Kiedy należy zgłosić się z dzieckiem do



Pobieranie 16.22 Kb.
Data10.05.2016
Rozmiar16.22 Kb.
KIEDY NALEŻY ZGŁOSIĆ SIĘ Z DZIECKIEM DO LOGOPEDY?

  • Jeżeli mowa dziecka jest niewyraźna

  • Kiedy podczas mówienia wkłada język między zęby (jest to deformacja, która musi być skorygowana przez specjalistę)

  • Jeżeli zaobserwujemy objawy niepłynności mówienia (jąkanie)

  • Jeśli występuje półroczne opóźnienie rozwoju mowy
    w odniesieniu do normy wiekowej

Jak powinien przebiegać rozwój mowy dziecka?


Zanim dziecko nauczy się wyrażać swoje myśli, musi przejść wiele etapów. Mówienie jest sprawnością, która kształtuje się wolniej i z większym trudem
niż inne sprawności motoryczne. Rozwija się ono zgodnie z dojrzewaniem różnych części aparatu mowy.


W rozwoju mowy wyróżnia się następujące okresy:

  • Od urodzenia do pierwszego roku życia - OKRES MELODII

  • Od 1 do 2 roku życia - OKRES WYRAZU

  • Od 2 do 3 roku życia - OKRES ZDANIA

  • Od 3 do 7 roku życia - OKRES SWOISTEJ MOWY DZIECIĘCEJ



OKRES MELODII

Początkowo dziecko komunikuje się z dorosłymi za pomocą krzyku, po którym matka poznaje, że jest ono głodne, mokro mu itp. W 2-3 miesiącu życia niemowlę zaczyna wydawać różne dźwięki (głużenie albo gruchanie) towarzyszące nieskoordynowanym ruchom całego ciała. Nie jest to jeszcze mowa ale nieświadome ćwiczenie narządów artykulacyjnych. Głużą wszystkie dzieci, także głuche. W drugiej połowie pierwszego roku życia obserwujemy
u dziecka gaworzenie. Jest to zamierzone powtarzanie dźwięków. Dzięki nabywaniu takich cech jak spostrzegawczość, skupienie uwagi, dziecko naśladuje dźwięki, które wydało wcześniej przypadkowo (powtarza je) oraz dźwięki, które zasłyszało u otoczenia. Dzieci głuche nie gaworzą. Z końcem pierwszego roku życia dziecko dużo już rozumie, spełnia proste polecenia. Pojawiają się pierwsze wyrazy: mama, tata, baba. Rozwój mowy w tym okresie postępuje równolegle z rozwojem fizycznym: fazie głużenia odpowiada umiejętność unoszenia głowy, gaworzeniu – umiejętność siadania, pierwszym wyrazom pozycja pionowa, stawanie. W ciągu pierwszego roku życia zaczynają się w rozwoju mowy okresy nasilenia i względnego zastoju. Zastój mowy przypada na okres, gdy dziecko uczy się chodzić i całe skupia się na tej nauce. Może on również towarzyszyć okresom choroby oraz izolacji od osób bliskich. Okres ten kończy się pełną gotowością do naśladowania mowy dorosłych. Dobrze rozwijający się słuch jest podstawowym warunkiem sprawnego przyswajania mowy. Uszkodzenia słuchu sprawiają, że dziecko nie odbiera prawidłowo bodźców akustycznych, niedokładnie je odtwarza i pozbawione jest rzetelnej samokontroli.

OKRES WYRAZU


W tym okresie następuje wielki postęp w rozwoju mowy. Wynika on przede wszystkim z poszerzenia kręgu doświadczeń. Dzięki wzrastającej sprawności motorycznej a zwłaszcza lokomocyjnej dziecko samo organizuje sobie coraz bogatsze sytuacje: zbliża się do ludzi i przedmiotów, chwyta, manipuluje, natrafia na coraz to nowe rzeczy i zjawiska – a wszystko to trzeba jakoś określić, nazwać. W ten sposób mowa staje się w coraz większym stopniu narzędziem myślenia, badania, dociekania świata. Przyswojenie nowych skojarzeń rzeczowo – językowych możliwe jest dzięki ciągłej konfrontacji z mową otoczenia i korygowaniu przez rodziców i rodzeństwo. W 14 miesiącu życia dziecko wymawia kilkanaście wyrazów, kojarząc je ściśle z konkretnym przedmiotem. Od około 18 miesiąca życia obserwujemy początki mowy spontanicznej. Pod koniec 2 r.ż. Słownik dziecka zawiera kilkadziesiąt wyrazów.

OKRES ZDANIA


Mowa ulega dalszemu doskonaleniu. Rozpoczyna się proces gramatyzacji wypowiedzi. Wówczas to zlepki wyrazowe przekształcają się w równoważniki,
a te w zdania trzy i więcej wyrazowe. W wypowiedziach utrzymują się agramatyzmy, choć następuje bujny rozwój form fleksyjnych. W zakresie słownictwa obserwuje się znaczny przyrost ilościowy od 300 słów w wieku 2 lat do 1000 słów w wieku trzech lat. Jednak dziecko ma nadal trudności, gdyż narządy mowy nie są jeszcze dostatecznie sprawne, głoski trudniejsze zastępowane są łatwiejszymi. Słuch fonematyczny jest na tyle wyrobiony, że dziecko wie jak dana głoska powinna brzmieć, choć samo nie potrafi jej prawidłowo wypowiedzieć. Dlatego niekiedy poprawia dorosłych, którzy „spieszczają” wymowę jakiegoś słowa.
OKRES SWOISTEJ MOWY DZIECIĘCEJ

Jest to okres doskonalenia się mowy we wszystkich zakresach.


Stan rozwoju mowy dzieci 3- letnich


Dziecko trzyletnie rozumie to co do niego mówimy, jeżeli treść naszych wypowiedzi nie odbiega poza jego wcześniejsze doświadczenia. Dziecko spełnia polecenia zawierające znane mu wyrazy, np. Wskazuje części twarzy, ciała, części zabawek; przynosi przedmioty; próbuje wykonywać codzienne czynności według podanych instrukcji słownych, pytane podaje swoje imię. Komunikuje się z otoczeniem za pomocą zdania kilkuwyrazowego. Wymawia prawidłowo następujące dźwięki: a, o, e, y, i, ą, ę, p, m, (także zmiękczone: pi, bi, mi,) f, w (fi, wi), t, d, n, ń, l, (li), ś, ź, ć, dź, k, g (ki, gi), ch, j, ł, chociaż zdarza się, że w trudnych wyrazach, w których spółgłoski są obok siebie (grupach spółgłoskowych), mogą być opuszczane lub zastępowane innymi dźwiękami. Długość wyrazów może powodować przestawienia dźwięków mowy.

Stan rozwoju mowy dzieci 4- letnich


Dziecko rozumie i wykonuje nasze polecenia, także i te które zawierają wyrażenia przyimkowe z przyimkami: na, pod, do, w, przed, za, obok itp.; rozpoznaje kolory. Wypowiedzi dziecka 4-letniego wybiegają poza aktualnie przeżywaną sytuację. Dziecko potrafi mówić o przeszłości i przyszłości. Zadaje wiele pytań. Na wszystkie pytania dziecka trzeba odpowiadać cierpliwie i wyczerpująco. W ten sposób pobudzamy nie tylko rozwój mowy
ale i intelektu. Wymowa staje się dokładniejsza. Głoski s, z, c, dz, powinny już brzmieć twardo, a także powinny być wymawiane z „zamkniętymi” zębami. Język nie może wysuwać się między zęby. Wymowa międzyzębowa, jeśli się zdarzy powinna być skorygowana przez logopedę. Nie ustąpi samoistnie, nie jest cechą wymowy dziecięcej.

Stan rozwoju mowy dzieci 5- letnich


Wypowiedzi dzieci 5-letnich przyjmują formę wypowiedzi wielozdaniowej. Dziecko chętnie opowiada o przebiegu jakiegoś wydarzenia, relacjonuje obejrzany film lub przewiduje fakty, które jego zdaniem mogą zaistnieć. W swoich wypowiedziach uwzględnia kolejność zdarzeń i zależności przyczynowo-skutkowe. Pytane o znaczenie słów potrafi je wyjaśnić. Potrafi opisywać przedmioty podając ich cechy charakterystyczne oraz możliwości zastosowania tych przedmiotów. Nieprawidłowości gramatyczne znikają. Wymowa doskonali się. Głoska r wymawiana jest prawidłowo. Dziecko wymawia także sz, ż, cz, dż. Wszystkie głoski dźwięczne brzmią dźwięcznie.

Ustalenie się wymowy powinno być zakończone ostatecznie do 6-go roku życia, ale proces rozwoju języka trwa nadal.


Opracowała: mgr Agnieszka Chojecka – logopeda, terapeuta SI


Literatura:

Antos D., Demel G., Styczek I., Jak usuwać seplenienie i inne wady wymowy. Wsip, Warszawa 1978.

Demel G., Minimum logopedyczne nauczyciela przedszkola. Wsip, Warszawa 1983.

Emiluta-Rozya D. Wspomaganie rozwoju mowy dziecka w wieku przedszkolnym. CMPPP, Warszawa 1994.

Kaczmarek L., Nasze dziecko uczy się mowy. Wydawnictwo Lubelskie, Lublin 1977.

Rodak H., Terapia dziecka z wadą wymowy. Wyd. Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 1994.



Styczek I., Logopedia. PWN, Warszawa 1979.




©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna