MAŁopolski konkurs biologiczny dla uczniów szkóŁ gimnazjalnych w roku szkolnym 2009/2010 Etap szkolny



Pobieranie 280.21 Kb.
Data08.05.2016
Rozmiar280.21 Kb.



Kod ucznia



MAŁOPOLSKI KONKURS BIOLOGICZNY

DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH

w roku szkolnym 2009/2010

Etap szkolny



Liczba punktów możliwa do uzyskania

- 77

Uzyskana liczba punktów

-


Miejsce na metryczkę ucznia




Drogi Uczniu!

Miło nam, że zdecydowałeś się sprawdzić swoją wiedzę i umiejętności w Małopolskim Konkursie Biologicznym.

Zanim przystąpisz do rozwiązywania testu, wpisz swoje imię, nazwisko, datę i miejsce urodzenia, nazwę szkoły oraz imię i nazwisko nauczyciela przygotowującego Cię do konkursu na oddzielnie przygotowanej karcie, włóż ją do koperty i zaklej.

Aby jak najlepiej wykonać wszystkie zadania z testu, który znajduje się przed Tobą, przestrzegaj następujących zasad:

  • sprawdź czy test zawiera – 44 zadania, ewentualny brak zgłoś nauczycielowi,

  • pracuj uważnie – masz 90 minut na wykonanie wszystkich poleceń,

  • pisz starannie i z namysłem,

  • rozwiązania zapisuj długopisem - zapisy rozwiązań ołówkiem nie będą oceniane,

  • w razie pomyłki nie używaj korektora – błędną odpowiedź przekreśl i zastąp poprawną,

  • możesz skorzystać z brudnopisu zamieszczonego na ostatniej stronie arkusza, lecz pamiętaj, że notatki w nim sporządzone nie będą podlegały ocenie,

  • za prawidłowe odpowiedzi otrzymasz maksymalnie 77 punktów.

Życzymy Ci satysfakcji z uczestnictwa w konkursie i uzyskania wysokiego wyniku.
Powodzenia


Zadanie 1. [0 – 1]

Rozpoznaj tkanki roślinne przedstawione na poniższych rysunkach:

1. 2. 3.

Komórki przedstawione na rysunkach należą do tkanek:






1.

2.

3.

A.

drewno

zwarcica

miękisz asymilacyjny

B.

łyko

zwarcica

twardzica

C.

łyko

twardzica

zwarcica

D.

miękisz asymilacyjny

zwarcica

twardzica


Zadanie 2. [0 - 1]

Który zestaw zawiera wyłącznie tkanki roślinne?

A. miękisz zasadniczy, limfa, twardzica.

B. korek, miękisz gąbczasty, krew.

C. drewno, miazga, tkanka nabłonkowa.

D. łyko, miękisz palisadowy, twardzica.


Zadanie 3. [0 – 1]

Spośród podanych niżej informacji wskaż te, które charakteryzują skórkę i korek wpisując w miejscu kropek odpowiednie numery.

1. Posiada martwe komórki wypełnione powietrzem.

2. Posiada żywe komórki, z których tylko niektóre posiadają chloroplasty.

3. Posiada aparaty szparkowe, przez które odbywa się wymiana gazowa.

4. Posiada przetchlinki, przez które odbywa się wymiana gazowa.

5. Komórki pokryte są kutikulą.
Skórka ……….. Korek …………
Zadanie 4. [0 – 1]

Przyrost łodygi na grubość odbywa się w wyniku podziałów komórek tkanki twórczej

zwanej miazgą. Miazga występuje między:

A. walcem osiowym a korą pierwotną.

B. drewnem a tkanką miękiszową.

C. drewnem a łykiem.

D. drewnem a tkanką okrywającą.

Zadanie 5. [0 – 1]

Wskaż właściwą, pełną definicję procesu fotosyntezy. Fotosynteza jest to proces:

A. syntezy z prostych związków organicznych związków nieorganicznych z udziałem

energii świetlnej.

B. kataboliczny polegający na powstawaniu związków organicznych z udziałem

energii świetlnej i chlorofilu.

C. analizy węglowodanów na dwutlenek węgla i wodę z udziałem energii

świetlnej i chlorofilu.

D. anaboliczny polegający na powstawaniu węglowodanów z prostych związków

nieorganicznych z udziałem energii świetlnej i chlorofilu.


Zadanie 6. [0 – 1]

Który z wymienionych czynników nie ma wpływu na proces fotosyntezy?

A. stężenie dwutlenku węgla w powietrzu.

B. barwa i natężenie światła.

C. stężenie tlenu w powietrzu.

D. temperatura.


Zadanie 7. [0 – 3]

Wybierz z podanych określeń nazwy: organu ( 1 ), tkanki (2 ), organellum ( 3 ), w których zachodzi proces fotosyntezy u klonu. Określenia: mitochondrium, miękisz spichrzowy, pień, liść, miękisz palisadowy, chloroplast, korzeń, tkanka twórcza

1. organ …………………

2. tkanka ……………….

3. organellum ………………..


Zadanie 8. [0 – 4]

Po jednej stronie wypisano części kwiatu, a po drugiej – pełnione przez nie funkcje. Połącz obie części kolumny tworząc odpowiadające sobie pary.



Części kwiatu: Funkcje:

1. dno kwiatowe a. zawiera komórkę jajową

2. płatki korony b. wabią zwierzęta zapylające

3. zalążnia słupka c. zawierają ziarna pyłku

4. pylniki d. chroni zalążek

5. nitka pręcikowa e. utrzymuje elementy kwiatu

6. ziarna pyłku f. miejsce zapylenia

7. zalążek g. utrzymuje pylniki

8. znamię słupka h. zawierają komórki rozrodcze męskie
1. …….., 2. ……., 3. ………, 4. ………, 5. ………, 6. …….., 7. ………, 8 ………..

Zadanie 9. [0 – 1]

Wśród wymienionych organizmów podkreśl trzy zaliczane do roślin zarodnikowych.



Sosna, mech, dąb, skrzyp, jałowiec, klon, paproć, jodła , lipa,

Zadanie 10. [0 – 1]

Podkreśl trzy zdania charakteryzujące wyłącznie kwiaty zapylane przez wiatr.

1. Znamiona ich słupków są długie i lepkie.

2. Wydzielają nektar.

3. Mają intensywny zapach.

4. Formują kwiatostany.

5. Mają barwne płatki korony.

6. Wytwarzają duże ilości lekkiego pyłku.

7. Wytwarzają lepki pyłek.
Zadanie 11. [ 0 – 4]

Uzupełnij tabelę wstawiając znak „ +” we właściwych rubrykach, wskazując w ten sposób występowanie odpowiednich organów u wymienionych gatunków roślin.



Nazwa rośliny

Korzeń

Łodyżka/Łodyga

Listek/Liść

Kwiat

Owoc


Mech płonnik
















Sosna zwyczajna
















Narecznica samcza
















Mak polny

















Zadanie 12. [ 0 – 1]

Uczniowie narysowali schemat komórki zwierzęcej nazywając podstawowe struktury jej budowy. Zaznacz który rysunek został wykony i opisany poprawnie.


błona komórkowa

wodniczka

jądro
cytoplazma
chloroplasty

ściana komórkowa

mitochondriom

jądro


cytoplazma

wodniczka





  1. B.


błona komórkowa
chloroplast

jądro


wodniczka
mitochondrium





błona komórkowa
wodniczka
jądro

cytoplazma

mitochondrium

C. D.
Zadanie 13. [0 – 3]

Na podstawie charakterystycznej cechy organizmu, określ, do jakich królestw może on być przyporządkowany. Określenia mogą być wykorzystywane wielokrotnie.
a. Organizmy zbudowane z komórek otoczonych ścianą komórkową.

b. Organizmy zbudowane z komórek otoczonych tylko błoną komórkową.

c. Organizmy zbudowane z jednej komórki.

d. Organizmy zbudowane z wielu komórek.

e. Organizmy posiadające w komórce chloroplasty.

f. Organizmy nie posiadające w komórkach chloroplastów.

g. Organizmy posiadające w komórce jądro.

h. Organizmy nie posiadające w komórce jadra.




Królestwo organizmów

Opis organizmów

GRZYBY




ROŚLINY




ZWIERZĘTA





Zadanie 14. [0 – 1]

Wybierz cechy charakterystyczne dla parzydełkowców i odpowiednie litery wpisz kolejno do okienek umieszczonym poniżej.

T. Są zwierzętami środowiska wodnego.

M. Są zwierzętami środowiska lądowego.

K. Zbudowane są z dwóch warstw komórek ekto i endodermy.

A. Posiadają komórki parzydełkowe.

B. Są pasożytami.

N. Są drapieżnikami.

O. Prowadzą tylko osiadły tryb życia.

K. Prowadzą osiadły lub wolno żyjący tryb życia.

R. Posiadają wór skórno-mięśniowy.

A. Posiadają jamę chłonąco-trawiącą.




















Zadanie 15. [0 – 1]

Zakreśl poprawną definicję pojęcia otrzymanego jako rozwiązanie zadania nr 14.

A. Zespół komórek o podobnej budowie, które ściśle do siebie przylegają.

B. Zespół komórek o podobnej budowie, które pełnią w organizmie określone funkcje.

C. zespół komórek o podobnej budowie, które pełnią w organizmie odmienne funkcje.

D. zespół komórek o odmiennej budowie, które pełnią w organizmie określone funkcje.


Zadanie 16. [0 – 3]

Poniżej wymienione pojęcia i zwroty wpisz w odpowiednie kolumny tabeli.



brak otworu odbytowego, obojnactwo, rozdzielnopłciowość, brak układu oddechowego, obecność układu pokarmowego w postaci rurki, pasożytniczy tryb życia,

Cechy tasiemca

Cechy wspólne tasiemca i glisty ludzkiej

Cechy glisty ludzkiej










Zadanie 17. [0 – 4]

Niekiedy dżdżownica ziemna mylnie bywa nazywana glistą. Wpisz obok cech glisty literę G, a obok cech dżdżownicy literę D.

a. Żyje w glebie .…

b. Żyje wewnątrz innego żywego organizmu ….

c. Jej ciało pokryte jest śluzem ….

d. Jej ciało pokryte jest oskórkiem odpornym na działanie enzymów trawiennych …..

e. Posiada ciało niepodzielone na segmenty…..

f. Posiada ciało podzielone na pierścienie ……

h. Posiada układ krwionośny …..

g. Nie posiada układu krwionośnego …..


Z

adanie
18. [0 – 1]

N


4
a rysunku raka, cyframi 1-4 oznaczono:


1







1

2

3

4

A.

głowotułów

odwłok

odnóża kroczne

czułki

B.

głowa

odwłok

odnóża kroczne

c
3
zułki

C.

głowa

tułów

odnóża kroczne

czułki

D.

głowotułów

odwłok

skrzela


2
czułki



Zadanie 19. [0 – 1]

Na podstawie poniższego rysunku podkreśl cztery charakterystyczne cechy owada.

1

. Ciało podzielone na głowę, tułów i odwłok.

2. Cztery pary odnóży krocznych.

3. Trzy pary odnóży krocznych.

4. Odwłok segmentowany.

5 Odwłok nie segmentowany.

6. Na głowie oczy i czułki.

7. Na głowie oczy, nogogłaszczki i szczękoczułki.

8.Ciało podzielone na głowotułów i odwłok.



Zadanie 20. [0 – 3]

Wymienione poniżej nazwy zwierząt przyporządkuj do odpowiedniej jednostki systematycznej wpisując je do właściwej kolumny w tabeli.



Racicznica, pąkle, rurecznik, wypławek ,koral, glista, chełbia, pijawka, pomrów, kiełż, tasiemiec, owsik

parzydełkowce

płazińce

nicienie

pierścienice

stawonogi

mięczaki


















Zadanie 21. [0 – 1]

Które zdanie zawiera błędną informację?

Kręgowce posiadają:

A. szkielet wewnętrzny.

B. układ krwionośny zamknięty.

C. serce po stronie brzusznej.

D. serce po stronie grzbietowej.
Zadanie 22. [0 – 3]

Połącz w pary pojęcia z kolumny A z ich wyjaśnieniami z kolumny B



A

B

1. bioluminescencja

2. pokładełko

3. linienie

4. tchawki

5. kądziołki przędne

6.regeneracja



a. narząd występujący u owadów służący do składania jaj

b. gruczoły produkujące lepką wydzielinę służącą do budowy pajęczyny

c. okresowe zrzucanie starego pancerza w miarę wzrostu stawonoga

d. zjawisko wytwarzania światła przez organizmy

e. system rozgałęzionych rurek wewnątrz ciała owada

f. odtwarzanie utraconych części ciała

1……, 2…….., 3…….., 4…….., 5……., 6……….



Zadanie 23 [0 – 4]

Uzupełnij test analogii wpisując w miejscu kropek literę oznaczającą prawidłową odpowiedź.



1. pająk – płucotchawki → rak ………

A. tchawki B. skrzela C. płuca D. powierzchnia ciała



2. ślimak- spiralnie skręcona muszla → małże…..

A. brak muszli B. dwuklapowa muszla nie mogąca się zamykać

C. stożkowata muszla D. dwuklapowa muszla mogąca się zamykać
3. tasiemiec – dwóch żywicieli → glista ludzka……..

A. dwóch żywicieli B. brak żywicieli C trzech żywicieli D. jeden żywiciel


4. meduza chełbi-rozmnażanie płciowe → polip chełbi …….

A. rozmnażanie płciowe B. rozmnażanie bezpłciowe

C. rozmnażanie płciowe i bezpłciowe D. rozmnażanie płciowe lub bezpłciowe

Zadanie 24. [0 – 2]

Porównaj kijankę żaby z osobnikiem dorosłym wpisując w odpowiednie kolumny podane niżej określenia:



Woda, woda i ląd, płuca, skrzela, tak, nie, ogon, kończyny,

Porównanie środowiska życia i cech budowy kijanki i osobnika dorosłego żaby.

kijanka

osobnik dorosły

środowisko życia







cechy budowy ciała

narząd wymiany gazowej







narząd ruchu







wyraźna obecność linii bocznej








Zadanie 25. [0 – 1]

Ułóż łańcuch pokarmowy wykorzystując wszystkie organizmy wymienione poniżej:



Sikora bogatka, dąb szypułkowy, łasica, piędzik przedzimek

………………………………………………………………………………………………



Zadanie 26. [0 – 4]

Wymienionym parom organizmów przyporządkuj jedną z podanych współzależności populacyjnych.

1. bocian i czapla a. drapieżnictwo

2. sokół i wrona b. konkurencja międzygatunkowa

3. gołąb i człowiek c. protokooperacja

4. bąkojad i bawół d. komensalizm

1……., 2……., 3…….., 4……..
Zadanie 27. [0 – 1]

Worki powietrzne są dla ptaków:

A. miejscem przechowywania ptasiego mleczka.

B. narządem wymiany gazowej z krwią.

C. narządem hydrostatycznym.

D. okresowym magazynem powietrza.


Zadanie 28. [0 – 4]

W wolne miejsca w zdaniach wstaw odpowiednie określenia:



dymorfizm płciowy, bocian, toki, rozdzielnopłciowe , zagniazdowniki, gniazdowniki, okres godowy, kuropatwa

Wszystkie ptaki są ………………………… . U wielu gatunków, na przykład u bażanta, występuje ……………… ……………………. Czas poszukiwania przez ptaki partnera do rozrodu to ………….. ………….. . Towarzyszą mu skomplikowane rytuały zalotów, czyli ……………….. ,

po godach przystępują do budowy gniazd. Ślepe i bezradne pisklęta to …………...……..…….,jak np.……………………….. Te pokryte puchem i bardziej samodzielne to ……..…….………… jak np.……………………. .

Zadanie 29. [0 – 1]

Układ szkieletowy człowieka spełnia w organizmie bardzo liczne funkcje, który zestaw poprawnie je określa?

I – magazynuje witaminy;

II – jest miejscem przyczepu mięśni;

III – chroni narządy wewnętrzne ciała;

IV –wytwarza komórki krwi;

V – stanowi aktywną część układu ruchu;

VI – bierze udział w przekazywaniu bodźców słuchowych;

A. I, II, IV, VI.

B. II, III, IV, VI.

C. II, IV, V, VI.

D. I, II, III, V.


Zadanie 30. [ 0 - 1]

Zaznacz poprawną odpowiedź. Nagłośnia:

A. umożliwia połykanie pokarmu.

B. bierze udział w artykułowaniu dźwięków.

C. zamyka wejście do dróg oddechowych podczas połykania.

D. buduje aparat ochronny krtani tzw. jabłko Adama


Zadanie 31. [ 0 – 1]

Przyporządkuj wymienionym odcinkom przewodu pokarmowego zachodzące w nich procesy, wpisując cyfrę obok nazwy narządu .

Jama ustna - ……. 1. trawienie tłuszczów, kontynuacja trawienia cukrów i białek

intensywne wchłanianie produktów trawienia.

Żołądek - ……. 2. wchłanianie wody, soli mineralnych, niektórych witamin.

Jelito cienkie - …… 3. wydzielanie kwasu solnego oraz początek trawienia białek.

Jelito grube - ……. 4. rozdrabnianie i zmiękczanie pokarmu oraz początek

trawienia skrobi.



Zadanie 32. [0- 1]

Odczuwanie silnego bólu zęba oznacza, że bakterie wywołujące próchnicę uszkodziły:

A. wyłącznie zębinę.

B. wyłącznie szkliwo zęba.

C. szkliwo, zębinę i nie dotarły jeszcze do miazgi.

D. szkliwo, zębinę i dotarły już do miazgi.


Zadanie 33. [0 – 1]

Witamina ta uczestniczy w przemianie aminokwasów, wpływa na odporność organizmu. Jej brak powoduje występowanie drgawek, nadmierną pobudliwość, choroby skóry, zaburzenia przemiany aminokwasów. Tą witamina jest:

A. B6 B. B9

C. B12 D. PP



Zadanie 34. [ 0 – 1]

Spośród podanych informacji podkreśl cztery te, które dotyczą budowy i funkcjonowania naczyń włosowatych.



Duża grubość ścian, cienka warstwa mięśni gładkich obecność zastawek

bardzo mała grubość ścian brak warstwy mięśni gładkich

bardzo duża szybkość przepływu krwi bardzo niskie ciśnienie krwi wewnątrz naczynia

bardzo wysokie ciśnienie krwi wewnątrz naczynia bardzo mała szybkość przepływu krwi
Zadanie 35 [ 0 – 4]

Wpisz obok zdania tak, jeśli jest ono prawdziwe lub nie, jeśli nie jest prawdziwe.



1. Osierdzie jest błoną, która chroni mięsień sercowy przed urazami mechanicznymi.



2. Między przedsionkiem prawym a komorą prawą występuje zastawka dwudzielna, a między przedsionkiem lewym a komorą lewą zastawka trójdzielna.




3. Naczynia wieńcowe dostarczają do mięśnia sercowego tlen i składniki pokarmowe.




4. Do przedsionka prawego wpływa krew bogata dwutlenek węgla a do przedsionka lewego krew bogata w tlen.





Zadanie 36. [0 – 2]

W punktach od 1 do 6 opisano pewne czynności lub zjawiska wynikające z właściwości i funkcji układu odpornościowego organizmu człowieka. Określ, wpisując w miejsce kropek odpowiednie cyfry, które z nich są związane z odpornością wrodzoną organizmu a które z odpornością nabytą.

1. Wprowadzenie do organizmu osłabionych lub martwych drobnoustrojów chorobotwórczych.

2. Reakcja obronna, w której uczestniczą leukocyty niszczące antygeny.

3. Wprowadzenie do organizmu gotowych przeciwciał.

4. Pierwsza infekcja organizmu wywołana drobnoustrojami chorobotwórczymi.

5. Wytwarzanie przez organizm substancji o właściwościach bakteriobójczych.
Odporność wrodzona ………………, odporność nabyta ………………
Zadanie 37. [0 – 1]

Mocz ostateczny zdrowego człowieka powinien zawierać:

A. wodę, mocznik i sole mineralne.

B. wodę, białka i krwinki.

C. wodę, mocznik i cukry.

D. wodę, mocznik i aminokwasy.



Zadanie 38. [0 – 1]

Gigantyzm i karłowatość są najczęściej efektem nieprawidłowego działania jednego z gruczołów dokrewnych w okresie dzieciństwa i w okresie dojrzewania. Wskaż przyczynę tych zaburzeń wzrostu?






Gigantyzm

Karłowatość

A.

zbyt mała aktywność trzustki

nadmierna aktywność trzustki

B.

nadmierna aktywność przysadki mózgowej

zbyt mała aktywność przysadki mózgowej

C.

zbyt mała aktywność przysadki mózgowej

nadmierna aktywność przysadki mózgowej

D.

nadmierna aktywność tarczycy

zbyt mała aktywność tarczycy


Zadanie 39. [0 - 1 ]

Zaznacz na schemacie następujące elementy budowy ucha: błona bębenkowa, kanał słuchowy, nerw słuchowy, trąbka Eustachiusza, kanały półkoliste











Zadanie 40. [ 0 - 1]

Uporządkuj we właściwej kolejności etapy reakcji organizmu na podanie glukozy:

A. Pobudzenie trzustki do wydzielenia insuliny.

B. Spadek stężenia glukozy we krwi.

C. Zamiana w wątrobie glukozy w glikogen.

D. Podniesienie stężenia glukozy we krwi.

E. Pobudzenie trzustki do produkcji glukagonu.

Etapy reakcji organizmu: ….., ….., ……, ……, ……


Zadanie 41. [0 – 1]

Za pomniejszenie obrazu padającego na siatkówkę oka odpowiada:

A. rogówka i soczewka.

B. źrenica i soczewka.

C. soczewka i siatkówka.

D. soczewka i twardówka.


Zadanie 42. [0 – 1]

Elementami światłoczułymi siatkówki oka, umożliwiającymi widzenie odcieni szarości są:

A. pręciki.

B. czopki.

C. nerw wzrokowy.

D. plamka żółta.


Zadanie 43. [ 0 – 1]

Skrót DNA pochodzi od angielskiej nazwy związku chemicznego będącego nośnikiem informacji genetycznej. Polska nazwa tej substancji to:

A. Kwas deoksyrybonukleinowy.

B. Kwas rybonukleinowy.

C. Kwas ryboflawinowy.

D. Adenozynodwufosforan.


Zadanie 44. [0 – 1]

DNA tworzą następujące związki chemiczne:

A. Ryboza, kwas ortofosforowy (V), zasady azotowe.

B. Deoksyryboza, kwas ortofosforowy (V), zasady azotowe.

C. Deoksyryboza, kwas ortofosforowy (V), uracyl.

D. Ryboza, kwas ortofosforowy (V), tymina.


Brudnopis



















































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna