Lepsze włĄczenie społeczne ludności romskiej za pomocą inicjatyw społeczeństwa obywatelskiego



Pobieranie 379.49 Kb.
Strona1/10
Data03.05.2016
Rozmiar379.49 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10





LEPSZE WŁĄCZENIE SPOŁECZNE LUDNOŚCI ROMSKIEJ

ZA POMOCĄ INICJATYW SPOŁECZEŃSTWA OBYWATELSKIEGO

_____________
RAPORT KOŃCOWY

C O N T E N T

Introduction…………………………………………. p. 3

Basic observations…………………………………. p. 3

Recommendations…………………………………. p. 6

Appendices

I. Concept note of the project………………. p. 17

II. Composition of the Coordination Group…. p. 19

III. Events and activities of the project………. p. 20

IV. Country reports…………………………. p. 36

V. Most important related EESC opinions…. p. 72


1.Wprowadzenie





    1. Wspieranie integracji Romów stanowiło od dawna priorytet EKES. Komunikat Komisji Europejskiej w sprawie unijnych ram dotyczących krajowych strategii integracji Romów do 2020 r.1 przyjęty w dniu 5 kwietnia 2011 r. oraz rozwijanie takich krajowych strategii integracji Romów nadały nowy rozmach działaniom Komitetu w zakresie konsultacji i monitorowania. Wraz z szeregiem opinii wyjaśniających i opinii z inicjatywy własnej Komitet rozpoczął na początku 2014 r. projekt zatytułowany „Lepsze włączenie społeczne ludności romskiej za pomocą inicjatyw społeczeństwa obywatelskiego”. Celem było zbadanie skutków właściwego prawodawstwa europejskiego z perspektywy (organizacji) społeczeństwa obywatelskiego, określenie jego niedociągnięć i przedstawienie propozycji co do dalszych kroków, które należy podjąć.




    1. Uczestnicy projektu mieli podczas wysłuchań okazję do uzyskania informacji z pierwszej ręki od ekspertów, grup interesu społeczeństwa obywatelskiego i osób odpowiedzialnych za wyznaczanie kierunków polityki UE i do zgromadzenia cennych doświadczeń podczas wizyt studyjnych w różnych państwach oraz spotkań z przedstawicielami rządu i społeczeństwa obywatelskiego. Mieliśmy przyjemność spotkać się z serdecznym przyjęciem, za co pragnę podziękować wszystkim zaangażowanym stronom za ich niewyczerpaną gotowość do służenia swoją wiedzą dla wsparcia naszych działań. Bardzo istotne było dla nas, że mogliśmy stwierdzić, jak wiele wiedzy zgromadzono, która może zapewnić w przyszłości udaną integrację Romów. Niniejsze sprawozdanie i towarzyszący mu wniosek oparte są na wiedzy i informacjach naszych partnerów. Pragniemy podkreślić w szczególności ich pomysły i zalecenia, a także, w niektórych przypadkach, wnioski na przyszłość, co pozwoli na lepsze reprezentowanie interesów społeczeństwa obywatelskiego i stworzenie bardziej sprawiedliwej i solidarnej Europy.




  1. Podstawowe uwagi




    1. Chociaż opracowano wiele różnych strategii, to niewiele z nich zostało wdrożonych, a zatem sytuacja Romów nie ulega poprawie w większości państw członkowskich pod względem ubóstwa i słabszej pozycji społecznej. Niektóre państwa członkowskie nie uczyniły nic, co wykraczałoby poza słowa zawarte w dokumentach.




    1. Poza uruchomieniem szeregu ogólnych zakrojonych na znaczną skalę projektów o znaczeniu strategicznym, liczne państwa członkowskie nie były zdolne do przeciwdziałania odczuwanym na co dzień negatywnym skutkom segregacji i dyskryminacji.




    1. Na wieloraką dyskryminację narażone są szczególnie kobiety i dzieci romskie, co powoduje dla nich dodatkowe obciążenie. W zasadzie sytuacja kobiet romskich w najważniejszych dziedzinach życia społecznego takich, jak kształcenie, zatrudnienie i zdrowie jest gorsza w stosunku do sytuacji mężczyzn romskich2.




    1. Musimy zatem zmierzyć się ze zjawiskiem segregacji i dyskryminacji z prawdziwą determinacją i zaangażowaniem, również przy pomocy wskaźników i procesów monitorowania przeprowadzanych z udziałem samej społeczności romskiej.

    2. W większości państw, gdzie Romowie spotykają się z segregacją, kryzys gospodarczy ograniczył ich możliwości na rynku pracy, jakość życia i praktyczne możliwości wdrażania dalej idących strategii, a wskaźniki dyskryminacji uległy pogorszeniu. Sytuacja jest szczególnie trudna w przypadku kobiet, dzieci i młodzieży romskiej.




    1. Odpowiednie najważniejsze cele określone w strategii Europa 2020 nie zostały osiągnięte, a liczba osób wykluczonych wzrosła.




    1. Niezrozumiałe jest, że europejski semestr nie zawiera żadnych szczegółowych odniesień do strategii integracji Romów. EKES sugeruje włączenie tej strategii do europejskiego semestru, aby umocnić jego cele polityczne.




    1. Ani Unia Europejska, ani organizacje społeczeństwa obywatelskiego nie dysponują właściwie środkami umożliwiającymi bezpośredni wpływ na rozwój i wdrażanie polityki krajowej.




    1. Projekt uświadomił nam przede wszystkim, że pozytywne wyniki można osiągnąć dzięki ciężkiej pracy i spójnej polityce opartej na wysokim stopniu zaangażowania politycznego, który wykracza poza wymiar rządowy, jak również dzięki stałemu uczestnictwu zaangażowanych stron na wszystkich szczeblach, przy akceptacji kultury większości (szczególnie tak, jak ma to miejsce w Finlandii).




    1. Chyba najbardziej przekonujący aspekt przykładu fińskiego, najbardziej proaktywnego wśród oglądanych przez nas – a jednocześnie wyrażający główne przesłanie – stanowi fakt, że sami zainteresowani biorą aktywny udział i pomagają w podejmowaniu decyzji. Przedstawiciele społeczności romskiej byli obecni na wszystkich spotkaniach dotyczących strategii integracji Romów, na wszystkich szczeblach i w znacznym stopniu byli odpowiednio reprezentowani pod względem jakościowym i ilościowym.




    1. Niezwykle istotne dla nowych liderów politycznych w Europie jest uznanie wartości strategii ramowej i zintensyfikowanie wysiłków na rzecz jej wdrożenia i monitorowania.




    1. Model praw podstawowych UE oparty jest na szeregu najistotniejszych wartości takich, jak demokracja, równość obywateli i poszanowanie powszechnych praw człowieka, w tym praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych. Dostęp Romów do przysługujących im praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych jest blokowany przez systematyczną dyskryminację, która nie została rozwiązana w polityce unijnej ani krajowej. Naruszenia tych praw nie można dalej ignorować. EKES spotkał się z pozytywnymi zmianami w sytuacji Romów tam, gdzie skoncentrowanie się na tych prawach doprowadziło do poprawy sytuacji Romów. Ponadto specyficzne bariery, z którymi spotykają się Romowie nie będąc obywatelami UE, również w znacznym stopniu nie zostały uwzględnione w strategiach integracji Romów.




    1. Zaangażowanie i przygotowania organizacji społeczeństwa obywatelskiego dają gwarancję i podstawy na przyszłość, szczególnie przy sprzyjającym klimacie politycznym.


    1. W państwach, w których sytuacja ulega pogorszeniu, zaobserwować można następujące zjawiska:




  • postawy i nastroje antyromskie o szczególnie dużym nasileniu, przy czym takie postawy i nastroje mają wpływ na sposób działania instytucji;

  • organizacje pozarządowe reprezentujące społeczeństwo obywatelskie i Romów są niewystarczająco (lub wcale) zaangażowane w proces wdrażania krajowych strategii integracji Romów;

  • poważne niedociągnięcia w zakresie monitorowania i oceny wdrażania strategii i programów (lub całkowity ich brak);

  • brak przejrzystości i rozliczalności procedur wsparcia i przydzielania zasobów, których odbiorcy nie są użytkownikami końcowymi, a raczej reprezentują społeczny system normatywny (dostawców usług, zleceniobiorców);

  • niezwykle niska liczba i udział zaangażowanych przedsiębiorstw społecznych, podobnie jak wysokość otrzymywanych przez nie dotacji;

  • przeciwdziałanie dyskryminacji i działania na rzecz równego traktowania, a także działania organów nadzoru nad mediami rzadko są niezależne i spójne, a w polityce zaobserwować można wysoki poziom kumoterstwa;

  • oficjalne stanowisko państwa w kwestii brzmienia lub wdrażania strategii odbiega znacznie od stanowiska społeczeństwa obywatelskiego;

  • gromadzenie lub analiza danych są niedostateczne, rzetelność danych nie jest pewna, a ze sprawozdań krajowych wynika, że realizowany jest interes rządu;

  • zasięg segregacji nie ulega zmniejszeniu;

  • strategie nie są wdrażane w sposób usystematyzowany, ale chaotycznie;

  • dotacje lub środki przyznawane na szczeblu lokalnym są czasami przeznaczane tylko na projekty skoncentrowane na pewnych aspektach strategii krajowych i nie uczestniczą w nich Romowie;

  • ogólny brak świadomości społeczeństwa nieromskiego o istnieniu i znaczeniu strategii integracji Romów;

  • organizacje romskie w dalszym ciągu są uzależnione politycznie, a partie romskie nadal są w znacznym stopniu oparte na protekcji;

  • z wskaźników statusu społeczno-ekonomicznego i dyskryminacji wynika, że osoby starsze, kobiety i dzieci są w niekorzystnej sytuacji, przy czym kobiety są powszechnie uznawane za motor zmian społecznych;

  • nie poprawia się dostęp do świadczeń socjalnych, a w niektórych obszarach ulega nawet pogorszeniu; we wszystkich przypadkach segregacja stosowana przez instytucje stanowi czynnik zmniejszający długość i jakość życia;

  • poza istotnymi rozbieżnościami wśród młodzieży romskiej występuje bardzo niski poziom uczestnictwa w systemie szkolnictwa, na wszystkich poziomach edukacji jest on znacznie niższy niż w przypadku młodzieży spoza społeczności romskiej; wysokie wskaźniki wczesnego kończenia nauki, nieobecności i włóczęgostwa są wyraźną oznaką segregacji;

  • w dalszym ciągu zdarzają się przypadki dyskryminowania przez instytucje (przymusowe eksmisje, segregacja w szkole, szkoły specjalne, brak równego dostępu do świadczeń itp.).




  1. Zalecenia




    1. Względy polityczne




      1. Model praw podstawowych UE oparty jest na szeregu najistotniejszych wartości takich, jak demokracja, równość i poszanowanie powszechnych praw człowieka, w tym praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych. Dostęp Romów do praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych jest blokowany przez systematyczną dyskryminację (prawną, instytucjonalną i opartą na kontaktach), która nie została rozwiązana w polityce unijnej ani krajowej. Naruszenia tych praw nie można dalej ignorować.




      1. Państwa członkowskie powinny zwracać szczególną uwagę na wdrażanie praw społecznych w dziedzinie integracji Romów: w Europejskiej karcie społecznej opracowanej przez Radę Europy określono prawa społeczne i swobody, a także utworzono mechanizm gwarantujący ich poszanowanie przez państwa będące stronami karty, wraz z procedurami monitorowania i skarg zbiorowych.3




      1. Dyskryminacja i antycyganizm, które występują na każdym szczeblu politycznym, społecznym i projektu, są spowodowane tym, że Romowie nie są reprezentowani w procesie podejmowania decyzji oraz tym, że uniemożliwia się im zabranie głosu. Aby to przezwyciężyć, należy zapewnić wymierne włączenie Romów we wszystkie obszary, które dotyczą ich społeczności.




      1. Różne formy dyskryminacji dotykają szczególnie kobiety i dzieci romskie, dlatego należy konsekwentnie wdrażać dodatkowe środki na rzecz równouprawnienia na każdym szczeblu procesu podejmowania decyzji w dziedzinach, które mają szczególny wpływ na społeczność Romów.




      1. Systematyczne planowanie i wdrażanie, koordynowanie polityki, podnoszenie świadomości i monitorowanie lokalnych ram prawnych, preferowanie zróżnicowanego podejścia opartego na prawdziwych potrzebach, przedstawianie dowodów i faktów, a także konsekwentne, stałe i systematyczne oceny są niezbędne i muszą zostać przewidziane, podobnie jak włączenie Romów na każdym etapie procesu.




      1. Państwa członkowskie muszą we wszystkich przypadkach dążyć do konsekwentnego wdrażania kryterium „pełnego dostępu”. Państwa członkowskie powinny zająć się dyskryminacją prawną i przepisami, które ograniczają dostęp do podstawowych usług ze względu na zamieszkanie, status imigranta lub obywatela. „Pełny dostęp” obejmuje również zagwarantowanie, aby procesy administracyjne ułatwiały dostęp, spełnienie wymogów dostępności fizycznej i przydatności, dostosowanie do potrzeb, przystępność oraz jakość odpowiednią do standardów również mieszkańcom obszarów o wysokiej koncentracji Romów oraz usprawnienie połączeń transportowych z instytucjami i usługami, do których ze względu na swoje położenie mają prawo swobodnego i nieskrępowanego dostępu. W ramach usług publicznych pewien procent Romów uczestniczyć w rozwiązywaniu kwestii właściwych dla Romów, aby sprawy te były dobrze rozumiane.

      2. W celu pełnego wdrożenia strategii ramowej, konieczne jest zapewnienie zaangażowania nowej administracji politycznej UE. Polityka integracji Romów musi stanowić element europejskiego semestru i konieczne jest rygorystyczne przestrzeganie zaleceń właściwych dla danego państwa.




      1. Jedynie systematyczne wdrażanie strategii systemowych może przynieść skutki.




      1. Najważniejszy element polityki afirmacyjnej polega na umożliwieniu członkom mniejszości zabrania głosu i zapewnieniu reprezentowania ich interesów. Powinniśmy wspierać narzędzia i postawy, które pomagają im podkreślić trudne położenie społeczne, jak również wysiłki polityczne na rzecz pokonania tych ograniczeń.




      1. Wszystkie zainteresowane strony muszą uznać wzmocnienie pozycji Romów za instrument, który czyni z nich pełnoprawnych obywateli.




      1. Osoby, które identyfikują się z tożsamością romską muszą być zdolne z własnej inicjatywy lub wraz z innymi członkami wspólnoty jako społeczność do podążania własną ścieżką i zachowania języka, kultury, zwyczajów itp., które stanowią podstawę ich tożsamości. Z tego względu krajowa strategia integracji Romów musi umożliwiać tym, którzy poczuwają się do tożsamości romskiej rozwijanie swojej wspólnoty oraz tworzenie swoich forów publicznych (mediów) i organizacji, a także czynienie ich bezpiecznymi i trwałymi (tak jak ma to miejsce w przypadku każdej innej mniejszości narażonej na wykluczenie społeczne).




      1. Sieć krajowych punktów kontaktowych Romów planowana przez Komisję Europejską musi stać się w pełni operacyjna. Taka sieć ma sens wyłącznie, jeśli uzyska niezbędne uprawnienia i zasoby, w szczególności finansowe. Te punkty kontaktowe muszą działać na zasadzie bliskiej, zinstytucjonalizowanej współpracy z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego. Proces wdrażania należy poddawać regularnym przeglądom, aby bezzwłocznie zidentyfikować słabości lub usprawnienia.




      1. Konieczne jest utworzenie sieci niezależnych ekspertów w każdym państwie członkowskim, aby zapewnić solidną ocenę krajowych strategii integracji Romów. Państwa członkowskie muszą również przeznaczyć środki na monitorowanie i (niezależną) ocenę dokonywaną przez organizacje społeczeństwa obywatelskiego, na przykład w ramach programów operacyjnych. Monitorowanie i ocenę trzeba koniecznie uwzględnić w ramach finansowania programu w ciągu trwania całego procesu.




      1. Biorąc pod uwagę wnioski zawarte w uzasadnieniu proponowanego zalecenia4 oraz pogorszenie sytuacji społeczno-ekonomicznej z powodu kryzysu, Komitet uważa, że Rada powinna skorzystać z uprawnienia do przyjmowania wiążących aktów prawnych, aby poprawić sytuację i zmniejszyć ubóstwo, które zagraża życiu ludzkiemu oraz aby zwalczać najbardziej skrajne skutki dyskryminacji, rasizmu i uprzedzeń wobec Romów.




      1. Szczególnie w przypadku skrajnie trudnej sytuacji, trzeba określić jasne ramy wdrażania praw człowieka i zaległe od dawna wprowadzenie punktów odniesienia i wskaźników umożliwiających ocenę sytuacji tego rodzaju.




      1. Grupy niezależnych badaczy wyposażone w instrumenty prawne i niezbędne zabezpieczenia, jeśli chodzi o etykę badawczą powinny przeprowadzać ocenę wdrażania strategii, przy wsparciu gwarantowanych funduszy i ich przejrzystego wykorzystania.




      1. Organy decyzyjne UE powinny konsekwentnie korzystać z możliwości otwartej koordynacji przy wdrażaniu polityki integracyjnej.




      1. Romowie nie powinni uzyskiwać specjalnych praw, ale konieczne jest pełne zagwarantowanie im praw podstawowych i wszystkich praw przysługujących obywatelom UE. Zagwarantowanie praw obejmuje proaktywne środki zapewniające korzystanie z praw w praktyce i sankcjonowanie naruszenia tych praw, szczególnie w przypadku, gdy osoby odpowiedzialne za wdrażanie prawa działają w sposób niesprawiedliwy i dyskryminujący.




      1. Znalezienie rozwiązań jest wskazane we wszystkich przypadkach skrajnego ubóstwa, które stanowi naruszenie praw człowieka i niezaspokojenia podstawowych potrzeb (takich jak dostęp do wody pitnej, opieki zdrowotnej lub podstawowych warunków sanitarnych osób zamieszkałych na obrzeżach miast, w obozach, głód dzieci, handel ludźmi, skrajnie szkodliwe środowisko i formy pracy itp.).




      1. Najważniejsze jest zaangażowanie i zmobilizowanie Romów we wszystkich obszarach działań, poszerzenie koncepcji ram współpracy, stworzenie kultury poszukiwania konsensusu, która wykracza poza zakres samych konsultacji.




      1. Praktyki w zakresie monitorowania i oceny stosowane przez obecne państwa członkowskie ograniczają się często do sprawozdań sporządzanych bez realnej metody oceny, czasami w oparciu o mało rzetelne dane, co daje często całkowicie wypaczony obraz. Określenie wskaźników i punktów odniesienia, jak również odpowiednie metodologie i wymogi, od których uzależnione jest należyte i niezależne gromadzenie danych i sprawozdawczość, stanowi warunek wstępny oceny strategii i programów interwencji. W związku z tym Komitet ponagla państwa członkowskie, aby przyjęły wreszcie i skutecznie wdrożyły ramy wskaźników opartych na prawach, aby monitorować wdrażanie krajowych strategii integracji Romów utworzonych przez grupę roboczą ds. wskaźników integracji Romów5 i zaangażować krajowe urzędy statystyczne, odpowiednie ministerstwa, władze lokalne, wspólnoty Romów i inne zainteresowane strony zaangażowane we wdrażanie.




      1. Przeprowadzanie oceny na szczeblu państw członkowskich należy powierzyć grupom naukowców i instytucji wyłonionych w drodze przetargu. Osoby te muszą być profesjonalistami bez powiązań politycznych, a ich niezależność należy dalej wzmocnić przy pomocy szeregu instrumentów prawnych (np. wprowadzenie oświadczenia o braku konfliktu interesów, zasad przejrzystości finansowania i wykorzystania środków, weryfikacji przez grono naukowców, monitorowanie metod badawczych itp.).




      1. Poza podlegającym programowaniu, przejrzystym i właściwym finansowaniem organów ds. równego traktowania, należy wzmocnić również ich sytuację prawną; jednocześnie organy ds. równego traktowania powinny także utrzymywać stałe i ścisłe kontakty z odpowiednimi stowarzyszeniami reprezentującymi Romów.




      1. Konieczne jest określenie wskaźników umożliwiających dokładny pomiar integracji i zaangażowania Romów (np. wskaźnik zatrudnienia w administracji lokalnej lub centralnej, dane dotyczące obecności w szkole, stopień zaangażowania we wdrażanie programów itp.).




      1. Aby zmierzyć się z segregacją i dyskryminacją, która trwa od pokoleń i ma wpływ na każdy przejaw życia osób nią dotkniętych, wdrożenie programów w formie projektów skoncentrowanych na jednym konkretnym problemie nie jest wystarczające. Najważniejsze jest obecnie, aby zdecydować się na systematyczne podejście do osiągnięcia celów strategicznych, przy pełnym poszanowaniu znaczenia podejścia opartego na udziale wielu agencji i zaangażowanych stron.




      1. Wprowadzenie podstawowego instrumentu dla dochodów jest nieodzowne, aby zapewnić pewien procent płacy minimalnej powiązany również z liczbą posiadanych dzieci, a w rezultacie zagwarantować bezpieczny poziom życia rodzinom żyjącym w skrajnym ubóstwie.




      1. Jest niedopuszczalne, aby dzieci cierpiały głód. Należy zapewnić dostępność żywności na szczeblu krajowym, by umożliwić wydawanie posiłków w szkołach (również podczas wakacji).




    1. Szczegółowe zalecenia polityczne




      1. Kształcenie




  • W przepisach konieczne jest wyraźne zagwarantowanie wszystkim dzieciom prawa równego dostępu do kształcenia na każdym poziomie – w tym do edukacji i opieki przedszkolnej oraz szkoleń zawodowych – bez względu na zamieszkanie, status imigranta lub obywatela;

  • Programy wsparcia w szkolnictwie publicznym (pomoc przy rejestracji, programy zapisów do pierwszej klasy, mediatorzy, programy zapobiegania nieobecnościom w szkole i wczesnemu kończeniu szkoły oraz rozwiązywania tych problemów; wspieranie wielokulturowości; szkolenie nauczycieli i podnoszenie świadomości, ze szczególnym podkreśleniem praw dzieci romskich, ich problemów i pozytywnych aspektów integracji; wsparcie skierowane do nowych dzieci);

  • Udzielanie wsparcia finansowego rodzinom o niskich dochodach, niezależnie od ich statusu, aby umożliwić pokrycie kosztów związanych z edukacją (np. zakupu mundurka, książek, dojazdu oraz zwolnienie z opłat, jeśli są one pobierane);

  • Sporządzanie i przyjmowanie przez szkoły planów na rzecz równych szans, które stanowić będą warunek wystąpienia o pomoc;

  • Rozwijanie, wdrażanie i upowszechnianie programów opartych na współpracy (skoncentrowanych na dziecku i z jego aktywnym udziałem). Uświadamianie i szkolenie odpowiednich zainteresowanych stron (nauczycieli, rodziców, przedstawicieli instytucji odpowiedzialnych za organizację i zarządzanie w placówkach oświatowych);

  • Zaangażowanie rodzin romskich w kształcenie ich dzieci: prowadzenie mediacji między rodzinami a szkołami, uświadomienie i zrozumienie znaczenia wykształcenia, nieformalne dyskusje, rozwiązywanie konfliktów, budowanie zaufania w szkołach;

  • Programy zajęć dodatkowych, rozwijanie zdolności. Uruchomienie programów zaradczych we wszystkich odnośnych szkołach, programy pomocy szkolnej;

  • Nieustanne propagowanie edukacji, która sprzyja integracji i doskonalenie programów: środowisko rodzinne, programy pierwszej i drugiej szansy, wychowanie przedszkolne, szkolenie nauczycieli, zajęcia pozalekcyjne, programy sprzyjające dalszemu kształceniu, specjalne materiały do nauczania, środki sprzyjające dostępności szkoleń dla dorosłych, edukacja obywatelska i szkolenia z zakresu praw i zwalczania dyskryminacji itd.;

  • Identyfikowanie, zapobieganie i eliminowanie wszelkiego rodzaju segregacji w szkole (w szczególności szkoły specjalne i oddzielne), przy jednoczesnym udzielaniu ukierunkowanego wsparcia nowym dzieciom imigrantów w ramach normalnego systemu szkolnictwa.



      1. Zatrudnienie




  • Cele strategii integracji Romów należy umocnić przy pomocy europejskich instrumentów polityki zatrudnienia, wskaźników i jasno zdefiniowanych celów. Europejski Fundusz Społeczny powinien zwiększyć finansowanie;

  • Należy rozwijać porozumienia między firmami a organizacjami pozarządowymi Romów w celu stymulowania szkoleń zawodowych i zatrudnienia, szczególnie w ramach gwarancji dla młodzieży;

  • wśród społeczności Romów należy promować przedsiębiorczość: wspomagać przeradzaniu się nieformalnej działalności gospodarczej w firmy, a organizacjom pozarządowym Romów należy udzielać usług konsultingowych i dawać wytyczne;

  • Promowanie przedsiębiorstw społecznych przez gwarantowanie mikrokredytów i szkolenie odpowiednich zainteresowanych stron. Opracowywanie programów mediacji również w tej dziedzinie. Celowe programy tworzenia zdolności do rozwijania przedsiębiorczości;

  • Tworzenie miejsc pracy i programy adaptacyjne (takie jak ACCEDER6), nauka przez pracę (szkolenia w miejscu pracy);

  • Wspieranie programów rekrutacji w sektorze publicznym i egzekwowanie prawa; jednoczesne wprowadzenie programów przeciwdziałania dyskryminacji i uprzedzeniom;

  • Tworzenie indywidualnych ścieżek kariery, rozwijanie poradnictwa zawodowego opartego na wsparciu innych członków społeczności; podnoszenie świadomości w miejscach pracy, sporządzanie umów (szkolenia, mentoring zawodowy i szkolenia w firmach, zarządzanie mobilnością zawodową itp.); nadzorowanie i wspieranie tworzenia środowiska sprzyjającego rekrutacji.

1.1.1Dostęp do opieki zdrowotnej





  • Tam gdzie prawo do opieki zdrowotnej stanowi prawo powszechnie obowiązujące, opieka zdrowotna dla społeczności Romów i dla wszystkich osób zagrożonych wykluczeniem powinna się poprawić (Hiszpania);

  • Ważne jest, aby uznać, że dla społeczności Romów dobre zdrowie oznacza więcej niż sam dostęp do opieki zdrowotnej. Nierówność społeczna w dziedzinie zdrowia wynika z nierówności codziennych warunków życia i głównych czynników, które to powodują: braku dostępu do władzy, pieniędzy i innych zasobów. Różnice w uwarunkowaniach społecznych powodują nierówność w dziedzinie zdrowia7. Wszystkie zaplanowane i wdrożone środki polityki publicznej muszą zmierzać do zmniejszenia tych nierówności;

  • Wykluczenie z systemu opieki zdrowotnej stanowi pogwałcenie podstawowych praw człowieka i w istotny sposób obniża jakość życia i oczekiwaną długość życia. Odebranie podstawowego prawa jest niedopuszczalne. Ponadto wyłączenie części populacji z zakresu służby zdrowia podważa cele w zakresie zdrowia publicznego i etyki zawodowej. Musimy zatem zagwarantować dostęp do opieki zdrowotnej wszystkim ludziom, niezależnie od ich miejsca zamieszkania, statusu imigranta lub obywatela;

  • W prawodawstwie należy wyraźnie przewidzieć prawa dla wszystkich ludzi, bez względu na miejsce zamieszkania, status migranta lub obywatela, prawo dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej na równych warunkach, również do świadczeń dotowanych. Powinno to obejmować zakaz dzielenia się danymi osobowymi przez instytucje opieki zdrowotnej i organy migracyjne, a także zakaz prowadzenia działań wykonawczych w instytucjach opieki zdrowotnej;

  • Celowe zniesienie barier w dostępie do opieki zdrowotnej (brak wiedzy, bariera językowa i administracyjna, dyskryminacja);

  • Doświadczenia zgromadzone podczas działalności romskich mediatorów w dziedzinie opieki zdrowotnej są przekonujące. Powinniśmy skorzystać z administracji systemów wsparcia do umocnienia tych programów, aby zapewnić ich akceptację oraz zagwarantować ich wykonalność;

  • Upowszechnianie i stosowanie wskaźnika integracji Romów w dziedzinie zdrowia (Rhipex) jako narzędzia planowania i oceny;

  • Wykorzystanie i upowszechnianie mobilnych jednostek opieki zdrowotnej, które utworzono w wielu państwach członkowskich i rozszerzenie zakresu udzielanych świadczeń;

  • Udzielanie niezbędnego dodatkowego finansowania, aby spełnić wymagania dotyczące prowadzenia badań lekarskich i zaopatrzenia w środki niezbędne do diagnostyki, zagwarantowanie pokrycia kosztów podróży;

  • Mobilne punkty medyczne (w których lekarze i studenci udzielają ubogim społecznościom, w tym społeczności romskiej, bezpłatnych konsultacji na miejscu) mogłyby zachęcać do dalszych badań lekarskich i wspierania ubogich, w tym Romów, u których stwierdzono poważne problemy zdrowotne;

  • Zapewnienie wszystkim dzieciom, w każdej sytuacji (i niezależnie od ich sytuacji) dostępu do krajowych programów szczepień i opieki pediatrycznej;




  • Monitorowanie pełnego i równego dostępu do opieki zdrowotnej, identyfikowanie przypadków dyskryminowania przez instytucje i podawanie do wiadomości publicznej przypadków gorszego traktowania. Niezależne monitorowanie zdrowia (przez właściwy organ), tworzenie potencjału badawczego;

  • Potrzebne nam są szersze, bardziej dostępne i lepszej jakości dane, aby poprawić dostęp do informacji na temat zdrowia oraz dostęp do opieki zdrowotnej, także aby zaplanować realizację programów celowych, opartych na dowodach. Wspieranie badań i gromadzenia dokładniejszych danych;

  • W przypadku uchodźców, którzy nie posiadają dokumentów, konieczne jest uznanie i zagwarantowanie podstawowych praw, etyki zawodowej i ochrony zdrowia publicznego, aby zapewnić im podstawowe świadczenia;

  • Wpływ na uzyskanie należytego dostępu do opieki zdrowotnej przez osoby (w tym Romów) żyjące w skrajnym ubóstwie ma również brak możliwości zbadania wzroku lub zakupu odpowiednich okularów lub soczewek. Badania wzroku wśród społeczności romskiej i uwzględnienie racjonalnych pod względem kosztów działań naprawczych, aby podnieść jakość życia Romów, którzy mają słaby wzrok lub są nim zagrożeni.




      1. Warunki mieszkaniowe




  • Gwarancje prawne w celu ochrony praw lokatorów i zapobiegania przymusowym eksmisjom przeprowadzanym bez należytego wypowiedzenia. Powinny obowiązywać wcześniejsze konsultacje, kontakt z mediatorami społecznymi oraz zaangażowanie organizacji społeczeństwa obywatelskiego;

  • Skuteczne mechanizmy niezależnych skarg w celu przeciwdziałania dyskryminacji przy zapewnianiu zakwaterowania ze względu na narodowość, rasę, zamieszkanie, status imigranta lub obywatela (w tym depenalizacja zakwaterowania i wynajmowania lokali nielegalnym imigrantom);

  • Bez wątpienia ubóstwo i getta stanowią poważne naruszenie praw człowieka i sprawiedliwości społecznej. Uruchomienie programów mieszkalnictwa socjalnego, rozwijanie istniejących programów;

  • Utworzenie gwarancji prawnych i w orzecznictwie uniemożliwiających przenoszenie lokatorów w okolice poniżej pewnych standardów, bez względu na sytuację8;

  • Należy sprawdzić, czy procedura przyznawania mieszkań i oceny warunków mieszkaniowych podlegała rygorystycznej kontroli pod względem środków prawnych i zapobieganiu dyskryminacji przez instytucje;

  • Monitorowanie, identyfikowanie slumsów, interwencje mediatorów, budowanie mieszkań socjalnych, pomoc przy przeprowadzkach, programy wsparcia, ocena;

  • Zbudowanie przystępnych mieszkań socjalnych. Korzystanie z gwarancji umownych;

  • Korzystanie z programów mediacji;

  • Nieodpowiednie warunki mieszkaniowe wywierają istotny wpływ na szanse powodzenia polityki w innych dziedzinach. Dlatego udzielenie pomocy w zakresie warunków mieszkaniowych w kontekście polityki wsparcia trzeba potraktować priorytetowo.

1.1.2Polityka wsparcia





  • Bardziej uważna weryfikacja dystrybucji wsparcia udzielanego w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych (Funduszy WRS), również przy zaangażowaniu społeczeństwa obywatelskiego, zlikwidowanie zakłóceń i nieprawidłowości, a jednocześnie uproszczenie stosowanych praktyk;

  • Zwiększenie przejrzystości i rozliczalności w odniesieniu do dystrybucji i wykorzystania zasobów we wszystkich przypadkach. W konsekwencji poprawa rozwiązań operacyjnych;

  • Podczas wdrażania Funduszy WRS państwa członkowskie powinny bardziej efektywnie korzystać z wsparcia budżetowego Funduszy WRS, aby zaangażować społeczeństwo obywatelskie w ocenę;

  • Udzielanie informacji na temat finansowania unijnego (strony internetowe, materiały informacyjne, szkolenia, bazy danych, ośrodki informacyjne itp.), w tym również dla społeczności lokalnych (władze gminne, organizacje społeczeństwa obywatelskiego);

  • Niezależna ocena skuteczności, odpowiedniości i procedur wykorzystania funduszy strukturalnych UE;

  • Mechanizmy monitorowania powinny również uniemożliwić przeznaczanie funduszy strukturalnych na programy, które w jakikolwiek sposób zaostrzają zjawisko segregacji i dyskryminacji;

  • Największe znaczenie ma utworzenie funduszu pomocy w sytuacjach kryzysowych, na wzór Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji, który udzielałby bezpośredniego wsparcia w sytuacji skrajnej segregacji.

  • Inwestycje w badania naukowe oraz zapewnienie wszystkim rezydentom romskim innowacyjnych świadczeń sprzyjających włączeniu społecznemu, bez względu na status, na szczeblu lokalnym, na którym takie świadczenia są udzielane.




      1. Uczestnictwo




  • Obecnie istnieją dwie struktury, dzięki którym głos Romów może zostać wysłuchany na szczeblu europejskim. Pierwsza z nich to platforma europejska na rzecz włączenia społecznego Romów. Platforma powstała w 2008 r. i skupia ona przedstawicieli rządów krajowych, UE, organizacji międzynarodowych i społeczeństwa obywatelskiego Romów. Jej celem jest stymulowanie współpracy i wymiany doświadczeń wszystkich zainteresowanych stron na temat skutecznego włączenia społecznego Romów oraz strategii i rozwiązań integracyjnych. Drugą strukturę stanowi Europejskie Forum Romów i Wędrowców utworzone w 2004 r. przez Radę Europy, aby umożliwić Romom debatę na szczeblu europejskim;

  • Zaangażowanie Romów na wszystkich etapach procesu podejmowania decyzji jest niezbędne do wypracowania skutecznych strategii, które mogą istotnie zmienić sytuację Romów w UE. Narzędzia, które mamy obecnie do dyspozycji, nie są w tym celu wystarczające;

  • Potrzebne są formalne struktury, w ramach których zostanie wysłuchany głos Romów, ich zdanie nie będzie ignorowane przez decydentów, gdzie Romowie będą mogli wnieść swój wkład we wszystkich dziedzinach polityki, a nie tylko w sprawach bezpośrednio dotyczących społeczności Romów. Na szczeblu UE należy utworzyć stałe struktury w ramach EKES, które umożliwiłyby Romom zabieranie głosu w jasny i skoncentrowany sposób, któremu następnie nadawano by bieg w ramach sformalizowanych struktur;



  • Komisja Europejska zaleca państwom członkowskim utworzenie krajowych platform integracji Romów, który byłyby otwarte dla organizacji społeczeństwa obywatelskiego i w których mogłyby uczestniczyć wszystkie organizacje. Działanie takich platform odbywałoby się w regularny sposób. Organizacja ich działalności i plan spotkań byłyby wspólnie opracowywane przez punkt kontaktowy dla Romów i reprezentujące ich organizacje;

  • Komisja Europejska, EKES i organizacje pozarządowe powinny uruchomić Europejskie Forum Romów, aby zaangażować społeczeństwo obywatelskie w opracowywanie i wdrażanie strategii (jednym z takich przykładów jest Europejskie Forum Migracji);

  • Rozwijanie sieci koordynującej fora lokalne, która mogłaby zostać motorem inicjatyw lokalnych przez promowanie współpracy między przedstawicielami władz lokalnych, państwem a społeczeństwem obywatelskim;

  • Umocnienie zdolności organizacji pozarządowych działających na rzecz włączenia społecznego Romów (w zakresie zasobów ludzkich, rzecznictwa, wykorzystywania środków i komunikacji) ma priorytetowe znaczenie;

  • Bardzo istotne jest promowanie kultury i języka Romów, wraz z pozytywnym wizerunkiem tożsamości romskiej (zachowanie kultury, języka i świąt, wspieranie produktów kulturowych i medialnych itp.). Należy stworzyć odpowiednie warunki tak, aby społeczność romska była dumna ze swojej tożsamości;

  • Utworzenie wskaźników w celu promowania uczestnictwa, które pozwoliłyby wprowadzić w życie zasadę „nic o nas bez nas” od koncepcji, poprzez wdrożenie, po ocenę.

  • Kościoły mogą odegrać ważną rolę w tłumieniu segregacji indywidualnej i instytucjonalnej. Musimy rozwinąć świadomość kościołów w tej kwestii, upoważnić je do tego, wspierać odpowiednie programy i zapewnić im możliwość udziału w lokalnych procedurach konsultacji. Istotne jest, aby przeciwdziałać nastrojom antycygańskim, które występują czasem również w kościołach, przy pomocy odpowiednich instrumentów (programów edukacyjnych, kampanii uświadamiających, szkoleń, mediacji itp.);

  • Istotne jest również, aby mechanizmy koordynacji (horyzontalne i wertykalne) opierały się systematycznie, i to na każdym szczeblu, na konsensusie i stałym zaangażowaniu osób, których sprawa ta dotyczy w najwyższym stopniu. Potrzebna jest kultura konsensusu, która wykracza poza zakres zwykłych konsultacji i platform stałego dialogu.




      1. Ocena




  • Wiążące instrumenty lub środki prawne, bądź inne sposoby wykonania zobowiązań politycznych, szczególnie w przypadkach, w których niezależne oceny wykazują systematycznie negatywne zmiany (np. skrajne ubóstwo, wzrost liczby dzieci cierpiących głód, wzrost bezrobocia wśród Romów, rozpowszechnienie dyskryminacji);

  • Gromadzenie i udostępnianie danych jakościowych dotyczących środowisk, które cechuje dyskryminacja i segregacja, usystematyzowanie i dostarczanie takich danych w kontekście lokalnych i centralnych mechanizmów koordynacji.




      1. Wymiar przeciwdziałania dyskryminacji




  • Wszystkie zainteresowane strony powinny uznać dyskryminację i antycyganizm za główną przyczynę wykluczenia i segregacji Romów, którymi trzeba się zająć, aby uzyskać równe prawa dla Romów w UE. Wymaga to wyedukowania ogółu społeczeństwa w kwestii społeczności romskiej i poinformowania urzędników o zobowiązaniach, które spoczywają na nich na mocy przepisów w dziedzinie praw człowieka;

  • Zarówno UE, jak i państwa członkowskie muszą podjąć wszelkie środki niezbędne do zapewnienia przestrzegania przez państwa członkowskie dyrektywy w sprawie przeciwdziałania dyskryminacji rasowej lub etnicznej9 oraz dyrektywy w sprawie równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy10;

  • Włączenie praw społecznych w zakres mandatu Agencji Praw Podstawowych (FRA);

  • Zapewnienie ochrony podstawowych swobód europejskich nomadom i wędrowcom, a w szczególności dzieciom, kobietom, osobom starszym i chorym;

  • Umocnienie instrumentów prawnych, zaleceń zawodowych, monitorowania i wdrażania, wspierania szkoleń dotyczących potencjalnej stronniczości mediów. Umocnienie niezależności organów nadzorujących media i zapewnienie im odpowiednich zasobów;

  • Podnoszenie świadomości Romów w zakresie przysługujących im praw i ułatwienie dostępu do wymiaru sprawiedliwości;

  • Dostęp do pomocy prawnej, wspieranie innych mechanizmów rzecznictwa w celu umocnienia procesu sprawozdawczości;

  • Zarówno UE, jak i państwa członkowskie powinny zapewnić transpozycję i wdrożenie dyrektywy w sprawie praw ofiar (która ma równe zastosowanie do ofiar, bez względu na status zamieszkania), a także skuteczną ochronę i dostęp do wymiaru sprawiedliwości Romów będących ofiarami przestępstwa (np. bezpieczne zgłaszanie na policję); bezpieczne śledztwo i ściganie, z uwzględnieniem potencjalnej stronniczości i innych czynników pogarszających sytuację; dostęp do statusu zamieszkania, dostęp do świadczeń pomocowych);

  • Wspieranie porozumień strategicznych przy współpracy i wsparciu mediów (promowanie zmiany postaw, informowanie na temat Romów i ich kultury, historii, zwalczanie stereotypów, międzykulturowość i wielokulturowość, podnoszenie świadomości);

  • Otwieranie lokalnych ośrodków informacyjnych w celu zwalczania negatywnych stereotypów;

  • Dokumentowanie najlepszych praktyk i dzielenie się nimi, wymiana informacji na temat takich praktyk i lepsze udostępnianie ich11;

  • Tworzenie organów – w miarę możliwości niezależnych – odpowiedzialnych za równe traktowanie w dziedzinie prawa cywilnego i karnego oraz zapewnienie ich sprawnego działania;

  • Podnoszenie świadomości w zakresie tożsamości, kultury i wartości Romów, zapewniając instrumenty niezbędne w tym celu (kanały i audycje radiowe i telewizyjne, szkolenia, finansowanie itd.);

  • Systematyczne i ostre karanie przypadków segregacji w szkolnictwie oraz w miejscu pracy i zamieszkania, przy jednoczesnym utworzeniu środków odwoławczych.



  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna