Klinghoffer v. S. N. C. Achille Lauro (Sąd Apelacyjny Stanów Zjednoczonych, 1991 rok)



Pobieranie 46.72 Kb.
Data07.05.2016
Rozmiar46.72 Kb.
Przykład

Jeżeli obywatel RP pozywa przed sądem polskim Koreę Płn. domagając się odszkodowania za szkodę, którą poniósł na skutek nie wydania mu wizy wjazdowej przez wydział konsularny ambasady Korei w RP – sąd polski pozew odrzuci, jako że nie ma jurysdykcji w sprawie.


Klinghoffer v. S.N.C. Achille Lauro (Sąd Apelacyjny Stanów Zjednoczonych, 1991 rok)

Tekst orzeczenia:

http://www.uniset.ca/other/cs4/937F2d44.html

W 1985 roku statek pasażerski Achille Lauro został uprowadzony na Morzu Śródziemnym. Porywacze, którzy skierowali jednostkę do jednego z portów Egiptu, zabili pasażera Leona Klinghoffera: obywatela Stanów Zjednoczonych żydowskiego pochodzenia. Podejrzewano, że zaangażowany w przeprowadzenie akcji był niejaki Abdul Abbas, blisko powiązany z Organizacją Wyzwolenia Palestyny.

Żona Klinghoffera wystąpiła przed sądami Stanów Zjednoczonych z powództwem odszkodowawczym przeciwko armatorowi statku; armator z kolei przypozwał Organizację Wyzwolenia Palestyny. Bezpośrednio z powództwami odszkodowawczymi przeciwko OWP wystąpiło także dwóch innych pasażerów statku.

OWP podniosła zarzut przysługującego jej immunitetu suwerennego wskazując, że jest reprezentantem narodu palestyńskiego.



Sąd argument odrzucił wskazując, że nie można mówić o państwie, jeżeli m. in. (jak w przypadku OWP/Palestyny):

- nie ma ono określonego terytorium,

- nie ma stałej ludności,

- rząd nie wykonuje efektywnego władztwa wobec tego, co określone zostało mianem „Państwa Palestyńskiego” (Zachodni Brzeg Jordanu, Strefa Gazy, oraz Wschodnia część Jerozolimy znajdowały się wówczas pod pełną kontrolą Izraela),

- skoro nie ma określonego terytorium, stałej ludności, oraz efektywnego rządu, to nie można uznać, by Palestyna była w stanie utrzymywać stosunki z innymi państwami, które opierają się na wykonywaniu zobowiązań prawnych naturalnie towarzyszących faktowi uczestniczenia w społeczności międzynarodowej.

Na ostateczną konkluzję nie miała wpływu okoliczność, że OWP miała status obserwatora przy ONZ.


Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 2007 roku (I CSK 6/07)

Powód zawarł umowę z ambasadą jednego państw członkowskich UE, której przedmiotem było wynajęcie domu z ogrodem w Konstancinie. Umowa została zawarta na czas określony (tj. pięć lat). Umowa została jednak zerwana przez ambasadę na 14 miesięcy przed jej wygaśnięciem. Wynajmujący (współwłaściciele nieruchomości) wnieśli sprawę do sądu wskazując jako pozwanego ambasadę. Powodowie domagali się zapłaty czynszu za 14 miesięcy.

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy rozstrzygnięcia sądów niższych instancji odrzucające pozew bez merytorycznego rozpatrzenia. Stwierdził, że misja dyplomatyczna nie jest podmiotem odrębnym od państwa obcego. Państwo zaś (jako byt abstrakcyjny) działa przez swoje organy. O tym, jaki ma to być organ – decyduje jego prawo ojczyste. Rzeczą powoda jest właściwe wskazanie tego organu. Skoro powód nie wskazał właściwego organu, przeciwko któremu postępowanie miało się toczyć (a jak już podniesiono: organem takim nie jest ambasada), zasadnym było odrzucenie pozwu.
Auster v. Ghana Airways Ltd. (sąd apelacyjny USA, 2006 rok)

Tekst orzeczenia:

http://www.asil.org/pdfs/ilib080208_auster.pdf

Zgodnie z art. 17 Konwencji warszawskiej o ujednostajnieniu niektórych prawideł, dotyczących międzynarodowego przewozu lotniczego (z 1929 roku):

Przewożący odpowiedzialny jest za szkody wynikłe w razie śmierci, zranienia lub wszelkiego innego uszkodzenia ciała, którego doznał podróżny, jeśli wypadek, który spowodował szkodę, zdarzył się na pokładzie statku powietrznego lub podczas wszelkich czynności związanych z wsiadaniem i wysiadaniem”.

Powyższe postanowienie znajduje jednak zastosowanie wyłącznie do „przewozów międzynarodowych”, tzn. przewozów spełniających warunki określone w ust. 1 ust. 2, tzn. przewozów, w ramach których:

- miejsce wyruszenia i miejsce przeznaczenia znajdują się na terytoriach dwóch różnych państw-stron Konwencji,

- miejsce wyruszenia i miejsce przeznaczenia znajdują się na terytorium jednego państwa-stron Konwencji, ale w ramach wykonywania danego przewozu przewidziane było lądowanie na terytorium innego państwa.

Przewóz krajowy (np. z Warszawy do Krakowa) może być traktowany jako „przewóz międzynarodowy” z rozumieniu Konwencji, gdy strony traktują go jako jeden z elementów przewozu międzynarodowego (np. przy zakupie „łączonego” biletu na trasie: Kraków – Warszawa – Nowy Jork – Austin).

W 2000 roku Rosen i Auster-Rosen zakupili w Ghana Airways bilety lotnicze na trasie Nowy Jork –Accra. Po przylocie na miejsce zakupili kolejny bilet (tam i z powrotem) na trasie Accra – Tamale (obie miejscowości na terytorium Ghany). Samolot rozbił się w czasie podchodzenia do lądowania w stolicy Ghany. Na podstawie art. 17 Konwencji podmioty uprawnione wniosły przed jednym z sądów USA roszczenie odszkodowawcze przeciwko Ghana Airways.

Sąd nie zasądził odszkodowania z dwóch powodów:

- przelot na trasie Accra – Tamale nie był przewozem międzynarodowym w rozumieniu Konwencji, nie znajdował zatem do niego zastosowania art. 17;

- Ghana Airways był przewoźnikiem stanowiącym własność państwa. Stanowił zatem podmiot w całości kontrolowany przez państwo i z tego tytułu uprawniony do powołania się na immunitet jurysdykcyjny. Sąd amerykański nie mógł zatem sprawy merytorycznie rozpoznać.


Sprawa Mc Elhinney (Sąd Najwyższy Irlandii, 1995 rok).

Mc Elhinney stał się ofiarą użycia przymusu fizycznego przez brytyjskich żołnierzy stacjonujących na przejściu granicznym pomiędzy Irlandia Płn. I Irlandią. Zdarzenie miało miejsce już na terytorium Irlandii. P. Mc Elhinney pozwał przed sądami irlandzkimi m. in. jednego z żołnierzy domagając się zadośćuczynienia za doznaną krzywdę (szok wynikający z zastosowania groźby przy użyciu broni palnej). Sądy irlandzkie stwierdziły, że nie mają jurysdykcji do rozpatrywania sprawy, jako że żołnierz, który użył siły w stosunku do powoda znajdował się na służbie, a zatem realizował suwerenne prerogatywy państwa. Oznacza to, że mógł powołać się na immunitet suwerenny.



Sprawa Holland v. Lampen-Wolfe (Izba Lordów Wielkiej Brytanii orzekająca jako organ apelacyjny, 20 lipca 2000 roku)

Powódka – obywatelka Stanów Zjednoczonych – była pracownikiem naukowym Troy State University (TSU) w stanie Alabama. Na podstawie prywatnoprawnej umowy zawartej z rządem Stanów Zjednoczonych uczelnia ta miała świadczyć usługi edukacyjne na rzecz amerykańskiego personelu wojskowego, stacjonującego w Europie i Azji. W związku z tym powódka została skierowana do bazy Menwith Hill (Wielka Brytania), gdzie prowadziła zajęcia z zakresu stosunków międzynarodowych.

Pozwany – również będący obywatelem Stanów Zjednoczonych – jako cywilny pracownik Departamentu Obrony USA w bazie Menwith Hill odpowiadał m. in. za wykonywanie programów edukacyjnych oraz nadzór nad kwestiami finansowymi w związku z zajęciami organizowanymi przez Troy State University. W świetle prawa brytyjskiego (Visiting Forces Act z 1952 roku) nie był członkiem cywilnego komponentu obcych sił zbrojnych.

W marcu 1997 roku pozwany - działając w wykonaniu swych obowiązków związanych z zajmowanym stanowiskiem - sporządził i przekazał kierującemu programem edukacyjnym notatkę służbową; informował w niej o krytyce, jakiej studenci poddali sposób prowadzenia zajęć przez powódkę. Pozwany podważając kompetencje zawodowe p. Holland wnioskował, by zajęcia przez nią rozpoczęte zostały dokończone przez inną osobę.

Przed sądami brytyjskimi powódka domagała się od pozwanego odszkodowania twierdząc, że informacje zawarte w notatce były nieprawdziwe i zniesławiały ją. Sąd pierwszej instancji oraz sąd apelacyjny odmówiły rozpoznania sprawy co do meritum powołując się na konstrukcję immunitetu jurysdykcyjnego państwa obcego.

Izba Lordów – która w wykonaniu swych kompetencji sądowniczych jest organem odwoławczym najwyższej instancji, orzekającym co do prawa – odniosła się do zarzutu podniesionego przez powódkę, dotyczącego zakresu immunitetu jurysdykcyjnego przysługującego państwu obcemu.

Jednomyślne opinie sporządziło pięciu członków składu orzekającego (Law Lords). Niniejsze omówienie opiera się na tych dwóch z nich (lorda Clyde’a oraz lorda Milletta), w których w sposób najpełniejszy odniesiono się do zagadnień istotnych z punktu widzenia prawa międzynarodowego.
Immunitet jurysdykcyjny państwa obcego:

Jest normą prawa zwyczajowego, że jedno państwo nie może być postawione przed sądami innego państwa […] Taki immunitet […] wynika z tego, że wykonywanie przez państwo kompetencji sądowniczych ma charakter suwerenny a w świetle podstawowej zasady prawa międzynarodowego wszystkie państwa są sobie równe. Reguła zatem, to ‘par in parem non habet imperium’ [tj. równy wobec równego sobie nie może wykonywać zwierzchniego władztwa – dop. aut.], kreująca immunitet materialny. Jej skutkiem jest to, że oficjalne i rządowe akty jednego państwa nie mogą stanowić przedmiotu postępowania przed sądem innego państwa. […] Tam, gdzie immunitet znajduje zastosowanie, obejmuje on także urzędników państwowych w odniesieniu do aktów dokonanych przez nich w charakterze urzędowym. [lord Millet]

Pierwotnie immunitet państwa był immunitetem absolutnym, tzn. przysługiwał mu przed obcymi sądami krajowymi w każdym przypadku, niezależnie od charakteru sprawy. Jednak już w wieku XIX w niektórych systemach prawa krajowego (np. belgijskim i włoskim) pojawiła się koncepcja immunitetu ograniczonego. Jej rozwój związany był z tym, że państwa w coraz szerszym zakresie działały tak, jak podmioty prywatnoprawne (np. zawierając kontrakty z prywatnymi dostawcami towarów i usług) a przyznawanie im pełnego immunitetu w sporach wynikających z ich działalności komercyjnej prowadziłoby do rezultatów wysoce niesłusznych (głównie w związku z pozbawieniem prawa do sądu działających w dobrej wierze kontrahentów państw obcych). Rozstrzygając w rozpatrywanej sprawie Izba Lordów oparła się na koncepcji immunitetu ograniczonego, która obecnie odzwierciedla przeważającą praktykę państw:
Acta de iure imperii oraz acta de iure gestionis – istota i kryterium rozróżnienia:

Stosując immunitet ograniczony „należy odróżniać roszczenia, których źródłem są akty państwa działającego w wykonaniu suwerennego władztwa od roszczeń, których źródłem są inne akty państwa; typowym przykładem tych drugich są roszczenia związane z działalnością handlową [państw], wykonywaną w sposób właściwy dla jednostek prywatnych. […] Rozróżnia się zatem materię iure imperii [w której państwu przysługuje immunitet – dop. aut.] i materię iure gestionis [w której państwu immunitet nie przysługuje – dop. aut.].” [lord Clyde]

W rozpatrywanym przypadku kwestią zasadniczej wagi pozostawało zatem ustalenie, czy sporządzenie przez pozwanego notatki służbowej, rzekomo zniesławiającej powódkę, stanowiło akt suwerenny, władczy (de iure imperii) Stanów Zjednoczonych, czy też akt o innym charakterze (de iure gestionis). Zakwalifikowanie go jako aktu de iure imperii oznaczałoby, że w związku z immunitetem jurysdykcyjnym państwa obcego sądy brytyjskie nie mają kompetencji do orzekania w sprawie. Zważywszy, że rozstrzygnięcie nie mogło być oparte na ustawie krajowej (State Immunity Act z 1978 roku), enumeratywnie wymieniającej wyjątki od zasady, że państwu obcemu służy immunitet w postępowaniu przed sadami krajowymi (jeden z przepisów wyłączał bowiem zastosowanie ustawy w sprawach dotyczących obcych sił zbrojnych stacjonujących w Wielkiej Brytanii), sędziowie zmuszeni byli odnieść się do common law.

Poszukując kryterium pozwalającego określić charakter wchodzącego w grę aktu stwierdzono, że: Rozwiązanie każdej sprawy, na gruncie której powstaje problem immunitetu jurysdykcyjnego państwa wymaga przeanalizowania okoliczności sprawy w ich kontekście. […] Należy badać przy tym raczej naturę i charakter działalności, z którą związane jest roszczenie, aniżeli jej motyw, czy też cel. [lord Clyde]

Okoliczności podnoszone przez p. Holland, dotyczące tego, że m. in.: (a) była cywilnym pracownikiem TSU, (b) prowadziła działalność edukacyjną w bazie Menwith Hill na podstawie prywatnoprawnego kontraktu zawartego między TSU a rządem Stanów Zjednoczonych, (c) zajęcia w Menwith Hill nie różniły się co do formy i treści od zajęć przeznaczonych dla „zwykłych” studentów w Stanach Zjednoczonych – nie miały, zdaniem Lordów, decydującego znaczenia dla rozstrzygnięcia. Podkreślono natomiast, że „zajęcia były prowadzone przez obywateli Stanów Zjednoczonych dla obywateli Stanów Zjednoczonych zarówno w celu uzupełnienia programów wojskowych, jak i dla wspomożenia procesu oceny kandydatów do dalszego awansu. Współcześnie edukacja i szkolenie personelu wojskowego po to, by przygotować go do awansu, służby za granicą, lub by ułatwić powrót do cywila po zakończeniu służby – stanowi normalny i konieczny element utrzymywania sił zbrojnych przez państwa. […] Standard wykształcenia oferowany przez Stany Zjednoczone swym żołnierzom i ich rodzinom jest w podobny sposób kwestią suwerennego władztwa, jak świadczenie żołnierzom i ich rodzinom opieki medycznej […] [opieki medycznej w bazie wojskowej dotyczyło rozstrzygnięcie sądu apelacyjnego we wcześniejszej, powoływanej przez Izbę Lordów, sprawie Littrell v. United States of America (No 2) z 1995 roku – dop. aut]. Jeżeli zatem świadczenia edukacyjne stanowiły w tym przypadku oficjalny, czy też rządowy akt Stanów Zjednoczonych, to podobnie należy zaklasyfikować sprawowanie nadzoru nad tym świadczeniem przez pozwanego, który występował jako urzędnik Stanów Zjednoczonych w związku z wykonywaniem suwerennego zadania utrzymywania sił zbrojnych”. [lord Millett]

Akt, w związku z którym p. Holland pozwała pracownika Departamentu Obrony, miał zatem charakter władczy (de iure imperii), co wyłączało jurysdykcję sądów brytyjskich w sprawie.



Sprawa Prefektura Voiotia v. RFN (grecki Sąd Najwyższy, 2000 rok)

W czasie drugiej wojny światowej oddziały niemieckie napadły na wioskę Distomo w prefekturze Voiotia; wymordowały mieszkańców, zniszczyły mienie. Pięćdziesiąt lat później – spadkobiercy wymordowanych wystąpili przed sądami greckimi przeciwko państwu niemieckiemu z roszczeniami odszkodowawczymi. Strona pozwana podniosła zarzut immunitetu jurysdykcyjnego.

Zdaniem Sądu: w przypadku rażącego nadużycia uprawnień suwerennych (a zatem w przypadku rażącego naruszenia prawa międzynarodowego) przez państwo, nie jest ono uprawnione do powoływania się na immunitet jurysdykcyjny. Akty państwa naruszające normy ius cogens nie mogą być uznawane za acta de iure imperii.

Sprawa Ferrini v. RFN (włoski Sąd Najwyższy, 2003 rok)

Na temat spraw: Prefektura Voiotia i Ferrini zob. artykuł autorstwa

Pasquale De Sena i Francesca De Vittor pt. “State Immunity and Human Rights: The Italian Supreme Court Decision on the Ferrini Case”:

http://www.ejil.org/journal/Vol16/No1/index.html

W sierpniu 1944 roku Luigi Ferrini został zatrzymany przez żołnierzy Trzeciej Rzeszy, a następnie wysłany do Niemiec, gdzie został zmuszony do pracy w zakładach zbrojeniowych (do kwietnia 1945 roku).

W toku omawianej sprawy p. Ferrini domagał się od RFN zadośćuczynienia za krzywdy, których doznał w czasie uwięzienia (w szczególności chodziło o poniżające, nieludzkie traktowanie, jakiemu miał być poddany).

Sąd Najwyższy w wyroku zauważył, że na gruncie okoliczności sprawy znaleźć równowagę należy między dwoma zespołami norm:



  • z jednej strony, prawo międzynarodowe zakazuje dopuszczania się zbrodni wojennych, oraz chroni przyrodzone prawa człowieka,

  • z drugiej zaś, prawo międzynarodowe nakazuje respektować zasadę suwerennej równości państw, której emanacją jest immunitet jurysdykcyjny państwa.

Zdaniem Sądu, w rozpatrywanym przypadku ciężar zarzutów stawianych stronie pozwanej był tak istotny, że ta okoliczność (sama przez się) przesądza o odmowie zastosowania zasady immunitetu jurysdykcyjnego.

[W kontekście tej sprawy zauważa się także, iż wartości chronione przez immunitet jurysdykcyjny (tj. równość państw, zagwarantowanie państwu swoistej niezależności od obcych sądów przy wykonywaniu jego funkcji państwowych) muszą uznać wyższość norm ius cogens, czy też norm chroniących podstawowe prawa człowieka].


Art. 6 Statutu MTK

Dla celów niniejszego statutu "ludobójstwo" oznacza którykolwiek z następujących czynów, dokonany z zamiarem zniszczenia w całości lub części grupy narodowej, etnicznej, rasowej lub religijnej, takich jak:



(a) zabójstwo członków grupy;

(b) spowodowanie poważnego uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia psychicznego członków grupy;

(c) rozmyślne stworzenie dla grupy warunków życia, obliczonych na spowodowanie jej całkowitego lub częściowego zniszczenia fizycznego;

(d) stosowanie środków, które mają na celu wstrzymanie urodzin w obrębie grupy;

(e) przymusowe przekazywanie dzieci członków grupy do innej grupy”.

Art. 7 Statutu MTK

1. Dla celów niniejszego statutu "zbrodnia przeciwko ludzkości" oznacza którykolwiek z następujących czynów, popełniony w ramach rozległego lub systematycznego, świadomego ataku skierowanego przeciwko ludności cywilnej:



(a) zabójstwo;

(b) eksterminacja;

(c) niewolnictwo;

(d) deportacja lub przymusowe przemieszczanie ludności;

(e) uwięzienie lub inne dotkliwe pozbawienie wolności fizycznej z naruszeniem podstawowych reguł prawa międzynarodowego;

(f) tortury;

(g) zgwałcenie, niewolnictwo seksualne, przymusowa prostytucja, wymuszona ciąża, przymusowa sterylizacja oraz jakiekolwiek inne formy przemocy seksualnej porównywalnej wagi;

(h) prześladowanie jakiejkowiek możliwej do zidentyfikowania grupy lub zbiorowości z powodów politycznych, rasowych, narodowych, etnicznych, kulturowych, religijnych, płci (gender) w rozumieniu ustępu 3 lub z innych powodów powszechnie uznanych za niedopuszczalne na podstawie prawa międzynarodowego, w związku z jakimkolwiek czynem, do którego odnosi się niniejszy ustęp, lub z jakąkolwiek zbrodnią objętą jurysdykcją Trybunału;

(i) wymuszone zaginięcia osób;

(j) zbrodnia apartheidu;

(k) inne nieludzkie czyny o podobnym charakterze celowo powodujące ogromne cierpienie lub poważne uszkodzenie ciała albo zdrowia psychicznego lub fizycznego.



2. W rozumieniu ustępu 1:

(a) "atak skierowany przeciwko ludności cywilnej" oznacza sposób działania, polegający na wielokrotnym dopuszczaniu się czynów opisanych w ustępie 1 skierowanych przeciwko ludności cywilnej, podjęty stosownie do lub dla wsparcia polityki państwowej lub organizacyjnej zakładającej dokonanie takiego ataku;

(b) "eksterminacja" obejmuje celowe stworzenie takich warunków życia, inter alia, pozbawienie dostępu do jedzenia i opieki medycznej, które są obliczone na wyniszczenie części ludności;

(c) "niewolnictwo" oznacza realizowanie niektórych lub wszystkich uprawnień związanych z prawem własności w stosunku do człowieka oraz obejmuje realizację tych uprawnień w zakresie handlu ludźmi, a w szczególności kobietami i dziećmi;

(d) "deportacja lub przymusowe przemieszczanie ludności" oznacza zmuszenie ludzi do zmiany ich zgodnego z prawem miejsca zamieszkania połączone z wydaleniem lub innymi przymusowymi działaniami, bez podstawy w prawie międzynarodowym;

(e) "tortury" oznaczają celowe zadawanie dotkliwego bólu lub cierpienia, fizycznego bądź psychicznego, jakiejkolwiek osobie będącej pod opieką lub pod kontrolą oskarżonego; termin ten nie obejmuje bólu i cierpienia wynikających jedynie ze zgodnych z prawem sankcji, nieodłącznie związanych z tymi sankcjami lub wywołanych przez nie przypadkowo;

(f) "wymuszona ciąża" oznacza bezprawne uwięzienie kobiety, której zajście w ciążę nastąpiło na skutek przemocy, z zamiarem wpłynięcia na skład etniczny jakiejkolwiek grupy ludności lub dokonania innych poważnych naruszeń prawa międzynarodowego; niniejsza definicja w żadnym razie nie może być rozumiana jako naruszająca prawo krajowe dotyczące ciąży;

(g) "prześladowanie" oznacza celowe i dotkliwe, sprzeczne z prawem międzynarodowym, pozbawianie podstawowych praw jakiejkolwiek grupy lub wspólnoty z powodu jej tożsamości;

(h) "zbrodnia apartheidu" oznacza niehumanitarne działania o charakterze podobnym do opisanych w ustępie 1, dokonane w ramach zinstytucjonalizowanego ustroju ukierunkowanego na systematyczny ucisk oraz przewagę jednej grupy rasowej nad jakąkolwiek inną grupą lub grupami rasowymi oraz dokonane w zamiarze utrzymania tego ustroju;



(i) "wymuszone zaginięcia osób" oznaczają zatrzymanie, aresztowanie lub porwanie osób przez Państwo lub organizację polityczną lub z ich upoważnienia, przy ich poparciu lub milczącej zgodzie, a następnie odmowę przyznania faktu tego pozbawienia wolności lub odmowę przekazania informacji dotyczących losu i miejsca pobytu tych ludzi, z zamiarem pozbawienia ich ochrony prawnej przez dłuższy okres czasu.

3. Dla celów niniejszego statutu przyjmuje się, że pojęcie "płeć" (gender) odnosi się do dwóch płci: męskiej i żeńskiej w kontekście społecznym. Pojęcie "płeć" (gender) nie ma żadnego innego znaczenia od wskazanego powyżej.

Art. 8 Statutu MTK

Dla celów niniejszego statutu "zbrodnie wojenne" oznaczają [między innymi]:



(a) poważne naruszenia Konwencji Genewskich z dnia 12 sierpnia 1949 r., mianowicie jakiekolwiek z wymienionych poniżej działań skierowanych przeciwko ludziom lub dobrom chronionym na podstawie postanowień odpowiedniej Konwencji Genewskiej:

(i) zamierzone zabójstwo;

(ii) tortury lub nieludzkie traktowanie, w tym eksperymenty biologiczne;

(iii) umyślne sprawianie wielkich cierpień albo ciężkich uszkodzeń ciała i zdrowia;

(iv) poważne zniszczenia i przywłaszczania mienia, nieusprawiedliwione koniecznością wojskową i dokonywane bezprawnie i samowolnie;

(v) zmuszanie jeńców wojennych lub innych chronionych osób do służby w siłach zbrojnych mocarstwa nieprzyjacielskiego;

(vi) umyślne pozbawianie jeńców wojennych lub innych chronionych osób prawa do rzetelnego procesu prowadzonego w normalnym trybie;

(vii) bezprawna deportacja lub przesiedlenie albo bezprawne pozbawianie wolności;

(viii) branie zakładników”.
Sprawa konfliktu w Ugandzie

Na temat spraw zawisłych przed MTK zob.

http://www.icc-cpi.int/cases.html

(na temat działalności Międzynarodowego Trybunału Wojskowego w Norymberdze – w tym tzw. „Procesu Sędziów” – zob.

http://www.law.umkc.edu/faculty/projects/ftrials/nuremberg/nuremberg.htm

Od 1986 roku, kiedy do władzy doszedł prezydent Yoweri Museveni, toczy się tam wojna domowa między siłami rządowymi a Lord’s Resistance Army (LRA). Ocenia się, że siły LRA składają się w 85% z dzieci w wieku 11-15 lat, porywanych z wiosek. Ich „inicjacja wojskowa” polega często na dokonywaniu rytualnych mordów bądź okaleczeń. Oddziałom LRA zarzuca się: porywanie i seksualne wykorzystywanie dzieci, zabójstwa i okaleczanie zwolenników rządu (obcinanie uszów, warg, rąk), palenie wiosek, gwałty, masowe przesiedlenia.

29 lipca 2004 roku Prokurator MTK wszczął postępowanie w tej sprawie po tym, jak prezydent Ugandy przedstawił Trybunałowi omawianą sytuację.

Sytuacja w prowincji Darfur w Sudanie

Od odzyskania niepodległości (w 1956 roku) w Sudanie toczy się konflikt wewnętrzny, którego głównymi uczestnikami są: mieszkający na północy kraju muzułmanie i zamieszkujący południe chrześcijanie.

W Darfurze konflikt ma jednak wymiar nie tyle religijny (Darfur jest zasadniczo muzułmański), ile społeczny. Podzielona na różne szczepy ludność (pasterze i rolnicy) rywalizuje w pustynniejącym rejonie Wielkiej Sahary o ziemię. Niektóre ze szczepów mocniej niż inne zaczęły angażować się we wspomniany konflikt (Północ-Południe) po stronie antyrządowej. Rząd (w odpowiedzi) rozpoczął tworzenie bojówek, werbując ochotników spośród osób należących do innych szczepów darfurskich. Ich członkami stali się niekiedy ci, którzy liczyli na zdobycie ziemi kosztem swych przeciwników.

Raporty organizacji humanitarnych wskazują, że w ciągu 18 miesięcy od nasilenia się konfliktu, wspierane przez rząd w Chartumie grupy prywatnych bojówek (Janjaweed) wymordowały ok. 30.000 czarnych Sudańczyków. Raporty wskazują na dokonywanie morderstw, gwałtów, niszczenie wiosek i zatruwanie ujęć wody.



Na podstawie rezolucji nr 1593 z 2005 roku RB ONZ przedstawiła MTK sytuację wskazującą na popełnienie zbrodni w Sudanie, co stanowiło podstawe do wszczęcia postępowanie w sprawie przez MTK.

Sudan nie jest stroną statutu MTK i nie godził się na przedłożenie sprawy temu Trybunałowi.









©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna