Gmina łubniany program ochrony środowiska dla gminy łubniany na lata 2004 – 2007 z perspektywą do roku 2011



Pobieranie 1.14 Mb.
Strona5/14
Data07.05.2016
Rozmiar1.14 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   14

Źródło: Stan środowiska w Województwie Opolskim w roku 2003
Wody z otworu badawczego w Groszowicach (616) charakteryzowały się pozaklasowymi wskaźnikami dla fosforanów i potasu. Do wód niskiej jakości zaklasyfikowano je pod względem wskaźnika ChZT i manganu. Średnią jakością charakteryzowały się pod względem zawartości baru, strontu i wodorowęglanów oraz pod względem przewodnictwa elektrycznego. Wskaźnik twardości ogólnej, substancji rozpuszczonych wapnia i węgla organicznego klasyfikował je do wód o wysokiej jakości. Pozostałe z 49 wskaźników klasyfikowały wody w grupie wód o najwyższej jakości. Pod względem wskaźnika ChZT (13,1 mgO2/dm3) i zawartości manganu (0,482 mg/dm3) wody nie odpowiadały normom dla wód przeznaczonych do picia i na potrzeby gospodarcze.
Wody z otworu badawczego w Opolu-Zawadzie (617) charakteryzowały się pozaklasowymi wskaźnikami dla fosforanów i żelaza ogólnego. Do wód niskiej jakości zaklasyfikowano je pod względem zawartości manganu. Średnią jakością charakteryzowały się pod względem twardości ogólnej. Wskaźnik ChZT i zawartość wodorowęglanów klasyfikował je do wód o wysokiej jakości. Pozostałe z 49 wskaźników klasyfikowały wody w grupie wód o najwyższej jakości. Pod względem zawartości manganu (0,55 mg/dm3) i żelaza ogólnego (10,89 mg/dm3) wody nie odpowiadały normom dla wód przeznaczonych do picia i na potrzeby gospodarcze.
Wody z otworu badawczego Wrzoski-3 (372) charakteryzowały się pozaklasowymi wskaźnikami dla strontu. Średnią jakością charakteryzowały się pod względem zawartości żelaza ogólnego i przewodnictwa elektrycznego. Zawartość siarczanów, potasu, substancji rozpuszczonych oraz twardość ogólna klasyfikowały je do wód o wysokiej jakości. Pozostałe z 49 wskaźników klasyfikowały wody w grupie wód o najwyższej jakości. Pod względem zawartości żelaza ogólnego (1,46 mg/dm3) wody nie odpowiadały normom dla wód przeznaczonych do picia i na potrzeby gospodarcze.
2.1.2. Monitoring wód podziemnych ujmowanych w celach użytkowych
W 2002 r. Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Opolu prowadziła kontrolę ujęcia „Kobylno” zasilającego część systemu wodociągowego w gminie Łubniany. Gmina Łubniany jest w całości zwodociągowana. Miejscowości są zaopatrywane w wodę z dwóch układów sieciowych, w tym z jednego ujęcia na terenie gminy Łubniany - „Kobylno-Niwa”. W poniższej tabeli podano wyniki badań jakości wód podziemnych ujmowanych w celach użytkowych z ujęcia wody w Kobylnie prowadzonych przez WSSE w Opolu w roku 2002 oraz w 2003 i 2004 (w ramach funkcjonowania ujęcia).
Tabela 14. Wyniki badań jakości wody ujmowanych w celach użytkowych z ujęcia wody w Kobylnie

Parametr

Najwyższe wartości oznaczeń

[mg/dm3]



2002

2003

Azot amonowy [mgN/dm3]

3,00

3,00

Azot azotanowy [mg/Ndm3]

3,00

b.d

Azot azotynowy [mg/Ndm3]

0,005

b.d

Mangan [mg/dm3]

0,03

0,03

Żelazo [mg/dm3]

1,02

0,06

Klasy jakości:

I

II

III

IV

V

Źródło: Stan środowiska w województwie opolskim w roku 2002
Tabela 15. Wyniki badań jakości wody ujmowanych w celach użytkowych z ujęcia w Kobylnie w 2003, 2004

Parametr

Woda surowa

Woda surowa

(badanie dnia 27.09.2004)



Rok badania

2003

2004

Barwa [mgPt/dm3]

1

5

Mętność [mg/dm3]

0,58

0,02

Odczyn pH

7,3

7,5

Amoniak [mgN/dm3]

0,11

0,04

Azotany [mg/Ndm3]

1,9

1,1

Azotyny [mg/Ndm3]

0,0165

0,012

Mangan [mg/dm3]

< 0,02

< 0,02

Twardość [mgCaCO3/dm3]

85

77

Żelazo [mg/dm3]

0,01

0,015

Bakterie Coli w 100 cm3 wody

0

0

Esherichia Coli w 100 cm3 wody

0

0

Ia najwyższej jakości

II średniej jakości

I b – wody wysokiej jakości

III – wody niskiej jakości

Źródło: Ankieta „Zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków w gminie Łubniany” [ECOKOM]
Wody podziemne z monitorowanego ujęcia charakteryzowały się bardzo dobrą jakością, za wyjątkiem zawartości żelaza (w 2002r.) i azotu amonowego oraz twardości.
2.2. Wody powierzchniowe
Teren gminy Łubniany położony jest na obszarze prawostronnego dorzecza Odry. Obszar gminy należy do zlewni prawobrzeżnych dopływów Odry – Małej Panwi i Stobrawy. Gmina wyróżnia się bogatą siecią rzeczną o charakterze typowo nizinnym. Gminę Łubniany charakteryzuje bogaty system hydrologiczny, na który składa się rozwinięta sieć rzeczna i melioracyjna, stawy, oczka wodne, torfowiska oraz tereny zalewowe i inne obszary okresowo podmokłe. Sieć hydrograficzną tworzą rzeki: Mała Panew, Brynica, Jemielnica i Swornica oraz wiele mniejszych i bezimiennych cieków.
Główna rzeka tego systemu to Mała Panew. Jej źródło znajduje się między Woźnikami, a Myszkowem na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej, na wysokości 385 m n.p.m. Jej dorzecze ma powierzchnię 2 037 km2, a całkowita długość biegu rzeki wynosi 131 km. Mała Panew jest największym ciekiem na terenie gminy, mającym znaczny wpływ na kształtowanie się warunków klimatycznych przyległych terenów. Przepływa ona przez południową część gminy w okolicach wsi Kolanowice, Biadacz i Luboszyce. Koryto rzeki jest uregulowane, ale na wielu odcinkach zachowało charakter zbliżony do naturalnego.
Rzeka Brynica ma swoje źródła na wysokości 182 m n.p.m. w okolicach wsi Rzędów (gm. Turawa).W początkowym biegu charakteryzuje się dużymi walorami przyrodniczymi związanymi z występowaniem podmokłych łąk i śródleśnych stawów. Na terenie gminy Łubniany najcenniejszy przyrodniczo odcinek rzeki biegnie w okolicy Kobylna i Jełowej, w dalszym biegu walory są mniejsze ze względu na uregulowane koryto, uprawne pola i tereny zurbanizowane. Dolina Brynicy na odcinku od Jełowej do Siołkowic Starych stanowi granicę Stobrawskiego Parku Krajobrazowego. Brynica uchodzi do rzeki Budkowiczanki na południe od Nowych Kolni (gm. Lubsza). Całkowita długość rzeki to 40,6 km, powierzchnia dorzecza wynosi 228,9 km2.
Pozostałe większe cieki na terenie gminy to: Swornica, której niewielki odcinek stanowi południową granicę gminy we wsi Kępa oraz Jemielnica.- biegnąca w południowej części gminy między Kępą, a Luboszycami.
Zasoby bilansowe rzek w województwie opolskim określił Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej we Wrocławiu. W poniższej tabeli przedstawiono przepływy i zasoby dyspozycyjne Małej Panwi, Brynicy i Jemielnicy. Wszystkie punkty pomiarowe zlokalizowane są poza granicami gminy.
Tabela 16. Zasoby dyspozycyjne największych rzek w gminie Łubniany

Ciek / pkt kontrolny

Powierzchnia zlewni w km2

Przepływ w m3/s

Zasoby dyspozycyjne [dm3/rok]

Bilansowy

nienaruszalny

dyspozycyjny

Mała Panew – Staniszcze

Mała Panew - ujście (Odra)



1107,4

2131,5


3,1

1,52


1,6

1,0


1,5

0,52


47 304

16 399


Brynica – ujście (Budkowiczanka)

228,9

0,3

0,09

0,21

6 622

Jemielnica – ujście

(Mała Panew)



575,0

0,52

0,16

0,36

11 353

Źródło: Diagnoza stanu środowiska województwa opolskiego [UM, 2003]
W czasie powodzi w lipcu 1997 roku na terenie gminy Łubniany poprzez spiętrzenie wód Małej Panwi, Swornicy, Jemielnicy i Brynicy oraz podniesienie zwierciadła wód gruntowych, zalane zostały częściowo wsie Luboszyce i Kępa oraz podtopiona została wieś Brynica. Ogółem powódź objęła w gminie 800 ha, co stanowi 6,8% jej powierzchni. Gmina Łubniany w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 września 1997r.[Dz.U. nr 108 poz. 699] została zakwalifikowana do gmin dotkniętych powodzią.
Długość szczegółowego systemu melioracyjnego odwadniający grunty rolne w gminie Łubniany wynosi 126,3 km, a powierzchnia zmeliorowanych gruntów to 2 242 ha.
2.2.1. Monitoring wód powierzchniowych
Monitoring powierzchniowych wód płynących jest systemem mającym na celu pozyskiwanie, gromadzenie i przetwarzanie danych o jakości zasobów wód powierzchniowych oraz o przyczynach ich zanieczyszczenia. Program państwowego monitoringu środowiska przewiduje prowadzenie badań organicznych, składników zasolenia, ilości niesionych zawiesin, substancji biogennych i wskaźników biologicznych.
2.2.1.1. Monitoring podstawowy
Na terenie gminy program badań monitoringu wód powierzchniowych w ramach monitoringu podstawowego nie jest realizowany. Realizowane były natomiast pomiary jakości wód Małej Panwi powyżej (ppk Turawa) i poniżej (ppk Czarnowąsy) odcinka rzeki przepływającej przez gminę Łubniany. W poniższych tabelach zebrano wyniki badań z lat 2001, 2002 i 2003.
Tabela 17. Zestawienie parametrów jakości wody rzeki Małej Panwi (ppk Turawa)


Wskaźnik

zanieczyszczenia



Wyniki badań*

I klasa czystości

2001

2002

SS

10,5

3,3


6,7

873


2003

106


1529

0,39


0,065

2,7


4,1

0,32


0,22

SE

SS

SE

SS

SE

SS

Tlen rozpuszczony

7,0

9,4

6,4

10,0

3,7

10,6

 6

BZT5

4,3

3,0

4,2

1,7

4,5

1,8

 4

CZN (ChZTMn)

17,5

10,5

25,2

8,6

13,2

7,5

 10

Substancje rozpuszczone

274

249

395

268

307

272

 500

Chlorki

20

17

23

20

31

21

 250

Siarczany

58

51

64

52

62

54

 150

PEW (konduktywność)

377

352

421

368

456

380

 800

Azot amonowy

0,90

0,64

0,87

0,52

1,82

0,82

 1,0

Azot azotynowy

0,041

0,025

0,056

0,020

0,070

0,021

 0,02

Azot azotanowy

4,4

2,6

4,53

2,80

5,95

5,07

 5,0

Azot ogólny

6,0

4,0

5,96

3,75

8,17

4,59

 5,0

Fosforany

0,41

0,26

0,26

0,17

0,23

0,11

 0,2

Fosfor ogólny

0,26

0,19

1,10

0,16

0,37

0,17

 0,1

* z wyjątkiem PEW (S/cm) jednostki podano w mgX/dm3

- wartość nie odpowiadające normom III klasy czystości
Źródło: Stan środowiska w województwie opolskim w roku 2001, 2002, 2003
Tabela 18. Zestawienie parametrów jakości wody rzeki Małej Panwi (ppk Czarnowąsy)


Wskaźnik

zanieczyszczenia



Wyniki badań*

I klasa czystości

2001

2002

SS

10,5

3,3


6,7

873


2003

106


1529

0,39


0,065

2,7


4,1

0,32


0,22

SE

SS

SE

SS

SE

SS

Tlen rozpuszczony

7,6

10,3

8,0

10,9

7,1

11,4

 6

BZT5

4,9

2,5

5,7

2,3

6,0

3,1

 4

CZN (ChZTMn)

7,7

5,4

6,9

5,5

9,1

5,3

 10

Substancje rozpuszczone

268

220

256

219

233

216

 500

Chlorki

14

12

17

11

18

16

 250

Siarczany

46

38

42

35

48

40

 150

PEW (konduktywność)

389

331

414

324

393

341

 800

Azot amonowy

0,55

0,32

0,39

0,29

0,51

0,31

 1,0

Azot azotynowy

0,051

0,031

0,075

0,028

0,081

0,021

 0,02

Azot azotanowy

3,6

2,3

3,10

2,13

2,92

1,12

 5,0

Azot ogólny

4,6

3,3

3,77

2,92

3,76

2,04

 5,0

Fosforany

0,41

0,27

0,36

0,22

0,25

0,07

 0,2

Fosfor ogólny

0,26

0,19

0,24

0,14

0,18

0,11

 0,1

* z wyjątkiem PEW (S/cm) jednostki podano w mgX/dm3

- wartość nie odpowiadające normom III klasy czystości
Źródło: „Stan środowiska w województwie opolskim w roku 2001, 2002, 2003
Badania wód Małej Panwi w ppk Turawa w 2003 r. wykazały najwyższe wymogi klasyfikacyjne pod względem tlenu rozpuszczonego, chlorków, siarczanów, substancji rozpuszczonych, PEW, azotu azotanowego i ogólnego. Ponadto w pierwszej klasie czystości utrzymywały się stężenia sodu, potasu, żelaza ogólnego, chromu, cynku, kadmu, miedzi, niklu, ołowiu i rtęci. W drugiej klasie czystości utrzymywały się stężenia fosforu ogólnego. Jednakże zarejestrowano także ekstremalne stężenia azotu azotynowego i tlenu rozpuszczonego (w 2003 r.) oraz fosforu ogólnego (w 2002 r.), które nie odpowiadały trzeciej klasie czystości.
W odcinku ujściowym (ppk Czarnowąsy), podobnie jak w ppk Turawa przeciętna jakość wód Małej Panwi odpowiadała kryteriom drugiej klasy czystości. Najwyższe warunki normatywne w pełnym zakresie serii badawczej dotyczyły: tlenu rozpuszczonego, chlorków, siarczanów, PEW, azotu amonowego, azotu azotanowego, fosforanów. Ponadto w pierwszej klasie czystości utrzymywały się stężenia: sodu, potasu, żelaza ogólnego, chromu, cynku, kadmu, miedzi, niklu, ołowiu i rtęci. Incydentalnie wyższe od kryteriów dla trzeciej klasy czystości były stężenia azotu azotynowego w 2002 i 2003 r. Na poniższych rysunkach porównano jakość wód w ppk Turawa i ppk Czarnowąsy.

.


Rys. 1. Porównanie wskaźników jakości wód w ppk Turawa i ppk Czarnowąsy

Rys. 2. Porównanie wskaźników jakości wód w ppk Turawa i ppk Czarnowąsy.


Rys. 3. Porównanie wskaźników jakości wód w ppk Turawa i ppk Czarnowąsy.


Poza wskaźnikiem BZT obserwuje się poprawę jakości wód na analizowanym odcinku. Świadczy to o mechanizmie samooczyszczania się rzeki.
2.2.1.2. Monitoring regionalny
Kryteria wstępne oraz wyniki klasyfikacji wód powierzchniowych kontrolowanych w 2000 r. w ramach monitoringu regionalnego w punktach pomiarowych położonych na terenie gminy lub w najbliższej okolicy zebrano w poniższej tabeli.
Tabela 19. Kryteria wstępne oraz wyniki klasyfikacji wód powierzchniowych kontrolowanych w 2000r.

(Jemielnica i Swornica w 2003 r.) w ramach monitoringu regionalnego


Nazwa cieku - Przekrój



Wskaźniki* zanieczyszczenia, dla których stężenia obliczeniowe oceniono jako „N” przy klasyfikacji

Wyniki klasyfikacji**

na podstawie stężeń



przeciętnej jakości wód

najwyższego stopnia zanieczyszczenia***

środkowych

ekstremalnych

Brynica - Popielów

-

Ż

II

N1

Jemielnica - Czarnowąsy

-

-

II

III

Swornica - Czarnowąsy

-

AY

II

N1

Źródło: Stan środowiska w województwie opolskim w roku 2000”, „Stan środowiska w województwie opolskim w roku 2003

* Ż – żelazo ogólne, T – tlen rozpuszczony, Z – zawiesina, MC – Miano Coli, AY – azot azotynowy

**II, III druga, trzecia klasa czystości, N – nie odpowiada kryteriom klasy III

***pierwszy element informacji sygnalizuje ilość wskaźników w kolumnie 3



Brynica – ppk Popielów
Jakość wód Brynicy określono na podstawie danych z jednego punktu pomiarowo-kontrolnego ppk Popielów uzyskanych z badań przeprowadzonych w 2000r. Ostatnie badania na terenie gminy Łubniany były prowadzone w 1987 r. w ppk Jełowa. Dane dotyczące jakości wód Brynicy zebrano w poniższej tabeli i porównano na wykresie.

Tabela 20. Zestawienie parametrów jakości wody rzeki Brynicy (ppk Popielów)




1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   14


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna