Lecie powstania Zakonu Ubogich Sióstr Św. Klary



Pobieranie 36.64 Kb.
Data05.05.2016
Rozmiar36.64 Kb.
FRATERNITAS

Ita. Vol. XLIV. Nr. 173 - OFM Roma - Email: fraternitas@ofm.org - 01. 02. 2011



800-lecie powstania Zakonu Ubogich Sióstr Św. Klary
“Podczas, gdy wciąż odżywają w naszych sercach i pamięci uroczyste obchody Jubileuszu I Zakonu Franciszkańskiego, przychodzi nam zwrócić uwagę na przypadający w 2012 roku Jubileusz, podczas którego dziękować będziemu Bogu za dar konsekracji zakonnej Św. Klary w Porcjunkuli. Ten Jubileusz nie jest jedynie wspomnieniem chwalebnej przeszłości, lecz wydarzeniem, z którego przesłania historycznego można zaczerpnąć siłę do odnowienia woli służenia Kościołowi. Powołane przez Ducha, aby służyć Chrystiusowi ubogiemu, ukrzyżowanemu i zmartwychwstałemu, żyjąc świętą Ewangelią w posłuszeństwie, bez własności w czystości, jesteście strażniczkami charyzmatu Św. Klary i jako niewiasty konsekrowane, kontemplujecie znaki, które Duch Święty rozsiewa w naszej historii. Zasłuchane w Słowo Boga, przemówcie dziś jeszcze raz językiem miłości do serc i sumień kobiet i mężczyzn naszych czasów, aby mogli doświadczyć na sobie rzeczywistości zamieszkałej przez Boga”. (Z Listu Konferencji Ministrów Generalnych I Zakonu i TOR).
Prośba o materiały do celebracji liturgicznych
Drodzy Bracia Ministrowie,

Definitorium Generalne podjęło decyzję o utworzeniu wewnątrz Komisji do spraw życia kontemplacyjnego w Zakonie, Komisji liturgicznej OFM. Jednocześnie powierzono tej właśnie Komisji opracowanie - do użytku w naszych Wspólnotach, a także z myślą o przygotowaniu różnych wersji językowych - Mszału i lekcjonarza zawierającego teksty liturgiczne ku czci Świętych i Błogosławionych całego Zakonu Franciszkańskiego oraz Zakonu Sióstr Klarysek.

Oprócz Mszału i lekcjonarza, Definitorium zleciło wspomnianej Komisji przygotowanie uzupełnienia Liturgii Godzin oraz Rytuału zawierającego różne modlitwy i główne nabożeństwa odprawiane w naszych Wspólnotach i Prowincjach.

Uważamy, iż możliwość korzystania ze wspólnych tekstów liturgicznych w całym Zakonie, może przyczynić się w znaczący i skuteczny sposób do wytworzenia wspólnego sposobu myślenia w odniesieniu do sprawowanej przez nas liturgii, ubogaconej wielowiekową tradycją, której szczególnymi świadkami są nasi Święci i Błogosławieni Bracia i Siostry. W najważniejszych chwilach życia poszczególnych Wspólnot i Braci, będzie ona narzędziem dowartościowania i ubogacenia poszczególnych Wspólnot i Braci w najważniejszych chwilach ich życia.

Zwracamy się więc do Was z gorącą prośbą o współpracę w zebraniu materiałów już istniejących w Prowincjach i Konferencjach. Prosimy o przesłanie wszelkich istniejących materiałów i tekstów, możliwie zatwierdzonych przez kompetentne instancje, czy też Kongregację ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów. Dotyczy to:


  1. Formularzy Mszy św. o Świętych i Błogosławionych (I Zakonu, II Zakonu, i Franciszkańskiego Zakonu Świeckich), należących do Waszej Prowincji - w języku łacińskim bądź własnym;

  2. Tekstów własnych Liturgii Godzin (Hymny, Antyfony, Responsoria, Czytania, itp.) ku czci Świętych i Błogosławionych, którzy należą do Waszej Prowincji;

  3. Innych celebracji i obrzędów, które mogłyby się znaleźć w rytuale Prowincji.

Wszelkie zebrane materiały należy przesłać do dnia 31 maja 2011 r., na adres Fr. Julio Césara Bunadera - Definitora generalnego oraz Przewodniczącego Komisji Liturgicznej, do Kurii Generalnej Zakonu w Rzymie, e-mail: jbunader@ofm.org

Dziękując Wam za współpracę i oczekując z zainteresowaniem materiałów, które będziecie uprzejmi nam przesłać, serdecznie Wszystkich pozdrawiam i życzę z całego serca wszelkiego dobra i pokoju!

Fr. José R. Carballo, ofm

Minister Generalny OFM
Siostra Śmierć
Dnia 19 grudnia 2010 r., o godz. 9.30 odszedł do Domu Ojca w wieku 56 lat Fr. John Abela. Od ponad trzech tygodni przebywał w szpitalu Św. Piotra w Rzymie z powodu zawału serca. Niedoczynność serca spowodowała także niewydolność nerek, a do tych dolegliwości doszły również cukrzyca, płyn w płucach i bardzo niskie ciśnienie. Fr. John urodził sie w 1954 r. w Rabat (Malta), pierwszą profesję zakonną złożył w 1972 r., a w roku 1978 przyjął Święcenia Kapłańskie. Należał do Franciszkańskiej Prowincji św. Pawła na Malcie. Studiował teologię w Jerozolimie i był człowiekiem rzetelnej pracy. Współpracował z licznymi Towarzystwami Archeologicznymi w Jordaniii wraz z Fr. Michelle Piccirillo. Oprowadzał również pielgrzymów po miejscacj Świętych. Od 1997 r. pracował z oddaniem na stanowisku dyrektora Biura Komunikacji Kurii Generalnej w Rzymie. Miłego charakteru, był zawsze dyspozycyjny i otwarty do pomocy Współbraciom, i tym, którzy go potrzebowali.

20 grudnia 2010 r. o godz. 17.30, pożegnalnej Mszy św. przy trumnie Fr. Johna przewodniczył w kurialnym kościele p.w. Matki Bożej Pośredniczki Łask Minisetr Generalny wraz z blisko 60 kapłanami. Następnie trumna z ciałem Fr. Johna została przetransportowana na Maltę, gdzie mieszkają jego Mama i Brat. Odpoczywaj w pokoju nasz Drogi Współbracie! Dziękujemy Ci za Twoją obecnośc i Twoją służbę w Kurii Generalnej!


Projekt - Amazonia
Spotkanie UCLAF, które odbyło się w sierpniu 2010 r. w Paragwaju, podjęło dogłębną refleksję nad Projektem Amazońskim i przesłało odpowiednie propozycje Definitorium Generalnemu, które po analizie w czasie wrześniowego Tempo Forte, wyraziło opinię, że nadesłane propozycje są gdone uwagi, ale wymagają większej konkretyzacji. Mając świadomość, że niektóre aspekty Projektu wraz z doświadczeniem staną się bardziej jasne, szczególnie pod wpływem refleksji i opinii Wspólnoty bezpośrednio zaszczepionej w rzeczywistości amazońskiej, Definitorium dało “zielone światło” realizacji Projektu w następujących etapach: 1. utworzenie Komisji (Fr. Julio Cesar Bunader, Fr. Massimo Tedoldi, Fr. Joseph Rozansky e Fr. Nestor Inacio Schwerz - koordynator), której zadaniem byłoby wskazanie sposobów i środków w celu poinformowania całego Zakonu o podjętym Projekcie; 2. wysłanie listu Ministra Generalnego do Prowincjałów, Kustoszów i Prezesów Konferencji, w którym prosi o wysłanie do dyzspzycji Projektu kilku Braci należących do Konferencji UCLAF do czerwca br.; 3. opracowanie procesu formacyjnego realizowanego pod patronatem Rady Wykonawczej UCLAF, dla wyznaczonych Braci na dwóch etapach: czas zaadoptowanie się w strukturach już istniejących pod opieką jednego z misjonarzy i drugiego Brata odpowiedzialnego za formację w wymiarze systematycznym; 4. utowrzenie nowej Wspólnoty w celu rozpoczęcia i wzmocnienia obecności juz istniejących wspólnot, by utworzyć wewnętrzny projekt integracyjny poświęcony misji w Amazonii z szerszą siecią współpracy i solidarności; 5. umieścić temat Projektu w ramach spotkania z Wikariatami powierzonymi Zakonowi, które odbędzie się w Kurii Generalnej we wrześniu br.; 6. w międzyczasie Rada Wykonawcza UCLAF zwróci szczególną uwagę na następujące aspekty: rola wspólnoty, wsparcie ekonomiczne, sposoby i odpowiedzialni za kursy formacyjne nowych misjonarzy, itd.
Polska - ”Żyć Ewangelią”: nowa seria w języku polskim

1 listopada 2009 r. odbyła się w Warszawie sesja naukowa na temat: «Takie jest życie wedłu świętej Ewangelii naszego pana jezusa Chrystusa». W ramach Jubileuszu 800-lecia zatwierdzenia Protoreguły i pod patronatem Konferencji Franciszkańskich Ministrów Prowincjalnych, trzy Centra Franciszkańskie istniejące w Polsce (Centrum Franciszkańskie dla Europy Wschodniej i Północnej Azji - OFM, Instytut Franciszkański z Łodzi - OFMConv. i Centrum Duchowości ”Honoratianum” - OFMCap.) poświęciły tę sesję naukową aspektom formacyjnym i duszpasterskim Reguł Franciszkańskich. Wspomniane Centra zadbały również o publikację Akt sympozjum, zatytułowanych «Refleksje nad Regułami Franciszkańskimi». Wraz z tym wydaniem, które zawiera również inne materiały (np. Przemówienia Papieży - Jana XXIII i Benedykta XVI; Konferencje poprzedzające sesję naukową o charyzmacie i Regułach Franciszkańskich; Reguły Św. Franciszka, Św. Klary czy Franciszkańskiego Zakonu Świeckich w języku polskim), wydający tę pozycję Centra Franciszkańskie chcą zapoczątkować nową serię wydawniczą zatytułowaną ”Żyć Ewangelią”, która miałaby zaoferować jedno z narzędzi pomocnych w refleksji i studium, aby wydobyć dziś na nowo ”skarby” znajdujące się w regułach i w charyzmacie franciszkańskim.



Ogłoszenie Dekretów
W ostatnim czasie Ojciec święty Benedykt XVI, przyjmując na audiencji prywatnej J. Em. Ks. Kard. Angelo Amato, S.D.B., Prefekta Kongregacji d.s. Świetych, upoważnił Kongregację do ogłoszenia m.in. dwóch Dekretów, które dotyczą spraw prowadzonych przez Postulaturę Generalną naszego Zakonu.

Pierwszy Dekret ogłoszony 10 grudnia 2010 r. dotyczy uznania męczeństwa Sług Bożych Antoniego (w świecie: Michele Faúndez López), Kapłana Zakonu Braci Mniejszych, urodzonego w La Hiniesta (Hiszpania) - 23.07.1907, i Bonawentura (w świecie: Baltasara Mariano Muñoz Martínez), Kleryka Zakonu Braci Mniejszych, urodzonego w pobliżu Santa Cruz (Hiszpania) - 7.12.1912 r., jak również Pietro Sanchez Barba, urodzonego w Llano de Brujas (Hiszpania) - 1.07.1895 r., i Fulgenzio Martínez García, urodzonego w Ribera de Molina - 14.08.1911 r., Kapłanów Trzeciego Zakonu Regularnego Św. Franciszka z Asyżu, Proboszczów, zabitych z nienawiści do wiary podczas prześladowania religijnego w Hiszpanii w 1936 roku.

Drugi z Dekretów, ogłoszony 14 stycznia 2011 r., dotyczy cudu przypisanego wstawiennictwu Czcigodnej Służebnicy Bożej Antonia Maria Verna, Założycielce Instytutu Sióstr Miłosierdzia Niepokalanego Poczęcia w Ivrea; urodzonej w Rivarolo Canavese (Włochy) 12.06.1773 r. i zmarłej tamże 25.12.1838 r. Na chwałę Bożą. Amen.

Meksyk - Spotkanie Archiwistów Prowincjalnych
Od 2-5 grudnia 2010 r. w siedzibie Biblioteki Franciszkańskiej na Uniwersytecie obu Ameryk w Puebla odbyło międzynarodowe sympozjum na temat: ”Wiedza i kultura pomiędzy dwoma światami. Dokumenty źródłowe i różne interpretacje”. Wśród relatorów udział wzięli różni Archiwiści: Rocio Cazares Aguilar i Francisco Mejia z relacją o Bibliotece Franciszkańskiej Św. Gabriele Cholula; Celina Lertora Mendoza z relacją ”Archiwa i manuskrypty”: dzieła franciszkańskie. Fundusz zarezerwowany Biblioteki narodowej w Meksyku; Ana Maria Ruiz Martin: Archiwum historyczne Prowincji Św. Piotra i Św. Pawła w Michoacan; Pedro Gil Munoz: Archiwum historyczne Kurii Generalnej OFM: historia, zbiory, instrumenty pracy i projekty; Abel Pacheco: Stan Archiwum Św. Francesco di Lima; Luis Carlo Mantilla: Manuskrypty faranciszkańskie w historii Kolombii; Marco Antonio Ballesteros: Manuskrypty Prowicji Św. Franciszka i Santiago z Jalisco i Zacatecas; Francisco Morales i Rosario G. Paez Flores: Mnuskrypty franciszkańskie Biblioteki Narodowej w Meksyku i Instytutu Narodowego Antropologii i Historii; Lorenzo Calzavarini nie był obecny, ale przesłał swoją relację na temat: Kolegium Rozkrzewiania Wiary w Tarijia w procesie niepodległości Rio de la Plata.

W wolnych chwilach uczestnicy podejmowali dialog na temat spotkania archiwistów planowanego na rok 2014. Zauważono również konieczność umieszczenia na stronie internetowej Zakonu informacji o archiwum historycznym OFM wraz z historią, zawartością, instrumentami pracy i projektami; a wśród nich link wszystkich archiwów prowincjalnych pod hasłem Archiwum historycznego Zakonu, oraz przestudiowanie sposobu wprowadzenia Katalogów niektórych archiwów prowincjalnych na stronie internetowej Zakonu, i w ramach linku Archiwum historyczne.


Franciszkańskie nowości wydawnicze


  • Hrvatski Franjevački Biografski Leksikon (Chorwacki Bibliograficzny Słownik Franciszkański), Hoško Emanuel - Kapitanović Vicko (Urednici), Leksikografski zavod Miroslav Krleža i Vijeće

franjevačkih zajednica Hrvatske i Bosne i Hercegovine, Zagreb 2010, ss. 590.

Dzięki długim przygotowaniom i niesamowitemu zaangażowaniu powstał Podręcznik encyklopedyczny, który zawiera około 1000 haseł dotyczących członków Zakonu Franciszkańskiego, którzy swoją działalnością wnieśli znaczący wkład dla Zakonu Franciszkańskiego, Kościoła, Wspólnot, dla wiedzy i sztuki. Słownik w kolejności chronologicznej od momentu przybycia Franciszkanów do Chorwacji zawiera dane biograficzne, należność do zakonu i regionu; formacji, sprawowane funkcje, jak róznież ich najważniejsze zasługi i osiągniecia. Każdy Franciszkan otrzymał miejsce w słowniku na podstawie kryteriów dotyczących aktywności, a nie tylko pod względem przynależności do Zakonu. Jednakowo bowiem przedstawieni są Bracia Mniejsi, Bracia Mniejsi Konwentualni, Bracia Mniejsi Kapucyni oraz członkowie Trzeciego Zakonu Franciszkańskiego, jak również Siiostry Franciszkanki. Czyni to Słownik dziełem kompletnym, które podkreśla wielką rolę, jaką na przestrzeni historii odegrali na terenie Chorwacji Franciszkananie i Franciszkanki.




  • Interpreting Francis and Clara of Assisi from the middle ages to the present (Pytając Franciszka i Klarę z Asyżu - od Średniowiecza do współczesności), edited by Constant J Mews and Claire Renkin. Zaprezentowana 8 grudnia 2010 r., w siedzibie Biblioteki St. Paschal, Yarra Theological Union, Box Hill w Melbourne, przedstawia oryginalny obraz Franciszka i Klary na przestrzeni wieków. Rzeczywiście, poprzez życie uczniów Średniowiecza czy też sympatię wobec współczesnych ludzi - australijski artysta Arthur Boyd - w swojej książce ukazuje ich nieprzemijające przesłanie i przykład. Na liście współpracowników - wśród których znajdują się znani na arenie międzynarodowej wybitni pisarze w dziedzinie historii franciszkańskiej, literatury i sztuki, łącznie z tymi, którzy zostali powołani do życia ideałem franicszkańskim. Przyczynili się oni do powstania cennej pozycji ubogacającej historię franciszkanizmu. Pozycję można zamówić, pisząc na: info@broughtonpublishing.com.au


Wiadomości w skrócie


  • Spotkanie Braci pracujących w dykasteriach Kongregacji Watykańskich: Na dzień 16 grudnia 2010 r. Minister Generalny zaprosił do Kurii Współbraci, którzy pracują w różnych Kongregacjach Stolicy Świętej. Po braterskim spotkaniu, zaproszeni Bracia wzięli udział wraz ze Wspólnotą Kurii generalnej w Nieszporach, Kolacji i rekreacji. Obecnie 8 naszych Współbraci pracuje w Watykańskich Kongregacjach: 1 w Trybunale Sygnatury Apostolskiej, 1 Trybunale Roty Rzymskiej, 1 w Kongregacji Dokrtyny Wiary, 1 w Kongregacji d.s. Ewangelizacji Narodów, 1 w Sekretariacie Stanu, 1 w Kongregacji Biskupów, 1 w Kongregacji d.s. Życia Zakonnego i Instytutów Życia Apostolskiego, 1 w Penitencjarii Apostolskiej. Łącznie z Ministrem Generalnym 14 naszych Współbraci, z różnego tytułu współpracuje z dykasteriami Kurii Rzymskiej. Jak napisał O. Generał w liście zapraszającym Współbraci: “praca przy Stolicy Apostolskiej stwarza szczególną okazję, aby być poddanymi u stóp Świętego Kościoła, jak wzywa nas do tego Reguła, którą wszyscy przyjęliśmy”.

  • Międzynarodowy Kurs - Master WIEDZA O ŚRODOWISKU I PRZEDSIĘBIORCZOŚCI: zaproponowany przez Wydział Filozofii Papieskiego Uniwersytetu Antonianum (PUA) w ramach międzywydziałowego kursu akademickiego, który wykorzystuje współpracę własnych struktur akademickich , wraz z innymi instytucjami uniwersyteckimi i Jednostkami poszukującymi, w celu podjęcia na płaszczyźnie międzynarodowej ważnego tematu dotyczącego środowiska. Więcej

  • Kurs Formacyjny - Master - perspektywa franciszkańska: Instytut Duchowości Franciszkańskiej na papieskim Uniwersytecie Antonianum proponuje każdego roku kurs formacyjny w języku włoskim. Celem tego kursu dla formatorów z Rodziny franciszkańskiej jest pzedstawienie teoreytczne i praktyczne zasad i przebiegu okresu formacji, ze szczególnym uwzględnieniem antropologii franciszkańskiej. Od 2007 r. 19 Braci Mniejszych wzięło udział w tym kursie i dziś podjęli pracę w formacji początkowej. Informacji dotyczące kosztów, rozkładu zajęć i zapisów można uzyskać na stronie: http://www.antonianum.eu/

  • Doroczne spotkanie nowo wybranych Ministrów prowincjalnych i Kustoszy: odbyło się w dniach 17-28.01.2011 r. Wzięło w nim udział 19 Prowincjałów i Kustoszy. Zaproszeni relatorzy przedstawili różne treści na temat animacji, kierowania i administracji Wspólnot prowincjalnych i kustodialnych. Uczestnicy spotania mieli też okazję osobistego spotkania z O. Generałem i Definitorami, mogli zapoznać się również z pracą poszczególnych sekretariatów i biur Kurii Generalnej. Zobacz: http://www.ofm.org/

  • ITF - Istituto Teologico Francescano ( Franciszkański Instytut Teologiczny) w Petrópolis (Brazylia) prowadzi zapisy na kursy przewidziane w roku 2011. ITF oferuje również w ramach specjalizacji kurs misyjny ”Master in Evangelizzazione”, będący odzwierciedleniem priorytetów Zakonu. Mogą w nim uczestniczyć wszystkie zainteresowane Prowincje. Zobacz: www.itf.org.br/; więcej informacji znajdziecie na stronie: secretaria@itf.org.br

  • Wręczenie niemieckojęzycznej Edycji “Źródeł Franciszkańskich” Papieżowi Benedyktowi XVI. Podczas Audiencji generalnej 22 grudnia 2010 r., Fr. Leonardo Lehmann OFMCap, jeden z wydawców, przekazał Ojcu Świętemu Benedyktowi XVI książkę “Franziskus-Quellen”. Uradowany Papież powiedział: ”Mam już wersję włoską, teraz będę mógł czytać te teksty także w wersji niemieckiej”.

  • Święto Uniwersytwtu i Wielkiego Kanclerza PUA - 18 stycznia 2011 r. Doroczne święto Papieskiego Uniwersytetu Antonianum i jego Wielkiego Kanclerza zbiegło się w tym roku z Międzynarodowym Sympozjum na temat «Ekumenizm fundamentem pokoju». Sympozjum naukowe zorganizowane przez Uniwersytet Antonianum we współpracy z Instytutem Studiów Ekumenicznych w Wenecji oraz Centrum ”Pro Unione” Braci Mniejszych z Atonement, rozpoczęło się 17 stycznia br., a zakończyło spotkaniem przy okrągłym stole w święto Wielkiego Kanclerza, Fr. José R. Carballo.

  • Seminarium naukowe, zorganizowane przez Wyższą Szkołę Studiów Średniowiecznych i Franciszkańskich - Brat Franciszek - pozycja w Kulturze franciszkańskiej, z okazji publikacji Procesu Kanonizacyjnego Św. Bernardyna ze Sieny, pod redakcją Letizii Pellegrini, Ed. Quaracchi, w Rzymie, w piątek 25.03.2011, o godz. 15.30 na Papieskim Uniwersytecie, aula A. Web: www.antonianum.eu/medieval.htm - E-mail: sssmf@pua.antonianum.eu



Kalendarz Ministra Generalnego
02 luty: udział w obchodach Światowego Dnia Życia Konsekrowanego - Watykan.

07-11 luty: udział w Kapitule Frderacji Rosyjskiej w Kurii Generalnej - Rzym.

14-19 luty: udział w Seminarium nt. Życia Zakonnego w ramach Unii Wyższych Przełożónych Zakonnych - Rzym.

23-28 luty: wizyta w Prowincji Świętej Rodziny w Egipcie i odwiedziny Braci należących do Fundacji w Sudanie.
Niosący dar Ewangelii
Misja ewangelizowania należy do całego Kościoła, nie tylko do ministrów wyświęconych. W różnorodności posług, wszyscy Chrześcijanie wezwani są do udzielenia odpowiedzi na słowo Pana, posyłającego do głoszenia Dobrej Nowiny o Królestwie.Prawidłowa koncepcja Kościoła uznaje we wspólnym chrzcielnym uwarunkowaniu podstawę różnych charyzmatów i posług. Dlatego my, Bracia Mniejsi, czujemy się wezwani do działania na rzecz dzielenia naszej misji ze świeckimi, jako aktu prawdziwego oddania Ewangelii, daru Boga dla całego Kościoła. W ten sposóbświeccy korzystają ze swego prawa/obowiązku zachowywania, praktykowania i wyznawania przekazanej im wiary (Dei Verbum 10). Świecki jest ewangelizatorem z mocy prawa, nie dzieki czyjeś łaskawej zgodzie, a tym mniej w drodze zastępstwa, aby pośpieszyć z pomocą naszym brakom personalnym. Musimy zatem dokonać eklezjologicznego nawrócenia, pozwalającego nam pokonać klerykalna mentalność, dominującą u niektórych Braci. Wzorzec Kościoła, opatry wyłącznie na kapłanie i misjonarzu duchowym, nie pozwoliłby na ewangelizację dzieloną, zakłada ona bowiem gotowość rezygnacji z pewnych zabezpieczeń oraz do ustąpienia z miejsc władzy i bycia najważniejszymi. Dlatego takie oddanie byłoby konkretnym znakiem Ducha; a zadaniem nas, Braci Mniejszych, jest bycie tymi, którzy będą znajdowali prorockie znaki (n.25).
FRATERNITAS - OFM – Roma

Redattore: Robert Bahčič

Internet: http://www.ofm.org/fraternitas Email: rbahcic@ofm.org

­­­­­­­­­___________________________________________________________________________________________________

Regula et vita Minorum Fratrum haec est, scilicet Domini nostri Jesu Christi sanctum Evangelium observare (RB I,1)







©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna