I bogowie na Olimpie



Pobieranie 0.58 Mb.
Strona6/6
Data07.05.2016
Rozmiar0.58 Mb.
1   2   3   4   5   6
Partenon jest jednym z centralnie położonych budynków ateńskiego Akropolis. Nazwa Partenon nawiązuje do Ateny Partenos (Ateny Dziewicy), której świątynia była poświęcona. Zbudowany w zgodzie z porządkiem doryckim, jest uważany za najdoskonalszy jego przykład, niemniej w świątyni znajdują się elementy porządku jońskiego.

  1. Na czyją cześć wzniesiony został Partenon?

W latach 447-432 p.n.e. wybudowano na szczycie Akropolu Partenon - wielką świątynię wzniesioną na chwałę bogini Ateny, patronki miasta, której pomoc uratowała Greków przed Persami.





  1. Czym dla Ateńczyków był Akropol?

Ateński Akropol jest najsłynniejszym zabytkiem starożytnej Grecji i dumą narodową Greków. Spełniał cztery kluczowe warunki: położenie w pobliżu morza, możliwość obrony, możliwość kontroli okolicy, występowanie źródeł wodnych stał się miejscem, w którym założono osadę.

W czasach mykeńskich zbudowano tu cytadelę, następnie Akropol służył już jako miejsce poświęcone licznym bóstwom.



  1. Jak nazywa się wzorowanie na tematyce i architekturze starożytnej Grecji?


Klasycyzm (z łac. classicus – doskonały, pierwszorzędny, wzorowy, wyuczony) – styl w muzyce, sztuce, literaturze oraz architekturze odwołujący się do kultury starożytnych Rzymian, Greków oraz Żydów. Styl ten nawiązywał głównie do antyku.



  1. Wymień najważniejsze osiągnięcia starożytnej cywilizacji greckiej.

FILOZOFIA

  • Tales – uznał wodę za źródło świata i życia

  • Heraklit z Efezu – podkreślał sprzeczność i zmienność zjawisk

HISTORIA


  • Herodot – twórca „Dziejów” – myślenia historycznego

TEATR / LITERATURA



  • Korzenie współczesnego teatru wywodza się z greckich przedstawień religijnych na cześć Dionizosa

  • Rozwój formy przedstawień teatralnych( wprowadzenie trzech aktorów, stosowanie prologu, opisów, budowa skene, duża rola chóru)

  • Powstanie i rozwój komedii, tragedii, dramatu

ARCHITEKTURA

  • Wspaniałość greckiej architektury nie polega na wysokim poziomie techniki, lecz na genialnym wyczuciu proporcji oraz wyostrzonej świadomości perspektywy.

RZEŹBA

  • Grecka rzeźba rozwijała się przez ponad 600 lat. Stworzyła klasyczną szkołę
    i wydała geniuszy, których rzeźby i architektura stanowią do dziś niedościgniony wzorzec, np. Dyskobol Myrona.

IGRZYSKA OLIMPIJSKIE

  • Igrzyska olimpijskie w starożytnej Grecji dały początek nowożytnym igrzyskom olimpijskim – wiele dyscyplin sportowych przetrwało do dnia dzisiejszego, np. zapasy, bieg maratoński, pięciobój, lekkoatletyka, itp.

DEMOKRACJA ATEŃSKA

  • Podstawą demokracji ateńskiej były rządy większości, rotacyjność urzędów i masowe uczestnictwo. Na zgromadzeniach wszyscy pełnoprawni obywatele płci męskiej brali udział w głosowaniu . Wszystkie najważniejsze decyzje o znaczeniu państwowym podejmowane były przez Zgromadzenie Ludowe. Głosowanie odbywało się w miejscach publicznych zwykle przez podniesienie rąk

. Demokracja ateńska dała początek współczesnej demokracji.



  1. Podaj imiona trzech największych twórców tragedii greckiej.

Trzech wielkich twórców ateńskich V wieku p.n.e. - Ajschylos, Sofokles i Eurypides.




  1. Na czym polega porównanie homeryckie?

Typowe dla eposu są szeroko rozbudowane porównania o niezwykłej strukturze, zwłaszcza dłuższe. Charakterystyczne dla takiego porównania jest to, że jego drugi człon („jak”) stanowi oddzielną, epizodyczną scenkę. Narrator zostawia jakby akcję poematu, rozwijając stworzony przez siebie obraz, i dopiero zakończenie, pokazujące obiekt porównania („tak”) powraca do właściwego toku akcji.





  1. Istnieje siedem cudów starożytnego świata. Wymień, które spośród nich powstały w Grecji.

Świątynia Artemidy w Efezie
Posąg Zeusa w Olimpii
Mauzoleum w Halikarnasie
Kolos Rodyjski

XI Polityka greckich polis


  1. Kto był pierwszym prawodawcą starożytnych Aten?


Drakon – prawodawca ateński, twórca pierwszego pisanego kodeksu praw z VII wieku p.n.e. Wybrany został na archonta (jeden z dziesięciu najwyższych urzędników w starożytnych Atenach) w 621 r. p.n.e. Ułożony przez niego kodeks, będący spisem istniejących już dużo wcześniej praw zwyczajowych, słynął z surowości (stąd też do dziś tzw. "drakońskie prawa", "drakońskie kary" są synonimem bardzo surowego prawodawstwa) i z tego też powodu Ateńczycy w 594 roku p.n.e. polecili Solonowi ułożenie nowego kodeksu.

  1. Co oznacza twierdzenie „prawo drakońskie”?

Ułożony przez Drakona kodeks, będący spisem istniejących już dużo wcześniej praw zwyczajowych, słynął z surowości (stąd też do dziś tzw. "drakońskie prawa", "drakońskie kary" są synonimem bardzo surowego prawodawstwa). Imię Drakona pozostaje tradycyjnie związane z prawodawstwem surowym i krwawym z powodu archaicznej surowości kar; już w IV w., p.n.e. powiadano, że jego prawa spisano krwią. W rzeczywistości te wieści o okrucieństwie są przesadzone, a ta niewielka część, która pozostała nam z jego dzieła, pokazuje, że starał się on złagodzić obowiązujące w tym okresie zwyczaje. W epoce historycznej z kompleksu jego praw przetrwały jedynie te odnoszące się do krwawych zbrodni, które Solon utrzymał w mocy i kazał wyryć na tablicach.



  1. Wymień co najmniej 3 przywódców starożytnych Aten.

- Drakon


- Solon

- Pizystrat

- Klejstenes

- Temistokles

- Kimon

- Perykles




  1. Czym charakteryzowało się prawo spartańskie?

Według wierzeń Spartan Likurg otrzymał spartańskie prawo - Wielką Rhetrę, od wyroczni delfickiej, która przez cały okres istnienia starożytnej Sparty była bardzo istotnym centrum religijnym, a jej wyroki zasadniczo wpływały na posunięcia polityczne polis. Wedle Wielkiej Rhetry na czele Sparty stało dwóch królów, przedstawicieli dwóch najważniejszych rodów. Dwóch królów - dowódców wojennych gwarantowało też ciągłość władzy pomimo zawieruch wojennych. Królowie Sparty, wodzowie wojenni, nie posiadali jednak najważniejszych uprawnień. Te leżały w gestii apelli, zgromadzenia dobrze urodzonych wojowników. Trzecią instytucją władzy spartańskiej była geruzja, trzydziestoosobowa rada starszych, w której zasiadali także królowie. Członkowie geruzji wybierani byli spośród zasłużonych obywateli powyżej 60 roku życia. Instytucja geruzji przesądzała o oligarchicznym charakterze państwa spartańskiego. Administracją Sparty kierowało pięciu eforów. Eforia była urzędem obieralnym na rok spośród obywateli. Eforowie posiadali zasadnicze kompetencje, między innymi przewodzili geruzji i zwoływali apellę. Posiadali też kompetencje kontrolne wobec królów. Wedle tradycji, Eforowie uzależniali swoje decyzje od wyroków wyroczni.



Wychowanie spartańskie – system wychowawczy, obowiązujący w Sparcie wg tradycji, od czasów Likurga. Podlegały mu formalnie przede wszystkim dzieci płci męskiej w wieku od 7 do 30 lat, czyli w okresie agoge. Ponieważ w Sparcie praktycznie nie było czegoś, co dziś nazwalibyśmy życiem prywatnym, wychowanie spartańskie trwało przez całe życie. Kolejne jego etapy, jedynie przygotowywały do pełnienia nowych funkcji w państwie i zawsze był ktoś stojący wyżej, kto obserwował, kontrolował lub nakazywał. Przepisy państwowe oraz obyczaje regulowały każdy szczegół życia i za każde odstępstwo wymierzały surowe kary. Mówiąc o wychowaniu spartańskim, zwykle pomija się ten jego aspekt, mając jedynie na myśli olbrzymi patriotyzm i poświęcenie dla własnego państwa, współobywateli oraz skuteczność i bohaterstwo w boju.

5. Co to jest „polis”?


Polis– forma państwa w starożytnej Grecji. Słowo to przyjęło się tłumaczyć jako miasto-państwo. Istotą polis jest sposób sprawowania władzy - to niezależna wspólnota obywateli, którzy rządzą się sami, nie tworząc oderwanych od społeczeństwa struktur państwowych (brak jest reprezentacji politycznej). Wspólnota ta zamieszkiwała określony obszar (zwykle składający się z ośrodka miejskiego i okolicznych terenów wiejskich), połączona była językiem, pielęgnowanymi kultami religijnymi i wyznawanymi wartościami moralnymi.

    1. Czym charakteryzowała się demokracja ateńska?




  • Podstawą demokracji ateńskiej były rządy większości, rotacyjność urzędów i masowe uczestnictwo.

  • Na zgromadzeniach wszyscy pełnoprawni obywatele płci męskiej brali udział w głosowaniu (demokracja bezpośrednia).

  • Wszystkie najważniejsze decyzje o znaczeniu państwowym podejmowane były przez Zgromadzenie Ludowe.

  • Głosowanie odbywało się w miejscach publicznych (agora, pnyks) zwykle przez podniesienie rąk, czasem przez fizyczny podział ("Wszyscy, którzy są za, idą na lewo"). W sytuacjach szczególnej wagi stosowano także inne metody, np wrzucenie kamieni.

  • Głosować mogli tylko dorośli mężczyźni, mający status obywatela. Łącznie uprawnionych było ok. 30 tys. osób.

  • Kobiety, dzieci, niewolnicy oraz obcokrajowcy, których wielu zamieszkiwało w Atenach, nie mieli prawa głosu. Prawem głosu nie dysponowali metojkowie.

  • Demokracja dla Ateńczyków znaczyła równość w podejmowaniu decyzji, nie zaś wybór osób (demokracja pośrednia).

  • Przeciwnicy demokracji nazywali ją ochlokracją (gr. ochlos), co odnosi się szczególnie do jej formy późniejszej, po Peryklesie.



    1. Na czym polegały reformy Solona?

    • Powołano Radę Czterystu

    • Wprowadzono sądy przysięgłych (heliaja)

    • Podzielono mieszkańców według wielkości zbiorów:

- Pentakosiomedimnoi – powyżej 500 medymnów zboża (prawo ubiegania się o urząd archonta)

- Hippeis – powyżej 300

- Zeugitai – powyżej 200

- Teci – poniżej 200.

Dzieląc obywateli na klasy majątkowe, Solon umniejszył znaczenie rodów arystokratycznych.


    1. Na czym polegały reformy Peryklesa?

Perykles był przywódcą ludu:

- przebudował i ugruntował demokrację w Atenach (przeniesienie uprawnień areopagu na eklezję - zgromadzenie ludu, Radę Pięciuset - bule, organ doradczy eklezji, oraz heliaję - sąd przysięgłych)

- w 451 r. p.n.e. zostało wprowadzone prawo o obywatelstwie w Atenach - zgodnie z nim za obywatela Aten uważano tylko tego, którego rodzice byli Ateńczykami

- każdy Ateńczyk był wpisany na listę obywatelską jednego z demów, w 15. roku życia wciągano jego imię na listę wojskową tegoż demu

- za zasługi położone dla państwa nadawano obywatelstwo ateńskie także zasłużonemu cudzoziemcowi


- przyczynił się do uczestnictwa w rządach uboższych obywateli (diety dzienne)

- sprawił, że Ateński Związek Morski stał się organizacją państwową, której skarbiec został przeniesiony z Delos do Aten (454 p.n.e.), co zapewniło Ateńczykom dodatkowe środki finansowe

- rozwinął flotę (ok. 400 trier)

- przyczynił się do rozbudowy portu w Pireusie i połączył go z Atenami ("długie mury"), co zapobiegało odcięciu miasta od morza i dawało Atenom przewagę na morzach


- nawiązał mocne więzy handlowe Aten z wybrzeżami Morza Czarnego

- nakazał założenie wielu kolonii

- był mecenasem i przyjacielem wielu artystów (m.in. Fidiasza, Anaksagorasa, Sofoklesa), przyczyniając się do rozkwitu greckiej literatury i sztuki ;wprowadził zasiłek teatralny, umożliwiając ubogim obywatelom uczestnictwo w spektaklach teatralnych



    1. Podaj przyczyny wielkiej kolonizacji greckiej.

Istniało wiele powodów, które skłaniały polis do podjęcia akcji kolonizacyjnej:

- klęska głodu spowodowana suszą lub

- niepokoje wewnętrzne

- walka pomiędzy stronnictwami politycznymi

- niewystarczająca ilość ziemi uprawnej

- presja demograficzną

- potrzeba wzbogacenia się, osiągnięcia awansu społecznego oraz rozwój handlu dalekosiężnego.

- inne: -zasiedlanie małych terenów -położenie na małych wyspach -podłoże(ekonomiczne, społeczne, polityczne) -surowce naturalne -rozwój techniki i rzemiosła -warunki geograficzne -handel



    1. Podaj skutki wielkiej kolonizacji greckiej.

- Dzięki kolonizacji Grecja znacznie się wzbogaciła. Nadal nie była tak bogata jak państwa wschodnie, jednak jej pozycja materialna była znacznie lepsza niż przed okresem kolonizacji. Zakładane kolonie stawały się często bogatsze od swoich metropolii, jednak z bogactwa tego korzystały także państwa "starej Grecji".

- Rozwój handlu położył podwaliny pod przyszłą potęgę wielu miast. Duże miasta z V i IV w. nie mogłyby istnieć bez dostaw żywności sprowadzanej z kolonii.

- Zwiększyła się ruchliwość społeczna. Energiczne jednostki mogły szukać szczęścia w koloniach, gdzie zyskiwały nadział ziemi i na ogół wyższą pozycję społeczną od posiadanej w ojczyźnie.

- Powstawanie greckich kolonii wiązało się także z oddziaływaniem na ludy żyjące na ich zapleczu. Szczególnie istotne były konsekwencje kolonizacji Italii – mimo że miejscowa ludność, w odróżnieniu od ludności Sycylii, nie poddała się całkowitej hellenizacji, przejęła jednak wiele elementów z greckiego modelu politycznego i społecznego, adaptując je do lokalnych warunków.

- Zyskała także wiedzę geograficzną o lądach, morzach i ludach występujących na świecie.





    1. Kto wchodził w skład Areopagu?

Areopag – w starożytnych Atenach najwyższa rada złożona z byłych archontów. Nazwa rady pochodzi od miejsca obrad – wzgórza Aresa, które poświęcone było bogu wojny i Eryniom, ich świątynia u stóp wzgórza była azylem dla zabójców. Nie jest znany dokładny czas powstania rady areopagu. W skład Areopagu do czasów reform demokratycznych wchodzili wyłącznie przedstawiciele arystokracji. Areopagici mieli najwyższą władzę sądowniczą i polityczną w starożytnej Grecji.

    1. Na czym polegał ostracyzm?


Ostracyzm (od gr. ostrakon – skorupa) – praktyka polityczna w starożytnej Grecji, rodzaj tajnego głosowania, podczas którego wolni obywatele typowali osoby podejrzane o dążenie do tyranii i zasługujące na wygnanie z miasta na 10 lat.

Nazwa wywodzi się od glinianych naczyń (ostraka), na których głosujący wyskrobywali imiona tych, o których sądzili, że zagrażają demokracji. Często ostracyzm nazywany jest sądem skorupkowym, lecz jest to określenie błędne, gdyż podczas przeprowadzania procedury ostracyzmu nie było ani trybunału, ani stron procesu.




    1. Czy kobiety posiadały prawo politycznego uczestnictwa w życiu polis?

We wszystkich starożytnych polis greckich obowiązywały te same zasady dotyczące życia rodzinnego - patriarchat i monogamia.

Patriarchat stawiał na pozycji głowy rodziny ojca, do którego należała zwierzchnia władza w rodzinie. Była ona niemal nieograniczona. Do decyzji ojca należało rozstrzygnięcie czy nowo narodzone dziecko zostanie przyjęte do grona rodzinnego czy nie.
Sytuacja kobiety w starożytnej Grecji zmieniała się z czasem. W epoce kultury kreteńskiej kobieta dysponowała dużą swobodą, co pozwalało jej odgrywać znaczną rolę w Grecji. Kultura kreteńska pozostawiła po sobie szereg zabytków, w których widać, że kobiety są przenoszone na lektykach, biorą udział w zabawach i tańczą, uprawiają sport, biorą udział w uroczystościach religijnych. W okresie mykeńskim pozycja kobiet nie uległa zasadniczym zmianom. Zupełnie inaczej wyglądała ona w epoce Grecji klasycznej. Na początku jeszcze kobiety korzystały z licznych swobód, biorąc udział w religijnych uroczystościach oraz towarzysząc mężowi przy różnych okazjach. W okresie klasycznym pozycja kobiety znacznie się obniżyła. Nie przysługiwały jej już prawa obywatelskie, a nawet poddana była opiece mężczyzny. Opiekunem kobiety był najpierw jej ojciec, a następnie jej mąż, który miał nad nią niemal całkowitą władzę. Zadaniem kobiety w Atenach było prowadzenie domu oraz zajmowanie się dziećmi. Kobieta jedynie podczas świąt opuszczała swoje pokoje, a na co dzień musiała w nich cały czas przebywać. Pewne zmiany przyniósł okres helleński, w którym kobiety dysponowały szerszym zakresem praw, a nawet zdobywały bardzo wysokie wykształcenie.



    1. Jakie znasz typy ustrojów politycznych w starożytnej Grecji?

- demokracja

- oligarchia

- tyrania




    1. Jak nazywała się ateńska arystokracja rodowa, szlachta, warstwa wielkich posiadaczy ziemskich?

Eupatrydzi (gr. eupatrídēs - "szlachetnie urodzony") - ateńska arystokracja rodowa, szlachta, warstwa wielkich posiadaczy ziemskich


    1. Kim byli eupatrydzi?

Eupatrydzi (gr. eupatrídēs - "szlachetnie urodzony") - ateńska arystokracja rodowa, szlachta, warstwa wielkich posiadaczy ziemskich.

Stopniowo przejęli całą władzę, gdy słabła monarchia i Ateny przekształcały się w arystokratyczną republikę. Byli oni naczelnikami rodów, z których składała się Rada Starszych - areopag, (odgrywała szczególne znaczenie w stanowieniu prawa i w sądownictwie). Z ich grona wybierano kolegium dziewięciu najwyższych urzędników - archontów.



Solon doprowadził do osłabienia ich pozycji na rzecz nowej warstwy rzemieślniczo-kupieckiej. Pozycja eupatrydów uległa dalszemu ograniczeniu w związku z reformą Klejstenesa w 508 p.n.e.



    1. Na czym polegała atimia?

Atimia – brak akceptacji społecznej, szacunku, hańba, pozbawienie czci. Wśród starożytnych Greków przejawiała się w różnych formach upokorzeń np. chodzenie zimą nago dookoła Agory.



    1. Podaj najważniejsze reformy Klejstenesa.

Klejstenes podzielił Attykę na 10 fyl (składających się z trzech części) rozrzuconych na terenie całego miasta-państwa (polis). Po reformach Klejstenesa w Atenach istniały następujące organy władzy:

  • zgromadzenie ludowe (eklezja) decydowało o ogólnych sprawach państwa, uczestniczyli w nim wszyscy obywatele

  • Rada Pięciuset - zastąpiła dawną Radę Czterystu, w jej skład wchodziło 50 osób z każdej fyli. Była organem wykonawczym zgromadzenia ludowego, posiadała inicjatywę ustawodawczą i mogła występować z wnioskami obrad na eklezjach

  • areopag - rada starszych. Składał się z byłych archontów. Rozpatrywał sprawy o zabójstwo i przygotowywał wnioski na Zgromadzenie Ludowe

  • sąd przysięgłych - badał zgodność projektów ustaw z prawem i rozpatrywał apelacje.

Urzędnikami w systemie Klejstenesa byli:

  • archonci, pełniący swe obowiązki przez rok, sprawujący funkcje religijne i sądownicze. Było ich dziewięciu.

  • stratedzy - wybierani dowódcy wojskowi, po jednym z każdej fyli (razem dziesięciu).

Jednym z ciekawszych pomysłów Klejstenesa był ostracyzm (sąd skorupkowy), umożliwiający usunięcie na 10, potem na 5 lat obywatela, którego działalność polityczną lud uznawał za zagrożenie dla demokracji.

XII Religia – wyznania w starożytnej Grecji


  1. Jaką formą religii był fetyszyzm w starożytnej Grecji?

Fetyszyzm - oddawanie czci boskiej przedmiotom martwym, które są uważane za siedzibę ducha złego lub dobrego. Fetyszyzm jest czymś naturalnym dla człowieka który widzi tyle rzeczy, których nie rozumie.

Pierwotnymi wyobrażeniami bóstwa dla Greków były więc kamienie, kawałki drzew, czy też całe drzewa, słupy, stożki. W późniejszym okresie dodatkowo ozdabiane w różny sposób, a więc widzimy już zaczątki późniejszego kultu.

Fetyszami były przedmioty szczególne. Mogły to być kamienie czy drzewa rosnące przy rozstajnych drogach. Tereny graniczne zawsze uważane były za obszary niejednorodnych mocy, tam właśnie sytuowane było sacrum. Poza tym meteoryty, a więc kamienie szczególne, które przenikały ze świata nieznanego. Przypisywane im były szczególne właściwości, np. obłąkany który usiadł na takim kamieniu odzyskiwał rozum. Również stare, szczególne drzewa były uważane za świętość. Drzewem świętym w wielu kulturach, również w kulturze greckiej był dąb.




  1. W starożytnej Grecji zwierzęta uważane były za święte, a nawet za przodków rodów. Jak nazywa się takie zjawisko?


Totemizm - kolejnym wcieleniem siły wyższej były zwierzęta. Uważano je za święte, oddawano im cześć. W najdawniejszej Grecji mogły być również uważane za przodków rodów. Nazwa pochodzi z języka Indian gdzie „totem” oznacza „zwierzę”, „roślinę”, „przedmiot”. Określona grupa wierzyła, że łączą ją z totemem więzi pokrewieństwa. Totem otaczała cześć, nie wolno było go zabijać ani w jakikolwiek sposób profanować. Totem był znakiem rozpoznawczym dla grupy i czczony był w jej obrębie. I tak na wyspie Samos czczona była owca, w Tebach szczególnym zwierzęciem była łasica, w Delfach natomiast wilk.



  1. Jaki totem był znakiem rozpoznawczym Delf?

Totemem Delf był wilk.





  1. W którym mieście czczono łasicę?

Łasica była totemem Teb.



  1. Czym był „kult herosów”?


Kult herosów – kult bohaterów, którzy stali się istotami niemal boskimi. Jedna z najbardziej charakterystycznych cech religii greckiej. W grece homeryckiej słowo heros odnosi się do walczących w czasie Wojny trojańskiej. W okresie historycznym, słowo heros zaczęło oznaczać zmarłego, czczonego i otaczanego kultem w swoim grobie lub w specjalnym przybytku. Wierzono, że dzięki niezwykłym czynom dokonanym za życia, lub szczególnemu sposobowi śmierci został obdarzony mocą patronatu i obrony społeczności żywych. Heros był kimś więcej niż człowiekiem, ale kimś mniej niż bogiem.



  1. Jak wyglądał „kult zmarłych” ?

MANIZM, czyli kult zmarłych przodków. Grecy wierzyli, że zmarły był potęgą, mógł w każdej chwili wrócić, a jego powrót zwiastował nieszczęścia. Konieczne więc były obrzędy przejścia zamykające mu drogę powrotną. Aby przebłagać dusze, konieczny był płacz, poza tym ofiary ze zwierząt, obchodzono stypę i Zaduszki – zastawiano stół dla zmarłych.





  1. Jak nazywano miejsce, gdzie bogowie za pośrednictwem kapłanów przepowiadali przyszłość, wyrażali swoją wolę i udzielali rad?

W starożytności wyrocznią nazywano miejsce święte, gdzie bogowie, za pośrednictwem kapłanów, przepowiadali przyszłość, wyrażali swoją wolę i udzielali rad w sprawach prywatnych i państwowych.



  1. Który bóg miał miejsce kultu w wyroczni delfickiej?

Wyrocznia delficka stała się ośrodkiem kultu Apollina, a przepowiednie wieściła siedząca na trójnogu kapłanka Pytia, wieszczka Apollina.





  1. Czym były driady?


Driady w mitologii greckiej nimfy drzew. Dokładniej driady były nimfami dębów, choć słowa tego używa się obecnie w odniesieniu do wszystkich drzewnych nimf.



  1. Wymień najważniejsze cechy religii greckiej.




  • FETYSZYZM - oddawanie czci boskiej przedmiotom martwym, które są uważane za siedzibę ducha złego lub dobrego.

  • TOTEIZM - kolejnym wcieleniem siły wyższej były zwierzęta. Uważano je za święte, oddawano im cześć.

  • ANTROPOMORFIZM – przybieranie ludzkich postaci przez bogów

  • ANIMIZM - wiara w duchy

  • POLITEIZM - wiara w istnienie wielu bogów rządzących światem.

  • MANIZM - kult zmarłych przodków. Grecy wierzyli, że zmarły był potęgą, mógł w każdej chwili wrócić, a jego powrót zwiastował nieszczęścia.




  1. Kim była Pytia?


Pytia, pythia, wieszczka Apollina w sanktuarium w Delfach. Siedząc na trójnogu w miejscu niedostępnym dla wiernych (adyton), udzielała niejasnych odpowiedzi na pytania stawiane jej za pośrednictwem kapłana. Odpowiedzi pytii były porządkowane i układane w heksametry przez kapłanów (tzw. profetaj) i w takiej postaci przedstawiane proszącym o wyrocznię.

W okresie późnoklasycznym pojawiła się tradycja, że pytia działała w oszołomieniu pod wpływem wydobywających się ze szczeliny wulkanicznych oparów. Teza ta nie znalazła potwierdzenia archeologicznego. Prawdopodobnie powodem oszołomienia pytii były spalane odurzające kadzidła lub zioła.





  1. Opisz mit o narodzinach świata.

Świat narodził się z Chaosu. Z niego wyłoniły się dwa bóstwa: Uranos i Gaja oraz ziemia, którą pokryły lasy, jeziora, rzeki i pojawiły się na niej zwierzęta i ptactwo.


Ze związku Uranosa i Gai zrodziły się trzy rody: tytanów, kiklopów(cyklopów o jednym oku w śroku czoła) i sturękich. Uranos, bojąc się swych synów, kazał ich strącić do bezdennych czeluści zwanych Tartarem. Wówczas Kronos, najmłodszy tytan, wolny jeszcze, za namową Gai, okaleczył ojca i sam objął władze nad światem. Zapamietawszy klątwę ojca, który mu kiedyś przepowiedział, że i jemu syn odbierze berło, połykał kolejno swoje dzieci, które rodziła mu żona Reja.
Po urodzeniu szóstego dziecka Reja oszukała męża. Podała mu zawinięty w pieluszkę kamień i Kronos połknął go, sądząc że połyka syna. Ona natomiast zeszła na ziemię i ukryła dziecię, któremu dała na imię Dzeus, w grocie na wyspie Krecie pod opieką nimf górskich. Chłopeic chował się zdrowo, karmiony mlekiem kozy Almatei. Gdy dorósł poradził matce aby podała Kronosowi środek wymiotny, co też uczyniła i spowodowała, że wypluł połknięte wcześniej dzieci: Hadesa, Posejdona, Herę, Hestję i Demeter.
Dzeus stoczył z Kronosem walkę, która trwała 10 lat, ale nie przyniosła rozstrzygnięcia. Wówczas Dzeus uwolnił z Tartaru cyklopów i sturękich, przy ich pomocy pokonał Kronosa i strącił go do czeluści.
Następnie bogowie podzielili władze między siebie. Dzeusowi dostało się niebo i ziemia wraz z Olimpem, Hadesowi – królestwo umarłych w podziemiu, natomiast Posejdon został bogiem mórz.

  1. Z jakim kultem związane były misteria eleuzyńskie, które należały do najważniejszych i najświętszych kultów religijnych świata greckiego?


Misteria eleuzyjskie, Eleuzyniemisteria odprawiane w starożytnej Grecji, w Eleusis, nieopodal Aten, związane z kultem Demeter i jej córki Persefony


1   2   3   4   5   6


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna