„Śladami polskich noblistóW”



Pobieranie 366.73 Kb.
Strona1/7
Data03.05.2016
Rozmiar366.73 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7


ZAŁĄCZNIK NR 1
DO REGULAMINU OK PTTK

„ŚLADAMI POLSKICH NOBLISTÓW”

KANON KRAJOZNAWCZY

Jestem z tych, którzy wierzą, że Nauka jest czymś bardzo pięknym.

Maria Skłodowska-Curie

Pani Curie jest – z wszystkich ludzi na świecie –



jedynym nie zepsutym przez sławę człowiekiem.

Albert Einstein

Polska traci w śp. Pani Curie-Skłodowskiej nie tylko uczoną, ale i wielką obywatelkę,



zawsze przez całe życie czujnie stojącą na straży interesów swojego narodu.

Prezydent RP Ignacy Mościcki

Maria Salomea Skłodowska-Curie (ur. 7 listopada 1867 r. w Warszawie, zm. 4 lipca 1934 r. w Passy we Francji) – fizyk i chemik, prekursorka radiochemii, autorka teorii promieniotwórczości, technik rozdzielania izotopów promieniotwórczych oraz odkrywczyni dwóch nowych pierwiastków – polonu i radu, profesor Sorbony, doctor honoris causa Politechniki Lwowskiej (1912), Uniwersytetu Poznańskiego (1922), Uniwersytetu Jagiellońskiego (1924) i Politechniki Warszawskiej (1926); odznaczona francuską Legią Honorową i brytyjskim Medalem Davy'ego, dwukrotna laureatka Nagrody Nobla – z fizyki wraz z mężem Piotrem Curie za badania nad zjawiskiem promieniotwórczości (1903) oraz z chemii za wydzielenie czystego radu (1911); do dziś pozostaje jedyną kobietą, która Nagrodę Nobla otrzymała dwukrotnie, a także jedynym uczonym w historii uhonorowanym tą nagrodą w dwóch różnych dziedzinach nauk przyrodniczych; pochowana pod kopułą paryskiego Panteonu.

I. Miejscowości i obiekty zagraniczne

A. Belgia:

  1. Bruksela – udział w I Kongresie Solvajowskim (1911), gdzie Maria Skłodowska-Curie spotkała się z najwybitniejszymi naukowcami swojej epoki, m.in. z Albertem Einsteinem, Maxem Karlem Planckiem, Paulem Langevinem i Henrym Poincarém.

B. Francja:

  1. Paryż – miejsce studiów, pracy i profesury na uniwersytecie paryskim; Institut Curie [d. Instytut Radowy – fr. Institut du radium zbudowany w 1914 r.]; wieża Eiffla, katedra Notre-Dame, Pola Elizejskie, Łuk Triumfalny, bazylika Sacré-Cœur na szczycie wzgórza Montmartre, Sorbona, Pałac Luwr (ob. muzeum sztuki), Panteon w Dzielnicy Łacińskiej, grobowiec Marii Skłodowskiej-Curie, Musée Curie (muzeum rodziny Curie).

  2. Passy, reg. Rodan-Alpy, depart. Górna Sabaudia – miejsce śmierci, sanatorium Sancellemoz.

  3. Sceaux, reg. Île-de-France, depart. Hauts-de-Seine – miejsce pierwotnego pochówku, przed przeniesieniem w 1995 r. prochów uczonej do Panteonu w Paryżu.

  4. Sèvres, reg. Île-de-France, depart. Hauts-de-Seine – praca w Wyższej Szkole Normalnej, gdzie prowadziła wykłady dla przyszłych nauczycielek żeńskich szkół licealnych; siedziba Międzynarodowego Biura Wag i Miar.

  5. Verdun, reg. Lotaryngia, depart. Moza – w czasie I wojny światowej Maria Skłodowska-Curie zorganizowała ruchome pogotowie z aparatami Roentgena.

C. Stany Zjednoczone:

  1. Canton, stan Nowy Jork, hrab. St. Lawrence – Uniwersytet Św. Wawrzyńca, gdzie odebrała tytuł doktora honoris causa; płaskorzeźba Marii Skłodowskiej-Curie na frontonie gmachu fizyki.

  2. Waszyngton DC – miejsce zbiórki pieniędzy na budowę instytutów radowych w Europie; podczas spotkań z prezydentami USA – Warrenem Hardingiem Gamalielem w 1921 r. oraz Herbertem Hooverem w 1929 r. odebrała z ich rąk po 1 gramie radu dla Instytutu Radowego w Warszawie; Biały Dom, Kapitol Stanów Zjednoczonych, katedra św. Piotra i Pawła, pomnik Lincolna w parku National Mall.

D. Szwajcaria:

  1. Genewa – po nominacji Rady Ligi Narodów w 1922 r. udział w pracach Międzynarodowej Komisji Współpracy Intelektualnej; spotkanie z Albertem Einsteinem nad brzegiem Jeziora Genewskiego; katedra św. Piotra [Saint Pierre], Audytorium Kalwina przy Place de la Taconnerie, Pomnik Reformacji, ratusz, arsenał (ob. Archiwum Państwowe).

E. Szwecja:

  1. Sztokholm – miejsce ceremonii wręczania Nagrody Nobla (1911); Filharmonia przy placu Hötorget.

F. Wielka Brytania:

  1. Londyn, Anglia – pobyt wraz z mężem na zaproszenie Instytutu Królewskiego [Royal Institution] w 1903 r.; Maria Skłodowska-Curie w prezencie otrzymała odrobinę radu zamkniętą w szklanej ampułce; Tower of London, Pałac Westminsterski z wieżą zegarową Big Ben, katedra św. Pawła, Tower Bridge (Most Wieżowy) na Tamizie, Opactwo Westminsterskie z kolegiatą św. Piotra, Pałac Buckingham, British Museum przy Great Russell Street, Royal Albert Hall w dzielnicy South Kensington, National Gallery przy Trafalgar Square.

II. Miejscowości i obiekty w Polsce


  1. Kraków, woj. małopolskie – pobyt w 1894 r. kiedy Maria Skłodowska próbowała kontynuować pracę naukową na jednej z uczelni krajowych, m.in. wykonać pracę doktorską pod kierunkiem prof. Augusta Witkowskiego; Stare Miasto, Rynek Główny, Collegium Kołłątaja Uniwersytetu Jagiellońskiego [d. Collegium Physicum], ul. Św. Anny 6.

  2. Sopot, woj. pomorskie – miejsce pracy u rodziny Fuchsów.

  3. Szczuki, woj. mazowieckie, pow. makowski, gm. Płoniawy-Bramura – miejsce pacy w charakterze nauczycielki domowej dzieci rodziny Żorawskich; Maria Skłodowska organizuje także szkółkę dla dzieci wiejskich, dworek.

  4. Warszawa, woj. mazowieckie – miejsce urodzenia, edukacji oraz zamieszkania w dzieciństwie i młodości, Stare i Nowe Miasto, dom przy ul. Freta 16 (miejsce urodzenia, ob. muzeum); budynek przy ul. Marszałkowskiej 153 (d. pensja Jadwigi Sikorskiej, ob. nie istnieje), gdzie Maria Skłodowska pobierała edukację; udział w wykładach tzw. Uniwersytetu Latającego; w 1925 r. spotkanie z prezydentem RP Stanisławem Wojciechowskim oraz udział w uroczystości poświęcenia kamienia węgielnego pod Instytut Radowy przy ul. Wawelskiej [ob. Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie], pamiątkowe drzewo zasadzone w dniu otwarcia Instytutu Radowego 29 maja 1932 r. przez Marię Skłodowską-Curie, Muzeum Przemysłu i Rolnictwa przy ul. Krakowskie Przedmieście 66, gdzie Maria Skłodowska prowadziła pierwsze swoje prace naukowe.

  5. Zakopane, woj. małopolskie, pow. tatrzański – pobyt z mężem Piotrem Curie w 1899 r., podczas którego zdobyli najwyższy szczyt polskich gór – Rysy (2499 m n.p.m.) oraz wędrówki po Tatrach z córkami w 1911 r.
III. Pomniki Marii Skłodowskiej-Curie

A. Pomniki na świecie

  1. Bayonne, USA, stan New Jersey – pomnik przed gmachem Free Public Library and Cultural Center of Bayonne, przy 697 Avenue C.

B. Pomniki w Polsce

  1. Kraków, woj. małopolskie – popiersie w parku im. Henryka Jordana w dzielnicy Krowodrza.

  2. Lublin, woj. lubelskie – pomnik w Miasteczku Akademickim UMCS na pl. Marii Skłodowskiej-Curie, pomiędzy gmachami fizyki, chemii a rektoratem UMCS.

  3. Lublin, woj. lubelskie – pomnik Marii Skłodowskiej-Curie i Piotra Curie przy ul. Chodźki w pobliżu szpitala.

  4. Police, woj. zachodniopomorskie – popiersie na rynku.

  5. Warszawa, woj. mazowieckie – pomnik w auli głównej Politechniki Warszawskiej, pl. Politechniki 1.

  6. Warszawa, woj. mazowieckie – pomnik przed Instytutem Onkologii przy ul. Wawelskiej 15.
IV. Szkoły im. Marii Skłodowskiej-Curie

  1. Aleksandrów Łódzki, woj. łódzkie, pow. zgierski – Szkoła Podstawowa nr 4, ul. Wyzwolenia 3.

  2. Alwernia, woj. małopolskie, pow. chrzanowski – Szkoła Podstawowa w Zespole Szkół nr 1, ul. Marii Skłodowskiej-Curie 4.

  3. Andrychów, woj. małopolskie, pow. wadowicki – Liceum Ogólnokształcące, ul. Ferdynanda Pachla 16.

  4. Antolka, woj. małopolskie, pow. miechowski, gm. Książ Wielki – Szkoła Podstawowa, Antolka 13.

  5. Babice, woj. małopolskie, pow. chrzanowski – Publiczne Gimnazjum w Zespole Szkół, ul. Zamkowa 3.

  6. Banie, woj. zachodniopomorskie, pow. gryfiński – Szkoła Podstawowa, ul. Sportowa 1.

  7. Białystok, woj. podlaskie – Szkoła Podstawowa nr 15, ul. Władysława Broniewskiego 1.

  8. Bogatynia, woj. dolnośląskie, pow. zgorzelecki – Zespół Szkół Ogólnokształcących, ul. II Armii Wojska Polskiego 5.

  9. Brzeg Dolny, woj. dolnośląskie, pow. wołowski – Szkoła Podstawowa nr 5, ul. Zwycięstwa 10.

  10. Brzeg, woj. opolskie – Zespół Szkół Zawodowych nr 1, ul. Słowiańska 18.

  11. Bydgoszcz, woj. kujawsko-pomorskie – Gimnazjum nr 28, ul. Żeglarska 67.

  12. Bytom, woj. śląskie – Zespół Szkół Elektryczno-Elektronicznych, ul. Katowicka 35.

  13. Chorzów, woj. śląskie – IV Liceum Ogólnokształcące, ul. Gen. Jana Henryka Dąbrowskiego 34.

  14. Czechowice-Dziedzice, woj. śląskie, pow. bielski – Liceum Ogólnokształcące, ul. Marii Konopnickiej 9.

  15. Czeladź, woj. śląskie, pow. będziński – Liceum Ogólnokształcące w Zespole Szkół nr 1, ul. Grodziecka 29.

  16. Częstochowa, woj. śląskie – Szkoła Podstawowa nr 51, ul. Połaniecka 50.

  17. Częstochowa, woj. śląskie – Szkoła Podstawowa z Oddziałami Integracyjnymi nr 53, ul. Władysława Orkana 95/109.

  18. Częstochowa, woj. śląskie – Zespół Szkół Gastronomicznych, ul. Stanisława Worcella 1.

  19. Damnica, woj. pomorskie, pow. słupski – Gimnazjum nr 1 w Zespole Szkół, ul. Marii Konopnickiej 1.

  20. Dąbrowa Górnicza, woj. śląskie – Gimnazjum nr 9, al. Zwycięstwa 44.

  21. Dęblin, woj. lubelskie, pow. rycki – Szkoła Podstawowa nr 3 w Zespole Szkół nr 3, ul. Tysiąclecia 25.

  22. Dobrzyń, woj. opolskie, pow. brzeski, gm. Lubsza – Publiczna Szkoła Podstawowa, Dobrzyń 35.

  23. Działoszyn, woj. łódzkie, pow. pajęczański – Zespół Szkół, ul. Stefana Grota-Roweckiego 5.

  24. Elbląg, woj. warmińsko-mazurskie – Szkoła Podstawowa nr 6, al. Józefa Piłsudskiego 4.

  25. Gdańsk, woj. pomorskie – Gimnazjum nr 12, ul. Wrzeszczańska 29.

  26. Gdańsk, woj. pomorskie – Zespół Szkół Przemysłu Spożywczego i Chemicznego, ul. Lastadia 2.

  27. Gliwice, woj. śląskie – Górnośląskie Centrum Edukacyjne, ul. Stefana Okrzei 20.

  28. Głogówek, woj. opolskie, pow. prudnicki – Szkoła Podstawowa nr 1, ul. Jana Pawła II 1.

  29. Głubczyce, woj. opolskie – Gimnazjum nr 1, ul. Jana Kochanowskiego 31.

  30. Gorzów Wielkopolski, woj. lubuskie – Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 2, ul. Przemysłowa 22.

  31. Gostynin, woj. mazowieckie – Zespół Szkół, ul. Kowalska 5.

  32. Gostyń, woj. wielkopolskie – Gimnazjum nr 2, ul. Hutnika 3.

  33. Góra, woj. dolnośląskie – Gimnazjum nr 1, ul. Szkolna 2.

  34. Grudziądz, woj. kujawsko-pomorskie – Zespół Szkół Gastronomiczno-Hotelarskich, ul. Marii Skłodowskiej-Curie 22/24.

  35. Hajnówka, woj. podlaskie – I Liceum Ogólnokształcące, ul. Józefa Piłsudskiego 7.

  36. Inowrocław, woj. kujawsko-pomorskie – Szkoła Podstawowa nr 9, ul. Chemiczna 9.

  37. Jachówka, woj. małopolskie, pow. suski, gm. Budzów – Szkoła Podstawowa, Jachówka 3.

  38. Jarosław, woj. podkarpackie – Zespół Szkół Spożywczych, Chemicznych i Ogólnokształcących, ul. Józefa Ignacego Kraszewskiego 3.

  39. Jasień, woj. lubuskie, pow. żarski – Gimnazjum, ul. Podmokła 1.

  40. Jastrzębie-Zdrój, woj. śląskie – Szkoła Podstawowa nr 10, ul. Zielona 2A.

  41. Jaworzno, woj. śląskie – Szkoła Podstawowa Nr 7 z Oddziałami Integracyjnymi, ul. Ławczyna 12.

  42. Jelcz-Laskowice, woj. dolnośląskie, pow. oławski – Publiczna Szkoła Podstawowa Nr 2, al. Młodych 1.

  43. Jelenia Góra, woj. dolnośląskie – Szkoła Podstawowa nr 10, ul. Gustawa Morcinka 31.

  44. Kalisz Pomorski, woj. zachodniopomorskie, pow. drawski – Gimnazjum, ul. Błonie Kaszubskie 2.

  45. Karłowice Wielkie, woj. opolskie, pow. nyski, gm. Kamiennik – Szkoła Podstawowa, Karłowice Wielkie 52.

  46. Kasina Wielka, woj. małopolskie, pow. limanowski, gm. Mszana Dolna – Szkoła Podstawowa w Zespole Placówek Oświatowych.

  47. Katowice, woj. śląskie – Szkoła Podstawowa nr 10, ul. Stawowa 6.

  48. Katowice, woj. śląskie – Szkoła Podstawowa nr 44, ul. Morawa 86.

  49. Katowice, woj. śląskie – VIII Liceum Ogólnokształcące, ul. 3 Maja 42.

  50. Kawęczyn, woj. wielkopolskie, pow. turecki – Zespół Szkół, Kawęczyn 49A.

  51. Kazimierza Wielka, woj. świętokrzyskie – Liceum Ogólnokształcące, ul. Partyzantów 3.

  52. Kędzierzyn-Koźle, woj. opolskie – Publiczna Szkoła Podstawowa nr 6, ul. Pawła Stalmacha 20.

  53. Kędzierzyn-Koźle, woj. opolskie – Technikum nr 4 przy Zespole Szkół Technicznych i Ogólnokształcących, ul. Mostowa 7.

  54. Kętrzyn, woj. warmińsko-mazurskie – Zespół Szkół, ul. Wojska Polskiego 12.

  55. Kluczbork, woj. opolskie Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 1, ul. Marii Skłodowskiej-Curie 13.

  56. Kolonowskie, woj. opolskie, pow. strzelecki – Publiczna Szkoła Podstawowa nr 1, ul. 1 Maja 5.

  57. Kołaczyce, woj. podkarpackie, pow. jasielski – Liceum Ogólnokształcące w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych, al. Jana Pawła II 3.

  58. Konin, woj. wielkopolskie –Zespół Szkół Technicznych i Hutniczych, ul. Kolska 1.

  59. Konotop, woj. lubuskie, pow. nowosolski, gm. Kolsko – Szkoła Podstawowa, pl. Powstańców Wielkopolskich 7.

  60. Końskie, woj. świętokrzyskie – II Liceum Ogólnokształcące, ul. Sportowa 9.

  61. Kraków, woj. małopolskie – Szkoła Podstawowa nr 10, ul. Ks. Franciszka Blachnickiego 1.

  62. Kraków, woj. małopolskie – Szkoła Podstawowa nr 124, ul. Ferdynanda Weigla 2.

  63. Kraków, woj. małopolskie – XV Liceum Ogólnokształcące w Zespole Szkół Ogólnokształcących nr 10, ul. Adolfa Dygasińskiego 15.

  64. Kraków, woj. małopolskie – Zespół Szkół Chemicznych, ul. Krupnicza 44.

  65. Krasiniec, woj. mazowieckie, pow. makowski, gm. Płoniawy-Bramura – Zespół Szkół, Krasiniec 18.

  66. Kraśnik, woj. lubelskie – Szkoła Podstawowa nr 1 w Zespole Placówek Oświatowych nr 1, ul. Tadeusza Kościuszki 23.

  67. Krosno Odrzańskie, woj. lubuskie – Szkoła Podstawowa nr 1, ul. Bohaterów Wojska Polskiego 21.

  68. Krotoszyn, woj. wielkopolskie – Szkoła Podstawowa nr 8, ul. 23 Stycznia 20.

  69. Krzepice, woj. śląskie, pow. kłobucki – Szkoła Podstawowa nr 2, ul. Marii Skłodowskiej-Curie 21.

  70. Kutno, woj. łódzkie – Szkoła Podstawowa nr 6, ul. Łąkoszyńska 9.

  71. Kwidzyn, woj. pomorskie – Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2, ul. Katedralna 5.

  72. Legnica, woj. dolnośląskie – Zespół Szkół Przemysłu Spożywczego, ul. Wrocławska 211.

  73. Leszno, woj. wielkopolskie – Szkoła Podstawowa nr 3, pl. Jana Metziga 14.

  74. Lublin, woj. lubelskie – V Liceum Ogólnokształcące, ul. Lipowa 7.

  75. Łapczyca, woj. małopolskie, pow. bocheński, gm. Bochnia – Zespół Szkół Gminnych, Łapczyca 437.

  76. Łobez, woj. zachodniopomorskie – Szkoła Podstawowa nr 1, ul. Gen. Józefa Bema 6.

  77. Łomża, woj. podlaskie – Zespół Szkół Technicznych i Ogólnokształcących nr 4, ul. Zielona 21.

  78. Łódź, woj. łódzkie – Szkoła Policealna nr 2 Samorządu Województwa Łódzkiego, ul. Wielkopolska 70/72.

  79. Łódź, woj. łódzkie – XXIV Liceum Ogólnokształcące, ul. Marysińska 61/67.

  80. Łukowica, woj. małopolskie, pow. limanowski – Szkoła Podstawowa, Łukowica 285.

  81. Majdan Królewski, woj. podkarpackie, pow. kolbuszowski – Publiczna Szkoła Podstawowa, ul. Jagiellońska 1.

  82. Maków Mazowiecki, woj. mazowieckie – Liceum Ogólnokształcące, ul. Mikołaja Kopernika 6.

  83. Małkinia Górna, woj. mazowieckie, pow. ostrowski – Szkoła Podstawowa nr 1 w Zespole Szkół Gminnych, ul. Ostrowska 58.

  84. Mińsk Mazowiecki, woj. mazowieckie – Zespół Szkół, ul. 1-go PLM „Warszawa” 1.

  85. Niemodlin, woj. opolskie, pow. opolski – Szkoła Podstawowa nr 2, ul. Szkolna 5.

  86. Nowa Ruda, woj. dolnośląskie, pow. kłodzki – Gimnazjum nr 2, ul. Akacjowa 8.

  87. Nowa Sarzyna, woj. podkarpackie, pow. leżajski – Szkoła Podstawowa, ul. Komisji Edukacji Narodowej 5.

  88. Nowy Staw, woj. pomorskie, pow. malborski – Gimnazjum, ul. Bankowa 2.

  89. Nowy Tomyśl, woj. wielkopolskie – Szkoła Podstawowa nr 2, ul. 3-go Stycznia 12.

  90. Oleśnica, woj. dolnośląskie – Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych, ul. Wojska Polskiego 67/69.

  91. Olsztyn, woj. warmińsko-mazurskie – IV Liceum Ogólnokształcące i Gimnazjum nr 4 w Zespole Szkół Ogólnokształcących nr 2, ul. Marsz. Józefa Piłsudskiego 56.

  92. Opoczno, woj. łódzkie – Zespół Szkół Samorządowych nr 1, ul. Marii Skłodowskiej-Curie 5.

  93. Opole, woj. opolskie – Publiczne Liceum Ogólnokształcące nr III w Zespole Szkół Ogólnokształcących, ul. Stanisława Dubois 28.

  94. Ostrzeszów, woj. wielkopolskie – I Liceum Ogólnokształcące, ul. Zamkowa 21.

  95. Oświęcim, woj. małopolskie – Zespół Szkół nr 1, ul. Juliusza Słowackiego 41.

  96. Otwock, woj. mazowieckie – Zespół Szkół nr 2, ul. Kazimierza Pułaskiego 7.

  97. Ozimek, woj. opolskie, pow. opolski – Publiczna Szkoła Podstawowa nr 1, ul. Częstochowska 26.

  98. Ozorków, woj. łódzkie, pow. zgierski – Szkoła Podstawowa nr 5 z Oddziałami Integracyjnymi, ul. Cegielniana 25.

  99. Ożarów, woj. świętokrzyskie, pow. opatowski – Zespół Szkół, os. Wzgórze 56.

  100. Paczków, woj. opolskie, pow. nyski Zasadnicza Szkoła Zawodowa w Zespole Szkół, ul. Hugona Kołłątaja 9.

  101. Pakosław, woj. wielkopolskie, pow. rawicki – Szkoła Podstawowa, ul. Parkowa 13.

  102. Pawlikowie, woj. łódzkie, pow. pabianicki, gm. Pabianice – Szkoła Podstawowa, Pawlikowie 103.

  103. Piastów, woj. mazowieckie, pow. pruszkowski – Szkoła Podstawowa nr 2, al. Krakowska 20.

  104. Pietrowice Wielkie, woj. śląskie, pow. raciborski – Szkoła Podstawowa i Gimnazjum w Zespole Szkół, ul. Marii Konopnickiej 28.

  105. Pilawa, woj. mazowieckie, pow. garwoliński – Publiczna Szkoła Podstawowa, ul. Leśna 2.

  106. Piła, woj. wielkopolskie – I Liceum Ogólnokształcące, ul. Wincentego Pola 11.

  107. Pionki, woj. mazowieckie, pow. radomski – Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 1, al. Jana Pawła II 7.

  108. Piotrków Trybunalski, woj. łódzkie – II Liceum Ogólnokształcące, ul. Stefana Żeromskiego 11.

  109. Płock, woj. mazowieckie – Technikum nr 2 w Zespole Szkół Zawodowych nr 2, ul. Gwardii Ludowej 7.

  110. Police, woj. zachodniopomorskie – Szkoła Podstawowa nr 3, ul. Siedlecka 4.

  111. Poznań, woj. wielkopolskie – Szkoła Podstawowa nr 66, os. Przyjaźni 127.

  112. Poznań, woj. wielkopolskie – XII Liceum Ogólnokształcące, ul. Gen. Tadeusza Kutrzeby 8.

  113. Prabuty, woj. pomorskie, pow. kwidzyński – Gimnazjum, ul. Grunwaldzka 6.

  114. Pruszków, woj. mazowieckie – Szkoła Podstawowa nr 9, ul. Mostowa 6.

  115. Przyjma, woj. wielkopolskie, pow. koniński, gm. Golina – Szkoła Podstawowa, Przyjma 122.

  116. Pszczew, woj. lubuskie, pow. międzyrzecki – Gimnazjum w Zespole Szkół, ul. Władysława Sikorskiego 23.

  117. Pustków, woj. podkarpackie, pow. dębicki, gm. Dębica – Publiczna Szkoła Podstawowa, Pustków 34.

  118. Rawa Mazowiecka, woj. łódzkie – Liceum Ogólnokształcące, ul. Tadeusza Kościuszki 20.

  119. Rogolin, woj. mazowieckie, pow. białobrzeski, gm. Radzanów – Publiczna Szkoła Podstawowa, Rogolin 4A.

  120. Ruda Śląska, woj. śląskie – Szkoła Podstawowa nr 6, ul. Bytomska 8.

  121. Rybnik, woj. śląskie – Zespół Szkół nr 4, ul. Stanisława Małachowskiego 145.

  122. Rybno, woj. warmińsko-mazurskie, pow. działdowski – Gimnazjum w Zespole Szkół, ul. Sportowa 24.

  123. Ryki, woj. lubelskie – I Liceum Ogólnokształcące, ul. Juliusza Słowackiego 12.

  124. Rzeszów, woj. podkarpackie – Zespół Szkół Ekonomicznych, ul. Klementyny Hoffmanowej 13.

  125. Sanok, woj. podkarpackie – II Liceum Ogólnokształcące, ul. Adama Mickiewicza 11.

  126. Sielec, woj. lubelskie, pow. chełmski, gm. Leśniowice – Publiczne Gimnazjum, Sielec 68.

  127. Skarżysko-Kamienna, woj. świętokrzyskie – Zespół Szkół Publicznych nr 4, ul. Książęca 147.

  128. Skawina, woj. małopolskie, pow. krakowski – Zespół Szkół Ogólnokształcących, ul. Żwirki i Wigury 17.

  129. Skierniewice, woj. łódzkie – Szkoła Podstawowa nr 4, ul. Jasna 30.

  130. Słupsk, woj. pomorskie – Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 3, ul. Marii Zaborowskiej 2.

  131. Sobolew, woj. mazowieckie, pow. garwoliński – Publiczna Szkoła Podstawowa i Publiczne Gimnazjum, ul. Tadeusza Kościuszki 17.

  132. Sobótka, woj. dolnośląskie, pow. wrocławski – Szkoła Podstawowa nr 2, ul. Marii Skłodowskiej-Curie 19.

  133. Sokołów Podlaski, woj. mazowieckie – Liceum Ogólnokształcące, ul. Sadowa 11.

  134. Sopot, woj. pomorskie – Zespół Szkół nr 1, ul. Książąt Pomorskich 16-18.

  135. Sosnowiec, woj. śląskie – Szkoła Podstawowa nr 19, ul. Składowa 5.

  136. Starogard Gdański, woj. pomorskie – I Liceum Ogólnokształcące w Zespole Szkół Ogólnokształcących, ul. Józefa Hallera 34.

  137. Stary Kębłów, woj. mazowieckie, pow. garwoliński, gm. Żelechów – Szkoła Podstawowa w Zespole Szkół, Stary Kębłów 23.

  138. Stary Sącz, woj. małopolskie, pow. nowosądecki – Liceum Ogólnokształcące, ul. Partyzantów 15.

  139. Stępowo, woj. kujawsko-pomorskie, pow. rypiński, gm. Rypin – Szkoła Podstawowa, Stępowo 86.

  140. Stronno, woj. kujawsko-pomorskie, pow. bydgoski, gm. Dobrcz – Szkoła Podstawowa, ul. Szkolna 28.

  141. Stróża, woj. małopolskie, pow. myślenicki, gm. Pcim – Szkoła Podstawowa nr 1, Stróża 1.

  142. Strzelin, woj. dolnośląskie – Liceum Ogólnokształcące, ul. Jana Pawła II 23.

  143. Sucha Beskidzka, woj. małopolskie – Liceum Ogólnokształcące, ul. Płk Tadeusza Semika.

  144. Szczawno-Zdrój, woj. dolnośląskie, pow. wałbrzyski – Zespół Szkół, ul. Kolejowa 2.

  145. Szczecin, woj. zachodniopomorskie – I Liceum Ogólnokształcące, al. Piastów 12.

  146. Szczepanowo, woj. kujawsko-pomorskie, pow. mogielnicki, gm. Dąbrowa – Szkoła Podstawowa, ul. Szkolna 1.

  147. Szczytna, woj. dolnośląskie, pow. kłodzki – Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych, ul. Wolności 80.

  148. Szczytno, woj. warmińsko-mazurskie – Szkoła Podstawowa nr 3, ul. Marii Skłodowskiej-Curie 2.

  149. Świdnica, woj. dolnośląskie – Zespół Szkół Ogólnokształcących Nr III, ul. Kościelna 32.

  150. Świeradów-Zdrój, woj. dolnośląskie, pow. lubański – Szkoła Podstawowa Nr 1 w Miejskim Zespole Szkół, ul. Marii Skłodowskiej-Curie 2.

  151. Święciechowa, woj. wielkopolskie, pow. leszczyński – Zespół Szkół, ul. Szkolna 15.

  152. Świnna, woj. śląskie, pow. żywiecki – Gimnazjum, ul. Wspólna 58.

  153. Tarnogród, woj. lubelskie, pow. biłgorajski – Szkoła Podstawowa, ul. 1 Maja 7.

  154. Tarnowskie Góry, woj. śląskie – Zespół Szkół Chemiczno-Medycznych i Ogólnokształcących, ul. Opolska 26.

  155. Tczew, woj. pomorskie – I Liceum Ogólnokształcące, ul. Szkoły Morskiej 1.

  156. Toruń, woj. kujawsko-pomorskie – Zespół Szkół nr 8, ul. Ignacego Łyskowskiego 28.

  157. Trawniki, woj. lubelskie, pow. świdnicki – Zespół Placówek Oświatowych, Trawniki 606.

  158. Trzebinia, woj. małopolskie, pow. chrzanowski – I Liceum Ogólnokształcące, ul. Grunwaldzka 101.

  159. Trzebnica, woj. dolnośląskie – Szkoła Podstawowa nr 3, ul. Marii Konopnickiej 14.

  160. Tychy, woj. śląskie – Szkoła Podstawowa nr 11, ul. Marii Skłodowskiej-Curie 4.

  161. Warszawa, woj. mazowieckie – Gimnazjum nr 38, ul. Świętokrzyska 18A.

  162. Warszawa, woj. mazowieckie – Uczelnia Warszawska, ul. Łabiszyńska 25.

  163. Warszawa, woj. mazowieckie – XXIII Liceum Ogólnokształcące, ul. Naddnieprzańska 2/4.

  164. Wągrowiec, woj. wielkopolskie – Szkoła Podstawowa nr 4, ul. Mikołaja Reja 10.

  165. Węgierka, woj. podkarpackie, pow. jarosławski, gm. Roźwienica – Szkoła Podstawowa, Węgierka 220.

  166. Wilamów, woj. łódzkie, pow. poddębicki, gm. Uniejów – Szkoła Podstawowa, Wilamów 50.

  167. Wiskitki, woj. mazowieckie, pow. żyrardowski – Zespół Szkół nr 3, ul. Tadeusza Kościuszki 25.

  168. Włocławek, woj. kujawsko-pomorskie – Zespół Szkół Chemicznych, ul. Bulwary im. marsz. Józefa Piłsudskiego 4.

  169. Włodzienin, woj. opolskie, pow. głubczycki, gm. Branice – Szkoła Podstawowa, Włodzienin 50.

  170. Wodzisław Śląski, woj. śląskie – Szkoła Podstawowa nr 1 w Zespole Szkół nr 2, ul. Wałowa 5.

  171. Wojkowice Kościelne, woj. śląskie, pow. będziński, gm. Siewierz – Szkoła Podstawowa w Zespole Szkolno-Przedszkolnym, ul. Zachodnia 4.

  172. Wolsztyn, woj. wielkopolskie – Liceum Ogólnokształcące w Zespole Szkół Ogólnokształcących i Profilowanych, ul. Ks. Józefa Poniatowskiego 7.

  173. Wrocław, woj. dolnośląskie – Szkoła Podstawowa nr 12, ul. Zygmunta Janiszewskiego 14.

  174. Wrocław, woj. dolnośląskie – Szkoła Policealna Medyczna, ul. Stawowa 24.

  175. Wyrzysk, woj. wielkopolskie, pow. pilski – Gimnazjum, ul. Parkowa 8.

  176. Wyszków, woj. mazowieckie – Zespół Szkół nr 1, ul. I Armii Wojska Polskiego 89.

  177. Zabrze, woj. śląskie – Szkoła Podstawowa nr 6, ul. Klonowa 23.

  178. Zabrze, woj. śląskie – Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 13, ul. Ks. Józefa Wajdy 7.

  179. Zawieprzyce, woj. lubelskie, pow. Łęczyński, gm. Spiczyn – Szkoła Podstawowa, Zawieprzyce 121.

  180. Zduńska Wola, woj. łódzkie – Szkoła Podstawowa nr 10, ul. Zielona 46A.

  181. Zgorzelec, woj. dolnośląskie – Szkoła Podstawowa nr 5, ul. Bolesława Prusa 17.

  182. Zielona Góra, woj. lubuskie – Medyczne Studium Zawodowe, ul. Wazów 44.

  183. Zielona Góra, woj. lubuskie – Zespół Szkół Elektronicznych i Samochodowych, ul. Stanisława Staszica 2.

  184. Złotów, woj. wielkopolskie – I Liceum Ogólnokształcące, ul. Bohaterów Westerplatte 9.

  185. Żuki, woj. wielkopolskie, pow. turecki, gm. Turek – Szkoła Podstawowa, Żuki 92.
V. Inne obiekty im. Marii Skłodowskiej-Curie

  1. Warszawa, woj. mazowieckie – Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie, ul. Wawelska 15.

  2. Warszawa, woj. mazowieckie – Towarzystwo Marii Skłodowskiej-Curie w Hołdzie, ul. Wawelska 15.

Człowiek zawsze może wstąpić na lepszą drogę – póki żyje.

Dobroć serca jest tym, czym ciepło słońca: ona daje życie.



Henryk Sienkiewicz

Czytam Sienkiewicza. Dręcząca lektura. Mówimy: to dosyć kiepskie, i czytamy dalej. Powiadamy: ależ to taniocha – i nie możemy się oderwać. Wykrzykujemy: nieznośna opera! i czytamy w dalszym ciągu, urzeczeni. Potężny geniusz!

i nigdy chyba nie było tak pierwszorzędnego pisarza drugorzędnego.

To Homer drugiej kategorii, to Dumas Ojciec pierwszej klasy.

Witold Gombrowicz

Henryk Adam Aleksander Pius Sienkiewicz herbu Oszyk, ps. „Litwos” (ur. 5 maja 1846 r. w Woli Okrzejskiej, zm. 15 listopada 1916 r. w Vevey w Szwajcarii) – prozaik, powieściopisarz, nowelista i publicysta; jeden z najpopularniejszych pisarzy polskich przełomu XIX i XX wieku, podróżnik, filantrop, współzałożyciel Szwajcarskiego Komitetu Generalnego Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce, doctor honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego (1900), członek Cesarskiej Akademii Nauk w Petersburgu, członek honorowy Warszawskiego Towarzystwa Cyklistów oraz Towarzystwa Tatrzańskiego, Kawaler francuskiej Legii Honorowej, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za całokształt twórczości (1905); pochowany w krypcie bazyliki archikatedralnej św. Jana Chrzciciela w Warszawie.

I. Szlak im. Henryka Sienkiewicza

Łuków PKP (0,0) – Świdry (11,4) – Kierzków PKS (18,8) – Ruda (27,8), Krzywda PKP (32,6) – Burzec PKS (37,9) – Wojcieszków (43,1) – Adamów PKS (48,6) – Wola Gułowska PKS (55,7) – Wola Okrzejska (67,6) – Okrzeja PKP (69,2) – Okrzeja PKS (72,5); znaki niebieskie.



Trasa przebiega przez wsie i miasteczka Polesia, które odegrały znaczącą rolę w życiu autora „Trylogii” i „Krzyżaków”.

II. Miejscowości i obiekty zagraniczne

A. Austria:

  1. Badgastein, Salzburg, pow. Sankt Johann im Pongau – pobyt w uzdrowisku w 1887 i 1893 r.; kościół farny [Pfarrkirche], kościół św. Mikołaja [Nikolauskirche], Muzeum Gasteinu, Park Narodowy Höhe Tauern, wodospad Gletschermühlen.

  2. Bad Vöslau, Dolna Austria, pow. Baden – wspólna wycieczka z Kazimierzem Chłędowskim w 1886 r.

  3. Fürstenhof, Styria – pobyt na kuracji w 1881 r. w zakładzie hydropatycznym kierowanym przez dr Jana Czerwińskiego.

  4. Kaltenleutgeben, Dolna Austria, pow. Mödling – pobyt w uzdrowisku w latach 1885-88, 1891 i 1894-96.

  5. Salzburg – podróż w 1887 r.; forteca Hohensalzburg na wzgórzu Festungsberg, katedra św. Ruperta, klasztor św. Piotra oo. Benedyktynów, pałac arcybiskupi, pałac Mirabell z ogrodami, pałac Klessheim.

  6. Wiedeń – podróże w latach 1885, 1887, 1889 i 1892 oraz 1914; wzgórze Kahlenberg, klasztor oo. Kamedułów, kościół św. Józefa z kaplicą Jana Sobieskiego, ratusz [Wiener Rathaus], pałac księcia Eugeniusza Sabaudzkiego [Belweder], katedra św. Szczepana [Stephansdom], Wiedeńska Opera Państwowa [Wiener Staatsoper], Teatr Zamkowy [Burgtheater] i kościół Wotywny [Votivkirche] przy Ringu, Muzeum Historii Sztuki [Kunsthistorisches Museum], kościół św. Karola Boromeusza, galeria Albertina przy Albertinaplatz, zespół pałacowo-ogrodowy Hofburg (ob. rezydencja prezydenta Austrii), Kancelaria Cesarska (ob. muzeum), pomnik Franciszka II Habsburga; pałac i ogrody Schönbrunn, MuseumsQuartier [Dzielnica Muzeów] w dzielnicy Neubau.

B. Belgia:

  1. Bruksela – podróże w latach 1874 i 1887; Wielki Plac, ratusz [Hôtel de Ville], Dom Króla [Maison du Roi; ob. Muzeum Miejskie], pasaż św. Huberta, Pałac Królewski, katedra św. Michała i św. Guduli, kościół oo. Karmelitów Bosych, kościół Notre Dame du Sablon, Czarna Wieża [Tour Noir], Manneken pis (Siusiający chłopiec) – figurka-fontanna symbol Brukseli.

  2. Ostenda, prow. Flandria Zachodnia – podróże w latach 1874, 1884, 1887-89 i 1894; kościół św. Piotra i św. Pawła, esplanada, molo.

C. Białoruś:

  1. Dubniki, obw. grodzieński, rejon ostrowiecki – pobyt w latach 1887-88; zespół dworski w dawnym majątku ziemskim rodziny Mineyków.

  2. Mołodeczno, obw. miński – podróż w 1887 r.; rynek, cerkiew Opieki MB.

D. Bułgaria:

  1. Ruse – podróż w 1886 r.; twierdza Sexaginta Prista nad Dunajem, Carski Kamień nieopodal cerkwi Zaśnięcia Bogurodzicy, cerkiew Świętej Trójcy, d. dworzec kolejowy (ob. Muzeum Transportu i Komunikacji).

  2. Warna – podróż w 1886 r.; katedralna cerkiew Zaśnięcia Bogurodzicy na pl. Metropolita Simeon, ruiny Akropolis, port i molo.

E. Chorwacja:

  1. Rijeka, komitat Primorsko-goranski – podróż w 1887 r.; rynek, ratusz, klasztor oo. Augustianów z kościołem św. Hieronima, wieża miejska, Stara Vrata, kościół NMP, kościół św. Wita przy pl. Grivica, twierdza na wzgórzu Trsat, klasztor oo. Franciszkanów z kościołem MB Trsatskiej.

  2. Opatija [Abbazia] nad Adriatykiem, Primorsko-goranska županija – pobyt w uzdrowisku w 1887 r., gdzie pisarz rozpoczął pisanie „Pana Wołodyjowskiego”; kościół św. Jakuba i pozostałości opactwa benedyktynów.

F. Dania:

  1. Kopenhaga – podróż w drodze do Sztokholmu w 1905 r.; Pałac Królewski Amalienborg, ratusz, katedra NMP, Zamek Rosenberg (ob. muzeum), kościół św. Ducha przy deptaku Strøget, kościół Najświętszego Zbawiciela w dzielnicy Christianshavn przy Sankt Annæ Gade, Wielka Synagoga przy Krystalgade, kościół Fryderyka w dzielnicy Frederiksstaden, Zamek Królewski Christiansborg (ob. siedziba parlamentu) z kościołem zamkowym na wyspie Slotsholmen, Muzeum Narodowe, Muzeum Thordvalsena przy Bertel Thorvaldsens Plad.

G. Egipt:

  1. Aleksandria – podróż w 1890 r.; twierdza Kajtbaj, pałac Montazah, pałac Ras el-Tin, meczet Abu Al-Abbas, świątynia Serapisa i Izydy, Serapeum z kolumną Pompejusza, koptyjska katedra św. Marka.

  2. Fajum (oaza na Pustyni Libijskiej) – podróż w 1890 r.

  3. Giza – podróż w 1890 r.; piramidy Cheopsa (jeden z siedmiu cudów świata), Chefrena i Mykerinosa, Wielki Sfinks.

  4. Ismailia – podróż w 1890 r.

  5. Kair – podróż w 1890 r.; Wieża Kairska na wyspie Zamalek, meczet Ahmada Ibn Tuluna w dzielnicy Al-Kata'i, meczet Al-Azhar, Muzeum Egipskie.

  6. Port Said – podróż w 1890 r.; Muzeum Narodowe.

  7. Suez – podróż w 1890 r.

H. Francja:

  1. Arcachon, reg. Akwitania, depart. Żyronda – podróże w latach 1884 i 1911; Hotel Notre Dame.

  2. Biarritz, reg. Akwitania, depart. Pyrénées-Atlantiques – pobyt na kuracji w 1890 r.; kościół św. Martina, kaplica Chapelle Imperiale, Museo del Mar (Muzeum Morskie).

  3. Grandcamp-Maisy, reg. Dolna Normandia, depart. Calvados – podróż w 1878 r.; miejsce spotkania z Adamem Asnykiem; Hotel de la Croix Blanche.

  4. Le Port-Marly, reg. Île-de-France, depart. Yvelines – podróż w 1879 r.; ratusz, zamek Monte Christo (d. rezydencja Aleksandra Dumasa ojca; ob. muzeum), pawilon zw. zamkiem If, kościół św. Ludwika.

  5. Marsylia, reg. Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, depart. Bouches-du-Rhône – podróż w 1884 r.; ratusz, archikatedra Notre-Dame-de-la-Garde, La Vieille Charite, Opactwo Saint Victor, Fort św. Mikołaja i Fort św. Jana w Starym Porcie, Phare de Sainte Marie (latarnia morska), Muzeum Historii Marsylii, pałac Longchamp (ob. muzeum), zamek If.

  6. Mentona, reg. Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, depart. Alpy Nadmorskie – podróż w 1885 r.; cerkiew Ikony Matki Bożej „Wszystkich Strapionych Radość” i św. Mikołaja, kościół św. Michała Archanioła.

  7. Nicea, reg. Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, depart. Alpy Nadmorskie – podróże w latach 1884, 1896-98; katedra Sainte-Réparate, kościół Saint-François-de-Paule, pałac senacki, pałac Lascaris, cerkiew św. Mikołaja i św. Aleksandry, ruiny rzymskich term w dzielnicy Cimiez, ruiny rzymskiego amfiteatru Palais du Sénat.

  8. Paryż – liczne podróże, m.in. w latach 1874, 1878-79, 1888, 1890 i 1897-98.

  9. Perros-Guirec Ploumanac'h, reg. Bretania, depart. Côtes-d'Armor – pobyt wraz z dziećmi u swojego przyjaciela Brunona Abakanowicza (1898).

I. Grecja:

  1. Ateny – podróż w 1886 r.; Akropol z ruinami Partenonu, Erechtejonu, Świątyni Ateny Nike oraz Propylejów, Odeon Herodosa Attyka, pomnik Lizykratesa, Teatr Dionizosa, agora grecka z portykiem Attalosa II, agora rzymska z Wieżą Wiatrów, Łuk Hadriana, świątynia Zeusa Olimpijskiego, stadion Kallimarmaro (Panathinaikon), kościoły bizantyjskie Ajos Theodoros i Św. Apostołów, Kapnikarea, pałac Zappeion (ob. Centrum Wystawowo-Kongresowe), budynek Parlamentu i Grób Nieznanego Żołnierza, Narodowe Muzeum Archeologiczne.

  2. Korynt, reg. Peloponez, nomos Koryntia – podróż w 1886 r.; pozostałości doryckiej świątyni Apollina.

J. Hiszpania:

  1. Barcelona, Katalonia – podróż w 1888 r.; Stare Miasto, Gran Teatre del Liceu (teatr operowy) i La Boqueria (hala targowa) przy ul. La Ramola, katedra św. Eulalii, bazylika La Sagrada Família (Świątynia Pokutna Świętej Rodziny), Pałac Królewski Hrabiów Barcelony, Plac Hiszpański, kościół Santa Maria del Mar (św. Maria z morza) w dzielnicy La Ribera, Pałac Muzyki Katalońskiej przy ul. Carrer Sant Pere Més Alt w dzielnicy Ciutat Vella, Palau Nacional na wzgórzu Montjuïc.

  2. Burgos, Kastylia i León – podróż w 1888 r.; ratusz miejski, katedra Santa Maria, łuk triumfalny Arco de Santa Maria, klasztor Cystersów [Monasterio de las Huelgas], zamek.

  3. Grenada, Andaluzja – podróż w 1888 r.; Alhambra (zespół pałacowy), pałac Karola V (ob. muzeum), Generalife (letnia rezydencja emirów z dynastii Nasrydów wraz z ogrodami), katedra Santa María de la Encarnación, klasztor Kartuzów.

  4. Kordoba, Andaluzja – podróż w 1888 r.; Mezquita (d. Wielki Meczet, ob. katedra rzymskokatolicka), kościół Iglesia del Carmen, kościół Santa María de la asuncion, pałace: Casa de los Villalones, Casa del Indiano, Palacio de los Paez de Castillejo, Palacio Museo de Viana.

  5. Madryt – podróż w 1888 r.; Puerta del Sol [Brama Słońca], Plaza Mayor [Główny Plac], Palacio Real [Pałac Królewski], kościół San Isidro, katedra La Almudena, Plaza de España [Plac Hiszpański], pomnik Miguela Cervantesa, Park Retiro z pomnikiem króla Alfonsa XII Burbona, Palacio de Cristal [Pałac Kryształowy], Muzeum Prado przy Calle Ruiz de Alarcón 23, most Puente de Segovia, most Toledo.

  6. San Lorenzo de El Escorial, Wspólnota Madrytu – podróż w 1888 r.; zespół pałacowo-klasztorno-biblioteczny u stóp gór Sierra de Guadarrama, panteon królów i książąt.

  7. Sewilla, reg. Andaluzja – podróż w 1888 r.; Alkazar (pałac królewski), katedra de Santa Maria z grobowcem Krzysztofa Kolumba, ratusz, budynek giełdy, Główne Archiwum Indii, Torre del Oro (Złota Wieża), Dom Piłata [Casa de Pilatos], Plac Hiszpański.

  8. Toledo, Kastylia-La Mancha – podróż w 1888 r.; ratusz, Alkazar (twierdza), bramy: Puerta del Sol, Puerta Nuevade de Bisagra i Puerta Vieja de Bisagra, katedra Santa Maria de Toledo, kościół Santa Maria la Blanca (d. synagoga), kościół Christo de la Luz, klasztor i kościół San Juan de los Reyes, kościół Santiago del Arrabal, Santa Cruz Hospital (ob. muzeum), dom El Greco, dworzec kolejowy.

K. Monako:

  1. Monte Carlo – podróż w 1884 r.; pałac książęcy i katedra św. Mikołaja w dzielnicy Monaco-Ville, kasyno Musée National des Beaux-Arts, port.

L. Niemcy:

  1. Bad Kissingen, Bawaria – pobyt na kuracji w 1889 r.; Stare Miasto, ratusz, ruiny zamku Bodenlaube.

  2. Bad Reichenhall, Bawaria, pow. Berchtesgadener Land – pobyt w uzdrowisku w latach 1884-85.

  3. Berchtesgaden, Bawaria – podróż w 1884 r.; Zamek Królewski.

  4. Berlin – podróż w drodze do Sztokholmu w 1905 r.

  5. Frankfurt nad Menem, Hesja – podróż w 1887 r.; Stare Miasto, ratusz, katedra św. Bartłomieja, kościół św. Pawła, Saalhof (d. siedziba cesarska).

  6. Helgoland, Szlezwik-Holsztyn, pow. Pinneberg – pobyt na wyspie w 1889 r.; Lange Anna, port.

  7. Karlsbad, Badenia-Wirtembergia, pow. Karlsruhe – pobyt w 1900 r.

  8. Kolonia, Nadrenia Północna-Westfalia – podróż w 1874 r.; ratusz, katedra św. Piotra i NMP, Most Hohenzollernów, kościół NMP na Kapitolu, kościół św. Cecylii (ob. Muzeum Alexandra Schnütgena) przy Cäcilienstraße, kościół św. Pantaleona przy Am Pantaleonsberg, synagoga.

  9. Schönau am Königssee, Bawaria, pow. Berchtesgadener Land – podróż w 1884 r.; Königssee [Jezioro Królewskie], kościół św. Bartłomieja, zamek myśliwski.

Ł. Rumunia:

  1. Bukareszt – podróż w 1886 r.; katedra św. Józefa przy ul. General Berthelot, katedra patriarchalna, cerkiew Kretzulescu, Arcul de Triumf (łuk triumfalny) przy al. Kiseleff, Pałac Królewski (ob. Narodowe Muzeum Sztuki), Wielka Synagoga (ob. muzeum).

  2. Giurgiu – podróż w 1886 r., gdzie Henryk Sienkiewicz wraz z Antonim Zaleskim i Kazimierzem Pochwalskim wsiedli na parowiec płynący do Ruse w Bułgarii.

  3. Suczawa – podróż w 1886 r.; ruiny twierdzy tronowej, monastyr św. Jana Nowego z cerkwią św. Jerzego, cerkiew św. Jerzego „Mirăuţi”, cerkiew św. Demetriusza, monastyr ormiański „Zamca” z cerkwią św. Auksentego.

M. Słowacja:

  1. Trenczyn – liczne podróże, m.in. w latach 1893-96; zamek (ob. muzeum).

  2. Trenczyńskie Cieplice, kraj Tronczyński – pobyt na trzytygodniowej kuracji w 1894 r.; sanatorium Sina, Park Zdrojowy.

N. Stany Zjednoczone:

  1. Anaheim, stan Kalifornia – pobyt w latach 1876-78 jako korespondent „Gazety Polskiej”; wspólnie z Heleną Modrzejewską, Julianem Sypniewskim i Łucjanem Paprockim, Henryk Sienkiewicz podjął próbę stworzenia komuny rolnej; z tego okresu wywodzą się „Szkice węglem”.

  2. Boston, stan Massachusetts – podróż w 1878 r.

  3. Haywood, stan Kalifornia – miejsce pobytu po przeprowadzce z Sebastopola w 1877 r.

  4. Los Angeles, stan Kalifornia – pobyt w 1876 r. jako korespondent „Gazety Polskiej”; „Pico House” (d. hotel).

  5. Mariposa, stan Kalifornia – podróż w 1877 r.; Park Narodowy Yosemite.

  6. Mount Diablo (Diabla Góra), stan Kalifornia, hrab. Contra Costa – wycieczka z Julianem Horainem w 1876 r.

  7. Nowy Jork, stan Nowy Jork – podróż w 1878 r.; katedra św. Patryka na Manhattanie, Central Park.

  8. Pittsburgh, stan Pensylwanie, hrab. Allegheny – podróż w 1878 r.; Fort Pitt, Schoenberger House, kompleks Carnegie Instytut w dzielnicy Oakland (Music Hall oraz Muzeum Historii Naturalnej i Muzeum Sztuki).

  9. San Francisco, stan Kalifornia – pobyt w 1877 r. jako korespondent „Gazety Polskiej”; zabudowania misji Dolores, fortyfikacje Castillo de San Joaquin i dom komendanta, kościół NMP, Cable Car Museum [Muzeum Tramwaju Linowego] z antycznymi tramwajami z lat 70. XIX w.

  10. Sebastopol, stan Kalifornia, hrab. Sonoma – miejsce pobytu w majątku Rudolfa Korwina Piotrowskiego po przeprowadzce z San Francisco w 1877 r.

  11. Virginia City, stan Nevada, hrab. Storey – podróż w 1877 r.; miasteczko utrzymane w stylu dzikiego zachodu; kościół NMP, kopalnia srebra.

O. Szwajcaria:

  1. Baden, kanton Argowia – podróż w 1910 r.; Belvédere, klasztor Königsfelden, zamek Lenzburg.

  2. Bad Ragaz, kanton Sankt Gallen – podróż w 1897 r.; Hotel „Quellenhof”.

  3. Lugano, kanton Wicino – podróż w latach 1894 i 1901; ratusz, katedra św. Wawrzyńca.

  4. Schinznach, kanton Argowia, dystrykt Brugg – podróż w 1896 r.

  5. Vevey, kanton Vaud – pobyt w latach 1914-16 i miejsce śmierci; po wybuchu I wojny światowej Henryk Sienkiewicz organizował tu przy współudziale Antoniego Osuchowskiego i Ignacego Jana Paderewskiego Szwajcarski Komitet Generalny Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce; Grand Hotel du Lac nad brzegiem Jeziora Genewskiego, figury kobiet na konikach morskich, cerkiew św. Barbary, Muzeum żywności i żywienia.

P. Szwecja:

  1. Sztokholm – podróż i odbiór Literackiej Nagrody Nobla w 1905 r.; Pałac Królewski [Kungliga Slottet], katedra św. Mikołaja [Storkyrkan] i Akademia Szwedzka w dzielnicy Gamla Stan, Dom Rycerstwa [Riddarhuset], Muzeum Narodowe [Nationalmuseum], arsenał (ob. Muzeum Armii) w dzielnicy Östermalm, Riksdaghuset (siedziba parlamentu oraz Szwedzkiego Banku Narodowego) i Muzeum Średniowiecznego Sztokholmu na Helgeandsholmen, skansen i ogród zoologiczny na wyspie Djurgården.

Q. Tanzania:

  1. Zanzibar – audiencja u sułtana i wyprawa myśliwska w 1890 r.; pałacu sułtana w Stone Town (kamienne miasto).

R. Turcja:

  1. Stambuł (d. Konstantynopol) – podróż w 1886 r.; Kościół Mądrości Bożej [Hagia Sofia], kościół Jana ze Studionu, kościół św. Ireny, Pałac Topkapi [d. rezydencja sułtanów], Pałac Dolmabahçe, Pałac Beylerbeyi i Pałac Yıldız [Pałac Gwiazd] nad Bosforem, twierdza Rumeli Hisarı, Błękitny Meczet [wł. Meczet Sułtana Ahmeda]; pobyt u Henryka i Ludwiki Gropplerów w dzielnicy Bebek w 1886 r.

S. Ukraina:

  1. Lwów – podróż w 1879 r.; miejsce wygłoszenia odczytu pod tytułem „Z Nowego Jorku do Kalifornii”; Stare Miasto, rynek, ratusz, bazylika archikatedralna Wniebowzięcia NMP [tzw. Katedra Łacińska] z obrazem MB Łaskawej, sobór św. Jura, klasztor i kościół oo. Bernardynów, kościół oo. Dominikanów, Lwowska Galeria Sztuki, „Księgarnia Polska” przy pl. Halickim 14.

  2. Mogielnica, obw. Tarnopolski, rejon Trembowla – wizyta u hrabiego Edmunda Starzeńskiego w 1879 r.

  3. Odessa – miejsca zaręczyn z Marią Wołodkowiczówną w 1892 r.; katedra Wniebowzięcia NMP (tzw. Kościół Polski), sobór Spaso-Preobrażeński, Narodowy Akademicki Teatr Opery i Baletu przy ul. Czajkowskiego, pałac Woroncowów, Schody Potiomkinowskie, latarnia morska.

  4. Pieniaki, obw. lwowski, rejon, brodzki – pobyt na polowaniu w 1891 r.

  5. Poturzyca, obw. lwowski, rejon sokalski – pobyt u rodziny Dzieduszyckich w 1901 i 1906 r.

  6. Tarnopol – podróż w 1879 r.; greckokatolicka katedra Niepokalanego Poczęcia NMP (d. rzymskokatolicki kościół oo. Dominikanów), zamek.

  7. Zbaraż, obw. tarnopolski – podróż w 1879 r.; zamek Zbaraskich (ob. muzeum), kościół i klasztor oo. Bernardynów.

T. Wielka Brytania:

  1. Dover, Anglia, hrab. Kent – podróż w 1878 r.; zamek na szczycie klifu, kościół St. Mary.

  2. Liverpool, Anglia, hrab. Merseyside – miejsce zakończenia podróży morskiej z Nowego Jorku w 1878 r.; port, ratusz, Albert Docks, katedra anglikańska, St. George’s Hall, Muzeum Liverpoolu, Muzeum Morskie, Royal Liver Building.

  3. Londyn, Anglia – podróż w 1878 r.

U. Włochy:

  1. Ankona, reg. Marche – podróż w 1894 r.; rzymski łuk triumfalny Trajana, katedra na wzgórzu Monte Guasco, kościół Santa Maria della Pizza, Loggia dei Mercanti, fort Mole Vanvitelliana, Hotel „Victoria”.

  2. Baiae, reg. Kampania, prow. Neapol – podróż w 1886 r.; świątynia Dianae.

  3. Bordighera, reg. Liguria, prow. Imperia – podróż w latach 1884 i 1901; kościół Santa Maria Magdalena.

  4. Brindisi, reg. Apulia – podróż w 1886 r.; Stare Miasto, katedra, kościół św. Benedykta, zamek Hohenstaufów [Castello Svevo], rzymskie kolumny wyznaczające koniec drogi Via Appia z Rzymu.

  5. Carrara, reg. Toskania, prow. Massa-Carrara – pobyt z Michałem Radziwiłłem i Leopoldem Kronenbergiem (członkami Komitetu Budowy Pomnika Adama Mickiewicza) w celu oceny modelu figury poety dłuta Cypriana Godebskiego (1897); katedra, Museo Civico del Marmo.

  6. Como, reg. Lombardia – podróż w 1890 r.; katedra Duomo di Como, kościół Sant'Abbondio, Tempio Voltiano (mauzoleum Aleksandra Wolty), zamek Baradello.

  7. Florencja, reg. Toskania – podróż w 1886 r.; baptysterium i katedra Santa Maria del Fiore na Piazza San Giovanni, Bazylika San Lorenzo, Biblioteka Laurenziana, Most Trójcy Świętej, Most Złotników z kramami kupieckimi.

  8. Genua, reg. Liguria – podróż w 1884 r.; katedra San Lorenzo, dom Krzysztofa Kolumba przy Piazza Dante (ob. muzeum), port, galeon Neptun.

  9. Lido, reg. Wenecja Euganejska, prow. Wenecja – podróż na wyspę w 1899 r.; terminal vaporetto (tramwaju wodnego), Palazzo del Cinema (Pałac Kina).

  10. Mediolan, reg. Lombardia – podróże w latach 1884 i 1890; ratusz, katedra Narodzin św. Marii, teatr operowy La Scala, zamek Castello Sforzesco, pałac Brera (ob. pinakoteka), bazylika św. Ambrożego, bazylika św. Lorenza, kościół Santa Maria delle Grazie ze słynnym freskiem Leonarda da Vinci „Ostatnia Wieczerza”.

  11. Merano, reg. Trydent-Górna Adyga, prow. Bolano – pobyt w uzdrowisku w latach 1881, 1884 i 1885.

  12. Neapol, reg. Kampania – podróże w latach 1886 i 1889-90; Pałac Królewski, katedra św. Januarego, kościół Santa Maria del Carmine, kościół San Domenico Maggiore, zamki średniowieczne Castel dell'Ovo i Castel Nuovo.

  13. Ospedaletti, reg. Liguria, prow. Imperia – podróż w 1884 r.; kościół św. Erazma.

  14. Pompeje – forum, bazylika, świątynia Apollina, Teatr Wielki, Odeon, amfiteatr.

  15. Rzym, reg. Lacjum – podróże w latach 1879, 1886 i 1890; Plac Świętego Piotra z portykiem Giovanniego Berniniego zwieńczonym attyką z posągami 140. świętych, bazylika św. Piotra na Watykanie, Zamek Świętego Anioła z Mauzoleum Hadriana, arcybazylika św. Jana na Lateranie, bazylika św. Pawła za Murami, bazylika Matki Bożej Większej na wzgórzu Eskwilin, Koloseum, Panteon na Polu Marsowym, kościół Świętej Trójcy i schody hiszpańskie na Piazza di Spagna, Plac na Kapitolu z pałacem Senatorskim i pomnikiem Marka Aureliusza, Forum Romanum, Fontanna di Trevi.

  16. San Remo, reg. Liguria, prow. Imperia – pobyt w latach 1884 i 1885; Hotel et Pension Beau-Séjour.

  17. Sestri Levante, reg. Liguria, prow. Genua – podróż w 1901 r.; bazylika Świętej Maryi z Nazaretu, kościół św. Mikołaja.

  18. Torre Annunziata, reg. Kampania, prow. Neapol – podróż w 1886 r.; kompleks archeologiczny Oplontis.

  19. Torre del Greco, reg. Kampania, prow. Neapol – podróż w 1886 r.

  20. Udine, reg. Friuli-Wenecja Julijska – podróż z żoną Marią w 1884 r.; Piazza Liberta, Loggia del Lionello i Loggia di San Giovanni, katedra Santa Maria Maggiore, bazylika Santuario della Beata Vergine delle Grazie, Palazzo Patriarcale (pałac arcybiskupi) i kościół św. Antoniego, zamek.

  21. Walencja – podróż w 1888 r.; Plaza del Ayuntamiento, ratusz, katedra z kaplicą Świętego Kielicha, w której według tradycji znajduje się „Święty Graal” (legendarny kielich, z którego Jezus Chrystus pił podczas Ostatniej Wieczerzy); Jardí Botánic (ogród botaniczny), La Lonja (giełda jedwabiu), Muzeum Sztuk Pięknych, dworzec kolejowy.

  22. Wenecja – podróże w latach 1879, 1886, 1897 i 1899, m.in. wspólny pobyt z rodziną Szetkiewiczów, gdzie poznał bliżej Marię Szetkiewiczównę – przyszłą swoją żonę; bazylika św. Marka na pl. Świętego Marka, dzwonnica św. Marka, wieża zegarowa, Pałac Dożów, Prokuracja Stara i Prokuracja Nowa, Most Westchnień, Most Rialto, pałac Ca' d'Oro (ob. muzeum Galleria Giorgio Franchetti), pałac Ca' Rezzonico (ob. Muzeum Sztuki Weneckiej), bazylika Santa Maria della Salute nad Kanałem Grande.

  23. Werona, reg. Wenecja Euganejska – podróż w 1884 r.; Piazza Bra, Torre Pentagona (wieża), Palazzo della Gran Guardia, Palazzo Barbieri, Arena (amfiteatr), Piazza delle Erbe, Palazzo del Comune, katedra Santa Maria Matricolare, most św. Piotra na Adydze, kościół San Fermo, zamek Castelvecchio, bazylika św. Zenona, kościół San Bernardino.

  24. Wezuwiusz nad Zatoką Neapolitańską (wulkan o wysokości 1281 m n.p.m., głębokość krateru – 230 m, średnica – 550-650 m) – podróż w 1886 r.; obserwatorium wulkaniczne, muzeum.



  1   2   3   4   5   6   7


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna