Fp-a1-e etyka 30 w forma zaliczenia: zaliczenie z oceną Odpowiedzialny za kurs



Pobieranie 262.6 Kb.
Strona7/8
Data06.05.2016
Rozmiar262.6 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8

HISTORIA JĘZYKA POLSKIEGO


25 ĆW

Forma zaliczenia: zaliczenie z oceną

Odpowiedzialny za kurs: prof. dr hab. Barbara Czopek-Kopciuch

Warunki wpisania: zaliczenie kursu 09.3-6FP-BC26-GH (gramatyka historyczna języka polskiego)

Cele kursu: Zapoznanie studentów z warunkami rozwoju polszczyzny na przestrzeni wieków oraz wpływem czynników pozajęzykowych na rozwój języka i kształtowanie się normy języka ogólnego.
Podstawowe treści kursu: Przedmiot i zakres historii języka polskiego. Miejsce języka polskiego wśród innych języków. Wpływ czynników społeczno-politycznych na rozwój polszczyzny. Wpływ kościoła na rozwój polszczyzny. Wpływ nauki i oświaty na rozwój języka polskiego. Kształtowanie się normy języka polskiego na przestrzeni wieków. Rozwój polskiej grafii i ortografii. Kontakty polszczyzny z innymi językami.
Literatura podstawowa:

Klemensiewicz Z., Historia języka polskiego, wyd. 2, Warszawa 1974.

Lehr-Spławiński T., Język polski. Pochodzenie, powstanie, rozwój, Warszawa 1978.

Materiały do studiowania historii języka polskiego, wyboru dokonał G. Majkowski,

Piotrków Trybunalski 2000.

Najdawniejsze zabytki języka polskiego, oprac. W. Taszycki, Wrocław 1967.

Taszycki W., Wybór tekstów staropolskich XVI-XVIII wieku, wyd. 3, Warszawa 1969.

Urbańczyk S., Rozwój ortografii polskiej, „Język Polski” XXXV, 1955, s. 81-93.

Vrtel-Wierczyński S., Wybór tekstów staropolskich. Czasy najdawniejsze do roku 1543,

wyd. 4, Warszawa 1969.

Walczak B., Zarys dziejów języka polskiego, Poznań 1995.

Uwaga: Literaturę uzupełniającą każdorazowo ustala prowadzący kurs.


09.3-6FP-BC28-GO

GRAMATYKA OPISOWA JĘZYKA POLSKIEGO

30 W + 50 ĆW



Forma zaliczenia: zaliczenie z oceną + egzamin

Odpowiedzialny za kurs: dr Marek Grynkiewicz

Warunki wpisania: bez warunków

Cele kursu: Język jako system; zapoznanie z podsystemem fonologicznym. Mowa a pismo. Zapoznanie z podsystemem morfologicznym i z funkcjonowaniem reguł składniowych polszczyzny.
Podstawowe treści kursu:

Wykłady:

Wprowadzenie. Język jako dwuklasowy system znaków; język (kompetencja) a mowa (użycie).

Miejsce gramatyki w języku. Językoznawstwo synchroniczne i diachroniczne. Działy gramatyki.

Funkcje tekstów. Norma - błąd językowy. Kryteria poprawności językowej.

Przedmiot, zakres i metody badawcze fonetyki. Asymilacje spółgłosek: pod względem dźwięczności, miejsca i sposobu artykulacji.

Realizacje spółgłosek zmiękczonych i samogłosek nosowych.

Różnice regionalne w wymowie połączeń głoskowych. Redukcje grup spółgłoskowych.

Cechy prozodyczne polszczyzny (zwłaszcza akcent).

Polski system fonologiczny. Głoska a fonem, pojęcie cechy dystynktywnej.

Warianty fonemów. Rodzaje opozycji fonologicznych w polszczyźnie.

Morfologia: przedmiot, zakres. Morfemy i ich klasyfikacja. Morfem – morf. Allomorfizm, rodzaje alternacji morfologicznych. Wyraz: słownikowy (leksem), tekstowy, gramatyczny. Znaczenie wyrazów: strukturalne, realne, etymologiczne. Polisemia. Fleksja a słowotwórstwo, kategorie pograniczne.

1. S ł o w o t w ó r s t w o - pojęcia podstawowe: podstawa słowotwórcza, temat słowotwórczy Zjawisko leksykalizacji wyrazów. Rodzaje i funkcje formantów. Wyrazy proste i złożone; rodzaje wyrazów złożonych. Zestawienia słowotwórcze. Skrótowce i ich rodzaje. Kategoria i typ słowotwórczy. Gniazdo słowotwórcze.

2. F l e k s j a – formy syntetyczne, analityczne, aglutynacyjne. Temat fleksyjny i końcówka (flektyw), tematy oboczne. Paradygmat fleksyjny. Zjawiska supletywizmu i synkretyzmu w fleksji. Deklinacja a koniugacja. Kategorie imienne i werbalne. Rodzaj, przypadek, liczba rzeczowników. Końcówki wielofunkcyjne i wspólnofunkcyjne w odmianie rzeczownikowej. Dublety fleksyjne. Klasy deklinacyjne (szeregi) rzeczowników. Cechy charakterystyczne odmiany przymiotnikowej, jej zakres. Liczebniki- charakterystyka ogólna, odmiana liczebników głównych i zbiorowych. Zaimki – cechy definicyjne, role językowe, podziały. Odmiana zaimków osobowych. Czasownik – formy określone (finitywne) i nieokreślone (bezokolicznik, imiesłów nieodmienny). Czasowniki niefleksyjne. Budowa tematów czasownikowych. Kategorie fleksyjne czasowników: aspekt, osoba, czas, tryb, (strona) – funkcje językowe, wykładniki formalne (budowa). Podziały czasowników na gromady koniugacyjne. Kryteria podziału wyrazów na części mowy. Konwersja.

Ćwiczenia:

Budowa i funkcje narządów mowy. Samogłoski a spółgłoski.

Opis i klasyfikacja spółgłosek.

Opis i klasyfikacja samogłosek.

Alfabet fonetyczny. Ćwiczenia w pisowni fonetycznej

Analiza słowotwórcza derywatów. Kategorie słowotwórcze rzeczowników, przymiotników, czasowników, przysłówków. Podział wyrazów na temat i końcówkę, oboczności tematowe. Paradygmat fleksyjny rzeczowników, przymiotników, liczebników, zaimków. Rzeczowniki o odmianie osobliwej. Odmiana niektórych czasowników nieregularnych.

Składnia – przedmiot badań, miejsce w systemie językowym. Wypowiedzenie, zdanie, oznajmienie, zawiadomienie. Pojęcie predykacji. Grupa syntaktyczna a zdanie. Rodzaje grup syntaktycznych. Akomodacja składniowa i jej rodzaje. Człony nieakomodowane i wyrazy poza związkami. Pojęcie konotacji, konotacja czasownika jako czynnik zdaniotwórczy. Zdanie minimalne – rozbudowane. Schematy składniowe polszczyzny. Struktura semantyczna wypowiedzeń, problemy referencji i modalności. Zdanie złożone: definicje, granice, mechanizmy tworzenia; parataksa i hipotaksa. Klasyfikacje zdań złożonych

(wg Z. Klemensiewicza i K. Polańskiego). Składnik syntaktyczny. Analiza wypowiedzeń pojedynczych, graficzne sposoby ukazywania ich budowy. Tradycyjny opis budowy zdania pojedynczego a składnia predykatywno – argumentowa. Analiza zdań wieloczłonowych, graficzne przedstawianie ich budowy.


Literatura podstawowa:

Ostaszewska D., Tambor J., Fonetyka i fonologia współczesnego języka polskiego,

Warszawa 1998.

Wierzchowska B., Fonetyka i fonologia języka polskiego, Wrocław 1980.

Wierzchowska B., Opis fonetyczny języka polskiego, Warszawa 1967.

Grzegorczykowa R., Zarys słowotwórstwa polskiego, wyd. dowolne.

Grzegorczykowa R., Wykłady z polskiej składni, Warszawa 1996.

Jodłowski S., Podstawy polskiej składni, wyd. dowolne.

Klemensiewicz Z., Zarys składni polskiej, wyd. dowolne.

Saloni Z., Świdziński M., Składnia współczesnego języka polskiego, Warszawa 1985.



Polecane opracowania o charakterze ogólnym:

Gramatyka współczesnego języka polskiego, Warszawa 1984 (i wyd. nast.):

t. I. Składnia, red. Z. Topolińska,

t. II. Morfologia, red. R. Grzegorczykowa,

t. III. Fonologia, red. L. Dutkiewicz, I. Rawicka.

Gramatyka opisowa języka polskiego z ćwiczeniami, red. B. Wieczorkiewicz

i W. Doroszewski, wyd. dowolne.

Klemensiewicz Z., Podstawowe wiadomości z gramatyki języka polskiego, wyd. dowolne.

Nagórko A., Zarys gramatyki polskiej, Warszawa 1996 (i wyd. następne).

Strutyński J., Gramatyka polska, Kraków 2002.

Wróbel H., Gramatyka języka polskiego, Kraków 2001 (i wyd. następne).

Encyklopedie:

Encyklopedia języka polskiego, wyd. 3. poprawione i uzupełnione, red. S. Urbańczyk

i M. Kucała, Wrocław-Warszawa-Kraków 1999.

Encyklopedia językoznawstwa ogólnego, red. K. Polański, Wrocław 1993, 1999.

Encyklopedia kultury polskiej XX wieku, t. 2: Współczesny język polski, red. J. Bartmiński, Wrocław 1993.

09.3-6FP-BC29-L

LEKSYKOLOGIA I LEKSYKOGRAFIA

10 W + 10 ĆW



Forma zaliczenia: zaliczenie z oceną

Odpowiedzialny za kurs: prof. dr hab. Felicja Wysocka

Warunki wpisania: bez warunku

Cele kursu: Celem tych zajęć jest zaznajomienie studentów filologii polskiej z najważniejszymi problemami związanymi z wymienionymi wyżej działami językoznawstwa stosowanego, jako niezastąpionych źródeł informacji o słownictwie polskim w jego rozwoju historycznym, w tym w obrębie samych leksemów, jak również udokumentowanych przez słowniki zjawisk z zakresu fonetyki, fonologii, fleksji, słowotwórstwa, składni, rekcji czasowników, stylistyki, frekwencji, zasobu słownictwa rodzimego, zapożyczeń, oraz tendencji rozwojowych polskiej leksyki.
Podstawowe treści kursu:

Zaznajomienie studentów z najważniejszymi problemami leksykografii i leksykologii jako głównymi działami językoznawstwa stosowanego, niezastąpionego źródła informacji o słownictwie jako budulcu języka omówienie bibliografii:

a. P. Grzegorczyka, Index Lexicorum Poloniae (1967),

b. Z. Bukowcowej, Bibliografii gramatyki historycznej i historii języka polskiego, Cz. IV (2003) i ewentualnych kolejnych uzupełnień bibliografii słowników (wykład, na ćwiczeniach analiza wybranych fragmentów),oraz następujących słowników (wykład, ćwiczenia):

1. słowników języka ogólnonarodowego:

a. Słownika języka polskiego S. B. Lindego (1807- 1814),

b. Słownika języka polskiego tzw. wileńskiego (1861),

c. Słownika języka polskiego tzw. warszawskiego (1900-1927),

d. Słownika języka polskiego, wyd. pod red. T. Lehra-Spławińskiego (1938-1939),

e. Słownika języka polskiego, wyd. pod red. W. Doroszewskiego (1958-1969),

2. słowników historycznych retrospektywnych (wykład, ćwiczenia):

a. Słownika staropolskiego, wyd. pod red. S. Urbańczyka (1953-2003),

b. Słownika polszczyzny XVI wieku (1966-2002),

c. Słownika języka polskiego XVII i 1. połowy XVIII wieku, wyd. pod red. K. Siekierskiej (1996-2001),

3. słowników języka autorów (wykład, ćwiczenia):

a. Słownika polszczyzny Jana Kochanowskiego, wyd. pod red. M. Kucały (1994-1998),

b. Słownika języka Jana Chryzostoma Paska, wyd. pod red. H. Konecznej (1965-1973),

c. Słownika języka Adama Mickiewicza, wyd. pod red. K. Górskiego i S. Hrabca (1962-1983).

Omówienie w ramach historii polskiej leksykografii słowników historycznych źródłowych,

w tym:


1. słowników zabytkowych starszych, wchodzących w zakres źródeł Słownika staropolskiego (wykład, ćwiczenia):

a. słownika tzw. trydenckiego,

b. mamotrektów,

c. słownika Jana Stanki, oraz podobnych drobniejszych.

2. słowników zabytkowych młodszych:

a. Słownika Bartłomieja z Bydgoszczy,

b. Zielników (herbarzy) Falimirza, Siennika, Spiczyńskiego,

c. Jana Mączyńskiego, Lexicon Latino-Polonicum (1564),

d. Grzegorza Knapskiego, Thesaurus Polono-Latino-Graecum (1621),

e. Michała Abrahama Troca, Mownik polsko-francusko-niemiecki (1764).

3. Omówienie słowników gwarowych (wykład, ćwiczenia):

a. Słownika gwar polskich, wyd. pod red. Jana Karłowicza (1900-1911),

b. Słownika gwar polskich, wyd. pod red. Jerzego Reichana (1977-1998), oraz wybranych cząstkowych słowników gwarowych.

4. Omówienie słowników problemowych (wykład, ćwiczenia): ortograficznych, ortoepicznych, słowników synonimów, homonimów, form homonimicznych, rymów, frekwencyjnych, słowników à tergo.

5. Omówienie słowników etymologicznych (wykład, ćwiczenia):

a. Aleksandra Brücknera, Słownik etymologiczny języka polskiego (1927),

b. Franciszka Sławskiego, Słownik etymologiczny języka polskiego (1952-1982),

c. Andrzeja Bańkowskiego, Słownik etymologiczny języka polskiego (2000).

6. Omówienie słowników nazw własnych (wykład, ćwiczenia):

a. Słownika staropolskich nazw osobowych, wyd. pod red. Witolda Taszyckiego) (1965-1987),

b. Kazimierza Rymuta, Nazwiska Polaków (1991),

c. Marii Malec, Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. Nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego (1995),

d. Marii Bobowskiej-Kowalskiej, Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. Nazwy heraldyczne (1995),

e. Kazimierza Rymuta, Nazwy miejscowe Polski (1996),

f. Stanisława Rosponda, Słownik etymologiczny nazw miast i gmin PRL (1984), oraz wybranych innych cząstkowych.

Leksykologia: omówienie wybranych prac z zakresu słownictwa z różnych kategorii gramatycznych, w tym prace J. Bala, E. Belcarzowej, L. Bednarczuka, B. Falińskiej, Z. Klemensiewicza, E. Klicha, A. Koronczewskiego, J. Reczka, J. Strutyńskiego, W. Twardzika in. oraz na podstawie wybranych prac wprowadzenie omówienie najważniejszych elementów z zakresu paleografii i hermeneutyki.


Literatura podstawowa:

Zalecana lektura pomocnicza:

Doroszewski W., Z zagadnień leksykografii polskiej, Warszawa 1954,

Tenże, Elementy leksykologii i semiotyki, Warszawa 1970 (tu rozdz. II: Leksykografia

a leksykologia; rozdz. III: Założenia teoretyczne pracy leksykograficznej; rozdz. IX:

O słownikowych definicjach znaczeń wyrazów),

Urbańczyk S., Słowniki i encyklopedie. Ich rodzaje i użyteczność. Wyd. III poszerzone, Kraków-Katowice 1991,

Tenże, Język. Myślenie. Działanie, Warszawa 1982 (tu w cz. III: Zagadnienia semantyki, leksykologii i składni, rozdz.: Rozwój leksykologii jako nauki XX wieku),

Wstępy do Słowników: Staropolskiego, Polszczyzny XVI wieku, Języka polskiego XVII

i 1. połowy XVIII wieku, do Słownika języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego t. I

i t. XI (Suplement), do S. Reczka, Podręcznego słownika dawnej polszczyzny.



Dowolna lektura uzupełniająca:

Bobrowski I., Zaproszenie do językoznawstwa, Kraków 1998 (tu Część piąta.

Rozdz. pierwszy: Leksykografia).

Buttler D., Iglikowska T., Kurkowska H., Satkiewicz H., Polskie terminy z zakresu leksykologii i leksykografii, Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego, z. XX, Wrocław 1961, s. 147-162.

Grochowski M., Zarys leksykologii i leksykografii, Toruń 1982.

Leksyka słowiańska na warsztacie językoznawcy, Warszawa 1997 (tu artykuł

M. Białoskórskiej, Zanikanie leksemów pochodzenia prasłowiańskiego w historii języka polskiego; B. Walczaka, Słownictwo obcego pochodzenia na warsztacie badacza).

Miodunka W., Podstawy leksykologii i leksykografii, Warszawa 1989 (tu rozdz.

2: Leksykologia a leksykografia - geneza myśli leksykologicznej).

Tysiąc lat polskiego słownictwa religijnego, Gdańsk 1999 (tu artykuł L. Moszyńskiego, Początki słowiańskiego słownictwa religijnego; T. Czarneckiego, Najstarsze polskie słownictwo o rodowodzie niemieckim; M. Karpluk, O staropolskiej terminologii chrześcijańskiej).


09.3-6FP-BC30-D

DIALEKTOLOGIA Z ELEMENTAMI SOCJOLINGWISTYKI

18 ĆW


Forma zaliczenia: zaliczenie z oceną

Odpowiedzialny za kurs: dr Agnieszka Klimas

Warunki wpisania: zaliczenie kursu 09.3-6FP-BC25-JSCS (język staro-cerkiewno-słowiański)

Cele kursu: Zaznajomienie studentów z problematyką społecznych uwarunkowań użycia języka oraz zróżnicowania języka polskiego. Przekazanie studentom wiedzy na temat głównych odmian współczesnej polszczyzny. Zapoznanie studentów z cechami dialektów i gwar polskich.
Podstawowe treści kursu: Wielopoziomowe zróżnicowanie polszczyzny etnicznej (gwary a język ogólny, język pisany a język mówiony, język oficjalny a język nieoficjalny, funkcjonalne style typowe – spór o potoczność, socjolekty). Dialektologia - przedmiot, metody badań, historia oraz podstawowe pojęcia tej dyscypliny językoznawczej (dialekt, gwara, narzecze, cecha gwarowa, cecha dialektalna, gwara przejściowa, gwara mieszana, archaizmy i innowacje w dialektach, interferencja językowa, dyferencjacja językowa, dialektyzm, regionalizm i in.). Zróżnicowanie dialektalne polszczyzny. Gwary a język ogólnonarodowy. Zasadnicze cechy systemowe głównych polskich dialektów etnicznych. Integracja gwar z językiem literackim. Socjolingwistyczne aspekty wzajemnego oddziaływania języka literackiego i dialektów (przełączanie kodu językowego). Współczesna polszczyzna mówiona na wsi. Dialektologia miejska. Socjolingwistyka jako metoda badawcza. Odmiany zawodowe i środowiskowe polszczyzny – socjolekty (profesjolekt, żargon, slang i in.). Komunikacja językowa. Społeczne uwarunkowania zachowań językowych. Teoria interakcji.
Literatura podstawowa:

Encyklopedia języka polskiego, red. S. Urbańczyk, wyd. 3, Wrocław 1999 (wybrane hasła).

Dejna K., Atlas polskich innowacji dialektalnych, Warszawa – Łódź 1994.

Dejna K., Dialekty polskie, wyd. 2, Wrocław 1993.

Nitsch K., Dialekty języka polskiego, Kraków – Wrocław 1957 lub /w:/ tegoż, Wybór pism polonistycznych, t. IV, Wrocław 1957.

Nitsch K., Wybór polskich tekstów gwarowych, wyd. 2, Warszawa 1960.

Urbańczyk S., Zarys dialektologii polskiej, wyd. 2, Warszawa 1962.

Wilkoń A., Typologia odmian językowych współczesnej polszczyzny, Katowice 1987.

Współczesny język polski, red. J. Bartmiński, Lublin 2001 (wyd.1: Encyklopedia kultury polskiej XX wieku, t. 2: Współczesny język polski, red. J. Bartmiński).
09.3-6FP-BC31-KJI

KULTURA JĘZYKA POLSKIEGO

10 ĆW


Forma zaliczenia: zaliczenie z oceną

Odpowiedzialny za kurs: dr Marek Grynkiewicz

Warunki wpisania: zaliczenie kursu 09.3-6FP-BC28-GO (gramatyka opisowa języka polskiego)

Cele kursu: Zapoznanie studentów z podstawowymi warunkami poprawności językowej oraz uwrażliwienie ich na piękno słowa.
Podstawowe treści kursu: Kultura języka i poprawność językowa – definicje. Podstawowe pojęcia kultury języka: norma językowa i jej zróżnicowanie, system języka, uzus, błąd językowy, błąd a innowacja, puryzm językowy. Odmiany współczesnej polszczyzny a poprawność językowa. Kryteria poprawności językowej. Rodzaje błędów językowych: fonetyczne, fleksyjne, słowotwórcze, składniowe, leksykalne, frazeologiczne, stylistyczne. Mechanizm powstawania błędów. Instytucje i organizacje zajmujące się kulturą języka. Wydawnictwa z zakresu poprawności i kultury języka polskiego. Metody pracy nad kulturą języka. Zasady poprawnej wymowy. Najczęstsze błędy fonetyczne oraz błędy ortograficzne o podłożu fonetycznym. Zagadnienia poprawności gramatycznej (błędy fleksyjne w odmianie rzeczowników, przymiotników, zaimków, liczebników i czasowników oraz błędy w odmianie nazw własnych; błędy słowotwórcze; błędy w zakresie składni). Zagadnienia poprawności leksykalnej, frazeologicznej i stylistycznej (pleonazmy i tautologie, błędy znaczeniowe, szablon leksykalny, wyrazy modne, elementy obce w słownictwie, mechanizm błędów frazeologicznych, stylistyczne zróżnicowanie słownictwa).
Literatura podstawowa:

Bartmińska I., Bartmiński J., Słownik wymowy i odmiany nazwisk obcych, Olsztyn 1992.

Bąba S., Innowacje frazeologiczne współczesnej polszczyzny, Poznań 1989.

Bąba S., Walczak B., Na końcu języka. Poradnik leksykalno-gramatyczny, Warszawa – Poznań 1992.

Bugajski M., Językoznawstwo normatywne, Warszawa 1993.

Bugajski M., Pół wieku kultury języka w Polsce (1945-1995), Warszawa 1999.

Buttler D., Kurkowska H., Satkiewicz H., Kultura języka polskiego, t. 1. Zagadnienia poprawności gramatycznej, t. 2. Zagadnienia poprawności leksykalnej, Warszawa 1986.

Lubaś W., Urbańczyk S., Podręczny słownik poprawnej wymowy polskiej, Kraków 1990.

Markowski A., Polszczyzna znana i nieznana, Warszawa 1993.

Miodek J., Odpowiednie dać rzeczy słowo. Szkice o współczesnej polszczyźnie,

Wrocław 1987.

Nowy słownik poprawnej polszczyzny PWN, red. A. Markowski, Warszawa 1999.

Pisarek W., Słownik języka niby-polskiego, czyli błędy językowe w prasie, Wrocław 1978.

Polszczyzna płata nam figle. Poradnik językowy dla każdego, red. J. Podracki,

Warszawa 1991.

Słownik poprawnej polszczyzny, red. W. Doroszewski i H. Kurkowska, Warszawa 1973

(i wyd. nast.).

Współczesna polszczyzna. Wybór zagadnień, red. H. Kurkowska, Warszawa 1981.

Zgółkowie H. i T., Językowy savoir-vivre, Poznań 1993.
09.3-6FP-BC31-KJII

KULTURA JĘZYKA POLSKIEGO

10 ĆW


Forma zaliczenia: zaliczenie z oceną

Odpowiedzialny za kurs: dr Marek Grynkiewicz

Warunki wpisania: zaliczenie kursu 09.3-6FP-BC31-KJI
Cele kursu: Zapoznanie studentów z podstawowymi warunkami poprawności językowej oraz uwrażliwienie ich na piękno słowa.
Podstawowe treści kursu: Kultura języka i poprawność językowa – definicje. Podstawowe pojęcia kultury języka: norma językowa i jej zróżnicowanie, system języka, uzus, błąd językowy, błąd a innowacja, puryzm językowy. Odmiany współczesnej polszczyzny a poprawność językowa. Kryteria poprawności językowej. Rodzaje błędów językowych: fonetyczne, fleksyjne, słowotwórcze, składniowe, leksykalne, frazeologiczne, stylistyczne. Mechanizm powstawania błędów. Instytucje i organizacje zajmujące się kulturą języka. Wydawnictwa z zakresu poprawności i kultury języka polskiego. Metody pracy nad kulturą języka. Zasady poprawnej wymowy. Najczęstsze błędy fonetyczne oraz błędy ortograficzne o podłożu fonetycznym. Zagadnienia poprawności gramatycznej (błędy fleksyjne w odmianie rzeczowników, przymiotników, zaimków, liczebników i czasowników oraz błędy w odmianie nazw własnych; błędy słowotwórcze; błędy w zakresie składni). Zagadnienia poprawności leksykalnej, frazeologicznej i stylistycznej (pleonazmy i tautologie, błędy znaczeniowe, szablon leksykalny, wyrazy modne, elementy obce w słownictwie, mechanizm błędów frazeologicznych, stylistyczne zróżnicowanie słownictwa).
Literatura podstawowa:

Bartmińska I., Bartmiński J., Słownik wymowy i odmiany nazwisk obcych, Olsztyn 1992.

Bąba S., Innowacje frazeologiczne współczesnej polszczyzny, Poznań 1989.

Bąba S., Walczak B., Na końcu języka. Poradnik leksykalno-gramatyczny, Warszawa – Poznań 1992.

Bugajski M., Językoznawstwo normatywne, Warszawa 1993.

Bugajski M., Pół wieku kultury języka w Polsce (1945-1995), Warszawa 1999.

Buttler D., Kurkowska H., Satkiewicz H., Kultura języka polskiego, t. 1. Zagadnienia poprawności gramatycznej, t. 2. Zagadnienia poprawności leksykalnej, Warszawa 1986.

Lubaś W., Urbańczyk S., Podręczny słownik poprawnej wymowy polskiej, Kraków 1990.

Markowski A., Polszczyzna znana i nieznana, Warszawa 1993.

Miodek J., Odpowiednie dać rzeczy słowo. Szkice o współczesnej polszczyźnie,

Wrocław 1987.

Nowy słownik poprawnej polszczyzny PWN, red. A. Markowski, Warszawa 1999.

Pisarek W., Słownik języka niby-polskiego, czyli błędy językowe w prasie, Wrocław 1978.

Polszczyzna płata nam figle. Poradnik językowy dla każdego, red. J. Podracki,

Warszawa 1991.

Słownik poprawnej polszczyzny, red. W. Doroszewski i H. Kurkowska, Warszawa 1973

(i wyd. nast.).

Współczesna polszczyzna. Wybór zagadnień, red. H. Kurkowska, Warszawa 1981.

Zgółkowie H. i T., Językowy savoir-vivre, Poznań 1993.
09.3-6FP-BC32-WKJ

WSPÓŁCZESNE KIERUNKI JĘZYKOZNAWSTWA

30 W


Forma zaliczenia: zaliczenie z oceną

Odpowiedzialny za kurs: dr Marek Grynkiewicz

Warunki wpisania: zaliczenie kursów 09.3-6FP-BC28-GO, 09.3-6FP-BC26-GH, 09.3-6FP-BC27-HJP (gramatyka współczesnego języka polskiego, gramatyka historyczna języka polskiego i historia języka polskiego)

Cele kursu: Student zapoznaje się z najnowszymi kierunkami współczesnego językoznawstwa. Zna założenia teoretyczne i potrafi zastosować daną teorię w badaniach językoznawczych i interdyscyplinarnych. Umiejętnie posługuje się terminologią językoznawczą.
Podstawowe treści kursu: Podstawowe paradygmaty, teorie i szkoły współczesnego językoznawstwa. Podstawowe założenia strukturalizmu, przedstawiciele, wykorzystanie strukturalizmu w badaniach, Generatywne modele języka. Funkcjonalizm i jego zastosowanie. Lingwistyka tekstu. Tekst a dyskurs. Socjolingwistyka. Psycholingwistyka. Pragmatyka językowa: akty mowy, implikatury konwersacyjne. Nowa retoryka i jej zastosowanie w reklamie i propagandzie. Językoznawstwo kognitywne. Lingwistyka kulturowa: językowy obraz świata (JOS), stereotypy językowe. Uniwersalia językowe.

Literatura podstawowa:

Anusiewicz J., Lingwistyka kulturowa, Wrocław 1995.

Beaugrande R., Dressler W., Wstęp do lingwistyki tekstu, tłum. A. Szwedek, Warszawa 1990.

Bobrowski I., Zaproszenie do językoznawstwa, Kraków 1998.

Encyklopedia kultury polskiej XX wieku, t.2: Współczesny język polski, red. J. Bartmiński, Wrocław 1993.

Lenartowicz B., Główne pojęcia i kierunki w praktyce językoznawczej, /w:/ Prace

z pragmatyki, semantyki i metodologii semiotyki, red. J. Pelc, Wrocław 1991.

Maćkiewicz J., Słowo o słowie, Gdańsk 1999.

Uwagi: Pełną listę lektur oraz szczegółowe wymagania dotyczące trybu zaliczenia przedmiotu ustala prowadzący.

14.7-6FP-D9-HK

HISTORIA KULTURY (ze szczególnym uwzględnieniem kultury polskiej)

24 W


Forma zaliczenia: egzamin

Odpowiedzialny za kurs: dr Stanisław Piekarski

Warunki wpisania: bez warunku

Cele kursu: Poznanie dziejów kultury europejskiej od rewolucji neolitycznej i starożytności grecko-rzymskiej po schyłek XVII wieku. Określenie wielkości wyzwania i riposty kulturowej w okresie nowożytnym: od racjonalizmu do modernizmu i jego dekonstrukcji w fazie postmodernistycznej.
Podstawowe treści kursu: Kultury Bliskiego Wschodu a problem formowania się kultury europejskiej. Świat Greków, Rzym, chrześcijaństwo i zmierzch formacji starożytnej, napór barbarzyńców oraz ich akulturacja. Średniowiecze; problemy akulturacji i jej efekty w ewolucji formacji kulturowych i językach. Renesans: humanizm i nowe idee antropologiczne oraz polityczne (Petrarca, Macchiavelli); Reformacja i Trydent - odrodzenie religijności; utopie renesansowe. Barok jako świadectwo kryzysu renesansowej idei harmonii: sztuka, filozofia, wiedza przyrodnicza. Polska sarmacka; wzorce człowieka barokowego, kody retoryczne, kultura wysoka i popularna, komunikacja społeczna. Oświecenie: krytyka i apologia; racjonalistyczne utopie i ograniczenia, nowa koncepcja człowieka i ideały Rewolucji Francuskiej, nadzieje i rozczarowania. Romantyzm jako nowa epoka w rozumieniu jednostki i jej zadań, romantyczny historyzm i romantyczna ludowość. Kultura polska na tle instytucji naukowych i kulturalnych XIX i XX wieku; jej specyficzny charakter; idee pozytywistyczne i modernizm; tradycja i awangarda, doświadczenie wojny i okupacji, totalitaryzm i opozycja; wolność i co z nią począć w kulturze, globalizacja i tożsamość kulturowa w epoce postmodernizmu. Kultura w programach Unii Europejskiej; tożsamość, współpraca, jedność w różnorodności.

Literatura podstawowa:

Hauser A., Społeczna historia sztuki i literatury, t.1, tłum. J. Ruszczycówna, Warszawa.

Michałowska T., Średniowiecze, Warszawa l995, s. 15-55; 161-311, 382-555.

Nawrocki W., Barok, Warszawa l998 (skrypt).

Nawrocki W., Wprowadzenie do dziejów kultury, cz. I, Piotrków Trybunalski 2004.

Nawrocki W., Wprowadzenie do dziejów kultury, cz. II, Piotrków Trybunalski 2004.

Tazbir J., Kultura szlachecka w Polsce. Rozkwit - upadek – relikty, Warszawa l995.

Ziomek J., Renesans, Warszawa l995, s. 13-76, 166-329.


14.7-6FP-D10-TK



1   2   3   4   5   6   7   8


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna