Historia powstania wsi Łężyce (oryginał w języku kaszubskim)



Pobieranie 17.88 Kb.
Data03.05.2016
Rozmiar17.88 Kb.
Historia powstania wsi Łężyce (oryginał w języku kaszubskim).

Wiele set lat temu na Zómkôwi Górzë stojil drewniany zómk, a w nim mieszkôl znąny w lesôcczëch lasach i jesz wiele dali ryńca, sławetny Pioter Gacyn, nazwąny przez prosti lud krótkô - Péter. Łężec jesz w nëch czasach wcale nie bëłô. Ledzë mieszkale wedlë ni górë na ji stromiznach, bô w dolë bëlë kalësti plëtë, torfowiska, rozbrzëdli môkradła i zdroje.



Wojôrz Gacyn miôł złą białkę: mscëwą, fałszëwą, plotkarską, peskatą, chtërna dogriza mu na każdim molu i zatruwa żëcé, gdze sę le ji dałë. Nén ryńca czéł sę nieszczeslëwi i opuszczony. Często wëchodôł na nę drewnianą wieżę swégo zómku i zdrzëł przez Oksewską Kępę na môłi morzë i hélsczi lasë. Bra go wielgô tesknoczka do lepszigô żëco. Wile razy zdrzôł na wielgą wodę, chtërna zaczina sę za nym hélsczim sztrémlę usëpąnym przez wiôldżi wałë. Ta daleko woda wëdowa mu sę baro piękno, a ji zelonawo farwa pozwôla mu miec nadzeję na lepszi czasë. Wielë razy miôł chętkę ucec z łężecczëch strón, sadnąc na jaczisz czôłno i odpłënąc tam, gdze oczë poniosą. Ale przëwiązęni do lesôcczëch strón bëło większi, niżlë ta tesknioczka.

Na psotno baba bëla corôz gorszo. Skuma sę z białkama purtków, zlima czartownicama. Te babsczé biése zapisalë ję do czartowsczigo karna i namówiłë, żëbë otrëła swégo chłopa. Jak rzëkłë, tak téż na swieżo upiekło czartownica zrobiła.

Co do nodżi stanął lud łężecczigô smugu i téż ledzë z Koleczkôwa, Bieszkôwic, a nawetkę z Wiczlëna i Bôjona, na pochówk tak zacnygo pana. Na pogrzëb przejechalë ryńcowie z bôjeńsczigo i będargowsczigo dworu. Długô płakalë ledzëska po dobrim wojarzu Gacynie z Zómkôwi Góré.

To sę gwës ni łężecczi czartownicé nie widza. Wzę wiôldżi górz na lëdzy. Omota ję téż wiôlgo chcëwôta za bogactwę i zaczę gnębic swój lud. Żebë miec wicy zemië, nakoza karczowac lasë i przez to powiększac smug wkół Zómkôwi Górë. Żebë nie zdrzëc na zmizërniałëch lëdzy, wëgna jich spôd ni góre. Ny ledzë zza łęgów, chtërni zaléga wkół łężecczi grzëpë, założelë nad trzema stawama wies Łężecë. Ale to belë ni bogatszi. Smôlorzë, pszczelarzë i jiny budnicë, a téż jiny lózy ledzë wëbudowale swoji budë w krzach i w lesë. Tak pôwsta Gwiżdżówka, Môrdarnio, Strasznica i jiny niegôscynny kątë. Jesz jiny ledzë webudowalë swoji chëczë na wëkorczowąny piôszczëti grzepië. A że mielë na tëch piôskach głód, nén nowy mol nazwalë Głodówko.

Ledzëska baro cerpielë, męczelë sę, biéda, wiôlgo biéda jima dokucza. Jak jima tak môcno przëpiekła, jak docygnę do żëwigo, zaczęlë mëslec, jak tu pozbëc sę swégo utrapieniô - przeklęti czartownicé. Mëslelë, mëslelë, jaż wëmëslelë. A wëmëslelë to kôrz parobce od koni, chtërny wozëlë ję, to je czartownicę, po jinszëch zómkach a téż sabatach. Jima zło baba dogrezła nobarżi, ale pôzwola wëbudowac swoji chëczë na topilach, żebë jich miec pod ręką. Ny parobcë tak dłô së nazwalë swoji nowi sedleszczë Gacynama na pamiątkę swégo dobrigô pana.

Żebë odcygnąc od zły pani në pieczëlny czartownicë, chtërny u ni sztéc sedzałë, zrobiłë na Regulewie wiôlgą sobotkę z muzyką, na chtërną zapraszelë dzéwczęta i beńlów z sąsedztwa. Parobcë z Zómkôwi Górë nie szlë na muzykę, le leglë w krzach pod dworę. Jak czartownicë uczëlë nę muzykę, stalë sę nyszrich i na miotłach wenëkalë do Rogulewa. Zło gdowa jesz ni mia swoji miotłë, to téż koza zaprzic konie do swoji letczi karétë.

Jak wëszła na podworzi, ni parobcë weskôklë z krzów, złapalë babę za gérë i paje, rozzibalë czartownicę i z gôrzę rzucelë za szwągę w zachilońsczi torfowiska. Jak na jędza nëka w në błota, telę wëdzarła w zemi wiôldżi rów. Nad Chilonią swiécała jak ném miesąc w pôłni. Czapnę w nénkël, a że bëła tłësto, a przez to ciężko, wpadła głębôk w grińt. Szlam sę za nią zachlastnął i bełë po psotny pani z Łężec. Ji smiercë gacyńsczi parobcë nie chcelë, ale tako musza bëc wola bosko.

Nén rów wedzarti przez złą czartownicę, jak lejca w torfôwiska, ledzë nazwalë od miona swégo baro dobrigô pana Péterjas. W tym rowie do dzys dnia, jak norda wieje i wcysko sę w ląd, czartownicë wëją za swoją przebrąną sostrą. Ale ledzë, co w stroszczi nie wierzą, tego wëco nie czëją.”

Tłumaczenie


Kilkaset lat temu stał na Zamkowej Górze drewniany zamek, a w nim mieszkał znany w lesockich lasach i jeszcze dalej sławny Piotr Gacyn, nazywany przez prosty lud krótko – Piotr. Łężyc jeszcze w tych czasach w ogóle nie było. Ludzie mieszkali wzdłuż tej góry na jej stromych zboczach, bo u dołu tej góry znajdowała się woda, torfowiska, mokradła i źródła.

Wójt Gacyn miał złą żonę: mściwą, fałszywą, plotkarską, pyskatą, która dogryzała mu na każdym kroku i zatruwała życie, gdzie się tylko dało. Ten pan czuł się nieszczęśliwy i opuszczony. Często wchodził na drewnianą wieżę swego zamku i patrzał przez Oksywską Kępę na małe morze i helskie lasy. Brała go wielka tęsknota do lepszego życia. Wiele razy patrzał na wielką wodę, która zaczynała się za helskim półwyspem usypanym przez wielkie wały. Ta daleka woda wydawała mu się bardzo piękna, a jej zielonawa barwa pozwoliła mu mieć nadzieję na lepsze czasy. Wiele razy miał chęć uciec z łężyckich stron, usiąść na jakiejś łódce i odpłynąć tam, gdzie oczy poniosą. Ale przywiązanie do lesockich stron było większe niż ta tęsknota.

Ta psotna kobieta była coraz gorsza. Związała się z żonami diabłów, złymi czarownicami. Te babskie diabły zapisały ją do diabelskiej sekty i namówiły, żeby otruła swojego męża. Jak powiedziały, tak też ta świeżo upieczona czarownica zrobiła.

Do nogi stanął lud łężyckich stron i też ludzie z Koleczkowa, Bieszkowic, nawet z Wiczlina i Bojana na pogrzeb tak szlachetnego pana. Na pogrzeb przyjechali radni z bojańskiego i będargowskiego dworu. Długo płakali ludzie po dobrym wójcie Gacyn z Zamkowej Góry.

To się wcale łężyckiej czarownicy nie podobało. Wzięła wielką obrazę na ludzi. Omotała ją też wielka chciwość za bogactwem i zaczęła gnębić swój lud. Żeby mieć więcej ziemi, nakazała karczować lasy i przez to powiększać obszar wokół Zamkowej Góry. Żeby nie patrzeć na zmartwionych ludzi wygoniła ich spod tej góry. Wtedy ludzie zza łąki, która przylegała do łężyckiej góry, założyli nad trzema stawami wieś Łężyce. Ale to byli najbogatsi. Smolarze, pszczelarze i inni leśni ludzie, a także inni prości ludzie wybudowali swoje domy w krzakach i w lesie. Tak powstała Gwiżdżówka, Mordarnia, Strasznica i inny niegościnny kąt. Jeszcze inni ludzie wybudowali swoje chałupy na wykarczowanym piaszczystym obszarze. A że mieli na tych piaskach głód, to nowe miejsce nazwali Głodówko.

Ludzie bardzo cierpieli, męczyli się, bieda, wielka bieda im dokuczała. Jak im tak mocno przypiekła, tak dociągnę do żywego. Zaczęli myśleć, jak tu pozbyć się swego utrapienia – przeklętej czarownicy. Myśleli, myśleli, aż wymyślili. A wymyślili to robotnicy od koni, którzy wozili ją, tą czarownicę, po różnych zamkach i też sabatach. Im zła kobieta dogryzała najbardziej, ale pozwoliła wybudować swoje chałupy na bagnach, żeby ich mieć pod ręką. Ci robotnicy tak dla siebie nazwali swoje nowe osiedle Gacynami na pamiątkę swojego dobrego pana.

Żeby odciągnąć od złej pani te piekielne czarownice, które u niej siedziały, zrobili na Rogulewie wielką sobótkę z muzyką, na którą zaprosili panny i kawalerów z sąsiedztwa. Robotnicy z zamkowej Góry nie szli na muzykę, lecz położyli się w krzakach pod dworem. Jak czarownice usłyszały tą muzykę, przyleciały na miotłach do Rogulewa. Zła wdowa jeszcze nie miała swojej miotły, to też kazała zaprząc konie do swojej lekkiej karety.

Jak weszła na podwórko, to ci robotnicy powyskakiwali z krzaków, złapali kobietę za nogi i ręce, rozbujali czarownicę i z góry rzucili z szybkością za chylońskie torfowiska. Jak ta jędza wpadła w te błota, to zrobiła w ziemi wielki rów. Nad Chylonią świeciła jak księżyc w pełni. A że była tłusta, a przez to ciężka to wpadła głęboko w ziemię. Błoto się za nią zamknęło i było po psotnej pani z Łężyc. Jej śmierci gacyńscy robotnicy nie chcieli, ale taka musiała być wola boża.

Ten rów wydarty przez złą czarownicę, jak ona leciała w te torfowiska, ludzie nazwali od imiona swego bardzo dobrego pana Peterjas. W tym rowie do dziś dnia wieje wiatr od północy i wdziera się w ląd, czarownice wyją za swoją przebraną siostrą. Ale ludzie, co w straszydła nie wierzą, tego wycia nie słyszą.

Do legendy tej ludzie dołączyli takie zakończenie:



Teraz sypią tam śmieci z całej Gdyni, a te wyciszą ten diabelski hałas, a jak rów zasypią, na zawsze straszydła przepadną.

Tłumaczenie na język polski: Ewelina Lesner

Pobieranie 17.88 Kb.





©absta.pl 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna