KOŃCÓwki warcabowe



Pobieranie 62.28 Kb.
Data28.04.2016
Rozmiar62.28 Kb.




KOŃCÓWKI WARCABOWE

Wielu bardzo dobrych trenerów czy zawodników, twierdzi ,że tak naprawdę naukę gry w warcaby powinno się zaczynać od końcówek. Trudno się z nimi nie zgodzić. Kiedy na planszy pozostanie już niewiele kamieni ,to od ich ustawienia i ilości materiału zależy końcowy wynik partii. W literaturze warcabowej poszczególne końcówki zaklasyfikowane są jako remisowe ,bądź rezultatywne dla którejś ze stron. Jednak nie zawsze wygrana czy remis wydaje się oczywista ,a trudność polega na dokładnym rozegraniu danej pozycji. Znajomość typowych końcówek pozwoli nam już we wcześniejszej fazie pokierować grą tak ,aby uzyskać jak najlepszą końcową pozycję. W zeszycie pominąłem temat etiudy ze względu na złożoność jak i ograniczoną objętość tego wydania. Sądzę ,iż pomimo tego jest to materiał ,dzięki któremu wiele osób udoskonali bądź nauczy się techniki rozgrywania podstawowych końcowych pozycji.




KOŃCÓWKI Z PIONKAMI
Diag.1

Pola C3 ,E3 ,D4 ,F4 ,C5 ,E5 ,

D6 i F6 są polami o największej

sile „rażenia” i zajmując je w

D6 F6 końcowych pozycjach

C5 E5 niejednokrotnie rozstrzygamy o

D4 F4 wyniku partii. Warto już od

C3 E3 początku rozgrywki walczyć o

zajęcie tych kluczowych pól ,

zwanych polami centralnymi.

Diag.2

Pionki stoją naprzeciwko

siebie – jest to pozycja ,którą

nazywamy opozycją.

Przegrywa ten ,na kogo wypada

posunięcie. Kiedy pozostaje

niewiele kamieni ,to nierzadko

może dochodzić do opozycji ,

dlatego odpowiednio wcześniej

trzeba policzyć dla kogo

będzie ona korzystna.
Diag.3

Białe mają tylko 2 pionki

przeciw 4-em czarnym ,ale

położenie w centrum

całkowicie rekompensuje ich

mniejszą ilość. Przy posunięciu

czarnych białe lekko osiągają

remis np. 1……AB6 2.CxA7

AB4 3.AB8 BC3 4.BE5 i remis

Taki sam wynik osiągamy przy

pierwszym posunięciu

czarnych 1……HG5.




Diag.4

Na diagramie widzimy pionka na

polu B6 ,który stoi w opozycji do

pionka czarnego B8 (analogicznie są

to pola G3 i G1). Bez względu czyje

posunięcie – białe wygrywają.

Zajęcie pola B6 w wielu końcowych

pozycjach daje nam przewagę, a

nawet może przesądzać o wyniku

partii


Diag.5

Pozycja ta pokazuje jak duże znacznie

ma możliwość wymiany w

końcowych pozycjach. Bez względu

na to czyje pierwsze posunięcie

wygrywają białe. Posunięcie

czarnych: 1......AB6 2.CD2 BC5

3.DC3X. Posunięcie białych: 1.FE3

FxD2 2.CxE3 AB6 3.ED4 BA5

4.DC5X. W pierwszym przypadku

opozycja była na korzyść białych ,w

drugim tylko dzięki możliwości

wymiany białe uzyskały korzystną

opozycję.

Diag.6


Kolejny przykład pokazuje jakie

znaczenie ma ustawienie pionów.

Białe mają możliwość uniknięcia

opozycji ,czarne nie mają takiej

możliwości. Posunięcie białych:

1.FE3 HG7 2.ED4 GF6 3.DC5 biały

„uciekł” przed opozycją i jest remis.

Natomiast jeżeli byłoby posunięcie

czarnych to białe wygrywają:

1……HG7 2.FE3 GF6 3.EF4X.
DAMKA W WALCE Z PIONKAMI
ODCIĘCIE

Diag.7


Jeżeli damka odcina trzy kamienie

przeciwnika na dwójniku to ma

pozycję wygraną. Np.: 1.BC7 FE5

2.CxH6 HG3 3.HE3 GH2 4.EG1X.


Diag. 8

Odcięte są tym razem cztery kamienie

przez damkę ,w tym przypadku

czarne mają wygraną pozycję.

Tworząc pętlę zmuszają

damkę do opuszczenia dwójnika. Np.:

1DB4 HG3 2.BD2 GH4 3.DH6 GF2

Diag.8 4.HG7 FG1X. Czarne osiągnęły

damkę ,pionek H4 będzie kolejną

damką ,a pion na H8 powoduje ,iż

białe nie mogą zająć głównej linii i z

kolei on jako ostatni stanie się damką.

Powstanie końcówka trzy damki na

jedną damkę, gdzie strona silniejsza

będzie w posiadaniu głównej linii.

Jeżeli kamień H8 (diag.8) będzie stał

na polach D8 ,E7 lub F8 to jest

remisowa pozycja ,a jeżeli będzie

stał na G7 lub H6 to pozycja

czarnych jest przegrana.

Diag.9

W tej pozycji ,pomimo odcięcia

przez damkę ,czarne osiągają remis:

1.HG7 AB4 2.GH8 BA3 3.HG7 DE7

4.GA1 DE5 5.AxD8 AB2 z remisem.

Przy tego typu odcięciach musimy

jednego z czarnych pionów

doprowadzić na pole A3 ,następnie

ustawić pozostałe dwa pionki tak

,aby przez poddanie zmusić białą

damkę do zejścia z głównej linii.

Pion A3 przechodzi na damkę.

Diag.10
Uwaga! W końcówce damka na trzy

pionki odcięte na linii głównej jest

przypadek ,gdzie czarne

przegrywają. Oto on: 1.AB8 CB6

2.BA7! BA5 3.AD4X. Czarne są

bez możliwości ściągnięcia damki z

linii głównej.

Diag.11 Diag.12


Jeżeli damka odcina kamienie tak jak jest pokazane na diag. 11 i 12 to ma pozycję wygraną.

Diag.13 Diag.14

Również w pozycjach jak na diag. powyżej damka wygrywa , pomimo ,że piony są odcięte po obu stronach planszy:


diag.13 1……GF6 2.DxH4 AB6 3.HF2 BA5 4.FE1 HG5 5.ED2 GH4 6.DE1X. diag.14 1……AB6 2.DxA5 HG5 3.AD2 GH4 4.DF4 BA7 5.FC7X. Jeżeli 1……BC7 2.DxA5 HG5 3.AD2 GH4 4.DE1 AB6 5.EF2 BA5 6.FE1X.
DAMKA NA DWA PIONKI
Diag.15

Wydaje się ,że pozycja jest remisowa,

a jednak precyzyjna gra białej damki

pozwala na osiągnięcie wygranej.

1.CB8 DC3(jeżeli 1……de3 2.bf4

exg5 3.hxf4X.) 2.BF4 CB2(jeżeli

2……hg7 3.hxf8 cb2 4.f8g7X.)

3.FE5X.




Diag.16


Jeżeli chodź jeden z pionków dojdzie

do damki to będzie remis. Białe

radzą sobie z tym problemem w

następujący sposób: 1.HE5 CB6

2.ED4 BA5 3.DC3 HG5 4.CD2 GH4

5.DE1X.
Diag.17 Białe mają pozycyjną przewagę,

znajdują się dużo bliżej pola

przemiany damkowej. Jak ją

wykorzystać? Grając typowo:

1.FG7 CD4 2.GH8 DE3 uzyskujemy

remisową pozycję. Okazuje się

jednak ,że wygrana jest do

osiągnięcia w następujący sposób:

1.FE7! FxD6 2.HG7 DE5 3.GF8

CD4(jeżeli 3……ef4 4.fxb4 fg3

5.bc5 gh4 6.cg1X.) 4.FG7 EF4

5.GxC3 FE3 6.CE1X.

KOŃCÓWKI Z DAMKAMI
POZYCJE REMISOWE

a) 1 damka na 1 damkę b) 1 damka na 1 damkę i 1 kamień

c) 1 damka na 2 damki d) 2 damki na 1 damkę i 1 kamień

e) 2 damki na 2 damki f) 2 damki na 2 damki i 1 kamień

g) 2 damki na 3 damki.
W tych wszystkich pozycjach ilość materiału po obu stronach, nie daje możliwości wygranej żadnej ze stron.

3 DAMKI NA 1 DAMKĘ, GDZIE STRONA SŁABSZA ZAJMUJE GŁÓWNĄ LINIĘ

W tym przypadku, przy uważnej grze, nie można wygrać partii, ale strona silniejsza ma możliwość zastawiania wielu prostych pułapek, przed którymi trzeba się umieć obronić. Oto kilka z nich:


a) B: B8, E3, G1 i czarna damka w tej pozycji nie może zająć pola H8, G7, F6 z powodu 1.BE5X. (Jest to pułapka, zwana „pętelką”)
b) B: D8, F4, H2 i czarnym nie wolno stanąć na polach H8, G7 (pętelka), ani na polu D4, gdyż 1.DB6 DxA7 2.HG1X.
c) B: C5, E3, C1 i nie wolno stanąć na polu D4, gdyż 1.EG1 DxA7

2.CE3X.
d) B: D8, G3, C5 nie wolno czarnym stanąć na polu C3, bo

1.CB4 CxA5 2.GE1X.
e) B: D8, D6, E3 i nie wolno zagrać na C3, gdyż 1.DB4 CxA5

2.EB6X.
Na podstawie tych przykładów widać, że najbardziej bezpieczne pola to: A1, B2, G7 i H8.



3 DAMKI NA 1 DAMKĘ, GDZIE STRONA SILNIEJSZA ZAJMUJE GŁÓWNĄ LINIĘ

Jeżeli strona silniejsza zajęła główną linię, to ma pozycję wygraną. W zeszycie nr 1, przedstawiłem tę pozycję, jednak biorąc pod uwagę temat tego zeszytu, oraz to, jak ważna jest ta końcówka, jeszcze raz ją przedstawię, ale w trochę inny sposób.

Naukę końcówki, podzielimy na poszczególne etapy.
Diag.18

a) Najpierw musimy opanować dwójnik (G1-A7 i H2-B8)

1.CE5 GF2 2.EH2 FE3 3.BE5 EG1 4.ED6 GE3 5.HG1 EG5 i czarna damka musi opuścić dwójnik.

b) Teraz zmuszamy damkę do opuszczenia trójnika

(C1-H6-F8-A3-C1). 6.GC5

i damka musi opuścić trójnik,

gdyż na:

- 6…… gh6 7.ag7X

- 6…… gc1 7.ab2X

- 6…… gd2 7.af6 de1 8. ce3 (patrz. diag.19 Powstał tak zwany „Trójkąt Pietrowa”) Jeżeli czarne zagrałyby 7…… da5, to 8 df4 i znowu powstaje trójkąt. 8…… eh4 9.fd8 he1 10.dg3 exh4 11.eg5X.

Jeżeli 8…… ea5, to 9.fd8 ac3 10.db4 cxa5 11.eb6X.
Diag.19

6…… GH4 7.CE3 i białe zajęły

trójnik. 7…… HE1 8.AF6X. (trójkąt)

Jeżeli 6…… GD8, to 7.DF4 DA5

8.AF6X.

Trójkąt Pietrowa możemy ustawić z

Czterech stron, a mechanizm

„łapania damki” jest ten sam.



3 DAMKI NA 1 DAMKĘ I 1 PIONKA

Jeżeli 3 damki opanowały główną linię, to mają pozycję wygraną, wyjątkiem jest kamień białych stojący na polu A7, a czarnych na polu H2. Wtedy mamy remisową pozycję.

Jeżeli pionek czarnych stoi na środkowych polach, np. C7, B6, D6, E7, C5, G5 itp. to albo zostanie zabrany za darmo, albo zajmie jedno z bandowych pól, tj. A7, A5, A3, H6, H4.
Jeżeli czarny pionek znajduje się na polu B8, to ustawiamy następującą pozycję B: D8, D6, D4 i np. przy posunięciu czarnej damki 1…… DH6 2.D6F8 HC1 3.FA3 CD2 4.AB4 DxA5 5.DB6X.

Jeżeli 3…… CH6, to 4.DG7 HxF8 5.DE7X.

Jeżeli czarna damka będzie stała na jakimkolwiek innym polu, jest „łapana” od razu.
Czarny pionek znajduje się na polu D8, to białe damki ustawiają się w następujący sposób: B8, F8, H8 i czarna damka nie ma pola, na którym jest bezpieczna, np. A7 – 1.HA1 AF2 2.BC7 DxB6 3.AD4X. – pole A5. 1.BA7 AE1 2.AF2 ExH4 3.HF6X.

- pole H6. 1. HC3 HC1 2.CB2 CxA3 3.BD6X. (Jeżeli 1…… he3, to 2 bc7 dxb6 3.cd4X.)


Czarny pionek znajduje się na polu F8. Białe damki ustawiamy na polach: D8, D6, D4 i czarna damka jest wszędzie do „złapania”, np. pole H6 – 1.DE7 HC1 2.DB2 CxA3 3.ED8X.
Czarny kamień jest na polu H8. Białe damki ustawiamy na: F8, F6, H6 i czarna damka wszędzie jest do „złapania” w „pętelkę”, np. pole D8 – 1.FE7 DB6 2.EC5X.
Trudniejsze jest „złapanie” damki strony słabszej, jeżeli pionek znajduje się na polu bandowym. Przeanalizujemy przykład, gdzie czarny pionek stoi na polu A3.

Ustawiamy pozycję taką, jak na diagramie 20.

a) Czarna damka na polu B8

1.A7C5 BH2 lub BG3 lub BF4 2.DE5X.

b) Damka na polu D8

1.A7C5 DG5 lub DH4 2.DF6X.


Diag.20


c) Damka na H6

1.DG7 HxF8 2.A7C5X.

d) Damka na H4

1.DE5 HG5 2.AB4X

e) Damka na F4

1.AC5 FB8 2.DA1 BA7 3.A5C3X.

jeżeli 1……FC1 2DC3 CF4 3.CE5X
Czarny pionek stoi na polu A5
Diag.21

Pozycja wyjściowa diagram 21

a)Czarna damka stoi na polu G1

1.AD6 GH2 2.DF4X

b) Damka na H2

1AC5X


c) Damka na H4

1.CD4 HG3 2.DF2 GxE1 3.AC3X

d) Damka na H6

1. AF8 HC1 2.FH6 CA3 3.AB2 AxC1 4.CD2X

Czarny pionek stoi na polu A7 (Diag.22)
Diag.22

a) Czarna damka stoi na polu C1

1.DG7 CH6 2.AD8 CxF8 3.DE7X

b) Damka na H4

1.DE5X

c) Damka na D8



1.AC5 DG5 (jeżeli 1..…dh4 2.de5X)

2.DE5 GC1 3.CA3 CH6 4EF4 HC1

5.FG7 CH6 6.AD8X d) Damka na H2

1.DF6 HB8 2.FG7 BH2 3.GD4 HB8 4DC5 BH2 5.AB6 HB8 6.BC7X

e) Damka na B8

1.DC5! i dalej tak jak w przykładnie „d”


Jeżeli pionki strony słabszej znajdują się na polach H6 lub H4 to czarną damkę złapiemy podobnie jak w przykładach z czarnym pionem A3 i A5.

4 DAMKI NA 2 DAMKI
Jeżeli strona silniejsza zajęła główną linie i chociaż jedną linię dwójnika ,to ma pozycje wygraną.

Diag.23

Zadaniem strony silniejszej jest doprowadzić do wymiany jednej z dwóch damek, powstaje wtedy wygrana pozycja 3 damki na 1

damkę. Aby zadanie to wykonać

musimy najpierw opanować dwójnik,

potem trójnik, a następnie utworzyć końcową pozycje.

a) Opanowanie dwójnika (diag.23)

1.A5B6 FA3 2.BG1 BF4 czarne muszą opuścić dwójnik, gdyż


inaczej białe zablokują damkę i doprowadzą do wymiany.

3.GH2FD2

b) Opanowanie trójnika 4AD4 DA5 5.HE5 AC1 6.HG7 CA5 7.GF8 AC1 8.HE7 AD8 9.EA3 CD2 10.FH6 DA5 i czarne opanowały trójnik.

c) Końcowa pozycja 11.AC5 DH4 12.DA1 AE1 13.HC1 EA5 14.EB8 AD8 15.CE7X jeżeli 14…… AE1 15.CF2X 14…….HD8 15.CB6X 14…….HE1 15.CB4X


Uwaga!
Na tylnej okładce znajduje się zadanie do samodzielnego rozwiązania. Białe zaczynają i remisują

POZYCJA SARGINA
Jest jedną z bardzo ważnych końcówek ,która często występuje w grze praktycznej. Jako pierwszy opublikował ją w 1891 roku D.J.Sargin.

Diag.24

Na diagramie widzimy dwa pionki

odcięte na dwójniku. Wynik tej

końcówki zależy od tego na kogo

przypada pierwsze posunięcie. Jeżeli

jest posunięcie białych ,to mają one

wygraną pozycję ,przy posunięciu

czarnych jest remis.

Posunięcie białych:

1.BA5 GC5 2.HG1 CE7!( jeżeli 2…..

cd6 lub 2……cf8 to 3.ab6 i kamień

ma wolną drogę do damki)

3.GD4! ED8 4.DE5! DE7

5.AB6 ED8 6.BA7 DA5 7.CD4X. (białe zachowując główną linię bezpiecznie przeprowadzają oba kamienie na pola przemiany damkowej i powstaje końcówka trzy damki na jedną damkę z lekką wygraną).

Posunięcie czarnych:

1.…..GB6! 2.HG1 (jeżeli 2.ba5, to 2……bg1 i białe nie będą mogły zmusić czarnej damki do zejścia z dwójnika bez oddania głównej linii) 2…..BA5 3.GD4 [jeżeli np. 3gf2, to 3…...ad8 4bc5 (na 4ba5 df6! 5.fd4 fe7! 6.ab6 ed8 7.ba7 da5=) 4…..dh4 5.fe3 he7 6.cb6 ef6

7.ed4 fd8=] 3…… AD8 4.BA5 DE7= powstała pozycja taka jak pokazana powyżej. Jeżeli damka zejdzie z dwójnika np. 5.DE5 EC5=

jakiekolwiek inne posunięcie damką np. 5.DE3 EF6= ,a pionek A5 nie może wykonać posunięcia gdyż nastąpi 5.AB6 ED8

6.BA7 DA5=. Widzimy jak z pozoru prosta pozycja może być bardzo trudna i złożona i z jaką precyzją trzeba ją rozegrać aby uzyskać pożądany wynik.

Jest wiele podobnych pozycji z odciętymi pionami na dwójniku jednak ta pokazana powyżej obrazuje nam podstawowe techniki rozgrywania tego typu ustawień.
Przygotował i opracował

Andrzej Grodecki



Zeszyt nr IV

Frombork 2003r.




©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna