Ks. Wojsław Czupryński



Pobieranie 276.76 Kb.
Strona4/6
Data07.05.2016
Rozmiar276.76 Kb.
1   2   3   4   5   6

Uwagi:


  • Metodę tę z powodzeniem można wykorzystać z tekstami biblijnymi, co pozwala na głębsze zrozumienie Pisma św. (np. zdania z Księgi Przysłów, które kończą się obrazowym porównaniem)


Przykłady

  • Lepsze mieszkanie w kącie dachu niż ... żona swarliwa i dom obszerny (Mdr 25,24)

  • Nie odpowiadaj głupiemu według jego głupoty, byś ... nie stał się jemu podobnym (Mdr 26,4)

  • Nie chwal się dniem jutrzejszym, bo ... nie wiesz, co dzień ci przyniesie (Mdr 27,1)

  • Gdy z możnym do stołu usiądziesz, pilnie uważaj... co masz przed sobą (Mdr 23,1)

5. NIEDOKOŃCZONE HISTORIE
Istotą tej metody jest szukanie zakończenia opowieści, która w kluczowym momencie została przerwana.
Przebieg:

  1. Podział na grupy;

  2. Opowiedzenie lub odczytanie historii

  3. Praca w grupach – zadaniem uczniów jest skonstruowanie i zapisanie w kilku zdaniach zakończenia historii.

  4. Przedstawiciele grup na forum ogólnym prezentują swoje propozycje zakończenia opowieści.



6. BURZA PYTAŃ
Metoda polega na grupowym poszukiwaniu pytań, jakie można postawić do wybranego tekstu. Daje to możliwość spojrzenia na czytaną treść z różnych perspektyw.
Przebieg:

  1. Podział na grupy;

  2. Odczytanie, a następnie rozdanie kserokopii tekstu

  3. Uczestnicy układają pytania, jakie nasuwają im się w związku z tekstem i zapisują pytania na kartkach (8-10 min)

  4. Następnie uczestnicy wybierają najciekawsze pytanie i zaznaczają je.

  5. Wybrane pytania kolejnych grup są zapisywane na tablicy


Uwagi

  • Nie należy zbyt szybko przerywać pracy w grupach. Najciekawsze, najistotniejsze, „najgłębsze” pytania mogą pojawić się po chwili dłuższego zastanowienia.

  • Pytania są okazją do rozpoczęcia dyskusji, wykładu

  • Na wszystkie pytania powinna zostać udzielona odpowiedź.


C. METODY BIBLIJNE, METODY PRACY Z TEKSTEM
1. METODA SZWEDZKA
Pozwala na głębsze rozumienie tekstu

Przebieg:

  1. Podział na grupy;

  2. Rozdanie kserokopii tekstu;

  3. Każdy uczestnik spotkania czyta dany tekst robiąc na jego tekście notatki:

? – nie rozumiem

! – ważna myśl, istotna prawda, coś odkryłem



  1. Uczestnicy spotkania dzielą się spostrzeżeniami, uwagami na temat przeczytanego fragmentu.


2. SHERLOCK HOLMES (METODA SKOJARZEŃ)
Metoda ta poprzez skojarzenia pozwala odnaleźć głębszy sens wydarzeń, historii życia wielkich postaci.
Przebieg:

  1. Każdy uczeń wybiera sobie w myśli jakąś postać historyczną (z Biblii z historii Kościoła) lub powszechnie znaną osobę mającą związek z religią i Kościołem;

  2. Aby uniknąć powtórzeń, można w tajemnicy przed innymi uczestnikami skonsultować swój wybór z prowadzącym;

  3. Następnie każdy na kartce wypisuje nazwy sześciu przedmiotów związanych, skojarzonych z wybrana osobą;

  4. Uczniowie odczytują swoje skojarzenie, a zadaniem pozostałych uczestników jest odgadnięcie postaci.


Uwagi

Można metodę urozmaicić o elementy graficzne i pantomimiczne



3. PARAFRAZA TEKSTÓW BIBLIJNYCH
Istotą metody jest znalezienie sensu tekstu biblijnego i odniesienie go do współczesnej rzeczywistości.
Przebieg:

  1. Podział na grupy;

  2. Uczniowie otrzymują wybrane fragmenty tekstu biblijnego (nie zdradzają innym grupom swoich tekstów);

  3. Gruntownie analizują treść i za pomocą parafrazy piszą własny tekst, który spełniać powinien następujące 2 kryteria:

  • jak najdokładniej oddawać sens tekstu biblijnego (treść musi być zgodna z teologicznym przesłaniem tekstu Pisma św.);

  • akcja powinna być osadzona w dzisiejszych realiach życia (współcześni bohaterowie, współczesny kontekst społeczny);

  1. Przedstawiciele grup odczytują sparafrazowany tekst;

  2. Uczestnicy innych grup odgadują tekst źródłowy;

  3. Następnie na forum ogólnym można podjąć dyskusję (ocenić wierność przesłania i aktualność parafrazowanego tekstu).


Przykłady:

  • Powołanie Mateusza (Mt 9,9-13)

  • Panny roztropne i nierozsądne (Mt 25, 1-13)

  • Syn Marnotrawny (Łk 15,11-32)

  • Uzdrowienie w szabat (Mk 3,1-6)

  • Kobieta cudzołożna (J 8,1-11)


4. POWIĄZANIA
Metoda polega na odnajdowaniu powiązań treściowych między różnymi tekstami i graficzne ich zaznaczenie. Metoda znajduje doskonałe zastawanie w pracy nad tekstami liturgicznymi.
Przebieg:

  1. Podział na grupy

  2. Uczniowie otrzymują kserokopie tekstów biblijnych z lekcjonarza,

  3. Uczniowie odnajdują powiązania pomiędzy fragmentami tekstów (zaznaczanie kolorem, wzięcie w ramki, łączenie liniami).

  4. Uczestnicy dzielą się efektami pracy z innymi.


Uwagi:

  • Dobór tekstów musi uwzględniać wiek uczestników (w przypadku młodszych – teksty nie mogą być długie);

  • Grupy nie powinny być większe jak 3,4 – osobowe


5. METODA BLUDESCH
Nazwa metody pochodzi od miejscowości Bludesch w Szwajcarii, gdzie zaczęto stosować tę metodę w 1984 r. Istotą metody jest refleksja nad wybranym fragmentem Pisma św., która dokonuje się na drodze poszukiwania odpowiedzi na 5 pytań.
Przebieg:

  1. Głośne odczytanie tekstu

  2. Czytanie indywidualne osobiste spotkanie z tekstem

  3. Uczniowie mając przed oczami tekst w ciszy odpowiadają pisemnie na następujące 5 pytań,

  1. Co jest myślą przewodnią tekstu?

Pierwsze pytanie prowadzi do zastanowienia się nad zasadniczym przesłaniem tekstu. O ile to możliwe, winno się to przesłanie wyrazić w jednym zdaniu, będącym jakby tytułem całości.


  1. Czego nie rozumiem?

Drugie pytanie zaprasza do dokładnego wczytania się w tekst i zapobiega prześlizgiwaniu się nad tekstem z pominięciem trudności i wątpliwości.


  1. Jakie widzę związki z innymi tekstami Biblii?

Pełne znaczenie tekstu ukazuje się dopiero po uwzględnieniu węższego i szerszego kontekstu.


  1. Z czym się zgadzam? Z czym się nie zgadzam?

Czwarte pytanie ukierunkowane jest przede wszystkim na uczucia, nie na rozum (którego dotyczy pytanie drugie). Ma ono zachęcić uczestników do otwartego wyrażania swoich spontanicznych uczuć zgody lub niezgody, które często tłumione są przez źle rozumiany szacunek dla „tekstu świętego”.


  1. Co konkretnie mogę zrobić?

Tekst ma nie tylko dostarczać nowego poznania, ale ma też wpływać na nasze życie. Pytanie piąte wskazuje możliwe praktyczne konsekwencje, konieczną zgodność między poznaniem a postępowaniem.
UWAGA! Wszyscy uczestnicy odczytują odpowiedź na pierwsze pytanie, po krótkiej dyskusji, przechodzimy do kolejnego pytania.
Przykład: Nawrócona grzesznica (Łk 7,36-50)

Co jest myślą przewodnią tekstu?

Bóg zawsze kieruje się przebaczeniem i miłosierdziem względem człowieka.

Czego nie rozumiem?

W jaki sposób znalazła się w domu faryzeusza grzeszna kobieta? Dlaczego Jezus przyjmuje zaproszenie Szymona, skoro wiele razy przestrzegał uczniów, aby się „strzegli kwasu faryzeuszów”? Przecież faryzeusze i uczeni w Piśmie z powodu nauki Jezusa „wpadali w szał i naradzali się między sobą, co by uczynić Jezusowi”? (Łk 6, 11). Czy zaproszenie Szymona oznacza, że nie wszyscy faryzeusze byli obłudnikami? Czy Chrystus miał zwolenników wśród tej grupy społecznej? Fragment tej Ewangelii mówi, że na posiłku byli inni współbiesiadnicy, prawdopodobnie też faryzeusze – przyjaciele Szymona.

Jakie widzę związki z innymi tekstami Biblii (kontekst)?

Jezus mówi do grzesznej kobiety: „twoja wiara cię ocaliła, idź w pokoju!” Te słowa bardzo często Chrystus wypowiada do tych, którzy szukają u niego ratunku i pomocy (wdzięczny Samarytanin (Łk 17, 11-19); kobieta cierpiąca na krwotok (Łk 8, 40-48); wiara Syrofenicjanki (Mt 15,21-28) Bóg działając na rzecz człowieka, żąda od niego wiary.

Z czym się zgadzam? Z czym się nie zgadzam?

Nie zgadzam się z tym, że Jezus, który przyszedł na świat bronić godności człowieka, zwłaszcza tego „maluczkiego”, pozwolił grzesznicy w obecności faryzeuszów na takie upokarzające ją gesty i zachowania. Jak rozumieć to całowanie nóg i oblewanie je łzami w obecności tylu gości?

Co konkretnie mogę (możemy) zrobić?

W sytuacji własnego grzechu lub kryzysu jak najszybciej zwrócić się do Boga. Prawdziwe spotkanie z Bogiem rodzi w nas pokój, dobroć i wiarę.

D. METODY PRACY PRZY POMOCY ZDJĘĆ
W celu ożywienia katechezy, ukazania aktualności Słowa Bożego zawartego w Biblii także i w naszych czasach oraz umożliwienia uczniom wyrażenia wewnętrznych przeżyć i doświadczeń, można w pracy nad tekstami biblijnymi posłużyć się zdjęciami.

Katecheta we własnym zakresie może zgromadzić zbiór zdjęć, ilustracji, które wielokrotnie będą mogły być wykorzystywane na katechezie. Powinny one przedstawiać ludzi, zdarzenia, symbole, krajobrazy. Mogą to być widokówki, pocztówki, ilustracje ze starych kalendarzy, czasopism. Fotosy nie powinny mieć żadnych napisów, haseł, cytatów.


Przebieg:

  1. Zdjęcia rozkładamy na ławce.

  2. Uczestnicy wybierają jedno lub dwa z nich, które kojarzą się im z podanym tematem (np.: Gdzie i w jaki sposób mogę spotkać Boga?)

  3. Następnie uczniowie przedstawiają swoje skojarzenia. (Należy zwrócić uwagę na to, aby prezentowane przez katechizowanych zdjęcia były widoczne dla całej klasy, grupy).

  4. Wnioski, skojarzenia należy zapisywać na tablicy w formie równoważników zdań.

  5. Następnie należy odczytać głośno zapisane spostrzeżenia,


Różne warianty:

  1. „Skojarzenia” - wybór zdjęcia do odpowiedniego tematu

  2. „Ilustracja Biblii” - wybór zdjęcia do odpowiedniego fragmentu

  3. „Moje ulubione zdjęcie” - wybór zdjęcia i uzasadnienie wyboru pozwalają lepiej poznać wnętrze uczestników (ich zainteresowania, pragnienia, marzenia)

  4. „O czym była mowa” – wybór zdjęcia, które wiąże się z tematem omawianym na katechezie.



E. METODY DRAMOWE
Istotą dramy jest nie tyle przekazywanie informacji, ale przede wszystkim bezpośredniego doświadczenia. Jej metodologiczne walory można dobrze ukazać na konkretnym przykładzie. Postawmy na przykład pytanie: „Kto to jest osoba niewidoma?” Odpowiedź wydaje się prosta: „Osoba niewidoma to osoba nie mogąca widzieć”. Można jednak na to samo pytanie udzielić odpowiedzi w inny sposób: „Zamknij oczy, nie otwierając ich przez cały czas, spróbuj otworzyć okno”. Drugi rodzaj odpowiedzi w sposób nieporównanie bogatszy przekazuje doświadczenie, wzbogaca wyobraźnie, angażuje uczucia i emocje.

Drama może przypominać teatr. Różni się jednak od niego zasadniczo. O ile teatr nastawiony jest na widza, drama koncentruje się na wydobyciu przeżyć i doświadczeń osoby biorącej w niej udział.

W dramie muszą znaleźć się następujące elementy:


  1. fikcja – zdarzenia ukazywane w dramie mogą być jak najbardziej realne, które rzeczywiście mogą się wydarzyć. Fikcja polega na tym, że w każdym momencie można się zatrzymać, zamyślić. Drama jest swego rodzaju „treningiem” prawdziwego życia. W dramie można przegrać, dokonać niewłaściwego wyboru, które nie przyniosą prawdziwych konsekwencji.




  1. rola – funkcja, zadanie, które należy wykonać, analogicznie do życia, w którym w różnych kontekstach pełnimy odmienne role: dziecka, studenta, itd. Rolę w dramie możemy określić jako pewne ramy funkcjonowania postaci, bardzo ogólny szkic jej zachowań, np.: „jestem starym prostym człowiekiem”, „jestem ciężko chory, niczego nie pragnę, jak tylko być zdrowym”.




  1. improwizacja – uczestnik dramy wchodzący w rolę improwizuje (nie ma wcześniej przygotowanych dialogów, scenariusza) opierając się jedynie na doświadczeniu osobistym (przeżycia, problemy) i kulturowym (literatura, film, doświadczenia innych).




  1. refleksja – samodzielna lub płynąca z dzielenia się wszystkich uczestników dramy. Może ona przybierać formę swobodnych wypowiedzi, świadectw, pytań.

1. SCENKA DRAMOWA

Metoda polega na spontanicznym odegraniu dalszego ciągu jakiejś sytuacji. Sytuacja musi kryć w sobie konkretny problem, dylemat moralny, konieczność podjęcia decyzja, zajęcia stanowiska. Metoda pozwala lepiej zrozumieć daną postać, ćwiczy wyobraźnię i empatię. Historia, która jest tworzywem dla pracy przestaje być abstrakcyjną, staje się żywa.


Uwagi:

  • Wyraz artystyczny nie jest istotny. Zasadniczym celem dramy jest uruchomienie uczuć, emocji, sprowokowanie do podzielenia się własnymi przemyśleniami. Od samej scenki ważniejsza jest refleksja, ku której prowadzi;

  • Może zaistnieć potrzeba przygotowania przez grupę ramowego scenariusza scenki. Wtedy należy przeznaczyć na przygotowanie maks. 7-10 min.

  • Zadaniem scenki dramowej jest nie tylko wyzwolenie emocji, ale także ich nazwanie.


Warianty

W scenkę dramową można włączyć technikę „stop klatka”. Akcja dramy w określonym momencie zostaje zatrzymana, a osoby w niej uczestniczące zastygają, tworząc rzeźbę. Daje to możliwość dodania komentarza lub „wybrzmienia” jakiejś wypowiedzi lub sceny.



2. RZEŹBA

Istotą tej metody jest wyrażenie przeżyć, ilustracja wydarzenia. Środkiem wyrazu są ciało, gest, mimika „zastygłe” w nieruchomej rzeźbie. Rzeźba może być indywidualna lub grupowa.

Ta metoda może być z powodzeniem wykorzystana w ilustracji ewangelicznych przypowieści i wydarzeń z historii zbawienia.

3. ARTYKUŁ PRASOWY
Uczestnicy otrzymują tekst źródłowy (biblijny, historyczny), a następnie wchodzą w rolę dziennikarzy i piszą artykuły do gazet.

Można wykorzystać powielone pierwsze strony gazet z pustym miejscem do zapełnienia przez ucznia.


4. PANTOMIMA

Polega na ilustracji tekstu poprzez pantomimiczne odegranie go. Tekst będący podstawą do pracy, powinien być barwny i dynamiczny.



5. KONFERENCJA PRASOWA

Istotą tej metody jest wejście w rolę dziennikarza zadającego pytania bohaterowi spotkania, a następnie postawienie się w roli bohatera i odpowiadanie w jego imieniu na postawione przez inne osoby pytania.



6. ZMIANA NA PIERWSZĄ OSOBĘ
Metoda polega na zapisaniu wybranej historii, tak jakby uczeń był jej bohaterem i przedstawiał określone zdarzenie ze swojej perspektywy. Metoda pomaga odnaleźć siebie w tekście biblijnym i spojrzeć na siebie w perspektywie słowa Bożego.


F. METODY PLASTYCZNE
Efektem pracy jest jakieś „dzieło”. Chodzi jednak nie tyle o zilustrowanie tekstu, co raczej jakiegoś problemu. Materiał plastyczny ma być odpowiedzią na postawione pytania. Ważny jest nie tyle efekt artystyczny, ile treść, symbolika.

1. KOLAŻ

Istotą tej metody jest stworzenie kompozycji plastycznej za pomocą materiałów wyciętych z gazet i czasopism. Należy połączyć różne rysunki, fotografie i słowa w oryginalną całość. Na koniec każda grupa nadaje swemu „dziełu” tytuł.



2. PLAKAT

Metoda polega na przedstawieniu w sposób symboliczny za pomocą obrazu określonych treści. Zadanie można wykonać za pomocą różnych technik (ołówek, farby, kredki)


3. REBUS

Uczniowie maja za zadanie zaszyfrować na sposób rebusu jakąś ważną treść. Treści zaszyfrowane przez małą grupę są odczytywane przez inne zespoły.



G. METODY SPRAWDZAJĄCE

1. TEST WYBORU

Przykład 1:



1   2   3   4   5   6


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna