Gwiazdozbiory



Pobieranie 172.92 Kb.
Strona10/12
Data07.05.2016
Rozmiar172.92 Kb.
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   12

52. Rufa (Puppis – Pup)


Gwiazdozbiór ten nie był znany w starożytności – jego gwiazdy stanowiły część gwiazdozbioru Argo (Okręt Argonautów). Rufę, a także gwiazdozbiory Żagla, Kompasu oraz Kilu wyodrębnił z Argo dopiero francuski opat Nicolas Louis de Lacaille w czasie swojej podróży na Przylądek Dobrej Nadziei w połowie XVIII w. stanowi samodzielny gwiazdozbiór, częściowo widoczny i u nas podczas zimowych miesięcy na wschód od Wielkiego Psa.

53. Ryba Latająca (Volans – Vol)


Ten gwiazdozbiór został utworzony już w czasach nowożytnych, Pojawił się na początku XVII stulecia w atlasie nieba niemieckiego prawnika Bayera. Otrzymał nazwę pewnego gatunku ryb, które potrafią wznosić się ponad powierzchnię morza i przelecieć w powietrzu znaczną odległość. Lubią one odprowadzać okręty na morzu, nic więc dziwnego, że i gwiazdozbiór Ryby Latającej znajduje się blisko Okrętu Argo, a ściśle mówiąc - pod jego Kilem.

54. Ryba Południowa (Piscis Austrinus – PsA)


Nazwa gwiazdozbioru Ryba Południowa pochodzi z tych czasów, kiedy w Egipcie czczona była bogini Izyda. Pewnego razu z kłopotów wybawiła ją mała rybka i w nagrodę dostała się na niebo.
    Obszar pod Pegazem zapełnia zgrupowanie "wodnych" gwiazdozbiorów: Wodnik, Ryby, Wieloryb, Delfin, Ryba Południowa i rzeka Erydan. Ryba Południowa to mały gwiazdozbiór pod Wodnikiem. Jest to jeden z 48 gwiazdozbiorów opisanych przez Ptolemeusza. Podczas jesiennych wieczorów nad horyzontem widzimy jej najjaśniejszą gwiazdę Fomalhaut ( PsA). Nazwa jest arabska (Fum-al-Hut znaczy Paszcza Ryby). Znajdziemy ją, gdy trzykrotnie przedłużymy linię łączącą gwiazdę  z  Peg. Dzielą ją od nas dwadzieścia trzy lata świetlne, a temperatura jej powierzchni wynosi 10 000 stopni. Jest jedną z czterech gwiazd królewskich. Fomal haut bowiem łącznie z Regulusem w Lwie, Aldebaranem w Byku i Antaresem w Niedźwiadku stanowią "słupy graniczne" dzielące rok na cztery pory.
    Zapewne ciekawi Was, dlaczego większość gwiazd na niebie ma arabskie nazwy. Sprawa jest dość prosta - wiadomości z antycznego świata dochowały się do naszych czasów dzięki arabskim astronomom. Oni przetłumaczyli dzieło Ptolemeusza, znane u nas pod tytułem "Almagest" (zbiór starożytnych wiadomości o Wszechświecie), kontynuując jednocześnie studia nad nocnym niebem. W ten sposób wiele obiektów otrzymało nazwy, które - niekiedy nieco zniekształcone - dochowały się do naszych dni.

55. Ryby (Pisces – Pis)


Kiedyś Afrodyta (utożsamiana z rzymską boginią Wenus) przechadzała się wraz z Erosem nad brzegiem Eufratu. Nagle zjawił się przed nimi olbrzymi Tyfon, ale nie był to zwyczajny potwór. Miał sto głów smoka, ciało olbrzyma ludzkiej postaci, a zamiast nóg wiły się sploty wężów. Przerażona Afrodyta skoczyła wraz z Erosem do rzeki i oboje przemienili się w ryby. Później. Zeus pokonał Tyfona i przywalił go wyspą Sycylią. Ilekroć Tyfon stara się wydostać z tego więzienia, ziemia drży, a przez krater Etny - paszczę potwora - bucha ogień i wylewa się gorąca lawa, która wszystko wokół niszczy.
    Na pamiątkę tej chytrej ucieczki Afrodyty przed Tyfonem obie ryby zostały przeniesione na niebo i umieszczone obok Wieloryba, Delfina i Ryby Południowej. Kiedyś gwiazdozbiór nosił nazwę Wenus i Cupido (Afrodyta i Eros), ale ponieważ już Babilończycy, Syryjczycy i Persowie widzieli w tym ugrupowaniu gwiazd podobieństwo do dwóch ryb, przyjęła się nazwa Ryby.
    Ten niewyraźny gwiazdozbiór zwierzyńcowy ma przedstawiać dwie ryby: jedna leży prostopadle do Andromedy, a druga - poziomo pod kwadratem Pegaza.

Około 8° na południe od gwiazdy ω Piscium znajduje się punkt równonocy wiosennej, w którym ekliptyka przecina się z równikiem niebieskim. Słońce przechodzi przez ten punkt w dniu 21 marca, rozpoczynając tym samym astronomiczną wiosnę. Punkt ten nazywany jest również Punktem Barana, ponieważ w czasach starożytnych znajdował się on właśnie w gwiazdozbiorze Barana. Przesuwa się na skutek zjawiska precesji. Za około 500 lat znajdzie się w gwiazdozbiorze Wodnika.



56. Rylec (Caelum – Cae)


Ten mały i zupełnie niepozorny gwiazdozbiór wprowadził w 1752 r. N. L. Lacaille i otrzymał nazwę przyrządu do rycia w drewnie, metalu lub kamieniu. Znajdziemy go pod Zającem, a obok rzeki Erydan. U nas wznosi się nad horyzontem tylko częściowo, i to jedynie w miesiącach zimowych. Jego cztery główne gwiazdy mogłyby z powodzeniem należeć zarówno do gwiazdozbioru Erydanu, jak i Gołębia.
    Niektóre nowsze gwiazdozbiory zostały na niebie wprowadzone niepotrzebnie, a Rylec jest jednym z nich. Na nieszczęście, nazwy te tak się zadomowiły, że Międzynarodowa Unia Astronomiczna w 1925 roku przyjęła je między osiemdziesiąt osiem gwiazdozbiorów pokrywających całe niebo. Astronomowie dokładnie wyznaczyli granice między poszczególnymi gwiazdozbiorami i wprowadzili ich nazwy łacińskie, toteż nie może dojść do pomyłek przy oznaczaniu gwiazd. Ważne jest przy tym to, że międzynarodowa uchwała o podziale całego nieba na 88 części (gwiazdozbiory) definitywnie zakończyła możliwość wprowadzenia nowych, zbytecznych gwiazdozbiorów.

57. Ryś (Lynx – Lyn)


Ten gwiazdozbiór, bardzo skąpy w gwiazdy, leży między Wielkim Wozem a Bliźniętami. Przed trzema wiekami wprowadził go na niebo gdański astronom Jan Heweliusz w 1690r. Dlatego nie jest z nim związana żadna legenda. Heweliusz naliczył w nim dwanaście bardzo słabych gwiazd. Mówił, że kto może zobaczyć wszystkie dwanaście, musi mieć oczy jak ryś (rysiom szczególnie spośród kotowatych folklor przypisywał nadzwyczajne widzenie nocą, w tym możliwość widzenia przez ściany) - i stąd nazwa gwiazdozbioru.

Ryś, tak samo jak i młody gwiazdozbiór Żyrafa, znajduje się w części nieba o najmniejszej ilości gwiazd. Toteż astronomowie mówią, że Rysia i Żyrafę znajdziemy tam, gdzie nic nie ma.



58. Rzeźbiarz (Sculptor – Scl)


Rzeźbiarza jako gwiazdozbiór umieścił na niebie Lacaille dopiero w 1752 r., a pierwotna nazwa brzmiała "Pracownia Rzeźbiarza". Wyobraża on rzeźbiarskie dłuto i młotek. Niepozorny ten gwiazdozbiór leży na wschód od Fomalhauta, najjaśniejszej gwiazdy Ryby Południowej. U nas można go obserwować jedynie wczesną jesienią nisko nad południowym horyzontem. W nim znajduje się południowy biegun galaktyczny. Wiadomo bowiem, że nasza Galaktyka ma kształt dysku, obracającego się wokół środka jądra galaktycznego. Oś obrotu jest prostopadła do płaszczyzny Drogi Mlecznej. Punkty, w których oś przecina niebo, nazywamy biegunami galaktycznymi. Północny biegun leży w Warkoczu Bereniki, południowy – właśnie w Rzeźbiarzu.




1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   12


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna