Konstytucja króleswa polskiego



Pobieranie 15.91 Kb.
Data08.05.2016
Rozmiar15.91 Kb.
KONSTYTUCJA KRÓLESWA POLSKIEGO:

  • Król posiada pełnię władzy wykonawczej

  • W razie nieobecności w kraju króla, rządy sprawuje namiestnik (do 1826 Józef Zajączek)

  • Król mianuje ministrów, senatorów i wyższych urzędników

  • Może zawiesić ustawę sejmu oraz wnosić poprawki do konstytucji

  • Rząd (5 ministrów + namiestnik) – „Rada Administracyjna”

  • Dwuizbowy sejm (Izba poselska: 77 posłów wybieranych przez szlachtę na sejmikach + 51 deputowanych z gmin) zbiera się co dwa lata lub w miarę potrzeby: prawo sądownicze i administracyjne, podatki, budżet, system menniczy, zaciąg wojska

  • Sejm to król, Senat i Izba Poselska

  • Senat: wojewodowie, kasztelani, 9 biskupów – razem 64 senatorów

  • Rada Stanu: przygotowanie projektów ustaw sejmowych i dekretów królewskich, sądownictwa kompetencyjne

  • Prawo do posługiwania się językiem polskim, wolność wyznania i słowa (druku), nietykalność osobista

  • Prawa polityczne: szlachta posiadająca, bogate i średniozamożne mieszczaństwo, szlachta czynszowa, grupy zawodowej inteligencji, niektórzy chłopi

SYTUACJA POLITYCZNA, SPOŁECZNA I GOSPODARCZA W KP 1815-30:

  • Zwołano 4 sejmy (1818, 1820, 1825, 1830)

  • W 1819 Józef Zajączek wydał dekret o cenzurze

  • Opozycja legalna sejmowa przeciw łamaniu konstytucji – tzw. „kaliszanie” pod przewodem Wincentego i Bonawentury Niemojowskich

  • W 1819 z inicjatywy Waleriana Łukasińskiego, Franciszka Kozakowskiego i Jakuba Szredera powstaje Wolnomularstwo Narodowe

  • 1829 – koronacja Mikołaja I

  • Próba industrializacji podjęta przez ministra przychodów skarbu Ksawerego księcia Druckiego-Lubeckiego i Dyrektora Przemysłu i Kunsztów Stanisława Staszica

  • Sprzysiężenie Podchorążych zawiązane w 1828 pod przewodnictwem Piotra Wysockiego

POWSTANIE LISTOPADOWE I WOJNA POLSKO-ROSYJSKA

  • Józef Chłopicki – dyktator

  • Wódz formalny – gen. Michał Radziwiłł

  • Wódz armii rosyjskiej – gen. Iwan Dybicz, Iwan Paskiewicz

  • Józef Dwernicki, Jan Skrzyneczki, Ignacy Prądzyński – generałowie dowodzący w poszczególnych bitwach

  • Po 26.02.31 wodzem naczelnym został Józef Chłopicki

  • Józef Sowiński – obrońca Woli podczas oblężenia Warszawy

WIELKA EMIGRACJA

  • Komitet Narodowy Polski (15 XII 1831), Joachim Lelewel – tendencje demokratyczne, kontakty z innymi europejskimi ruchami rewolucyjnymi

  • Towarzystwo Demokratyczne Polskie (17 III 1832), Tadeusz Krępowiecki, Wiktor Heltman, Jan Janowski – reformy znoszące nierówności społeczne, wspólne działania rewolucjonistów Europy, bezpłatne uwłaszczenie chłopów (działacze: Kazimierz Pułaski, Stanisław Worcell)

  • Hotel Lambert, Adam Jerzy Czartoryski – akcja dyplomatyczna (odzyskanie niepodległości poprzez wojnę mocarstw europejskich), monarchia konstytucyjna

  • Gromady Ludu Polskiego, Krępowiecki, Worcell, Zenon Świętosławski – społeczeństwo komunistyczne bez własności


RUCH SPISKOWY W LATACH 30. I 40.

  • Związek Węglarzy Polskich – Józef Zaliwski, Karol Borkowski – 1833

  • Stowarzyszenie Ludu Polskiego – Szymon Konarski – 1835

  • Komitet Poznański – Karol Libelt, Wiktor Heltman – 1839

  • Związek Narodu Polskiego – Aleksander Karpiński, Henryk Kamieński, Edward Dembowski – 1939

  • Związek Chłopski – ks. Piotr Ściegienny – 1842

  • Związek Plebejuszy – Walenty Stefański – 1842

POWSTANIE KRAKOWSKIE:

  • Przyczyny: niepowodzenie powstania w trzech zaborach, wkroczenie wojska austriackich do Krakowa

  • Powstaje Rząd Narodowy Rzeczpospolitej Polskiej (Ludwik Grzegorzewski, Aleksander Gorzkowski, Jan Tyssowski)

  • Tyssowski ogłasza się dyktatorem, do Krakowa przybywa Dembowski

  • Rabacja galicyjska inspirowana przez Josepha Breinla pod przywództwem Jakuba Szeli

SYTUACJA W LATACH 50. I 60.:

  • Reformy administracyjne i społeczne („odwilż posewastopolska) Aleksandra II

  • Amnestia dla zesłańców i emigrantów, namiestnikiem Michał Gorczakow (w związku z dążeniami do sojuszu z Francją)

  • Towarzystwo Rolnicze – Andrzej Zamoyski – 1858

  • Manifestacje polityczne w 1860 (pogrzeb generałowej Sowińskiej)

DOWÓDCY POWSTANIE STYCZNIOWEGO:

  • Naczelnik Warszawy – Stefan Bobrowski

  • Luty ’63 – Ludwik Mierosławski (po dwóch porażkach wyjechał)

  • Marzec – dyktatura Mariana Langiewicza

  • Przekształcenie Tymczasowego Rządu Narodowego w Rząd Narodowy w Warszawie

  • Październik – dyktatura Romualda Traugutta

  • „Biali” – Leopold Kronenberg, Edward Urgens, Karol Majewski, Władysław Zamoyski

  • „Czerwoni” – Jarosław Dąbrowski, Narcyz Jankowski, Zygmunt Sierakowski, Apollo Korzeniowski, Witold Marczewski, Ignacy Chmielewski

  • Rząd Narodowy – Rafał Krajewski, Józef Toczyski, Roman Żuliński, Jan Jeziorański

  • Naczelnik Warszawy – Aleksander Waszkowski

  • Generałowie: Heydenrich Kruk, Taczanowski, Hauke-Bosak, Borelowski, Czchowski, Mackiewicz

  • Potyczki: Staszów, Pieskowa Skała (Langiewicz), Wyżyn, Chruślina, Fajsławice (Heydenrich Kruk), Opatów (Hauke-Bosak), Małogoszcz

RUCH ROBOTNICZY DO 1900:

  • Partie socjalistyczne:

  • Wielki Proletariat – Ludwik Waryński – 1882 - 1886

  • II Proletariat – Marcin Kasprzak – 1888 - 1893

  • Związek Robotników Polskich – Julian Marchlewski, Adolf Warski – 1889 - 1893

  • Polska Partia Socjalistyczna – Stanisław Mendelson, Józef Piłsudski, Leon Wasilewski – od 1892

RUCH NARODOWY:

  • Liga Polska – Zygmunt Miłkowski

  • Liga Narodowa – Roman Dmowski, Zygmunt Balicki, Jan Ludwik Popławski

  • Stronnictwa Narodowo-Demokratyczne – R. Dmowski

RUCH LUDOWY:

  • Stronnictwo Ludowe – Jan Stapiński, Wysłouchowie, Jakub Bojko





©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna