Gmina Biłgoraj program ochrony środowiska dla gminy biłgoraj na lata 2008 2020 Biłgoraj, grudzień 2008



Pobieranie 0.74 Mb.
Strona3/18
Data06.05.2016
Rozmiar0.74 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   18

Instrumenty i akty prawne


Instrumentami zapewniającymi przestrzeganie przez korzystających ze środowiska zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska są przepisy prawne i administracyjne dające kompetencje poszczególnym jednostkom administracji rządowej lub samorządowej.

Powyższe zagadnienia dotyczące ochrony środowiska są uregulowane szeregiem aktualnie obowiązujących ustaw, z których największe znaczenie mają:



  • Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 roku - Prawo ochrony środowiska – tekst jednolity (Dz. U. 2008 Nr 25, poz. 150 z późn. zm.),

  • Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach - tekst jednolity (Dz. U. 2007 Nr 39, poz. 251),

  • Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity (Dz. U. 2005 Nr 239, poz. 2019) z późn. zm.),

  • Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 z późn. zm.),

  • Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze – tekst jednolity
    (Dz. U. 2005 Nr 228, poz.1947 z późn. zm.),

  • Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach C (Dz. U. 2000 Nr 56, poz.679 z późn. zm.),

  • Ustawa z dnia 14 lutego 2003 r. o zmianie ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia oraz ustawy — Prawo ochrony Środowiska 2003 nr 46, poz. 392 z późn. zm

  • Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
    tekst jednolity (Dz. U. 2004 Nr 121, poz. 1266 z późn. zm.),

  • Ustawa z dnia 27 kwietnia 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2003 Nr 80, poz. 717 z późniejszymi zmianami),

Do wymienionych ustaw wydawane są przepisy wykonawcze, najczęściej w formie rozporządzeń Rady Ministrów lub rozporządzeń poszczególnych ministrów, zwłaszcza Ministra Środowiska.

Istotne znaczenie dla prawodawstwa polskiego mają również:



  • dyrektywy Unii Europejskiej dotyczące całości zagadnień ochrony środowiska,

  • dyrektywy Unii Europejskiej dotyczące całości zagadnień gospodarki odpadami,

  • wytyczne Komisji Unii Europejskiej zawarte w tzw. „Zielonej Karcie” wydanej w Brukseli w 1990 r i w „Nowej Karcie Ateńskiej” z 2003 r. (kształtowanie nowej zabudowy).

2. Opis stanu istniejącego.

2.1. Położenie gminy i podział administracyjny.


Gmina Biłgoraj położona jest w południowo-zachodniej części województwa lubelskiego. Jej powierzchnia wynosi 261,4 km2. Od północy graniczy z gminą Frampol, od wschodu z gminami: Radecznica (powiat zamojski), Tereszpol i Aleksandrów, od południa z gminami: Księżpol i Biszcza, od zachodu z gminami Dzwola i Janów Lubelski (przynależnymi do powiatu janowskiego) i gminą Harasiuki (powiat niżański, województwo podkarpackie). Gmina graniczy również z centralnie położonym miastem Biłgoraj.

W latach 1975 – 1998 gmina wchodziła w skład województwa zamojskiego. Po ostatniej reformie administracyjnej, ponownie znajduje się w granicach reaktywowanego powiatu biłgorajskiego. Siedziba gminy znajduje się w Biłgoraju. (rys.1).



Rys. 1 Układ osadniczy i komunikacyjny gminy (źródło Strategia rozwoju Gminy Biłgoraj)


2.2. Ludność, struktura zabudowy, gospodarka gminy.

2.2.1. Ludność i struktura zabudowy.


Na terenie gminy Biłgoraj znajduje się 41 wsi zgrupowanych w 28 sołectwach. Gminę Biłgoraj zamieszkuje obecnie 12 566 osób, co przy powierzchni 262,6 km2 daje gęstość zaludnienia gminy 48 osób/km2. Ilość mężczyzn wynosi 6256, co stanowi 49.66 %, natomiast kobiet 6310 (50.34 %). Największe miejscowości pod względem liczby ludności to: Sól, Dąbrowica, Gromada, Bukowa, Korytków Duży oraz Hedwiżyn. Ludność w wieku produkcyjnym stanowi prawie 60 %, w wieku przedprodukcyjnym ponad 25%, zaś w wieku poprodukcyjnym około 15 %.

Osadnictwo na terenie gminy rozwinęło się głównie wzdłuż ciągów komunikacyjnych oraz wzdłuż dolin rzek, na terenach położonych poza obszarami podmokłymi. Istniejący układ przestrzenny charakteryzuje się występowaniem zarówno zwartych jak i rozproszonych form osadnictwa. W zabudowie dominuje charakter zespołów mieszkaniowych jednorodzinnych i zagrodowych, w których zlokalizowane są ośrodki usług i miejsc pracy związanej z rolnictwem lub działalnością pozarolniczą.


2.2.2. Gospodarka.

2.2.2.1. Przemysł.


Przemysł jako dział gospodarki w gminie Biłgoraj nie zajmuje znaczącej pozycji. Zakłady przemysłowe zostały zlokalizowane przede wszystkim w Biłgoraju, zaś miasto stało się największym ośrodkiem przemysłowym tego regionu.

Na terenie gminy zarejestrowanych jest 589 podmiotów gospodarczych, w tym 25 sektora publicznego i 564 sektora prywatnego (5 spółek prawa handlowego, 27 spółek cywilnych, 502 osoby prowadzące działalność gospodarczą oraz 2 spółdzielnie).

Największe zakłady przemysłowe na terenie gminy Biłgoraj to:


  • „AMBRA” S.A w Woli Dużej - jeden z największych w Polsce producentów win,

  • „MEGOLA” w Hedwiżynie - zakład produkujący materiały budowlane,

  • PPH „MISA-W” - masarnia w Hedwiżynie,

  • Kamieniołomy w Żelebsku - produkujący kruszywo budowlane oraz nawozy wapienne,

  • PW „SIAWA” - producent mebli w Hedwiżynie,

  • BK „SIATMET” - producent wyrobów z drutu w Soli,

  • PPH „GRABEX” - producent tekstyliów w Korczowie,

  • „TRANSBET” Zakład Produkcyjno-Usługowy - produkcja betonu w Gromadzie,

  • „KIMEX” S.J. Zakład Drzewny w Nadrzeczu,

  • Młyn Gospodarczy w miejscowości Zagumnie,

  • Sitarstwo M. Mazur w Korczowie.

2.2.2.2. Rolnictwo.


Rolnictwo jest podstawowym działem gospodarki gminy. Praca w rolnictwie jest głównym źródłem utrzymania około 80% mieszkańców gminy Biłgoraj. Gospodarka rolna oparta jest na indywidualnych gospodarstwach rolnych. Przeważają gospodarstwa o powierzchni do 10 ha. Stopień zmechanizowania rolnictwa w gminie generalnie nie odbiega od średniego poziomu powiatu.

Na terenie gminy Biłgoraj uprawia się głównie rośliny o średnich i niskich wymaganiach. W uprawach dominują przede wszystkim zboża i ziemniaki. Głównym kierunkiem produkcji zwierzęcej jest chów trzody chlewnej, bydła oraz drobiu.

Użytkowy podział gruntów przedstawia się następująco:

grunty orne 6 463 ha,

sady 29 ha,

łąki 304 ha,

pastwiska 739 ha,

lasy 15 302 ha,

pozostałe i nieużytki 1 304 ha.

Ostatnio wzrasta powierzchnia odłogów, które w niektórych miejscowościach sięgają około 30% powierzchni użytków rolnych. Tereny te są sukcesywnie zalesiane. Przewiduje się, że w najbliższym czasie nastąpi wzrost powierzchni leśnej o około 1 000 ha kosztem areału użytków rolnych.

Gospodarstwa cechuje niska dochodowość. Sytuacja w rolnictwie jest bardzo trudna. Ze względu na znaczną nadwyżkę podaży nad popytem praktycznie wszystkie kierunki produkcji rolnej są nieopłacalne. W warunkach wolnego rynku surowców i żywności rolnictwo tego regionu nie ma szans rozwojowych bez istotnych przeobrażeń strukturalnych.

Alternatywą dla gospodarstw konwencjonalnych są gospodarstwa ekologiczne. Metody uprawy roślin oraz chowu zwierząt gospodarskich, stosowane w ekorolnictwie, w znacznie większym stopniu, uwzględniają wymagania ekologii. Dąży się tu do zmniejszenia obciążenia dla środowiska naturalnego, jakie może powodować przemysłowa produkcja na wielkich farmach. Ekorolnictwo zapewnia biologiczną samoregulację, stosuje się metody ochrony gleby i wody, a także krajobrazu, czego efektem są produkty rolne o wysokiej jakości biologicznej. Ekorolnictwo opiera się m. in. na bioróżnorodności, naturalnej aktywności gleby, cyklach biologicznych. Ogranicza się stosowanie nawozów mineralnych, zwłaszcza pochodzenia sztucznego oraz wyklucza użycie pestycydów i większości chemicznych środków ochrony roślin, stosując zamiast nich ekologiczne środki zastępcze.

Od maja 2004 r. certyfikaty przyznawane polskim produktom ekologicznym spełniają normy unijne - przekształcanie gospodarstw konwencjonalnych trwa dwa-trzy lata i wiąże się z przyznaniem specjalnych ekodotacji.

W miejscowości Smólsko Duże znajduje się gospodarstwo ekologiczne posiadające certyfikat. Trwa przekształcanie dwóch następnych gospodarstw znajdujących się w Kajetanówce i Smólsku Małym – certyfikat uzyskają w roku 2009.



2.2.2.3. Gospodarka leśna.


Lasy zajmują powierzchnię 15 302 ha, co daje lesistość 58.54% (w powiecie biłgorajskim 38.5%). Kompleksy leśne są nierównomiernie rozmieszczone, największe skupiska lasów znajdują się w części zachodniej, północnej i wschodniej.

Lasy pełnią istotną rolę w środowisku przyrodniczym i mają wielkie znaczenie gospodarcze. Warunkują rozwój wielu branż gospodarki i są odnawialnym surowcem ekologicznym; zapewniają również miejsca pracy w sektorze leśnym. Funkcje ekologiczne lasu to retencja i stabilizacja warunków wodnych, zmniejszenie zagrożenia powodziowego, łagodzenie okresowych niedoborów wody, regulacja klimatu oraz redukcja zanieczyszczeń powietrza. Mają również wpływ na poprawę efektu cieplarnianego poprzez akumulację węgla atmosferycznego. Lasy stanowią również miejsce wypoczynku, turystyki i rekreacji. Rozmieszczenie lasów na terenie gminy Biłgoraj przedstawiono na Rys. 2.



Rys. 2. Rozmieszczenie lasów na obszarze gminy Biłgoraj.

Lasy państwowe gminy Biłgoraj znajdują się pod zarządem Nadleśnictwa Biłgoraj, Nadleśnictwa Zwierzyniec i Nadleśnictwa Józefów. Podstawą do prowadzenia prawidłowej gospodarki w lasach są plany urządzenia lasów opracowywane co 10 lat.

Nadzór nad gospodarką leśną w lasach nie będących własnością Skarbu Państwa wykonuje Starostwo przy pomocy własnych służb ds. leśnictwa. Lasy gminy Biłgoraj znajdują się pod zarządem 3 obwodów nadzorczych: Korytków, Bukowina i Smólsko. Dla lasów nie będących własnością Skarbu Państwa sporządza się uproszczone plany urządzenia lasów. Uproszczony plan urządzenia lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa w gminie Biłgoraj jest w trakcie sporządzania. Opracowaniem objęto obszar o powierzchni 23 565 ha - 76.1%; pozostało jeszcze 7 397 ha.

Właściwa gospodarka leśna ma na celu:


  • wykluczenie przeznaczania gruntów leśnych na cele nieleśne,

  • zachowanie i ochronę istniejących powierzchni leśnych,

  • pielęgnację upraw i drzewostanów,

  • planowe pozyskiwanie drewna,

  • zapobieganie szkodom wyrządzonym przez zwierzęta leśne,

  • wykonywanie zabiegów ochroniarskich w lasach (w tym preferowanie biologicznych zasad ochrony lasów),

  • zalesianie gleb nieprzydatnych dla rolnictwa,

  • tworzenie leśnych rezerwatów i pomników przyrody, użytków ekologicznych oraz kształtowanie drożności korytarzy ekologicznych przez zalesienia,

  • nadawanie proekologicznego charakteru planom urządzenia lasu,

  • zachowanie śródleśnych cieków i zbiorników wodnych,

  • zachowanie ostoi rzadkich roślin i zwierząt,

  • zachowanie w stanie naturalnym śródleśnych nieużytków (zabagnień),

  • preferowanie zabiegów profilaktycznych oraz biologicznych i mechanicznych dla utrzymania zdrowia i żywotności ekosystemów leśnych,

  • ograniczanie zrębów zupełnych i unikanie prostych linii zrębowych,

  • tworzenie na obrzeżach lasów pasa ochronnego o szerokości 20 - 30m, złożonego z roślinności zielonej, krzewów i niskich drzew jako strefy ekotonowej na granicy rolno-leśnej.

Zwiększenie lesistości na terenie gminy realizowane jest poprzez:

  • zalesienie gruntów porolnych i nieużytków,

  • odnawianie i zalesianie halizn, płazowin i zrębów.

2.2.2.4. Gospodarka łowiecka.


Łowiectwo jest elementem ochrony środowiska przyrodniczego. Koła łowieckie zajmują się ochroną zwierząt łownych i gospodarowaniem ich zasobami w zgodzie z zasadami racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej i rybackiej. Celem łowiectwa jest ochrona i zachowanie różnorodności oraz gospodarowanie populacjami zwierząt łownych, a także ochrona i kształtowanie środowiska przyrodniczego na rzecz poprawy warunków bytowania zwierzyny, uzyskiwanie możliwie wysokiej kondycji osobniczej, jakości trofeów, właściwej liczebności populacji poszczególnych gatunków zwierzyny przy zachowaniu równowagi środowiska przyrodniczego. Łowiectwo ma również za zadanie spełnianie potrzeb społecznych w zakresie uprawiania myślistwa, kultywowania tradycji oraz krzewienia etyki i kultury łowieckiej.

Na terenie gminy Biłgoraj znajduje się 6 obwodów łowieckich. Są to obwody leśne i polne. Dzierżawcami obwodów łowieckich są koła łowieckie zrzeszone w Polskim Związku Łowieckim; obwody polne wydzierżawia starosta, natomiast obwody leśne wydzierżawia dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych. Umowy dzierżawne zostały zawarte na okres 10 lat. Działalność kół łowieckich prowadzona jest w oparciu o plany hodowlano – łowieckie.

Charakterystykę obwodów łowieckich przedstawiono w tab. nr 1, natomiast ich zasięg obrazuje rys. 3.


    Tab. nr 1. Charakterystyka obwodów łowieckich.

Nr

Obw.


Pow.Obw [ha]

Lasy[ha]

Lesistość

[%]


Kategoria

Obwodu


Klasy-fikacja

Razem

Razem

lasy

i grunty


ALP.

lasy i grunty innych właścicieli

65

11220

9600

7080

2520

85.6

Leśny

3

66

5420

4622

3822

800

85.3

Leśny

4

67

4600

3280

2055

1225

71.3

Leśny

4

68

6010

5620

3161

2459

93.5

Leśny

4

69

13630

1655

623

1032

12.1

Polny

5

70

6140

3080

1064

2016

50.2

Leśny

4


Rys. 3 Obwody łowieckie.





Pobieranie 0.74 Mb.

1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   18




©absta.pl 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna