując w tej funkcji kredyt udzielony kredytobiorcy tworzy przejściowy kredytowy dochód pieniężny (przejściowy tzn. do czasu uzyskania przez kredytobiorcę należnych mu dochodów pieniężnych z przyszłej sprzedaży dóbr lub świadczonych usług . Występuje więc sytuacja w której dochód kredytowy antycypuje (wyprzedza) przyszły przyrost funduszy własnych kredytobiorcy .Dotyczy ona głównie kredytów dla producentów w przypadku gdy tworzą się u nich nie planowane zapasy wyrobów gotowych natomiast z punktu widzenia ciągłości produkcji muszą dokonywać wydatków na produkcję mimo nie zrealizowania zaplanowanych przychodów . Występujący w tej funkcji kredyt nie przyczynia się do przesuwania towarów do ich ostatecznego odbiorcy

funkcja rozdzielcza – występujący w tej funkcji kredyt stanowi dodatkowy niejako nadzwyczajny dochód pieniężny tzn. że rozmiary kredytu przekraczają należne kredytobiorcy normalne dochody pieniężne .Funkcja ta związana jest z kredytami powodującymi przesuwanie wytworzonych towarów do ostatecznych odbiorców .Wobec powyższego funkcja ta umożliwia realizację całego wytworzonego produktu społecznego mimo tworzonych oszczędności przez ostatecznych odbiorców .Spełniają ją kredyty inwestycyjne i konsumpcyjne które mają na celu powiększenie popytu pieniężnego uszczuplonego o tworzone oszczędności
ostateczny podział dochodu narodowego

konsumpcje(spożycie) inwestycje



  • indywidualne

  • zbiorowe

Granice akcji kredytowej są dwie: ekonomiczna i techniczna



  • Granica ekonomiczna związana jest z Bankiem Centralnym i występuje w Banku Centralnym(w Polsce NBP) . Podstawowym zadaniem NBP jest emisja nowego pieniądza . NBP musi odpowiadać i odpowiada za politykę pieniężną .Chodzi o zachowanie globalnej tj. równowagi pomiędzy z jednej strony ilości pieniądza a z drugiej strony ilości towarów i usług (produkt obiegu społecznego)to się określa mianem granicy ekonomicznej.

  • Granica techniczna akcji kredytowej dotyczy banków komercyjnych , czyli tzw. szczebla podrzędnego .Oznacza ona że możliwości kredytowe tych banków uzależnione są wielkością zgromadzonych depozytów .Każdy z banków jest zobowiązany posiadać w NBP rachunek wyznaczony stopą rezerwy obowiązkowej części depozytów . Istnieją możliwości zmiany granicy technicznej po przez instrumenty które są w gestii NBP . Instrumentami tymi są :

  1. stopa rezerw obowiązkowych może wpływać na decyzję kredytową banku komercyjnego w dwóch kierunkach ( podwyższenie stopy obowiązkowej ogranicza możliwości kredytowe banków a obniżenie zwiększa te możliwości )

  2. operacje otwartego rynku czyli skup lub sprzedaż papierów wartościowych .Sprzedaż papierów wartościowych NBP bankom komercyjnym ogranicza ich możliwości kredytowe a odkupienie zwiększa .

  3. kredyty refinansowe a wśród nich kredyt dyskontowy związany z operacjami wekslami skarbowymi i możliwością składania ich do dyskonta w banku komercyjnym bądź też redyskontowania ich przez banki komercyjne w Banku Centralnym .

dyskonto weksli dotyczy możliwości złożenia weksla przez posiadacza do banku komercyjnego przed terminem płatności tego weksla . Posiadacz weksla otrzymuję od banku kwotę wekslową pomniejszoną o dyskonto . Z kolei banki komercyjne zdyskontowane weksle mogą odsprzedać NBP czyli redyskontować je . ( stopa redyskontowa jest z reguły niższa od stopy dyskonta )Jeśli oznaczymy ,że D – dyskonto , W – kwota wekslowa , T – liczba dni między terminem złożenia weksla do dyskonta a terminem jego płatności ,  - stopa dyskonta ustalona w stosunku rocznym to :


D = W T / 360 100

Temat ; Struktura bankowości w Polsce .




  • w okresie międzywojennym istniały 3 banki państwowe , były to: BANK GOSPODARSTWA KRAJOWEGO , PAŃSTWOWY BANK ROLNY , POCZTOWA KASA OSZCZĘDNOŚCI , natomiast centralną instytucją emitującą był BANK POLSKI w formie spółki akcyjnej . A ponadto działały inne banki , były to banki komunalne , komunalne kasy oszczędności , liczne banki komercyjne banki spółdzielcze , instytucje kredytu długoterminowego , banki akceptacyjnę , BANK HANDLOWY S.A. , POLSKA KASA OPIEKI S.A.

  • 1945 pierwszy etap reformy bankowości – postawione w stan likwidacji zostały wszystkie banki prywatne . W styczniu 1945 roku powołano NARODOWY BANK EMISYJNY . Później Bankowi Emisyjnemu NBP w drugim etapie reformy w 1960 przypisano krótkoterminowe kredytowanie przemysłu państwowego .

  • 1975 zlikwidowano POWSZECHNĄ KASĘ OSZCZĘDNOŚCI i włączono jej zadania do NBP .W świetle ustawy z 1975 istniały NBP , BGŻ , BANK HANDLOWY SA w Warszawie ,i PKO S.A. .

  • kolejna ustawa z 1982 roku honorowała założenia ustawy z 1975 r. ale jednocześnie dopuszczała możliwość tworzenia dalszych banków państwowych , państwowo – spółdzielczych , spółdzielczych w formie spółek akcyjnych , a także możliwość otwierania na terenie Polski oddziałów i przedstawicielstw banków zagranicznych .

  • 1986 utworzono BANK ROZWOJU EXPORTU

  • 1987 wyodrębniono z NBP , PKO które ponownie stało się samodzielnym bankiem państwowym – PKO BP .

  • 1988 przystąpiono do tworzenia w trybie wydzielenia z NBP kredytowych banków komercyjnych . Rozpoczął się zatem proces dekoncentralizacji systemu i aparatu bankowego zgodnie z ustawą z 1989 roku . Banki są samodzielnymi , samo - finansującymi się jednostkami organizacyjnymi , posiadającymi osobowość prawną i działającymi na podstawie Ustawy Prawo Bankowe i ich statutu . Założycielami banku mogą być osoby fizyczne i prawne przy założeniu że liczba założycieli nie może być mniejsza od 3 w przypadku osób prawnych i nie mniejsza niż 10 w przypadku osób fizycznych .

  • 1989 roku w polskiej bankowości mamy do czynienia z dwu – szczeblową strukturą systemu bankowego w przeciwności do poprzedniej struktury monobanku .

  1. szczebel nadrzędny w postaci Banku Centralnego

  2. szczebel podrzędny w postaci banków komercyjnych





Pobieranie 171.87 Kb.

  1   2   3   4   5




©absta.pl 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna