I Źródła Prawa



Pobieranie 459.07 Kb.
Strona5/9
Data29.04.2016
Rozmiar459.07 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9

Wady oświadczenia woli



Wola tylko wtedy może stać się elementem składowym czynności prawnej, jeśli zostanie objawiona na zewnątrz. Objawienie to może być wyraźne, albo też można się go domyśleć z zachowania się danej osoby.

Nieważna jest czynność prawna, gdy składający oświadczenie robi to dla pozoru (simulatio). Przy symulacji strony umawiają się iż ich oświadczenia nie mają powodować żadnych skutków prawnych, albo że mają powodować inne, aniżeli te które powinny wynikać z treści oświadczenia.



Błąd (error) polega na tym, że składający oświadczenie woli jest w błędzie co do jego treści albo co do wyobrażenia o istniejącej rzeczywistości.

Error in negatio występuje w czynnościach dwustronnych, jeżeli każda ze stron swym oświadczeniem woli zamierza wywołać różne skutki prawne.

Error in persona występuje, gdy ktoś składa oświadczenie woli wobec odbiorcy, którego błędnie wziął za kogoś innego.

Error in corpore występował, gdy strony różniły się w zakresie swego wyobrażenia o samym przedmiocie czynności prawnej.

Error in qualitate to błędne wyobrażenie o jakości przedmiotu czynności prawnej.

Metus to obawa wywołana groźbą, pod której wpływem podjęto działanie powodujące szkodę majątkową.

Dolus to podstęp.

PRAWO RZECZOWE


Res – ( rzecz ) – rzeczami w pojęciu nowoczesnym są samoistne przedmioty zmysłowe, dostępne dla obrotu i z istoty swej dla obrotu przeznaczone.

Res – odgraniczone, dające się opanować i zużytkować twory przyrody, będące przedmiotami uprawnień.

Podział rzeczy:

I)

a) res corporales (quae tangi possunt) – rzeczy materialne – tj. takie, które przy naturalnej obserwacji są jednością daną przez samą naturę czyli dają się dotknąć.

- rzeczy pojedyncze – powstają w sposób naturalny ( kamień, zwierzę ) lub w sposób sztuczny ( obraz ); np.: kawałek metalu, kamień, kawał drzewa, każdy organiczny twór przyrody, jak zwierze lub roślina ze wszystkimi jej częściami składowymi ( kościec, mięso, skóra, owłosienie, pień, łodyga, kwiaty, owoce ).

- rzeczy złożone – rzeczy złożone z kilku rzeczy pojedynczych, które wedle ogólnych zapatrywań uchodzą za jedność, np.: wóz złożony z kilku części. Co do takiej rzeczy obowiązuje reguła prawna, że jest ona jako całość, jednym jedynym przedmiotem prawa, a włączone w nią rzeczy noszą miano istotnych jej części składowych, na których odrębna własność nie istnieje.

- Rzeczy zbiorowe – składają się z kilku rzeczy pojedynczych lub zbiorowych, które jako całość służą temu samemu celowi gospodarczemu, np.: trzoda, sklep, biblioteka.



b) res incorporales (quae tangi non possunt ) – rzeczy niematerialne – rzeczy których dotknąć nie można bezpośrednio – twory abstrakcyjne istniejące z mocy prawa np.: prawa spadkowe, służebności, wierzytelności, itd.

II)

a) res extra commercium (patrimonium - rzeczy wyjęte z obiegu )– rzeczy, które nie mogą być przedmiotem prywatnych uprawnień. Wyłączenie mogło nastąpić na podstawie prawa boskiego lub ludzkiego

  1. res divini iuris (prawa boskie)

  • res sacrae – rzeczy poświęcone za pomocą aktu państwowego, a następnie konsekrowane przez kapłanów np.: świątynie, naczynia ofiarne, przedmioty kultu, itd.

  • res religiosae – rzeczy poświecone diis Manibus ( np.: groby, grunt w, którym pochowano zmarłego.

  • res sanctae – rzeczy święte – np.: znaki graniczne, mury i bramy miasta.

b) res humani iuris (prawa ludzkie)

- res publice – rzeczy publiczne – rzeczy, które służą użytkowi publicznemu np.: drogi publiczne, place publiczne, rzeki publiczne, teatry i łaźnie publiczne.



  • res omnium communes – rzeczy do użytku publicznego – np.: wolne powietrze, woda płynąca w rzekach, strumykach, źródłach, morze wraz z dnem i wybrzeżem.

b) res in commercio – rzeczy, które mogą być przedmiotem prywatnych uprawnień ( własności, wierzytelności ), rzecz dopuszczona do obrotu

  1. res mancipi – res nec mancipi (pierwotny podział rzeczy) - do tych rzeczy zaliczali Rzymianie grunty italskie, służebność gruntów wiejskich ( np.: służebność drogowa, wodociągowa), niewolnicy i czworonożne zwierzęta pociągowe oraz juczne ( tzw. familia ). Wszystkie inne rzeczy określane nazwą pecunia, res nec mancipi, np.: drób. Przeniesienie własności na res mancipi może nastąpić tylko za pomocą mancypacji, podczas gdy na res nec mancipi wystarczy tylko wręczenie ( traditio ).

  2. rzeczy ruchome – mogą zmieniać swoje miejsce bez szkody dla swej istoty np.: zwierzęta, niewolnicy

rzeczy nieruchome – rzeczy, które nie zmieniają swojego miejsca – przede wszystkim grunty tzn. powierzchnia ziemi i ziemia w głębi, minerały, wszystko co jest połączone z gruntami ( budynki i roślinność ). Rzymianie dzielili grunty na:

  • miejskie (praedia urbana )

  • wiejskie (praedia rustica )

  • mające granice naturalne ( agri arcifini ) – np.: rzeka, droga

  • mające granice sztuczne ( agri limitati )

  1. rzeczy zużywalne – rzeczy, których używanie zgodnie z ich przeznaczeniem polega na niszczeniu ich substancji np.: środki żywności, pieniądze

rzeczy niezużywalne – rzeczy, których zwyczajne użycie nie niszczy ich substancji, np.: ubranie

  1. rzeczy zamienne – takie, które są zazwyczaj przedmiotem obrotu gospodarczego tylko jako ilości a nie jako jednostki, np.: wino, zboże, jaja, jabłka, cygara, rzeczy przy których nie chodzi o rzeczy indywidualnie oznaczone lecz o gatunek

rzeczy niezamienne – rzeczy, które w obrocie traktuje się wedle cech indywidualnych, np.: obraz Titusa, koń wyścigowy Janka, niewolnik Stihusa

  1. rzeczy podzielne – można je podzielić na więcej części tego samego rodzaju bez uszczerbku wartości, np.: grunt, oliwa, wino. Nie są podzielne natomiast zwierzęta.

rzeczy niepodzielne – nie można ich podzielić na więcej części tego samego rodzaju bez uszczerbku ich wartości

  1. przynależności – są to rzeczy nie samodzielne pod względem gospodarczym, ale samodzielne pod względem prawnym, np.: klucz do szafy

  2. universitas rerum distantum – rzecz zbiorowa składająca się z wielu rzeczy pojedynczych (np. trzoda, biblioteka). Była traktowana jako jedna całość, wszelkie prawa z nią związane dotyczyły owej całości.

universitas rerum coherentium – rzecz złożona, na którą składa się kilka pojedynczych elementów, połączonych ze sobą w sposób trwały, tak że tworzą jedną rzecz (np. wóz),

  1. pożytki – fructa – owoce – płody stanowiące zwyczajny dochód gospodarczy pewnej rzeczy, jaki wydaje ona bez zmiany lub zniszczenia swojej istoty. By stosunek prawny dotyczył owoców, musiało nastąpić odłączenie ich od rzeczy macierzystej. Mogło być dwojakiego rodzaju:

  • seperatioowoce odłączają się od rzeczy macierzystej w sposób naturalny, bez udziału człowieka

  • perceptioodłączenie owocu od rzeczy macierzystej za pośrednictwem działalności człowieka, przez zawładniecie owocami

Ponadto należy odróżnić:

  • fructus consumpti – owoce już zużyte

  • fructus piercipiendi vel neglecti – owoce, które mogły być zebrane, ale zaniedbano je zebrać

  • fructus naturales – organiczne płody jakiejś rzeczy, które stanowią gospodarczy przychód z tej rzeczy, np.: mleko od krowy, płody rolne, kamienie z kamieniołomu

  • fructus civiles – gospodarczy dochód, który się uzyskuje z pewnej rzeczy za pośrednictwem czynności prawnej, np.: czynsze od wydzierżawionego gruntu, odsetki od kapitału wypożyczonego, czysty zysk ze sprzedaży towarów w przedsiębiorstwie.




Pobieranie 459.07 Kb.

1   2   3   4   5   6   7   8   9




©absta.pl 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna